༄༅། །དབུ་མ་འཇུག་པ་རྩ་བ་དང་། རང་འགྲེལ།
དགོངས་པ་རབ་གསལ་གསུམ་སྦྲགས་པའི་
བཀའ་ཁྲིད།

༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་།

༢༠༢༢

༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་
གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་།

ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགེ་རྩ་ནས་བཀའ་ཁྲོལ་མེད་པར། པར་སྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་དང་། སྐད་ཡིག་གཞན་དུ་བསྒྱུར་མི་ཆོག །

གསུང་བ་པོ།

༸རྒྱལ་མཆོག་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོ།

སྤྱི་ཁྱབ་ཞུ་སྒྲིག་པ།

ལྷ་རམས་པ་ཡང་སྟེང་སྤྲུལ་སྐུ།

སྤྱི་ཁྱབ་ཞུ་སྒྲིག་ལས་རོགས།

ལྷ་རམས་པ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས།

ཕབ་བཤུས་དང་ཕྱོགས་སྒྲིག་པ།

དགེ་བཤེས་འཇུ་ཐུབ་དགའ།

ཞུས་དག་པ།

ལྷ་རམས་པ་རབ་བརྟན་སྤྲུལ་སྐུ།

དགེ་བཤེས་འཇུ་ཐུབ་དགའ།

དགེ་བཤེས་འཇིགས་མེད་བློ་གྲོས།

དེབ་གཟུགས་བྱུས་འགོད་པ།

སྟོང་སྐོར་བློ་བཟང་དབང་ལྡན།

པར་ཐེངས་དང་པོ། ཕྱི་ལོ་ ༢༠༢༢

པར་གྲངས། ༥༠༠

རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔེ་རྟགས། 978-93-93373-34-2

པར་སྐྲུན་པ། ཏཱ་ལའི་བླ་མའི་དགེ་རྩ།

དྲ་བྱང་། www.dalailamatrust.org

གློག་འཕྲིན། sungbum@dalailama.com

པར་ཁང་། དིལླཱི་ཨར་ཆ་ན་དཔར་ཁང་། www.archanapress.com

CENTRE FOR COMPILATION AND EDITING OF HIS HOLINESS THE 14th DALAI LAMA’S WRITINGS AND DISCOURSES

Compiled, Edited and Published under the auspice of the Office of His Holiness the Dalai Lama

Copyright © The Dalai Lama Trust 2022

All Rights Reserved. No part of this publication may be reproduced, translated or circulated without the publisher’s prior consent.

Author

His Holiness the XIVth Dalai Lama

Chief Editor

Lharampa Yangten Tulku

Deputy Chief Editor

Lharampa Rongpo Lobsang Nyendak

Transcription & Compilation

Geshe Ju Thupga

Editors

Lharampa Rabten Tulku

Geshe Ju Thupga

Geshe Jigme Lodoe

Layout

Lobsang Wangden Shastri

First Edition: 2022

Copies: 500

ISBN: 978-93-93373-34-2

Published by: Gaden Phodrang Trust

Thekchen Choeling

McLeod Ganj – 176219

Dharamsala (H.P.) INDIA

Website: www.dalailamatrust.org

E-mail: sungbum@dalailama.com

Printed at: Archana, India (www.archanapress.com)

དཀར་ཆག །

དཀར་ཆག ། I

དཔར་སྐྲུན་གསལ་བཤད། V

སྔོན་འགྲོའི་སྤྱི་བཤད། 1

བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན། 15

མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ། 15

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ། 28

འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ། 36

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟོད་པ། 46

ལུགས་འདིའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ། 67

ས་བཅུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག ། 69

ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར། 77

སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ། 91

ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ། 96

ཉན་རང་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ། 99

ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ། 101

ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད། 114

ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་ཚུལ། 117

སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག ། 121

སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པ། 133

སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པ། 145

ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ། 147

སྐྱབས་གསུམ་ངོས་འཛིན་དང་ལམ་ལ་སློབ་ཚུལ། 151

བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། 160

སེམས་བསྐྱེད་བཞི་པ། 165

སེམས་བསྐྱེད་ལྔ་པ། 169

སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པ། 173

ཟབ་དོན་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་གཟུང་བ། 176

དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན། 180

ཐལ་འགྱུར་བའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན། 197

ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་བྱེད་དགོས། 211

བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ། 233

གཞན་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ། 240

བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག ། 253

ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོས་འཛིན། 259

ལུགས་འདིའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག ། 263

རྟེན་འབྲེལ་འགག་སོགས་བརྒྱད་ལས་འཕྲོས་པའི་སྤྱི་བཤད། 271

དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་མཁྱེན་ཚུལ། 280

འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་
ཐལ་བ་སོགས་ཐལ་བ་གསུམ། 287

ཐལ་འགྱུར་བའི་དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ངོས་འཛིན། 296

གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་ངོས་འཛིན། 298

ལུགས་འདིའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མིན་འཇོག་ཚུལ། 300

ཀུན་གཞི་འགོག་ཚུལ། 306

ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སོགས། 313

ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེ་དགག་པ། 328

བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དགག་པ། 335

ཚད་འགོག ། 346

རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ། 350

རང་རིག་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། 353

རབ་བྱུང་གི་སྡེའི་བླང་དོར་བསླབ་བྱ། 361

སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མི་འགོག་ཚུལ། 381

ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ།
༼དྲང་ངེས།༽ 387

མདོའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས།
༼རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན།༽ 389

གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། 392

རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། 393

མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན། 396

རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ། 401

སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས། 407

རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བ། 413

གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ།
༼བདག་འགོག༽ 419

གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་དགག་པ། 421

རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ། 426

དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་ཕྱོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དགག་པ། 436

དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དགག་པ། 438

བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པའི་དཔེ་བཤད་པ། 440

བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་གལ་ཆེ། 447

དེ་ལྟར་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། 456

བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ། 459

བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ། 460

སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ། 470

སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ། 481

སེམས་བསྐྱེད་བདུན་པ། 485

སེམས་བསྐྱེད་བརྒྱད་པ། 487

སེམས་བསྐྱེད་དགུ་པ། 491

སེམས་བསྐྱེད་བཅུ་པ། 493

ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ། 495

འབྲས་བུའི་ས་བཤད་པ། 499

སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་གཟུང་བ། 521

བཀའ་ཆོས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་བཀའ་སློབ། 545

དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག ། 561

དཔར་སྐྲུན་གསལ་བཤད།

༄༅། །བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་དང་། དེའི་རང་འགྲེལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ། འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཅས་སྦྲགས་པའི་བཀའ་ཁྲིད་འདི་ནི། བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༢༡ རབ་གནས་ཤིང་ཁྱི་ལོའི་བོད་ཟླ་༨ ཚེས་༢༧ ཕྱི་ལོ་༡༩༩༤ ཟླ་༡༠ ཚེས་༣༡ ཉིན་དབུ་འཛུགས་ཀྱིས། ཟླ་༡༡ པའི་ཚེས་༡ ནས་༩ བར་ཉིན་བཅུའི་རིང་། འཕགས་ཡུལ་ལྷོ་ཕྱོགས་བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གླིང་གི་ཡ་གྱལ་སེར་བྱེས་མཁས་སྙན་གྲྭ་ཚང་དུ། སེར་བྱེས་བྱ་བྲལ་དགེ་བཤེས་བྱམས་པ་རྒྱ་མཚོས་ཞུས་ངོར། ཤར་བྱང་གི་ཆོས་རྗེ་རྣམ་གཉིས་དང་གདན་ས་གསུམ་གྱི་མཁན་ལས་ཟུར་སོགས་གྲྭ་བཙུན་༥༠༠༠ ལྷག་ལ། འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོ་ཁམས་གསུམ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་མ་འདྲིས་པའི་མཛའ་བཤེས་ཆེན་པོ། འཇིག་རྟེན་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་དང་དེའི་རང་འགྲེལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ། རྗེ་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་འཇུག་པའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཅས་སུམ་སྦྲགས་ཀྱིས་བཀའ་ཆོས་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས་པའི་གསུང་གི་རིམ་པ་རྣམས་གླེགས་བམ་གཅིག་ཏུ་ཡི་གེར་ཕབ་སྟེ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞུས་པ་ཞིག་ཡིན།

བཀའ་ཁྲིད་འདི་ཉིད། སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་འཇུ་ཐུབ་དགས་ཕབ་བཤུས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་པ། དགེ་བཤེས་ཁོང་ཉིད་དང་། སྒོ་མང་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རབ་བརྟན་སྤྲུལ་སྐུ་བསྟན་འཛིན་ཐེག་མཆོག །སེར་བྱེས་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་རོང་པོ་བློ་བཟང་སྙན་གྲགས་བཅས་ཀྱིས་ཞུས་དག་ཞིབ་ནན་འཕར་བལྡབ་མང་པོ་བྱས་ཏེ། སེར་སྨད་ཤཱསྟྲཱི་བློ་བཟང་དབང་ལྡན་གྱིས་དེབ་གཟུགས་ཇུས་འགོད་བྱས་པ། འགན་འཛིན་ཡང་སྟེང་སྤྲུལ་སྐུ་ལ་སྤྱན་ཞིབ་གཟིགས་འབེབས་ཞུས་པ་བརྒྱུད། མཐའ་མའི་གཏན་འབེབས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་ནས་དཔར་བསྐྲུན་འགྲེམས་སྤེལ་བྱས་པ་ཡིན།

གཞུང་ཆེན་མོ་འདི་དག་གི་བཤད་ལུང་གི་བརྒྱུད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྩ་བ་དང་། དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་སྦྲགས་པའི་བཤད་ལུང་གསན་བཞེས་མཛད་པའི་བརྒྱུད་པ་ནི། སྐུ་འབུམ་མི་ཉག་རིན་པོ་ཆེ་ངག་དབང་ལེགས་བཤད་རྒྱ་མཚོའི་དྲུང་ནས་ཡོངས་འཛིན་ཁྲི་ཆེན་གླིང་སྤྲུལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཐུབ་བསྟན་ལུང་རྟོགས་རྣམ་རྒྱལ་འཕྲིན་ལས་དཔལ་བཟང་པོས་གསན་ཅིང་། རྗེ་དེའི་ཞལ་སྔ་ནས་ལས་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོ་༸གོང་ས་༸རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བཞི་པ་ཆེན་པོས་གསན་བཞེས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའོ། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་ནི། མདོ་སྲིབ་མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་གི་དྲུང་ནས་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོས་གསན་བཞེས་མཛད་པའོ། །

ཕབ་སྒྲིག་དང་ཞུས་དག་སྐབས།

ཀ༽ རྩ་འགྲེལ་སོ་སོའི་སྐབས་མཚམས་རྣམས་སུ་འགྲེལ་བཤད་གང་གནང་བ་རྣམས་གཞུང་རང་རང་གི་དཀྱུས་སུ་བཀོད་ཡོད།

ཁ༽ ཁྲིད་གཞུང་རང་འགྲེལ་དང་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བཤད་ཡོད་པ་དང་། གལ་ཆེའི་རིགས་འགའ་ཞིག་ལས་གཞན། ཚིག་ཚོགས་སྐྱུང་སླད། ཞེས་པ་ནས་སམ་ཅེས་པ་ནས། ཞེས་པའི་སྦུབས་སུ་དྲངས་ཡོད།

ག༽ རྩ་འགྲེལ་གང་ཡིན་ཀྱང་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་གོང་འོག་གཉིས་སུ་མ་ཚིག་ཉིས་ཟློས་ལྟ་བུ་རེ་ཟུང་འདུག་པ་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་དབུ་ཞབས་གང་ལ་འཚམས་པ་དེ་རང་ལ་བཞག་ཡོད་ནའང་། སྐབས་རེར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་དགོངས་ཕྱོགས་ནན་མོ་ཡོང་བ་དང་། གོ་དོན་སྦྲེལ་བདེ་བའི་ཆེད་སོགས་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་མཐོང་རིགས་ལ་གསུང་ཚིག་སོར་བཞག་བྱས་པའང་ཡོད།

ང༽ རྩ་ཚིག་དང་རང་འགྲེལ་གྱི་དཀྱུས་ཀྱི་རྩ་ཚིག་གཉིས་ལ་འགྲེལ་བཤད་གཅིག་མཚུངས་གནང་ཡོད་རིགས་ཚིག་ཚོགས་སྐྱུང་སླད། རྩ་བར་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་དེས་འཐུས་པར་བྱས་ཡོད།

ཅ༽ ལུང་ཁུངས་མ་རྙེད་པ་རེ་ཟུང་ལས་གཞན་ལུང་འདྲེན་གནང་བ་ཁག་འབད་བརྩོན་ཆེན་པོས་དཔེ་རིང་དང་། དེབ་གཟུགས། འཕྲུལ་དེབ་སོགས་སུ་གཏུགས་ནས་བཀོད་ཡོད། རྒྱ་གཞུང་རྣམས་སུ་ཚིག་རིས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་རིགས་གཙོ་བོ་སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་དཔར་མ་ལ་གཏུགས་པ་དང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ལུང་དྲངས་པ་རྣམས་དཔེ་རྙིང་ཁག་ལ་གཏུགས་ཅི་ཐུབ་བྱས་ཡོད། འགྱུར་མི་འདྲ་བའམ་གཞུང་གི་ཚིག་ཟིན་མི་མཐུན་པ་ཕྲན་བུ་མཆིས་པ་དག་དོན་གཉེར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པའི་དཔྱད་གཞིའི་སླད་དུ་གཞུང་གང་དང་། པོད་དཔེ་གང་ཡིན་སོགས་གང་ཞིབ་ཀྱིས་མཆན་འགོད་ཞུས་ཡོད།

ཆ༽ ཕབ་སྒྲིག་དང་ཞུས་དག་སྐབས་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་སྡེ་ཚན་གྱི་རྩ་འཛིན་ལམ་སྟོན་ལྟར། གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཀྱི་འགྲོས་དང་མཐུན་པ་དང་། བརྡ་དག་གི་གཞུང་དག་དང་མི་འགལ་བ། བོད་མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་བོད་ཡིག་སྤྱོད་མཁན་མཐའ་དག་གིས་གོ་ཐུབ་པའི་ཆེད། སྤྱི་ལ་མ་ཁྱབ་པའི་སྐད་བྱེ་བྲག་པ་རྣམས་བཅོས་གང་ཐུབ་བགྱིས་པ་སོགས་དམིགས་ཡུལ་གསུམ་གཙོར་བཟུང་བྱས་རུང་། སྐབས་འགར་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་ཚིག་གི་ཟུར་དང་དགོངས་པ་བཞེས་ཕྱོགས་སོགས་མ་ཉམས་པའི་སླད་རེ་ཟུང་སོར་བཞག་བྱས་ཡོད།

ཇ༽ རྩ་འགྲེལ་གསུམ་སོ་སོར་ངོས་འཛིན་བདེ་ཆེད་རྩ་བ་ལ་༼ཙ༽དང་། རང་འགྲེལ་ལ་༼ར༽ དང་། དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལ་༼ག༽ རྟགས་བཞག་ཡོད།

ཉ༽ བཀའ་ཁྲིད་འདི་རྩ་བ་དང་རང་འགྲེལ། རྣམ་བཤད་བཅས་སུམ་སྦྲགས་སུ་གསུངས་འདུག་པས། རྩ་འགྲེལ་དང་འགྲེལ་བཤད་རྣམས་མི་འཁྲུག་པ་དང་། ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ལ་གཟིགས་བདེ་བའི་ཆེད། དཔེར་ན། རྩ་བ་ཡིག་གཟུགས་སྨོན་ལམ་དབུ་ཅན་གཉིས་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་༡༡ དང་། རང་འགྲེལ་ཡིག་གཟུགས་བཞི་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་༡༢ དང་། སྐབས་འདིའི་གཞུང་གཙོ་བོ་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཞིར་བཞག་གནང་འདུག་པས། དེའི་ཡིག་གཟུགས་གཉིས་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་༡༦དང་། ཡིག་གཟུགས་ཆེ་ཆུང་སོགས་ཀྱིས་དབྱེ་བར་བྱས་ཡོད། ༸གོང་ས་མཆོག་གིས་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་ཁག་རྩ་འགྲེལ་གསུམ་ཁྱད་མེད་ཀྱིས་ཡིག་གཟུགས་སྨོན་ལམ་དབུ་ཅན་གཉིས་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་༡༤ བྱས་ཡོད། འོག་མཆན་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་སྨོན་ལམ་དབུ་ཅན་གཉིས་པ་དང་། ཡིག་འབྲུའི་ཚད་༡༢ ཡིན།

ཏ༽ ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མི་མིང་དང་ཡུལ་མིང་རྣམས་འབྲི་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་དབུས་བོད་མིའི་སྒྲིག་འཛུགས་ཤེས་རིག་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་དཔར་འགྲེམས་གནང་བའི་སྒྲ་སྒྱུར་ལག་དེབ་ཅེས་པར་བསྟུན་ཡོད།

ཐ༽ གསུང་གི་སྒྲ་འཇུག་གསལ་པོ་མེད་པ་དང་ཆད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱི་དོན་ཇི་བཞིན་ཡིག་འབེབས་ཞུ་མ་ཐུབ་པ་དང་། གཞན་ཡང་། གླེགས་བམ་འདིའི་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་གང་དུའང་མ་རྟོགས་པ་དང་། ལོག་པར་རྟོག་པ་སོགས་རྨོངས་བློས་ནོངས་པ་གང་མཆིས་ཚིག་དང་དོན་གྱི་བདག་པོ། སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་དང་། གཟུར་གནས་རིས་མེད་མཁས་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་ནས་འཆགས་ཤིང་། བཀའ་ཁྲིད་འདིའི་ནང་བརྗོད་དོན་གསལ་ཁ་མེད་པའམ་དོགས་གནས་ཀྱི་རིགས་མཆིས་ཚེ་བཀའ་ཁྲིད་ཀྱི་སྒྲ་རང་ལ་རྩ་འཛིན་གནང་སྐྱོང་ཡོང་བ་དང་། མཁྱེན་སྤྱན་ཡངས་པའི་གཟིགས་པ་པོ་ཡོངས་ནས་དེབ་འདིའི་ནང་ནོར་འཁྲུལ་མཛུབ་སྟོན་གྱིས་སྤྱི་སྨན་དགོངས་འཆར་བྱུང་ན། ཐེངས་རྗེས་མའི་དཔར་སྐྲུན་སྐབས་བཟོ་བཅོས་བྱ་བདེ་ཡོང་བའི་རེ་སྐུལ་ཞུ་བཞིན་ཡོད།

འདིར་འབད་རྣམ་དཀར་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཅི་མཆིས་སྤྱི་སྒོས་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་དར་ཞིང་རྒྱས་ལ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པ་དང་། བསྟན་པ་དེ་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཙུག་རྒྱན་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད། ལྷར་བཅས་སྲིད་ཞིའི་གཙུག་རྒྱན་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་༸རྒྱལ་བའི་དབང་པོ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པ་ཆེན་པོ་མཆོག་གིས་དབུས་རིས་མེད་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་གང་ན་སུ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཚེ་མི་འགྱུར་རྡོ་རྗེའི་ཁམས་སུ་བརྟན་ཅིང་། རླབས་ཆེན་ཐུགས་བཞེད་མཐའ་དག་ལྷུན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིག །

༸གོང་ས་མཆོག་གི་གསུང་འབུམ་ཕྱོགས་སྒྲིག་ཁང་གིས།

བོད་རྒྱལ་ལོ་༢༡༤༦ ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༩ ཟླ་ ༡༢ ཚེས་ ༡༥ ཉིན།།

སྔོན་འགྲོའི་སྤྱི་བཤད།

དེ་རིང་བྱེས་ཀྱི་གདན་ས་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་དུ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རྩ་འགྲེལ་དང་དེའི་དགོངས་འགྲེལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་འཆད་རྒྱུ་ཡིན། དགེ་འདུན་གྱི་འདུ་ཚོགས་ཀྱང་ཆེན་པོ་འདུག་པས་ངོས་ཀྱང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་སྙམ། ཤོག་ངོས་བཞི་བརྒྱ་ཙམ་འདུག་པས་ཉིན་རེར་ཤོག་ངོས་སུམ་ཅུ་ཙམ་རེ་ཕྱིན་ན་ཉིན་བཅུ་གཉིས་བཅུ་གསུམ་ཞིག་ལ་འགྲུབ་པའི་རེ་བ་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་པ་དེ་ཆོས་འཆད་ཉན་གྱི་ཆེད་དུ་འཛོམས་པ་རེད།

དེས་ན། འཆད་པ་པོ་ངའི་ངོས་ནས་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐོག་ནས་བསྟན་པ་དང་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར་འཆད་རྒྱུ་དང་། ཁྱེད་ཅག་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་ཐོབ་པའི་ཆེད་དང་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བའི་ཆེད་དུ་ཉན་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་གསལ་བཏབ་ནས་གསན་དགོས། ཀུན་སློང་ཡག་པོ་མ་བྱུང་ན་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་འདིར་ཡོང་བའི་གོ་མ་ཆོད་པ་རེད། ཆོས་ཉན་བཤད་གང་བྱས་པ་དེ་གནད་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྤྱིར་ཆོས་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་ཞིག་དང་། ཁྱད་པར་དུ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སུ་འགྲོ་བར་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་གོ་བ་ཆགས་མ་ཆགས་གཅིག་པུ་མིན་པར་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པས་ཟིན་མ་ཟིན་ལ་རག་ལས་པར་མ་ཟད། ང་ཚོས་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་དེ་རྒྱུད་འདུལ་བའི་དོན་དུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གང་བྱས་པ་དེ་དག་ཤེས་རྒྱུད་འདུལ་བའི་ཕྱིར་དུ་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཁ་ཕྱོགས་འཁྱེར་སོ་མ་ནོར་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་ཆོས་དང་སྒྲུབ་ཆོས་ཞེས་སོ་སོར་ཕྱིན་ན་མི་འགྲིག །ཆོས་མ་ཤེས་པའང་མིན་པ་དང་། ཆོས་ཤེས་པ་གང་ཞིག་ལ་རྒྱུད་གཏན་ནས་འདུལ་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་ཡིན། དེ་ཡང་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་ཀུན་སློང་བཅོས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་དངོས་གཞི་ཆོས་ཉན་པའི་སྐབས་རང་རྒྱུད་དང་ཆོས་གཉིས་ཡ་བྲལ་དུ་མ་བཏང་བར་གང་བཤད་པ་རྣམས་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་གྱིན་བྱེད་དགོས། བཀའ་གདམས་གོང་མ་ཚོས་མདེའུ་རྩེ་ནང་ལ་གཏོད་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱས་ནས་ཉན་དགོས་པ་གལ་ཆེ། མཚན་ཉིད་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་རྟགས་གསལ་གཏོང་རྒྱུ་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་གཏོང་བ་ལས་གཞུང་གོང་འོག་ཡོངས་རྫོགས་སྦྲེལ་ནས་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་གྱོང་པོ་དེ་འདུལ་བའི་དོན་དུ་འཁྱེར་སྟངས་མ་ཤེས་ན། ལོ་མང་པོར་རྩོད་པར་སྦྱངས་ནས་དུས་ཚོད་ཚད་མེད་ཕྱིན་པས་ཤེས་ཚད་ལ་ཆ་བཞག་ན་ཉིན་སྐྱེད་ཞག་སྐྱེད་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་དེ། ཇི་ཙམ་ཤེས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་ཤེས་རྒྱུད་དུལ་དུ་འགྲོ་བ་མ་བྱུང་ན་ཕངས་པོ་རེད། ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་ནང་ཆོས་ཀྱི་དགེ་རྒན་ཁ་ཤས་ལ་འཆད་རྒྱུ་ཡག་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཆོས་ལ་ཤེས་བྱའི་འདུ་ཤེས་ལས་ཉམས་ལེན་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པས་ཇི་ཙམ་བཤད་ནའང་རྒྱལ་རབས་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ལས་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་ཐེབས་པ་མེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་ཞིག་ཡིན། ཆོས་ཁས་ལེན་གྱི་ཡིན། ཆོས་བྱེད་ཀྱི་ཡིན་ཟེར་མཁན་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཐོག་ལ་འཁྱེར་དགོས་པ་དེ་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ངས་བཤད་ལུང་འབུལ་རྒྱུའི་རྒྱུན་ནི། འཇུག་པ་རྩ་བའི་བཤད་ལུང་ཞིག་བདག་གི་མཁན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་གླིང་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་ཐོབ། གླིང་རིན་པོ་ཆེས་བཀྲ་ཤིས་འཁྱིལ་གྱི་མཁས་པ་སྡེ་ཁྲི་ཡོངས་འཛིན་ཅོ་ནེ་བླ་མ་རིན་པོ་ཆེར་གསན་འདུག །དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཡང་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་ཐོབ་པ་དང་། ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་སྐུ་འབུམ་གྱི་བླ་མ་མི་ཉག་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་མདུན་ནས་གསན་འདུག །ཁོང་ངས་མཇལ་མྱོང་། བླ་མ་ཤངས་ཆེན་པོ་ཅན་རྫིག་པོ་ཞིག་འདུག །དབུས་ཕྱོགས་སུ་དཀོན་པོ་ཡིན་པའི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་མང་པོ་ཞིག་ཁོང་ལ་མངའ་བ་དང་། རྒྱ་མི་ལྷ་སར་སླེབས་ཚར་ཙམ་ཞིག་ལ་ཁོང་ལྷ་སར་ཕེབས་པ་དང་བསྟུན་ནས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་ཁོང་གི་དྲུང་ནས་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོའི་བཤད་ལུང་དང་། སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་ཀྱི་བཤད་ལུང་། དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་སོགས་ཞུས་འདུག །འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་ཕྱིས་སུ་དགེ་ལུགས་ཕྱོགས་ལ་ཕལ་ཆེར་ཡོད་ས་མ་རེད། ང་འབྲེལ་བ་བྱུང་ས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་ཕལ་ཆེར་ཡོད་བཟོ་མི་འདུག །ཕྱིས་སུ་བོད་ནས་གསར་དུ་ཕེབས་པ་དང་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་བྱང་ཕྱོགས་སུ་རྫོང་གསར་བཤད་གྲྭའི་ནང་དུ་སྐུ་འཚོ་ཞིང་གཞེས་པའི་ས་སྐྱའི་མཁན་པོ་ཀུན་དགའ་དབང་ཕྱུག་གི་སྐུ་མདུན་ནས་ཚད་མ་ཀུན་བཏུས་ཀྱི་བཤད་ལུང་དང་། བསླབ་བཏུས་ཀྱི་བཤད་ལུང་། འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་བཅས་གཞུང་ཆེན་མོ་དེ་དག་གི་བཤད་ལུང་རྣམས་རྩ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཏེ་དོན་གཉེར་ཆེན་པོས་ཞུས་པ་ཡིན། ངས་བཤད་ལུང་འབུལ་རྒྱུའི་རྒྱུན་གྱི་ཁུངས་རྣམས་དེ་ལྟར་ཡིན་ཞིང་། བཤད་ལུང་འདོན་སྟངས་དེ་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་འདོན་སྟངས་ལྟར་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཞིར་བཞག་ནས་རྩ་འགྲེལ་ཐོན་པའི་མཚམས་ལ་རྩ་འགྲེལ་བཤད་ན་སྙམ།

བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ཀྱི་ཆེད་ཡིན་པས་ཐོག་མར་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དྲན་བཞིན་པའི་ངང་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཚང་མས་འདོན་པའི་རྒྱུན་ཆགས་གསུམ་པ་འདོན་རྒྱུ་དང་། དེ་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཉི་འོང་བ་དང་། ཀོ་རི་ཡ་པ། རྒྱ་རིགས་སོགས་ཀྱིས་འདོན་པའི་ཤེས་རབ་སྙིང་པོ་དང་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་འདོན་རྒྱུ་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ཚང་མས་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་གསལ་བཏབ་ནས་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གསུང་བར་ཞུ། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་ནས་མཎྜལ་ཕུལ་གྲུབ་རྗེས།

དེ་ཡང་ཐབས་མཁས་ལ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་ཉིད་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་མོས་དང་གནས་དུས་སོགས་ལ་བསྟུན་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུའི་རྣམ་པར་བྱོན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་རིམ་པ་གསུམ་ལ་སོགས་པ་བསྐོར་ནས་ད་ལྟའི་བར་ཡོངས་གྲགས་བརྩི་ཚུལ་ལྟར་ན་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཕྱིན་ཡོད། སྔོན་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲང་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་གི་སྐྱེས་བུ་མང་པོ་བྱུང་བ་ཐམས་ཅད་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མི་སྣ་ཙམ་དུ་གྱུར་པ་དེ་ལྟར་རེད། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུའང་དུས་རབས་བདུན་པ་དང་བརྒྱད་པ་ནས་བཟུང་མདོར་ན། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གདན་འཛོམས་པ་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དར་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟར་གྱུར་ཡོད། སྐབས་རེར་ཉམས་རྒུད་བྱུང་ཡོད་ནའང་རྨང་ནས་བཤིགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་བྱུང་ཡོད། ལྷག་པར་འདས་པའི་ལོ་བཅུ་ཕྲག་བཞི་ཙམ་གྱི་ནང་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཉམས་ཆག་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བཏང་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་ཉུང་ཤས་ཤིག་བོད་པའི་རང་དབང་གི་འཐབ་རྩོད་མུ་འཐུད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ། བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོང་ནས་ལོ་བཅུ་ཕྲག་གསུམ་དང་ཕྱེད་ལྷག་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བོད་ཀྱི་ཆོས་དང་རིག་གཞུང་སོགས་མདོར་ན། བོད་པའི་རྣམ་པ་ཐོན་པ་དེ་དག་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་ཆེད་ཚང་མས་འབད་བརྩོན་བྱས་དང་བྱེད་མུས་དེ་ལྟར་རེད།

སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དེའི་བསྟན་པའི་སྲོལ་བཟང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར། ལོ་མང་དེ་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་འཕེལ་འགྲིབ་དང་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ཡོད་ནའང་དེང་སང་འཛམ་གླིང་གི་མི་རྣམས་མཐོང་རྒྱ་དང་ཐོས་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་། འགྱུར་བའི་དབང་གིས་འཛམ་བུའི་གླིང་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་དང་ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་རུ་ཕྱིན་པའི་དུས་ཚོད་འདི་འདྲ་ཞིག་གི་སྐབས་སུ། སྔོན་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཚུལ་ལ་མཐོང་ཐོས་གང་ཡང་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་གསར་པ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་དུས་སྙིགས་མ་ཡིན་ཀྱང་། ང་ཚོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་བར་གྱུར་ཏེ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་གསུང་ལ་བསམ་བློ་བཏང་། དཔྱད་པ་བྱས་ནས་སྟོན་པ་དེ་སྟོན་པ་གཞན་དང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་རེད་སྙམ་པའི་དད་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད། དེ་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པར། དོན་བཞིན་གཟིགས་ནས་ལེགས་གསུངས་པ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྗེས་སུ་སློབ་པ་ལ། །རྒུད་པ་ཐམས་ཅད་རིང་དུ་གྱུར། །ཉེས་ཀུན་རྩ་བ་ལྡོག་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་བསྟན་ལས་ཕྱིར་ཕྱོགས་པས། །ཡུན་རིང་ངལ་བ་བསྟེན་བྱས་ཀྱང༌། །ཕྱི་ཕྱིར་སྐྱོན་རྣམས་བོས་པ་བཞིན། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བརྟན་ཕྱིར་རོ། །ཨེ་མའོ་མཁས་པས་འདི་གཉིས་ཀྱི། །ཁྱད་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་རྐང་གི་ཁོང་ནས་ནི། །ཁྱོད་ལ་ཅི་ཕྱིར་གུས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ང་ཚོའི་སྟོན་པ་དེ་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་ངོ་མཚར་ཅན་ཞིག་ཡོད་ཟེར་བ་ཙམ་དང་། གཞན་གྱིས་ཟེར་གྱིན་འདུག་ཟེར་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་བླ་ན་མེད་པའི་སྟོན་པ་དེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་སྡུག་ལ་སྦྱོར་མཁན་དང་། ཕུང་ལ་སྦྱོར་མཁན་ཕྱི་རོལ་ན་མེད་པར་ནང་གི་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ཡིན། ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་སྟངས་ལ་ཐོག་མར་རྒྱུད་མ་སྨིན་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། སྨིན་པ་གྲོལ་བ། གྲོལ་བ་མཐར་ཕྱིན་པར་བྱེད་སྟངས་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་དང་། ཤེས་རྒྱུད་ཀྱི་དངོས་པོའི་གནས་སྟངས་དེ་ལ་རན་པ་ཞིག་རང་གིས་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་མྱོང་བ་ལ་མ་གཏུགས་ན་མ་གཏོགས། གཏུགས་ན་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ར་འཕྲོད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཞིག་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་ལྟར་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཚུལ་དེ་ད་ལྟའང་ང་ཚོས་འཆད་ཉན་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སྟོན་པའི་དགོངས་པ་ཨེ་ལོན་བལྟ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དེ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་རེད། དེས་ན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་བག་ལ་ཉལ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཁྱེན་ཅིང་གཟིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཚུལ་ཇི་སྙེད་ཅིག་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་ནང་ནས་གཙོ་བོའམ་ཕུལ་དུ་ཕྱིན་པ་དེ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོ་སྡེ་རིན་པོ་ཆེ་ཡིན། དེ་ཡང་། འཕགས་པ་ཡུལ་འཁོར་སྐྱོང་གིས་ཞུས་པ་ལས། སྟོང་པ་ཞི་བ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཚུལ། །མི་ཤེས་པས་ནི་འགྲོ་བ་འཁྱམས་གྱུར་པ། །དེ་དག་ཐུགས་རྗེ་མངའ་བས་ཐབས་ཚུལ་དང་། །རིགས་པ་བརྒྱ་དག་གིས་ནི་འཛུད་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དང་། སྨོན་པ་མེད་པ་ཞེས་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་དོན་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་དེའི་དོན་རྩེ་གཅིག་ཏུ་བསྒོམ་ཐུབ་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་ཞིག་འོང་། དེ་ལས་ལོགས་སུ་ཞི་སྒོ་གཉིས་པ་མེད་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་གདུལ་བྱ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཉིད་སྟོན་པའི་སྣོད་རུང་དུ་གྱུར་མེད། ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེས་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཁམས་མོས་དང་བསྟུན། ཐབས་དང་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བཀྲི་བའི་ཕྱིར་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། གང་ལྟར་སྟོན་པའི་གསུང་ལ་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་འཚམ་པའི་གསུང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་གང་ཟག་ལ་མི་རྟོན་ཆོས་ལ་རྟོན་གསུངས་པ་ལྟར་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་ངེས་པ་འདྲེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

འོན་ཀྱང་། ཡིན་ལུགས་འཚོལ་བར་འཚོལ་སྟངས་ཀྱི་སྒོ་སྟོན་མཁན་ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ང་ཚོ་ལྟ་བུར་ལས་སླ་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐར་ཐུག་གི་དགོངས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཡོད་དང་མེད་པའི་ཕྱོགས་འཇིག་པའི་དབུ་མའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་མཁན། སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱི་ལུང་གིས་ཟིན་པ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་རེད། ཁོང་ལ་སློབ་མ་མཁས་གྲུབ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་སོགས་ཀྱིས་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་མང་པོ་མཛད་ཅིང་། བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་བ་ཡོད་ལ། མ་འགྱུར་བའང་ཡོད་སྲིད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མ་ལོན་པ་དང་། ལོན་ཡོད་ནའང་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པའི་དབང་གིས་གསུང་སྟངས་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞིབ་ཚགས་པོར་རིགས་པ་ཕྲ་ལ་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསྟན་བཅོས་མཛད་མཁན་སྔོན་གྱི་ཐུགས་བསྐྱེད་དང་སྨོན་ལམ་དུས་སུ་སྨིན་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ཞེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་སྐྱེས་བུ་ཁོང་གིས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལ་འགྲེལ་པ་བརྩམས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚིག་གཙོ་བོར་བཀྲལ་བའི་དབུ་མ་ཚིག་གསལ་དུ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་འགྲེལ་ངག་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་གི་གཏན་ཚིགས་འགོད་སྟངས་ལ་དགོངས་ཚུལ་ལྟ་བུ་བླངས་ནས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སྐྱོན་བརྗོད་པ་རྣམས་ལ་ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་ཡིན་མིན་ཤན་འབྱེད་ཀྱི་གསལ་བཤད་མཛད་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཐོག་ནས་དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་གསལ་པོར་ཐོན་ཡོད། དེ་དག་གོ་དཀའ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ཡང་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་དོན་འགྲེལ་གྱི་ཚུལ་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་དང་། སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ལྷས་མཛད་པའི་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་མཛད་པ་བཅས་གཞུང་དེ་དག་གཙོ་བོ་རེད། དེ་ལྟར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བའི་བསྟན་བཅོས་གཙོ་ཆེ་བ་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་མཛད་པ་དང་། འཆད་འགྱུར་ལྟར་དབུ་མ་འཇུག་པའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བའི་འདོད་ཚུལ་རྣམས་ལ་དགག་པ་ཞིབ་ཚགས་མཛད་ཡོད། གང་ལྟར་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་དང་འཇུག་པ་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པ་སྦྲེལ་ནས་བལྟ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཚིག་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་མེད། སྤྱིར་རྒྱུན་དུ་དུས་ཁོམ་ཡོད་པ་དང་བློས་ལྕོགས་ན་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་། རྟོག་གེ་འབར་བ་སོགས་ལ་བལྟ་ཐུབ་ན་དེ་དག་ལ་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡོད་པར་སྣང་། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་གཉིས་འདྲ་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བསྔགས་བརྗོད་ཀྱང་ཆེན་པོ་མཛད་ཡོད། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་བལྟ་ཐུབ་ན་གལ་ཆེན་པོ་དང་བློ་སྐྱེད་ཆེན་པོ་སྟེར་ཐུབ། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དབུ་མ་རྒྱན་རྩ་འགྲེལ་དང་། སློབ་དཔོན་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་མཛད་པའི་དབུ་མ་སྣང་བ་སོགས་དབུ་མའི་གཞུང་དེ་དག་རྒྱ་གར་གྱི་མཁས་པ་གཙུག་ཕུད་རྣམས་ཀྱིས་མཛད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང་དེ་དག་བོད་གངས་ཅན་པའི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཡོད།

ང་ཚོས་སྐད་ཡིག་གཞན་ཞིག་བསླབས་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་མི་དགོས་པར་བོད་རང་གི་སྐད་ཡིག་གི་ནང་དུ་ཆ་ཚང་ཡོད་པས་སྔོན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་དང་ཆོས་རྒྱལ་བཀའ་དྲིན་ཅན་རྣམས་ཧ་ཅང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན། རང་ཉིད་ལ་དོ་སྣང་མེད་པའམ་བལྟ་འདོད་མེད་པར་མ་བལྟས་ན་སྡུག་གྱོང་ཡིན་པ་ལས་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ནང་དུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་གཞུང་རྣམས་ཡོད། དེ་ཡང་ལུང་ཁུག་ཅིག་ཏུ་ང་ཚོ་ཧ་ལས་ནས་བསྡད་པ་མ་ཡིན་པར་འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་གཞུང་ལུགས་བརླིང་པོ་ཞིག་ཡིན་པ་གསལ་པོ་ཡིན། ངས་ནང་པའི་ཆོས་ཡག་ཤོས་ཡིན་པས་འཛམ་གླིང་གི་མི་ཐམས་ཅད་ནང་པ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཟེར་བ་མིན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་རྗེ་ཅན་དེས་ཀྱང་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་དབུ་མའི་ལྟ་བ་བསྟན་འདོད་ཡོད་ཀྱང་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བསམ་པ་དང་མོས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དབང་གིས་དེ་ལྟར་གནང་མེད། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱ་གར་བ་ཡོངས་རྫོགས་ནང་པར་བསྒྱུར་ཐུབ་མེད། ད་ལྟ་འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་བརྒྱུད་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རང་གིས་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་གོམས་པ་བསྟེན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས་ཆོས་གཅིག་ལས་གཞན་ཞིག་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་བཤད་པའི་ཐོབ་ཐང་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་དགོས་པའང་མེད། དེས་ན། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་ཆོས་ལུགས་ཚང་མས་འདས་པའི་དུས་སུ་མི་ས་ཡ་མང་པོར་ཕན་ཡོད། ད་ལྟའང་ཕན་བཞིན་པ་དང་། མ་འོངས་པར་ཡང་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཆོས་ལུགས་གཅིག་བཟང་པོར་རློམ་ནས་ཆོས་ལུགས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར་ཆོས་ལུགས་ཚང་མར་གུས་བརྩི་བྱེད་དགོས།

དེ་ལྟ་ནའང་དེང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ཚན་རིག་ཅེས་གླེང་དུས་གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་མ་ཡིན་པར་བརྟག་དཔྱད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་གང་ཡོད་པ་དེ་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་ཞིག་རེད། བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་ཚན་རིག་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ཆ་འཇོག་བྱེད་ཆོག་པའི་མི་ཞིག་ཡིན་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་ཆོག །ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དེ་རྩ་བའི་ཆ་ནས་དེང་སང་ཧ་ལམ་སྐྱབས་གནས་ལྟ་བུར་བརྩི་བའི་ཚན་རིག་དང་མཐུན་པ་ཞིག་ལས་དེ་དང་འགལ་བའི་རལ་པ་ལྷན་པས་མ་ཁེབས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་མིན། ཡང་འཛམ་གླིང་གི་རྣམ་གཞག་དང་། ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་ལ་སོགས་པའི་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་ནི་གནས་ཚུལ་ཆུང་ཙག་ཅིག་དང་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་རེད། མངོན་པ་མཛོད་སོགས་ནས་བཤད་པ་རྣམས་དང་དེང་གི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གཉིས་མི་མཐུན་ཡང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རྣམས་མིག་གིས་མཐོང་། ཚད་ཀྱིས་གཞལ། རྩིས་བརྒྱབ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་ཁས་ལེན་རྒྱུ་ལས་རིགས་པ་དང་འགལ་བའི་གྲུབ་མཐའ་ཁས་ལེན་པར་མི་རིགས་ན། མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་ན་དེ་བས་ཀྱང་མི་འགྲིག་པ་དེ་ང་ཚོ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་རེད། ཆེ་ས་ནས་ནང་པའི་ཆོས་དེ་ཧ་ཅང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། ཚན་རིག་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པ་དང་བསྟུན་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་ཕྲད་ཡོད་ཀྱང་ནང་པའི་ཆོས་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དཀའ་ངལ་དེ་ལྟར་ཕྲད་མེད། ཁྱེད་ཚོ་འགའ་ཞིག་གིས་ངས་གདན་སའི་ནང་དུ་ཚན་རིག་གི་སྐོར་འཆད་བཞིན་འདུག་སྙམ་ནས་དྲན་སྲིད་ཀྱང་དེང་འཛམ་གླིང་འདིར་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་པས་དེ་ཡང་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས།

གང་ལྟར་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་འཚེ་བ་མེད་པ་རེད། འཚེ་བ་མེད་པ་ཞེས་པ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་ཙམ་དང་། འཚེ་བ་མེད་པ་ཙམ་ལ་ཟེར་བ་མིན་སྙམ། འཚེ་བ་བྱས་ན་མི་རུང་བ་དང་། བརྩེ་བ་བྱེད་རིགས་པ་དང་། སྡང་བ་བྱེད་མི་རིགས་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཐོག་ནས་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་ནས་ཤེས་བཞིན་དུ་འཚེ་བ་མི་བྱེད་པ་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་རེད། དེས་ན། འཚེ་བ་མེད་པའི་སྤྱོད་པ་ཞེས་པ་ནི་རྩ་བ་བྱམས་བརྩེ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱ་དེ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ནང་གི་ཆོས་ཁས་ལེན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་འགྲོ་བ་མི་སྨོས་ཅི། སྲོག་ཆགས་དུད་འགྲོ་ཚུན་ཆད་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མདོར་ན། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་དེ་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན། སྤྱོད་པ་འཚེ་བ་མེད་པ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་ལྟ་བ་རྟེན་འབྱུང་ལ་ཐུག་ཡོད། རང་གི་བདེ་སྡུག་རང་ཁོ་ནའི་སྟེང་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་དང་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་མེད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མིན། འཛམ་གླིང་སྟེང་གི་ཡུལ་གྲུ་རྣམས་སྨོས་ཅི་དགོས། སྒེར་སོ་སོ་ཡིན་ནའང་རང་གི་མ་འོངས་པའི་བདེ་སྡུག་གཞན་ལ་ལྟོས་ཚབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ང་ཚོ་ཚང་མས་མིག་མཐོང་ལག་ཟིན་རེད། བློ་སྦྱོང་རྣམས་ལས་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པ་ཉེས་པ་ཀུན་གྱི་གཞི་དང་། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་བདེ་སྐྱིད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དུ་གྱུར་ཡོད། རང་ཉིད་བདེ་བར་འདོད་ན་དེའི་ཐབས་སུ་གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་དགོས་པ་གསལ་པོ་རེད། གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱས་ན་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོང་བ་དང་། གཞན་ལ་ཕན་བཏགས་ན་རང་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བས། འཚེ་བ་བྱེད་མི་རུང་བ་གསལ་པོ་ཡིན།

དེས་ན། རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རླབས་ཆེན་པོ་དང་མཐོང་ཆོས་ལ་ར་འཕྲོད་རྒྱུ་ཡོད། ད་དུང་ཟབ་ཏུ་བཏང་ནས་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་དེང་སང་ཚན་རིག་གི་སྡེ་ཚན་གལ་ཆེ་བ་(physics) ཡི་ནང་དུ་དངོས་པོའི་རྣམ་གཞག་ཕྲ་མོ་བཤད་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཆེད་ལས་པ་རེ་ཟུང་གིས་ཚན་རིག་པའི་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལྟ་བ་ཕྲ་མོའི་ཐོག་ནས་བཤད་ན་དངོས་ཡོད་བདེན་པ་ཞིག་མེད་པར་གཙོ་བོ་སེམས་ཀྱིས་བཏགས་པ་དང་། ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཙམ་གྱི་ངོ་བོ་ཞིག་ཏུ་འཇོག་པ་ལས་བདེན་པའི་ངོ་བོ་ཞིག་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད་པ་མ་རེད་ཅེས་བཤད་འདུག །བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་པ་ཁོང་ཚོས་བཤད་མི་ཤེས་པའམ་མི་བཤད་ཀྱང་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་ངོ་བོ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་བཤད་ཡོང་གིན་འདུག །མདོར་ན། ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་ལས་ཐ་སྙད་སྣ་ཚོགས་འཇོག་དགོས་པ་ལས་བདེན་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་འཆད་མཁན་གྱི་ཚན་རིག་པ་རེ་ཟུང་འདུག །ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བཀའ་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་པ་མ་རེད། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་ལུང་དྲངས་ནས་བཤད་པ་དེ་བས་ཀྱང་མིན། ཁོང་ཚོས་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ནས་བཤད་པ་རེད། དེ་ལྟར་འཆད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་རྣམས་ཚན་རིག་པ་ཡིན་པ་ལས་ཆོས་པ་མིན་པ་དང་། བཤད་པ་དེའང་ཚན་རིག་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བཤད་པ་རེད། དེང་ཚན་རིག་ཅེས་བརྗོད་དུས་ཕྱིའི་གཟུགས་ཅན་ཞིག་ལ་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་པར་གོ་བས། ཡང་ན། ཕྱི་དོན་རིགས་པས་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པས་ཕྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། ཡང་ན། དབུ་མའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་བདེན་པར་མེད་པའི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་སྟོང་པའི་གོ་བ་གང་འཚམ་ཞིག་སླེབས་འདུག །

འོན་ཀྱང་། ཚན་རིག་པའི་ནང་དུ་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པ་དང་། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་ཙམ་སོགས་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ལ་ངེས་པ་འདྲེན་རུང་ཞིག་ཏུ་བཤད་མི་ཐུབ་ཅིང་། འཆད་མཁན་ཡང་མེད། ནང་ཆོས་ཞེས་པ་རླབས་ཆེན་པོ་ཡིན། ལྷག་ཏུ་བོད་པ་ཞིག་གི་ངོས་ནས་བཤད་ན་བོད་རིགས་ཞེས་བརྗོད་དུས་དེང་སང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སྤོབས་པ་སྐྱེ་འོས་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་ཡོད་པས་དེ་ངོས་འཛིན་ཐུབ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཡང་རང་གི་ལུང་པ་དང་བྲལ་བ་དང་གཞན་ཡང་རྐྱེན་མང་པོ་དང་འཕྲད་པའི་སྐབས་རྣམས་སུ་སེམས་ཞུམ་པ་ལྟ་བུ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་གསུངས་པ་ལྟར། ཞུམ་པས་ཕོངས་པ་ལས་ཐར་བ་གཏན་ནས་མེད་པས་སེམས་ཞུམ་རྒྱུ་མེད། རང་རང་གི་ངོས་ནས་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེ། སྤོབས་པ་དེ་ཡང་ང་རྒྱལ་དང་མ་ནོར་བ་བྱེད་དགོས། ང་རྒྱལ་བྱས་ན་གཞན་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན། ང་ཚོས་སྤོབས་པ་བྱེད་པ་དེ་རང་ཉིད་ལ་བདེན་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དང་རང་ཉིད་ཀྱིས་བྱེད་ནུས་སྙམ་པའི་བཟང་པོའི་ཆ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་གཞན་ལ་མཐོང་ཆུང་བྱེད་པ་སོགས་མིན། ཡང་སྤོབས་པ་བྱས་ནས་གཞན་ལ་ཧམ་ཤེད་བྱོས་ཟེར་བ་མིན། མདོར་ན། ཕྱི་ལྟར་དུ་གཉོམ་ཆུང་དང་། ནང་ལྟར་དུ་འགག་ལ་ཐུག་ན་གྲུང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱིས་དམན་ས་བཟུང་། འབྲོམ་སྟོན་པས་གཞན་གྱིས་རང་ཉིད་གཙུག་ཏུ་བཀུར་ནའང་རང་ཉིད་ཀྱིས་དམན་ས་འཛིན་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུངས་འདུག་པས་དེ་བསླབ་བྱ་གལ་ཆེན་ཡིན། དེ་དག་སྤྱི་བཤད་དམ་འཕྲོས་བཤད་ལྟ་བུ་ཡིན།

སྐབས་སུ་བབས་པ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ནས་བརྒྱུད་པའི་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་གཞུང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་ཡང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་སུ་དཔལ་ས་སྐྱ་པ་དང་། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མ་པ། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ཇོ་ནང་བ་དང་བཅས་པའི་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་མཁས་པའི་དྲུང་ནས་གསན་བསམ་མཛད་པ་དང་། གཙོ་ཆེ་ཤོས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་གནང་བ་དང་། དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཀྱང་གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་གྱི་གཞུང་དེ་དག་གི་ཐོག་ནས་རྟེན་འབྱུང་གི་ལྟ་བའི་གོ་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་འཁྲུངས་ནས་བརྩམས་གནང་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐོག་མར་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་དང་དེའི་ནང་དུ་མ་གསལ་བ་རྣམས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་མཛད། དཔེར་ན། ཆོས་ཅན་མཐུན་སྣང་བ་འགོག་པ་སོགས་ལྟ་བུ། དེའི་རྗེས་སུ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡོད་པ་མངོན་གྱུར་ཡིན་མིན་དང་ཐལ་བཟློག་གི་སྐོར་སོགས་གཞུང་གོང་མ་གཉིས་སུ་མ་གསལ་བ་རྣམས་དམིགས་བཀར་གྱིས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་རྩ་ཤེའི་རྣམ་བཤད་མཛད། དེའི་རྗེས་སུ་ལྷག་མཐོང་ཆུང་ངུ་དང་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཉིས་སྔ་ཕྱིར་བརྩམས་ཤིང་། གཞུང་སྔ་མ་སྔ་མར་གསལ་བ་རྣམས་མདོར་བསྡུས་དང་། གཞུང་སྔ་མ་རྣམས་སུ་མདོར་བསྡུས་ཡིན་པ་རྣམས་འདིར་རྒྱས་སུ་བཏང་བ་དཔེར་ན། ཚད་མའི་སྐོར་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་ནང་དུ་གཞན་ལས་ཁ་གསལ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། ལྷག་མཐོང་ཆུང་ངུར་ཞི་ལྷག་སྐྱོང་ཚུལ་གྱི་སྐོར་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་རྣམས་སྒོ་ཙམ་མཚོན་པར་གནང་བ་ལྟ་བུ་རེད།

རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་པུ་ཏི་བཅོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་ཁྱད་ཡོད་པ་ལྔ་སྟེ་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་གཉིས། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་གཉིས་དང་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་བཅས་རེད། རི་བོ་དགེ་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་དེ་དག་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ནས་རྒྱུས་ཡོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ང་ཚོས་འཆད་ཉན་གང་བྱས་པ་རྣམས་གནད་དུ་འགྲོ་བར་ཀུན་སློང་ཡག་པོ་གསལ་འདེབས་དགོས་པས་ད་རེས་ང་ཚོས་མི་ལུས་བཟང་པོ་ཞིག་ཐོབ། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ། དེའི་ནང་ནས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་ཡོད་པའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བ་དང་མཇལ། སྙིགས་མའི་དུས་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཉམས་ཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་ནས་བསྟན་པ་ཉག་ཕྲ་བའི་དུས་སྐབས་འདི་འདྲར་ལེགས་བཤད་རྨད་དུ་བྱུང་བ་འདི་དག་ཉན་བཤད་བྱེད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་འདི་ཧ་ཅང་གི་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་པ་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ་མདོར་ན། མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་དང་རང་འདྲ་བར་བདེ་བ་འདོད་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མཚུངས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བསྒྲལ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད། རང་གིས་ཀྱང་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱ་སྙམ་པ་དང་། དེའི་ཆེད་དུ་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་དོན་ལེགས་པར་སྟོན་པའི་གཞུང་འདི་ཉན་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་པར་ཞུ། གསན་བྱ་དམ་པའི་ཆོས་ནི།

བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན།

དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཞེས་བྱ་བ།

མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ།

རྗེ་བཙུན་བླ་མ་འཇམ་པའི་དབྱངས་དང༌འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ཞབས་ལ་གུས་པ་ཆེན་པོས་ཕྱག་འཚལ་ཞིང་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ལེགས་བཤད་ཀུན་གྱི་གཏེར། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་གྱི་མ་འདྲིས་མཛའ་བཤེས་ཏེ། །ས་གསུམ་འགྲོ་ལ་ལམ་བཟང་མཚོན་པའི་མིག །ཐུབ་དབང་སྨྲ་བའི་ཉི་མས་རྟག་ཏུ་སྐྱོངས། །ཞེས་པ་ནས། ཞི་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་ཞབས་ལ་འདུད། །ཅེས་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ཐོག་མར་དགེ་བ་ཀླད་ཀྱི་དོན་བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ལ་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་རེད། དེ་ཡང་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་དང་། དེ་ནས་རིམ་པར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ། འཕགས་པ་ལྷ། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཞི་བ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དངོས་སུ་སྨོས་ནས་དེ་དག་གིས་མཚོན་པའི་ཟབ་མོ་དབུ་མའི་ལུགས་བཟང་འཛིན་པའི་འཕགས་བོད་ཀྱི་སྐྱེས་ཆེན་རྣམས་ལ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་རེད།

དེ་ནས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་འཕགས་པ་ལྷ་ཡི་གྲུབ་པའི་མཐའ། །ཤིང་རྟ་ཆེན་པོ་གསུམ་གྱིས་བཀྲལ་བ་ཉིད། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་གནད་དོན་ཀུན་རྫོགས་པར། །ཞེས་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལེགས་བཤད་སྤྱི་དང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་དབུ་མའི་གཞུང་འཛིན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་ཞི་བ་ལྷ། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལ་ཡུན་རིང་འདྲིས་པར་བྱས་ནས་གཞུང་རེ་རེའི་དོན་ཚན་སོ་སོའི་ངོ་གདོང་གི་བསྟན་དོན་ཙམ་མིན་པར་གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་པ་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་འདུག །དྲི་མ་མེད་པའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་མིག་གིས་ཡང་ཡང་གཟིགས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་སྒྲིབ་སྦྱོང་གི་ཉམས་ལེན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན་པར་མཛད་པ་སོགས་མདོར་ན། རྒྱུ་ཚོགས་ཚང་བའི་སྒོ་ནས་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གནས་ལུགས་ཇི་བཞིན་མཁྱེན་པས། དྲི་མེད་བློ་གྲོས་མིག་གིས་ལེགས་མཐོང་ཞིང༌། །ཞེས་དེ་ལྟར་རང་ཉིད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་དེ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་གཞུང་ལ་མོས་པ་ཡོད་པའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་བཤད་པ་ཞིག་བརྩམ་པར་བྱ་བ་དང་། དེ་ལྟར་རྩོམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ལ་མཚོན་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟས་1མཛད་པ་ལྟ་བུ་ལེགས་བཤད་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་ཀྱང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་དགོངས་པ་ཇི་བཞིན་མ་འཁྱོངས་པ་གཤམ་ནས་ཐོན་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུའང་བཤད་པའི་རིགས་ཁ་ཤས་གསལ་པོ་མེད་པ་རྣམས་གསལ་པོར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་ཟུར་རྒྱན་གྱི་ཚུལ་དུ་འདི་ལྟར་འཆད་ཀྱི་ཡིན་ཞེས། ཕྱོགས་འདིར་ལུགས་དེ་འཆད་འདོད་ཕལ་མོ་ཆེས། །བཤད་པའི་དྲི་མས་སྦགས་པ་བསལ་ཕྱིར་དང༌། །གཞན་གྱིས་བསྐུལ་ཕྱིར་ཡོངས་དག་བཤད་པ་ཡིས། །དབུ་མ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པར་བྱ། །ཞེས་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་དེ་ལྟར་མཛད་ནས། འདིར་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རང་གི་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་པར་འཆད་པ་ལ་བཞི། མཚན་གྱི་དོན། འགྱུར་གྱི་ཕྱག །གཞུང་གི་དོན། མཇུག་གི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་བྱ་འབྲས་བུ་རང་དོན་ཆོས་སྐུ་དང་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གཉིས་ཟུང་དུ་འཇུག་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་པ་ལ་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་དེ་དང་རིགས་མཐུན་པའི་རྒྱུར་སློབ་དགོས་པས་ལམ་ཟབ་རྒྱས་སམ་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཞེས་མདོར་ན། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་དོན་གཉིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དབུར་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཞེས་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་ཞིག་འདུག །རྒྱ་མིས་བོད་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་དུ་བོད་ཀྱི་རིག་གཞུང་ཐམས་ཅད་རྒྱ་ནག་ནས་དར་བ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱ་བཟའ་བོད་དུ་སླེབས་ནས་བྱུང་བ་རེད་ཅེས་ཨུ་ཚུགས་མཐར་སྐྱེལ་བྱེད་ཀྱིན་འདུག །ང་ཚོའི་བཀའ་བསྟན་པུ་ཏི་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབུར་རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཞེས་པ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ནག་སྐད་དུ། ཞེས་པ་འཕགས་པ་གནམ་ས་སྣང་བརྒྱད་ཀྱི་མདོ་ལྟ་བུ་རེ་གཉིས་མ་གཏོགས་གཞན་མེད་པས་འདིས་ཕན་ཐོགས་འདུག །བསྟན་བཅོས་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་འགོར་རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཞེས་སྨོས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཁུངས་བཙུན་པ་ཡིན་པར་བསྟན་པར་མ་ཟད། སྐད་ལ་བག་ཆགས་འཇོག་པར་ཡང་གསུངས་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་སྨོས་པས་རྒྱ་གར་ནས་དར་བ་མཚོན་ཡོད། ངས་རྒྱུན་དུ་བོད་པའི་སྐོར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་དུས་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་ང་ཚོ་བོད་པ་ལས་སླ་པོ་མེད། མ་གཞི་ས་མཐོན་པོ་དང་གནམ་གཤིས་གྲང་མོ་ཡིན་སྟབས། བོད་པས་ཁྲུས་བྱེད་རྒྱུ་ཉུང་བའི་དབང་གིས་སེན་མོའི་གསེང་ལ་ལོ་གཅིག་གཉིས་ཀྱི་དྲེག་པ་ཡོད་ཤས་ཆེ། བལྟས་ཚོད་ལ་མདོག་ངན་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་བོད་པ་རྣམས་ཧ་ཅང་སྤྱང་གྲུང་ཅན་ཡིན་ཏེ། ཁྱིམ་མཚེས་ཡུལ་གྲུ་ཚོར་ལེགས་ཆ་གང་ཡོད་བལྟས་པས་བསམ་བློའི་རྣམ་གཞག་དང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚད་རྒྱ་གར་ཡག་ཤོས་ཡིན་པར་མཐོང་ནས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཀྱིས་མཚོན། ལམ་བགྲོད་དཀའ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པར་རྒྱ་གར་ཚ་བའི་ནང་དུ་དཀའ་སྤྱད་འབད་བརྩོན་གྱིས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་བོད་དུ་གདན་དྲངས་ཡོད། རྒྱ་ནག་ལ་ཁ་ལག་བཟོ་རྩལ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་ནས་ཁ་ལག་བཟོ་སྟངས་རྣམས་རྒྱ་ནག་ནས་བླངས། བོད་རང་ལ་རྩམ་པ་དང་མར། ཤ་དང་ཐུད་སོགས་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་མིའི་ས་ནས་ཟས་རིགས་ཞིམ་པ་འགའ་ཞིག་བླངས། ཡང་སོག་པོ་ལ་རྩག་པ་དྲོན་པོ་ཡོད་པར་མཐོང་ནས་བོད་རང་ལ་སྣམ་བུ་སོགས་ཡོད་པའི་ཐོག་ལ་སོག་པོའི་རྩག་པ་ཚུར་བླངས་པ་སོགས་བོད་པས་གྲུང་པོ་བྱས་འདུག །དེས་ན། ང་ཚོའི་ཆོས་རྣམས་རྒྱ་གར་ནས་བསྒྱུར་བ་རེད། བར་སྐབས་ནུབ་ཕྱོགས་སོགས་སུ་བོད་ཀྱི་ཆོས་དེ་བླ་མའི་ཆོས་རེད་ཅེས་བོད་ཀྱི་ནང་པའི་ཆོས་དེ་རྒྱ་གར་གྱི་ནང་པའི་ཆོས་གཙང་མ་མིན་པ་ལྟ་བུ་འཆད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གཏན་ནས་མིན། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་བོད་གངས་ཅན་གྱི་མཁས་པའི་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་གཞུང་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཁུངས་བཅོལ་ས་བཀའ་བསྟན་པོད་སུམ་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་པ་རྣམས་ཡིན། གཞུང་གི་དཀའ་གནད་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་རྩ་བ་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་རེ་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་བསྒྲུབས་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན། དེས་ན། རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་གང་རུང་ལ་མ་གཏུགས་པར་བོད་པས་རང་བཟོའམ་རྟོག་བཟོ་བྱས་པ་ཞིག་མེད།

མདོར་ན། བོད་ཀྱི་ནང་བསྟན་དེ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་གསུངས་ཤིང་། རྒྱ་གར་གྱི་པཎ་གྲུབ་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་བསྟན་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ཡིན་པ་ལས་བོད་པས་རང་བཟོ་བྱས་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོས་རྔ་རྡུང་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཀི་ཀི་བསྭོ་བསྭོ་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་རིགས་ཁ་ཤས་ནང་ཆོས་མ་དར་གོང་ནས་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་བོད་ཀྱི་ཕ་མེས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་རྩ་ཆེན་པོ་དང་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ཀྱང་འགལ་བ་མེད། ཡང་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པའི་རིགས་རྣམས་སྔར་བོན་གྱིས་གསོལ་མཆོད་བྱེད་པ་ལྟར་གསོལ་མཆོད་བྱས་ན་དགེ་མཚན་ཞིག་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་མུ་སྟེགས་པ་དང་ཐ་དད་ཡིན་ཀྱང་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་དུ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དོར་དགོས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་བུ་རེད། མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རྣམས་ནང་པའི་གཞུང་དུ་བསྣན་ཀྱང་མ་འགྲིག་པ་མེད། སྐྱབས་འགྲོ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་མི་འདྲ་བར་གྱུར་པ་ལས་མུ་སྟེགས་པའི་གཞུང་དུ་ཡོད་པ་འགའ་ཞིག་ནང་པ་དང་ཐུན་མོང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། རྩ་རླུང་སྒོམ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། དབུ་མའི་ལྟ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་རྩ་རླུང་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་ཀུན་སློང་ངམ་ཟིན་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནང་པའི་རྩ་རླུང་ཉམས་ལེན་ནམ་ནང་པའི་རྣལ་འབྱོར་དུ་གྱུར་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་བོན་གྱི་གཞུང་དུ་ཡོད་པའི་ལུགས་སྲོལ་ཞིག་ནང་པའི་སྐྱབས་འགྲོ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱས་ཀྱང་མ་འགྲིག་པ་གང་ཡང་མེད། དེ་དག་ཕལ་པ་ཡིན་པ་ལས་རྩ་བའི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་ལ་གཏུགས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་ཡང་བཀའ་བསྟན་བོད་སྐད་དུ་འགྱུར་བ་རྣམས་ཀྱི་དབུར་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས། རྒྱ་གར་ནས་བརྒྱུད་པ་ཡིན་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་ཡིན།

དང་པོ་མཚན་གྱི་དོན་ནི། ཙ རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མདྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ། ཞེས་པ་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཚན་རེད། སྤྱིར་དབུ་མ་ལ་གཞིའི་དབུ་མ་དང་། ལམ་གྱི་དབུ་མ། འབྲས་བུའི་དབུ་མ་དང་། ཡང་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་དང་། བརྗོད་བྱ་དོན་གྱི་དབུ་མ་བཅས་དེ་ལྟར་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་རྗོད་བྱེད་ཚིག་གི་དབུ་མ་ལ་གོ་དགོས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་ཅེས་པའི་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དེ་བསྟན་བཅོས་སམ་གཞུང་དབུ་མར་བརྩི་དགོས། དེ་ཡང་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་གཞུང་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་སྐབས་འདིར་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་བྱེད། ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་གིས་འཇུག་བྱའི་དབུ་མ་དང་འཇུག་བྱེད་དབུ་མ་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་། འདིར་དབུ་མ་ཞེས་པ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་བཞག་ནས་དེའི་དགོངས་དོན་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞིབ་ཚགས་པོས་བཀྲལ་ཡོང་བ་ཡིན་པས་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་གསུངས། སྤྱིར་དབུ་མ་ཞེས་པ་སྟོང་ཉིད་ལ་གོ་དགོས་པ་མིན་ནམ། འོན་ཀྱང་། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་གཞི་ཐམས་ཅད་ལ་དབུ་མ་ཞེས་སྦྱར་ཆོག །གང་ལྟར་དབུ་མ་ཞེས་པས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རེད། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། ལྟོས་པ་ཅན་ཡིན་པས་མ་ལྟོས་པའི་རང་དབང་བའམ་རང་ཚུགས་ཅན་ཞིག་མེད་པར་གྲུབ། དེས་ན། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པའམ་ཚུགས་ཐུབ་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཞིག་མེད་པར་གྲུབ་པ་དེ་ལ་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད། རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཡིན་པས་རྟག་མཐའ་སེལ་བ་དང་། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་རྐྱེན་སྣ་ཚོགས་པའི་བྱེད་པ་འཇུག་ས་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པ་རེད། ལྟོས་པ་མེད་ན་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་ཏུ་མེད། ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱེད། རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་ས་ཞིག་ཏུ་གྲུབ་པས་ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ལས་བཟང་ངན་དང་། དེའི་དབང་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བ་རྣམས་རྐྱེན་གྱི་དབང་དང་ལྟོས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་རེད།

དེས་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་སྤྱིར་མེད་པ་དང་། ཕན་གནོད་དང་བྱ་བྱེད་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དོན་མིན་པར་ཡོད་པའི་དོན་ཡིན་པས་ཆད་པའི་མཐའ་སེལ་བ་རེད། དེ་ལྟར་དབུ་མ་ཞེས་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པར་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པར་བསྟན་པ་རེད། ཡང་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཕན། དེ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པར་མ་ཤེས་ན་རང་ལ་ཕན་པ་ཅི་ཡང་མེད། ཤེས་བྱའི་གནས་ཚུལ་དང་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཇི་སྙེད་ཅིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པར་རྣམ་མཁྱེན་ཐོབ་དགོས་སྙམ། གང་ལྟར་དབུ་མ་ཞེས་བཤད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་རྟོག་པའམ་བློའི་འཆར་སྒོའི་དབང་ལས་ང་ཚོ་ཕུང་ཡོད། མདོར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་འཁོར་དང་པོ་དེ་བདེན་པ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་ཧ་ཅང་གནད་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོ་ཚང་མར་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་གི་ངང་གིས་ཡོང་བ་དེ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ཡིན་པ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་འཆད་རྒྱུ་མེད་ལ་བཤད་དགོས་པའང་མེད། རང་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད།

དེས་ན། བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་པས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་བཞིའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་གྱི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ལས་སྟབས་བདེ་བའི་ཆོས་ཤིག་གསུངས་འདོད་ན། ཁྱེད་ཚོའི་བདེ་སྐྱིད་ཡོངས་རྫོགས་ང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་ང་ལ་དད་པ་བྱོས་ཞེས་གསུངས་ན་སྟབས་བདེ་ཤོས་ཡིན། དེ་ལྟར་ཆོས་ལུགས་མང་པོས་གསུངས་ཡོད། འོན་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་མ་གསུངས་པར་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་པ་ཞིག་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་མཐར་གཏུགས་ན་རྗེས་འཇུག་གི་གདུལ་བྱ་ཚོར་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་རྩད་བཅད་ནས་སྤང་དགོས་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པས་བདེ་བ་དེའང་གནས་སྐབས་ཀྱི་བདེ་བ་ཙམ་མིན་པར་སྡུག་བསྔལ་གཏན་དུ་ཞི་བ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་ཡིན་པ་ལས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་རྣམས་འཕྲལ་སེལ་མགོ་སྐོར་བྱེད་ཅིག་ལས་ཕུགས་བཙན་པའི་བདེ་བ་མིན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་ན་ཕུགས་བཙན་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པ་ཡིན། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་འགགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་འགགས་པ་ལ་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་ནམ་འགོག་བདེན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ང་ཚོས་མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུ་དང་ཐོབ་དགོས་པ་དེ་རེད། ང་ཚོས་བདེ་བ་འདོད་པས། སྡུག་བསྔལ་གཏན་དུ་སྤངས་པ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་མཐའ་བཙན་པ་དེ་རེད། དེ་བསྒྲུབ་པའི་ཆེད་ལམ་ལ་སློབ་དགོས་གསུངས་པ་རྣམས་སྡོམ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཆོས་རྣམས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དབུ་མར་གནས་པ་ཡིན་པ་དེ་ང་ཚོས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱོན་དེ་དག་སེལ་དགོས། སྐྱོན་དེ་དག་སེལ་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནའང་ང་ཚོས་དེ་མ་ཤེས་པར་ཆོས་གང་དང་གང་སྣང་ནའང་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་སྣང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད། ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་བདེན་པ་དང་རང་དབང་བའི་བཟང་དང་ངན་ཞིག་ཡོད་ན་ཆགས་སྡང་གི་བློ་དེ་དག་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་ཏུ་ཧ་ལམ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་ཡུལ་ཅན་བློས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་ཡོད་པ་ལས། ཡུལ་སྟེང་ནས་སམ་དོན་སྟེང་ནས་བཟང་དང་ངན་བདེན་པ་དང་རང་དབང་བ་ཞིག་མེད་པས། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆགས་སྡང་གི་བློ་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན་པར་ཤེས་ཐུབ།

མདོར་ན། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཡིན་པ་ལ་སྟོང་པ་ཡིན་པར་མ་ཤེས་པར་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་བཟུང་། དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་རེད། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་དེས་ཆགས་སྡང་གི་བློ་བསྐྱེད་པ་དང་དེས་རང་གཞན་ཚང་མ་ཕུང་ལ་སྦྱར་ཡོད། ཡང་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་སླུ་བ་མེད་པའི་གོ་བ་མ་རྙེད་ན། ཕན་གནོད་ཅེས་པ་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱི་བྱེད་སྟངས་ཀྱི་དབང་གིས་བདེ་སྡུག་ཡོང་བ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་མི་ཤེས། དེ་ལྟར་ན་བདེ་སྡུག་སོགས་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་། སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་ན་ཆོས་བྱེད་དགོས་པ་མེད་ལ་བྱས་ནས་ཕན་ཐོགས་ཀྱང་མེད། འཛམ་བུའི་གླིང་གི་མི་ལྟ་ཅི་སྨོས་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་མཚམས་མ་ཆད་པར་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དག་སྡུག་བསྔལ་ཞིག་སེལ་ཐབས་དང་། བདེ་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་མ་ཆགས་ན་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཁྱད་དུ་གསོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཉེན་ཆེ། ང་ཚོས་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྣམས་མེད་པར་བྱེད་པ་དང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་བློ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཆེད་རེད། དེར་བརྟེན་ང་ཚོས་དབུ་མ་རྩོད་ཀྱིན་ཡོད་ཟེར་བ་དང་། དབུ་མ་ལྟ་བཞིན་ཡོད་ཅེས་ཟེར་དུས་མཐའ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་སེམས་བཟོ་བཅོས་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་དེ་ཤེས་དགོས་པ་ལས་རང་གི་སེམས་དང་། རང་གི་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་གྲངས་ཙམ་གཏན་ལ་འབེབས་ཀྱིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་གོ་འཛོལ་དུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ཡག་པོ་མེད། དཔེར་ན། མདའ་འབེན་སར་མ་འཁྱོལ་བ་ལྟ་བུའི་ཉེན་ཡོད།

དེས་ན། དབུ་མ་ཞེས་བརྗོད་དུས་རང་གི་བདེ་སྡུག་གཉིས་བློ་བཟང་ངན་གཉིས་ལས་ཡོང་བ་གསལ་པོ་ཡིན་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་པས་ངན་པའི་བློ་དེ་དག་གི་གཉའ་རིམ་གྱིས་བཅག་ནས་བཟང་པོའི་བློ་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་ཐབས་ཤེས་འདིའི་ཐོག་ནས་མ་འོངས་པར་རང་ལ་བདེ་བ་ཡོང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་ཡོང་བ་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་པ་དེ་ངེས་པར་ཤེས་དགོས་པ་ལས། ཕྱིའི་དངོས་པོ་ཁོ་ནའི་ཐོག་ནས་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་མི་ཐུབ་པ་འཛམ་གླིང་འདིའི་ཐོག་ཏུ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། སྐབས་འདིར་དེ་ལྟ་བུའི་དབུ་མ་བརྗོད་བྱར་བྱེད་པའི་གཞུང་བསྟན་བཅོས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་དབུ་མ་ཞེས་བརྗོད་ནས་དེ་ལ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པའི་གཞུང་ཡིན་པས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་གསུངས། འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ་རེད།

ར རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་བྷཱ་ཥྱཾ་ནཱ་མ། བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ཞེས་བྱ་བ། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་གཞོན་ནུར་གྱུར་པ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ག རྒྱ་གར་ན་སྐད་རིགས་བཞི་ཡོད་པའི་ལེགས་པར་སྦྱར་བའི་སྐད་དུ་ན། བསྟན་བཅོས་འདིའི་མཚན་མ་དྷྱཱ་མ་ཀ་ཨ་བ་ཏཱ་ར་ནཱ་མའོ། །དེ་བོད་ཀྱི་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ན། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །འདིར་གང་ལ་འཇུག་པའི་དབུ་མ་ནི། རང་འགྲེལ་གྱི་དབུ་དེར། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས་པས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་ཁ་ཅིག་ཅེས་པ་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟའི་འགྲེལ་བཤད་ལ་གསུངས། བསྟན་བཅོས་དེར་ཞེས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་མ་བརྗོད་ལ། དབུ་མ་འཇུག་པའི་སྐབས་འདིར་དེ་གཉིས་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་རྒྱས་པར་བསྟན་པས་དེ་ལ་འཇུག་གོ །ཞེས་ཟེར་རོ། །དེ་ནི་མི་འཐད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རབ་བྱེད་རེ་རེའི་སྐབས་སུ་རིགས་པ་མི་འདྲ་བ་རེ་གསུངས་པས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་འཇུག་པ་ལས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པས། བཤད་པ་དེ་ལེགས་པར་མ་མཐོང་ངོ༌། །རང་གི་ལུགས་ནི་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་དེ། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །དེའི་དང་པོ་ཟབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་རང་འགྲེལ་ལས། ལུགས་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པ་འདི་སྦྱར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་རང་གིས་དབུ་མའི་དོན་གཏན་ལ་ཕབ་པ་དེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པ་དབུ་མ་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དང་མཐུན་པར་བཤད་དུ་མི་རུང་བ་ལ་ངེས་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་བརྩམས་པར་གསུངས་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཚུལ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བར་གསུངས་ཤིང༌། ཞེས་གོང་དུ་བརྗོད་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ལ་སོགས་པས་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་འདོད་པ་དེའི་དབང་གིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་དེ་དག་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ཚིག་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་པ་གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྒོ་ནས་སློབ་དཔོན་གྱི་དགོངས་པ་འགྲེལ་སྟངས་གཅིག་གསུངས། རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་རྩ་ཤེ་དང༌། ཚིག་གསལ་དུ་མི་རྒྱས་པ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པར་ཚད་འགོག་གི་སྐབས་སུ་སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་པ་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པ་ཞིབ་ཚགས་པོར་གསུངས་ཡོད་པས་གཞུང་འདིར་རྒྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་ཟབ་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་མི་འབྱེད་ཅིང༌། ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མདོའི་དགོངས་པ་དང་མཐུན་པར་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་འདི་འབའ་ཞིག་གོམས་པའི་སྒོ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཡིན་ནའང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལམ་བགྲོད་དགོས་པས་སྟོང་ཉིད་བརྗོད་བྱར་བསྟན་མ་བསྟན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་འབྱེད་མི་ཤེས། དེས་ན། རྩ་ཤེ་ལས་ཟབ་མོའི་ཕྱོགས་མ་གཏོགས་པ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང༌། ཞེས་པ་འདི་ལ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གཏན་ནས་མ་བསྟན་པར་བཞེད་མཁན་ཡོད། རེད་མདའ་བ་ལྟ་བུས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟབ་མོའི་ལམ་མ་གཏོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བསྟན་མེད་པས། དེ་ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་གཞུང་རེད་ཅེས་བཞེད། རང་ལུགས་ལ། བསྟན་བྱའི་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་མ་བསྟན་པར་བཞེད་ཅིང་དེ་ལྟར་འགྲེལ་བཤད་བྱེད་མཁན་གྱི་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་འདུག་པས་དེ་དག་ཡག་པོ་འདུག །དེས་ན། གཞུང་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས། ཐེག་ཆེན་པའི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྒོམ་པ་དེའང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་ཚུལ་བསྟན་པས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གཞུང་སོ་སོ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པར་མཚུངས་ནའང་རྒྱས་མི་རྒྱས་དང་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་མ་རྫོགས་སོགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད། རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་གསུངས་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་དོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མདོར་མཚོན་པ་ཙམ་ཞེས་པ་ཆོས་ཅན་ཉི་ཚེ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ནས་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་པ་ལས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཏན་ལ་མི་འབེབས་པ་ལྟ་བུ་མིན། གཙོ་བོར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་སྒོམ་གྱིན་ཡོད་ནའང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ངེས་ཕྱིན་ཆད་གཤམ་ནས་ཐོན་པར་འགྱུར་བ་བཞིན་གཞི་གཅིག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་ན་ཆོས་ཅན་གཞན་གྱི་སྟེང་དུའང་དེའི་ཕྱོགས་ཁྱབ་དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་བདག་མེད་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ངེས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པས་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་བདག་མེད་ངེས་ཀྱང་མདོར་མཚོན་པ་ཞེས་པ་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་དང་། དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་བདག་མེད་བསྒོམས་པ་མིན་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་མདོར་མཚོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཟད་དོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ན་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གཞུང་དེར་བསྟན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གཞན་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་འཕགས་པའི་མན་ངག་གིས་ཁ་བསྐངས་ན་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པས། ཞེས་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་མ་བསྟན་ཀྱང་གསུངས་པ་དེ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་ནས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྟན་ཀྱང་གཙོ་བོ་དང་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པའི་ཚུལ་གྱིས་མ་བསྟན་པས་ན་འཕགས་པའི་མན་ངག་གིས་ཁ་བསྐངས་པར་བཞེད། དེ་ཡང་ཁ་སྐོང་བ་ལ་མ་ཚང་བ་ཁ་སྐོང་བ་དང་མི་རྒྱས་པ་ཁ་སྐོང་ཚུལ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྟན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འདི་མི་རྒྱས་པ་ཁ་སྐོང་ཚུལ་ཡིན། དེ་སྐོང་བ་ལ་སོ་སྐྱེའི་སའི་ཆོས་གསུམ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་ཚུལ་གཉིས་པའོ། །

གཉིས་པ་འགྱུར་ཕྱག་ནི། ཚིག་གི་དོན་གོ་བར་སླ་ལ། འཇམ་དཔལ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་ཞེས་གསུང་སྲོལ་ཡོད་པ་ལས་གཞུང་འདི་དོན་དམ་པའི་ཆོས་མངོན་པ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་པས། ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། སྔོན་གྱི་བཀས་བཅད་པ་དང་མཐུན་པར་མཛད་པའོ། །

གསུམ་པ་གཞུང་གི་དོན་ལ་བཞི། བསྟན་བཅོས་རྩོམ་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཐབས་མཆོད་པར་བརྗོད་པ། བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས། བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ། བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །

1 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་དབུ་མའི་དཀར་ཆག་གི་ནང་དུ་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྡ་དང་། སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། པོད། ར་པ། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་མཇུག་བྱང་དུ་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནན་ད་ཞེས་གསལ།

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ།

དང་པོ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་མ་ཕྱེ་བར་བསྟོད་པ་ནི། ཙ ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་རྣམས་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང༌། །

ར ཞེས་པ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་རྩོམ་པར་འདོད་པས། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་པས་ཀྱང་ཐོག་མར། ཞེས་དེ་ཡང་ཐོག་མར་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་སོགས་མ་གསུངས་པར་སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ཤེ་ན། ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟའི་འགྲེལ་བཤད་ཀྱི་སྐབས་སུ། ཞེ་སྡང་གི་དགྲ་བཅོམ་པས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཞེས་སྦྱར་ཡོད། དེ་ལས་གཞན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་ཞེས་བཞི་བཅོམ་དྲུག་ལྡན་གྱི་གོ་འཕང་དམ་པ་དེ་རྒྱུ་གང་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་རྒྱུ་གང་མེད་ན་མེད་པ་ལྷག་བསམ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་མེད་ལ་རག་ལས་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་ལྷག་བསམ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་དེ་ལ་འབྲས་མིང་རྒྱུར་བཏགས་ནས་བཅོམ་ལྡན་འདས་སམ། ཡང་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཞེས་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ། ཞེས་ཐོག་མ་ཉིད་དུ་དགོས་པས་གལ་ཆེ་ཤོས་སུ་གསུངས། དེ་ཡང་རང་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པའི་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ནས་འཁོར་བའི་བཙོན་རར་བསྡམས་པ་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་རང་རྒྱུད་ལ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་ནའང་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་དེ་སྲིད་དུ་དངོས་གནས་སྐྱབས་མེད་མགོན་མེད་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་སྐྱབས་མེད་པ་གྲངས་དང་མུ་མེད་པས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཀྱང་མ་ལུས་པ་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་ཕོངས་པ་མཐའ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ལ་བསྟོད་པར་འོས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་འབྲིང་སྟེ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཐུབ་དབང་སྐྱེས། །སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་ཤིང༌། །ཞེས་མདོར་ན། ཉན་རང་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་དང་། ཐུབ་དབང་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ། བྱང་སེམས་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་གསུངས། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་པ་ནས་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་ཐུབ་དབང་ཞེས་བྱའོ། །སྤྱིར་ཐུབ་པ་ཞེས་པ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་སྒོ་ནས་ཐུབ་པ་ཞེས་དེ་ཙམ་ལ་འགྲེལ་ན་ཉན་རང་སོགས་ལའང་གོ་ཐུབ་ཀྱང་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་སྨོས་ཚེ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ལ་གོ་བ་ཡིན། དེ་རྣམས་ལས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་དག་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་བསྐྲུན་པའོ། །ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྣམས་བྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱུང་བར་གྱུར་པ་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ལ། དེ་ཉན་པ་དང་སེམས་པ་དང་སྒོམ་པའི་རིམ་པ་ལས་ཀྱང་ལྷག་པར་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་རང་རང་གི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་འབྲིང་པོ་སྟེ་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཐུབ་དབང་ལས་འཁྲུངས་སྟངས་དེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གསུང་གི་འཕྲིན་ལས་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དོགས་སློང་འདི་ལྟར་གནང་སྟེ། གལ་ཏེ་ཡང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་སངས་རྒྱས་ཁ་ཅིག་གིས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་རང་དབང་གིས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཉན་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པ་ལ་མཁས་སུ་ཟིན་ཀྱང་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་སྟེ་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གཅིག་ཁོ་ན་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པར་མི་འགྱུར་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཞེས་པ་མ་དག་པ་སྟེ་བསྟན་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་དག་གིས་ལས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་ངེས་པའི་འབྲས་བུ་ལྟར་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་མངོན་པར་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གོར་མ་ཆག་པར་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ཚེ་འདིར་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་མ་བྱས་ནའང་ཚེ་རབས་སྔ་མར་སྟོན་པའི་དྲུང་ནས་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཉན་པའི་དབང་གིས་ངེས་པའི་ལས་བཞིན་དུ་ཚེ་རྗེས་མར་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་བས་སྟོན་པའི་གསུང་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་གསུངས། ཇི་སྐད་དུ་འཕགས་པ་ལྷས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་ཞེས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དྲུང་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉན་ནས་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་ཚེ་འདིར། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ཞེས་འབད་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་སྔོན་གྱི་བག་ཆགས་སད་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ་ངེས་པའི་ལས་བཞིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དབུ་མ་ལས་ཀྱང༌། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་དོན་གང་ཞེ་ན་དེ་ལ་ཡང་དག་པའི་གདམས་ངག་སངས་རྒྱས་ལས་ཉན་ནས་དེའི་འབྲས་བུ་རང་གིས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་རང་དང་རིགས་མཐུན་པའི་གདུལ་བྱ་གཞན་ལའང་ཐབས་ཚུལ་དེ་རྣམས་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་བསྟན་ཏེ་གདུལ་བྱ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་རང་གི་ཐོབ་པའི་འབྲས་བུ་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་བདེན་བཞི་ཤེས་པ་དང་སྤོང་བའི་བྱ་བ་བྱས་སོ། །གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྲིད་པའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་ཟད་ནས་སྲིད་པ་གཞན་ལེན་པ་མེད་པས་ན་འདི་ལས་སྲིད་པ་གཞན་མི་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དོན་ཐོས་སྒྲོག་ཅེས་པ་ནི། ཡང་ན་འབྲས་བུའི་མཆོག་གམ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་མམ་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཚུལ་མ་ཚང་བ་མེད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ལས་ཐོས་ནས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་བ་རྣམས་ལ་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པས་ན་ཉན་ཐོས་དག་སྟེ། དམ་པའི་ཆོས་པདྨ་དཀར་པོའི་མདོ་ལས། མགོན་པོ་དེ་རིང་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་གྱུར། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་རང་གིས་མངོན་དུ་བྱས་མེད་ཀྱང་ཐེག་ཆེན་གྱི་གདམས་ངག་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་ཉན་ནས་གདུལ་བྱ་གཞན་ལ་ཡང་དག་བསྒྲགས་པར་བགྱི། །བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་ཞེས་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རྣམས་སྟོན་པའི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །རྒྱུ་མཚན་དེ་བས་བདག་ཅག་ཉན་ཐོས་མི་བཟད་འདྲ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟ་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་སྒྲོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཡིན་གྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཙམ་ཡང་མི་སྒྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ཉན་ཐོས་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐལ་བར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐབས་རེར་ང་ཚོ་ཐོས་སྒྲོག་ཏུ་འགྱུར་གྱིན་མེད་དམ་སྙམ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་གཞན་ནས་ཉན། བསླབ་པ་སློབ་གཉེར་ཡང་བྱས། ཕུགས་སུ་རང་གཅེས་འཛིན་ཁོ་ནས་ཐར་པ་དོན་གཉེར་བྱུང་ན་ཨང་ཀི་དང་པོ་རེད། སྡུག་ས་ནས་བཤད་ན་འཚོ་བ་དོན་གཉེར་ཁོ་ན་བྱེད་ཅིང་དེའི་ཐབས་ལ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་བཤད་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པས་ཉན་ཐོས་ཐོས་སྒྲོག་ལས་ཀྱང་དམན་པར་གྱུར་པ་རེད། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་འཇུག་སྟེ། ཞེས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་རྒྱས་པ་ཞེས་པ་ཡིན་ཀྱང་། སྒྱུར་མ་བདེ་བའི་དབང་གིས་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྒྱུར་བ་ཡིན་གསུང་ཚུལ་ཡོད། དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་པར་སྦྱར་ན་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཆ་ནས་མཆོག་དམན་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་ཉན་ཐོས་རྣམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འབྲིང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་སྦྱར་ན་ཉན་ཐོས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་འབྲིང་ལ་སྦྱར་ནས་དེས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྒྲས་རང་སངས་རྒྱས་དག་བསྙད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་རང་སངས་རྒྱས་འབྲིང་པོ་རྣམས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་དང༌། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་སོ། །

ག དགོས་པ་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ལས་ཀྱང་ཐོག་མར་མེད་ཐབས་མེད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་པོ། ཞེས་པ་ནས། ཉན་ཐོས་ཞེས་སོགས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྨོས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། ཐོས་སྒྲོགས་ཀྱི་དོན་དངོས་སོ། །ཁ་ཅིག །འདི་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟ་སྟེ་འགྲེལ་བཤད་དུ། བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་པའི་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ཏེ་རྐང་པ་གསུམ་པ་ལ་དམ་པའི་སྒྲ་མེད་པས་བྱང་ཆུབ་སྔ་མ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་དང༌། ཕྱི་མ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བོ་ཞེས་ཟེར་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རང་འགྲེལ་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལམ་ཞེས་ཚིག་གསལ་པོ་ཡོད་པས། བྱང་ཆུབ་པ་ཡི་སྒྲ་ཡང་རབ་ཏུ་བརྗོད། །ཅེས་པར་དམ་པའི་ཚིག་མེད་ནའང་བཤད་མ་ཐག་པའི་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེར་གོ་དགོས་པས་དང་པོ་ནི་ཐེག་ཆེན་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང༌། གཉིས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་དེར་བགྲོད་པའི་ལམ་ལ་བྱེད་པ་འགྲེལ་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ལས་དམན་པས་འབྲིང་པོའོ། །ཁ་ཅིག །འདི་ཡང་ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟ་དང་། དེས་མཛད་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཉན་ཐོས་ལས་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པའི་དོན། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་འགྲེལ་པར་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལྷག་པར་གསུངས་ལ། ཞེས་པ་རང་འགྲེལ་དུ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་རེད། གོང་དུ་འཕེལ་བ་ནི། ལམ་གྱི་བགྲོད་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཇེ་བཟང་དུ་འགྲོ་བའོ། །དེ་ཡང་བསྐལ་པ་བརྒྱར་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གོམས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཡིན་གྱི། ཉན་ཐོས་ལྟར་ལམ་ལ་གོམས་པ་སྲིང་མི་ནུས་པ་མིན་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སྤྱི་ལ་ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་ཙམ་འཇུག་པ་ཡོད་ཀྱང༌། ཚོགས་ལ་དངོས་བཏགས་དང་གཙོ་ཕལ་འབྱེད་ཚུལ་ཡིག་ཆ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ། ཚོགས་ཀྱི་སྒྲ་འཇུག་པའི་གཙོ་བོ་ནི། འགྲེལ་པ་དོན་གསལ་ལས། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ངོ་བོས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚོགས་ཡིན་པས། ཞེས་ཚོགས་ལ་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུར་འགྲོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་དགོས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཉན་རང་གི་ཚོགས་ཡིན་ཀྱང་ཚོགས་མ་ཡིན་ཟེར་བ་ལྟ་བུའི་དངོས་བཏགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱེད་རྒྱུ་དང་། གཙོ་ཕལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ལ་ཉན་རང་གཉིས་ལའང་ཚོགས་ཕལ་པ་ཙམ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཡིན་སྙམ། ཞེས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཀྱིས། འབྲས་བུར་འཛིན་པ་ལ་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་དོན་ཚང་བའི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ། །དོན་དེ་མ་ཚང་བ་གཉིས་ནི་ཚོགས་ཕལ་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། རང་བྱུང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །ཐུབ་པའི་སྒྲ་ནི་སྒོ་གསུམ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་བསྡམས་པའམ་གཉེན་པོ་སྐྱེས་པའི་སྒོ་ནས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཕར་འཇོམས་པའམ་ཐུབ་པ་ལ་བཤད་ན་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་ལ་ཡང་འཇུག་མོད་ཀྱང༌། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ལས་ཀྱང་གོང་ན་མེད་པའི་ཞེས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་མངའ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབང་ཕྱུག་དམ་པ་བརྙེས་པ་དང༌། གང་ཟག་གསུམ་པོ་དེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀས་ཆོས་ཀྱི་སྲིད་ལ་མངའ་སྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །
ཐུབ་དབང་དེ་རྣམས་ལས་ཉན་རང་རྣམས་སྐྱེས་པ་ནི་དེ་དག་གིས་བསྐྲུན་པའོ། །ཐུབ་དབང་གིས་ཉན་རང་བསྐྲུན་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། སངས་རྒྱས་འཇིག་རྟེན་དུ་བྱོན་པ་ན་རྟེན་འབྲེལ་ཟབ་མོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པ་ལ་འཇུག་ལ། ཞེས་པ་རྟེན་འབྲེལ་ལམ་རྟེན་འབྱུང་རང་དབང་དུ་འདོམས་པ་དེ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའམ་སངས་རྒྱས་ཉག་གཅིག་གི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན་པས་ཚུལ་དེ་ཉན་རང་གི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཉན་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གིས་ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པས་རང་གི་འདོད་པ་རྫོགས་པ་མི་འཐད་དོ་སྙམ་ན། ཞེས་དོགས་སློང་གནང་བ་དང་། དེའི་ལན་དུ། སྐྱོན་མེད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ངེས་པ་ཁོ་ནར་མྱང་འདས་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་སྔར་གོམས་པའི་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་ཕྱི་མར་རྐྱེན་ཕྲ་མོ་ཞིག་གིས་རྟོགས་པ་ཀློང་རྡོལ་བ་ལྟ་བུ་ཡོད་པར་སྣང་། སྔར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཆོས་བསྟན་པ་ལ་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱས་པས། འདོད་པ་རྫོགས་པར་བཤད་པ་ནི་ཚེ་དེ་ཁོ་ན་ལ་བསམས་ནས་བཤད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡང་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དེ་ཉིད་ཤེས་པས་གལ་ཏེ་འདིར། །ཚེ་འདི་ཉིད་དུ་མྱ་ངན་འདས་པ་མ་ཐོབ་ཀྱང༌། །སྐྱེ་བ་གཞན་དུ་འབད་མེད་པར། །ངེས་པར་ཐོབ་འགྱུར་ལས་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དང༌། དབུ་མ་ལས་ཀྱང༌། རྫོགས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མ་བྱུང་ཞིང༌། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱང་ཟད་པ་ན། །རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྟེན་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འབྱུང༌། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་འབྲས་བུ་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རང་བྱུང་གི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ལ་གསུངས། ཡང་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་རང་རྒྱལ་རྣམས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འདུ་འཛིའི་ཁྲོད་དུ་མི་སྡོད་པར་དབེན་པ་བསྟེན་པ་ལ་གོ་ཆོག་སྙམ། འགྲེལ་པར་གལ་ཏེ་ཡང་ཁ་ཅིག་ཅེས་སོགས་ཀྱི་དོན་ལ། ཁ་ཅིག །ཅེས་འགྲེལ་བཤད་ཀྱིས་རྟེན་འབྲེལ་བསྟན་ཡང་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་པ་སྣང་བས། རྟེན་འབྲེལ་བསྟན་པས་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པའི་ལན་བསྟན་པར་འདོད་པ་དང༌། གཞན་དག་ཅེས་བོད་ཀྱི་མཁས་པ་ཁ་ཅིག་གིས་རྟེན་འབྲེལ་སྐྱེ་མེད་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་བླངས་མ་ཐག་ཏུ་འབྲས་བུ་དེ་འབྱུང་རིགས་པ་ལས། ཞེས་པ་ནས། དོགས་པ་གཅད་དགོས་པ་མ་བཅད་པར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ར ཡང་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་རྣམས་གང་ལས་བལྟམས་ཤེ་ན། ཞེས་པ་ནས། གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང༌། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་སོ། །དེ་ལ་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་ཞེས་པ་སངས་རྒྱས་གང་ཡིན་ནའང་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་ནམ་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཉེར་ལེན་བྱས་པ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གནས་སྐབས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ལས་ནི་ཇི་ལྟར་འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དང༌། ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་པ་ནི། རང་ལས་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱིས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འཁྲུངས་པས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཆེས་ཐོག་མ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་བཅུག་པར་འདོད་2པ་ཡིན་ནོ། །འདི་མདོ་སྡེ་ལས་འདོན་པ་ཡིན་སྙམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་དེའི་རྒྱུ་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་ལ་ལྟོས་ནས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པ་ནས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཙོ་ཆེ་བ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་འཁྲུངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག གཉིས་པ་སངས་རྒྱས་རྣམས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས་ཚུལ་ནི། ཉན་རང་གཉིས་ཐུབ་དབང་ལས་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་ཉན་རང་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་གསུང་རྗེས་བསྟན་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་ལས་སྐྱེས་པས། ཞེས་པ་ནས། བཞི་པ་ནི། བྱང་སེམས་ལ་བསྔགས་པ་གསུངས་པའི་དུས་དེར་འཁོར་དུ་ཉེ་བར་གྱུར་ཅིང༌། གདུལ་བྱ་རིགས་ཅན་གསུམ་སྟེ་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་བཀོད་པ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་ཉིད་ལ་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པ་ནི་ལོགས་སུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་དེ་གང་ཡིན་ཞེ་ན།

2 སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། མདོ་འགྲེལ། འ་པ། འདོན། སྡེ་བསྟན། དབུ་མ། འ་པ། འདོད།

འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ།

གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་གསུམ་བསྟན་པ་ནི། ཙ སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་བློ་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་། བྲལ་བ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་སྙིང་རྗེའི་སེམས་དེ་དང་། གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་སྟེ། འགྲེལ་པར་གསུངས་པ་ལྟར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐའ་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱངས་ནས་ཉམས་མྱོང་གང་འཚམ་ཐོན་པའི་འདིར་བསྟན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དེ་གསུམ་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཅིའི་3རྒྱུ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དང་ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །དེ་ལ་སྙིང་རྗེ་ནི་བརྩེ་བ་སྟེ། འདི་ཉིད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཅན་དང་རང་གི་ངོ་བོ་ཞེ་སྡང་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་བློ་ནི། དམིགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཤེས་རབ་སྟེ། མདོར་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འཕགས་པ་ཆོས་ཀུན་འགྲོ་བའི་མདོ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སར་འགོད་པར་བྱའོ་སྙམ་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བགྱིའོ་སྙམ་པ་ཅན་ཞིག་ལ་བྱེད་ཅེས་གསུངས། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་པའོ། །རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་གློ་བུར་དུ་བྱུང་བ་དང་སྐྱེས་མ་ཐག་ནས་འཇིག་པས་མི་གནས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདེན་པར་སྣང་ཡང་བདེན་པར་མེད་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཤེས་པར་བགྱི་བ་སྣང་ཙམ་དང༌། བདེན་པའི་ཤེས་པ་པོས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བགྱི་བ་ཙམ་དུ་སྟེ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བས་ན་ཞེས་པ་ཟད་པ་ལ་གོ་སྟེ། བས་མཐའ་ནི་ཟད་པའི་མཐའ་དང་གྲོང་ཟད་པའི་མཐའ་ལ་བས་མཐའ་ཟེར་ཏེ། དཔེར་ན། བས་མཐའི་དགོན་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུ། རང་གིས་རྟོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་འདི་ལྟ་བུ་འདི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ་སྙམ་ནས། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ཞེས་ཕུགས་ལ་ཕན་པ་དང་འཕྲལ་དུ་བདེ་བ་སྟེ་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་སེམས་དང༌། ཕན་བདེ་མ་ལུས་པ་སྒྲུབ་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་སེམས་དང༌། བྱམས་པས་མཉེན་པའི་སེམས་དང༌། སྙིང་རྗེས་ཕྱིར་མི་ཟློག་པའི་སེམས་དང༌། དགའ་བས་འགྱོད་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང༌། སེམས་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བློ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་བཟློག་པས་ན་ཆགས་སྡང་གི་དྲི་མ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང༌བཅས་ཚད་མེད་བཞི་གསུངས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ངོ་བོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་སམ་བདེན་འཛིན་གྱིས་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བའི་སེམས་དང༌། རྒྱུ་མཚན་མ་མ་མཆིས་པས་སམ་གཏི་མུག་གིས་སྒྲིབ་པའི་སྒྲིབ་པ་ཟད་པ་སྟེ་སྒྲིབ་པ་མ་མཆིས་པའི་སེམས་དང༌། འབྲས་བུ་སྨོན་པ་མ་མཆིས་པས་སམ་རང་བཞིན་གྱིས་སྨོན་པ་མི་གནས་པའི་སེམས་ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། གཉིས་ལ་མི་བརྟེན་ཡེ་ཤེས་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་གཙོ་བོ་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གསུངས།

ག གལ་ཏེ་ཉན་རང་གཉིས་ཐུབ་དབང་ལས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། གསུམ་ནི། རྒྱལ་སྲས་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནམ་སྐྱེས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་འགྱུར་བས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྒྱུར་མི་རུང་ངོ་སྙམ་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་འདིར་འགྲེལ་པར་མདོ་དྲངས་པ་ལས་བསྟན་པ་བཞིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ལ། ཞེས་པ་ནས། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་དང་ལུགས་འདི་ལ་མི་འདྲ་བ་མེད་དོ། །ཞེས་གཞུང་སྔ་ཕྱི་སྦྲེལ་ན་བྱང་ཆུབ་དོན་གཉེར་དང་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་གསུངས་པ་དང་མཚུངས་གསུངས། དེ་ལྟར་ཆོས་གསུམ་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་འཇོག་པ་ནི། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། བདག་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་འདིས། །ཞེས་པ་ནས། ལམ་ཞུགས་ཀྱི་བྱང་སེམས་ཐོག་མ་པ་ལ་བྱེད་དམ་མི་བྱེད། ཅེས་དོགས་པ་བསུས་ནས། བྱེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེའི་རྒྱུར་འཇོག་པ་མི་འཐད་དེ། ཞེས་པ་ནས། སྨན་གྱི་ལྗོན་ཤིང་གི་མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་བྱང་སེམས་སུ་བཤད་པ་དང་འགལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། དེའི་ལན་དུ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་ཁས་མི་ལེན་པས་དང་པོ་ཁས་ལེན་ནོ། །འོན་ཀྱང་སྔར་བཀོད་པའི་སྐྱོན་ནི་མེད་དེ། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི། སེམས་བསྐྱེད་སྒོམ་པའི་སྐབས་ལ་དགོངས་ཀྱི། ཞེས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པའི་བློ་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་ཐོག་མར་གོ་བ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་རྗེས་ཉམས་འོག་ཏུ་ཚུད་པར་བྱས། དེའི་རྗེས་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན། དེའི་རྗེས་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་ནས་རྟོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེ་བ་ལྟར། འདི་ནི་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་མཐུན་པ་དེ་ཡིན་གྱི་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དངོས་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དེ་མིན་གསུངས། དེ་ཡང་དཔེར་ན་བུར་ཤིང་གི་ཤུན་པའི་རོ་མྱོང་བ་དང༌། ཤུན་པའི་ནང་གི་རོ་མྱོང་བ་དང་འདྲ་བར་ཞེས་པ་ནས། དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས་ལྷག་བསམ་བསྐུལ་བ་ལས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་ཤུན་པ་དེ་བཞིན་སྨྲ་བ་སྟེ། །རོ་ལྟ་བུ་ནི་འདི་ལ་དོན་སེམས་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་རྗེས་མཐུན་པའམ་དམིགས་རྣམ་སྦྱོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དེ་ལས་བཅོས་མ་མིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་སྐྱེ་བས་ན། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུར་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་ཅེས་གསུངས། བྱང་སེམས་ཀྱི་རིགས་ཅན་དབང་པོ་རྣོན་པོས་སྔོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བཙལ་ནས། དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཕྱིན་དྲུག་གི་བསླབ་བྱའི་ནང་གི་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ལ་སློབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྔོན་དུ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེས། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡོད་པས་སྐྱོན་གཉིས་པ་ཡང་མེད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཐོག་མར་ཞུགས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་སྟོན་དགོས་པས་སོ། །དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཆོས་གསུམ་པོ་དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཡོད་ན་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རྒྱུ་གང་ལས་བྱུང་བ་སོགས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་ཞིག་འོང་ཞིང་སེམས་ཁུར་ཡོད་ན་ཕུང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་གང་ཡིན་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་ཞིག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཏན་ཏན་འོང་ལ། སེམས་ཁུར་མེད་ན་སྣང་མེད་དུ་འཇོག་ངེས་ཡིན། སྲིད་པའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་མ་རིག་པས་བྱེད་པ་དང་། དེའི་གཉེན་པོར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དགོས་པ་སོགས་ཀྱི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་འོང་།

དེ་ཡང་དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྔོན་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བའི་ཉམས་མྱོང་གང་ཙམ་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་ཉོན་མོངས་ཟད་རུང་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་སྤངས་པའི་བྲལ་བའམ་འགོག་པ་ཞེས་པ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་སྒོས་རང་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་སོགས་བློར་ཤར་ན། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་གཞན་རྣམས་ཀྱང་མྱང་འདས་ཀྱི་སར་འགོད་འདོད་ཀྱི་གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་ཐུབ། སྤྱིར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཆེན་འདྲེན་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ངེས་པར་སྣང་། ཡིན་ནའང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་ཞིག་འོང་བ་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཞིག་མེད་ན་མི་འགྲིག་པས་སྙིང་རྗེ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུའི་ཆོས་གཞན་གཉིས་ཀྱིའང་རྩ་བར་གསུངས་པ་དེ་ལྟར་རེད།

གཉིས་པ་བྱང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ཡང་རྩ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་བརྩེ་ཉིད་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཐོག་ཕུན་ཚོགས་འདིའི། །ས་བོན་དང་ནི་སྤེལ་ལ་ཆུ་འདྲ་ཡུན་རིང་དུ། །ལོངས་སྤྱོད་གནས་ལ་སྨིན་པ་ལྟ་བུར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གིས་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེ་བསྟོད་པར་བགྱི། །ཞེས་དཔེའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བ་ས་བོན་དང་། བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་དང་། མཐའ་མར་གལ་ཆེ་བ་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་གསུམ་གསུངས་ཀྱང་། དོན་གྱི་སྐབས་སུ་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཉིད་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་བདུད་བཞིའི་གཡུལ་ལས་རྒྱལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འདི་ཐོག་མར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་དང་འདྲ་བ་དང་། བར་དུ་སྤེལ་བར་བྱེད་པ་ལ་ཆུ་དང་འདྲ་བ། མཐར་འབྲས་བུ་ལ་གདུལ་བྱས་ཡུན་རིང་དུ་ལོངས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པས་འབྲས་བུ་སྨིན་པ་དང་འདྲ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཟླ་གྲགས་བདག་གིས་གཞུང་རྩོམ་པའི་ཐོག་མར་མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཉན་རང་དང་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་མ་སྨོས་པར་སྙིང་རྗེ་ལ་བསྟོད་པ་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས།

ར བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ན་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྟན་པར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཡོད་སུ་ཞིག་དེ་ལ་སྨོད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཐོག་མར་གལ་ཆེ་བར་གསུངས། བྱང་སེམས་དབང་རྟུལ་ཡིན་ན་སྔོན་ལ་སྙིང་རྗེའི་བློ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དེ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བ་ཡིན། བྱང་སེམས་དབང་རྣོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དེས་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་ཆེར་འདྲེན་པར་བྱེད་ཀྱང་གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པ་དེ་ཉོན་སྒྲིབ་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཙམ་མིན་པར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་བསྐྱེད་པ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གསུངས་པའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དེ་ཡང་སྒྲིབ་གཉིས་མཐའ་དག་གི་གཉེན་པོར་བསྐྱེད་པའི་དོན་དུ་ཡིན་པས་དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པའི་དགོས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་བསྒྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཅིག་ཡོང་བར་སྙིང་རྗེའི་དབང་གིས་ཡོང་དགོས་པ་དེ་ལྟར་རེད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། གལ་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཆུས་ཡང་དང་ཡང་དུ་བཅུས་པར་མ་གྱུར་ན། འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཡངས་པ་མ་བསགས་པ་འདི་ངེས་པར་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་བར་དུ་གལ་ཆེ་བ་ཆུ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་རླན་གྱིས་ཡང་ཡང་གསོས་འདེབས་པ་མ་བྱུང་ན་ཚོགས་གཉིས་རྒྱ་ཆེན་པོ་གསོག་དགོས་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྲངས་མང་བ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དཔེར་ན། ཐ་མལ་པ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་སེམས་ཅན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་ཕན་འདོགས་འདོད་ཀྱི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་པའི་རིང་ལ་དཀའ་ངལ་དང་རྙོག་གྲ་ག་ཚོད་ཡོད་ནའང་ཞུམ་པ་མེད་པར་མུ་འཐུད་དུ་དཀའ་ལས་རྒྱག་ཐུབ། སྙིང་རྗེའི་སེམས་དེ་ཙམ་མེད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གང་འཚམ་ནས་རང་གིས་ཧུར་ཐག་བྱས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པ་མི་འདུག་སྙམ་ནས་མཚམས་འཇོག་མཁན་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། འབྲས་བུ་མཐའ་ཡས་པའི་གནས་སྐབས་ཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་གལ་ཏེ་དུས་ཕྱིས་སྙིང་རྗེའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན་ནི་འདི་དུས་རིང་པོར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པར་མི་འགྱུར་ལ། འཕགས་པའི་འབྲས་བུའི་ཚོགས་ཆེན་པོ་རིམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་པ་རྣམ་པ་བར་མ་ཆད་པ་ཡུན་རིང་པོར་མངོན་པར་འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་མཐའ་མར་གལ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གསུངས་པ་སྟེ། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྒྱུན་མི་འཆད་དུ་མཛད་པ་དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་དབང་ལས་འབྱུང་བར་གསུངས་པས་མཐའ་མར་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་གསུངས།

ག བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ལ་སློབ་པ་ཞིག་དགོས་པར་བསྟན་པ་ལ་ངེས་པ་བརྟན་པོ་རྙེད་དགོས་སོ། །མཆོད་བརྗོད་ཀྱི་གཞུང་འདིས་ནན་ཏན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་བསྒྲུབས་ཡོད། མདོར་ན། སྲིད་དང་ཞི་བའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་དམ་རང་གཞན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པར་གསུངས་ཡོད་པས་རང་གཞན་ཚང་མས་སྙིང་རྗེ་ཞེས་ཁ་ནས་བཤད་པ་གཅིག་པུ་མིན་པར་སེམས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེད་ཐབས་བྱེད་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཕན་པ་སྨོས་ཅི། ཚེ་འདིར་ཡང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཡོད་ན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་བཟོད་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་འབྱུང་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་མི་དེས་རང་ཉིད་ལ་བཀྲ་མི་ཤིས་པ་དང་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ཅི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་ཡང་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཡོད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སྡུག་ལ་སེམས་ཁུར་སླེབས་པ་དང་། གཞན་སེམས་ཅན་ཞེས་པ་མཐའ་ཡས་པ་དང་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བསམ་པའི་མི་དེས་རང་ཉིད་མི་གཅིག་ལ་མི་ལེགས་པ་བྱུང་ན་དེ་ཙམ་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་མངོན་གསལ་མི་འབྱུང་ལ། ནམ་ཡང་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་བསམ་མཁན་གྱིས་རང་ཐོག་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་ཕྲན་བུ་ཞིག་བྱུང་ནའང་། གནམ་གྱིས་ས་རྡུང་བ་ལྟ་བུའི་སེམས་ནང་དུ་ལྗིད་ཏིག་གེ་བ་འབྱུང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད། ཧོབ་དེ་བལྟས་ན་རང་ཉིད་རང་མགོ་མ་ཐོན་པ་དང་། ཁ་སྟབས་འདི་ལས་མེད་པ་ཞིག་གིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་པ་ངལ་བའི་རྒྱུ་ལས་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་སྲིད་ཀྱང་། ལག་ལེན་དངོས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དེ་ལྟར་མིན།

ཇི་ཙམ་གྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་ཁུར་ལེན་པ་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་དོ་ཁུར་བྱེད་པའི་བསམ་བློ་བྱུང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་ནང་དུ་རེ་དོགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ལྟ་བུའི་མ་བདེ་བ་ཡོད་པ་རྣམས་མི་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་ངལ་ཞིག་དང་ཕྲད་ནའང་ཆུང་ཚགས་ཤིག་དང་སྣང་མེད་ལྟ་བུ་མཐོང་བ་ཞིག་ཏན་ཏན་འོང་། དེས་ན། ཚེ་འདིར་ཡང་ཇི་ཙམ་གྱིས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཤུགས་ཆེ་བའི་མི་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་དང་། དེ་ལྟར་བློ་སྟོབས་ཆེ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་མི་འདོད་པ་ཅི་དང་ཅི་བྱུང་ཡང་དངངས་སྐྲག་དང་ཚ་གི་ཚི་གི་མི་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཏན་ཏན་ཡོད། ཇི་ཙམ་ལྷིང་པོ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་མང་བ་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་རིག་པ་བསྒྲིམས་པ་ལས་འཕྲལ་སེལ་གྱི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་སོགས་རྙོག་གྲ་དེ་དག་མི་འདོད་པ་ཞིག་དང་སེལ་དགོས་པ་ཡིན་ཀྱང་གནས་སྐབས་བྱེད་རྒྱུ་གཞན་མི་འདུག་སྙམ་པ་བློར་འཆར་ཐུབ་པ་ཏན་ཏན་འོང་།

དེས་ན། ང་ཚོས་ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་ཞེས་པ་དེས་རང་དོན་ལ་ལྟོས་ནའང་འཕྲལ་དུ་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་དང་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེད་པ་དང་། རང་ལ་དཀའ་ངལ་ཞིག་ཕྲད་ནའང་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ལྟ་བུ་མི་འོང་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད། གཞན་སྨོས་ཅི་རང་གི་ལུས་ཀྱི་བདེ་ཐང་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་། སེམས་འཁྲུགས་པའི་མི་དེ་ཁྲག་ཤེད་འཕར་བ་སོགས་གཟུགས་པོའི་གནས་སྟངས་མ་བདེ་བ་མང་བ་དང་། ལྷག་ཏུ་ཁོང་ཁྲོ་དང་གནག་སེམས་སྐྱེས་ནས་ཡུན་རིང་པོར་བསྡད་ན་འཕྲལ་དུ་ཡིན་ནའང་གཉིད་མི་འོང་བ་དང་། ཟས་ལ་བྲོ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ། མདོར་ན། སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་དགྲ་བོའི་རྣམ་པར་རང་གི་མཐའ་འཁོར་དུ་སྤུངས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་ཡོང་བ་དང་། རང་གི་སེམས་རྒྱུད་ཇི་ཙམ་དུལ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སྣང་སྲིད་དགྲ་ལ་ཤར་ནའང་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་དཀྲུག་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་འོང་། སྙིང་རྗེ་ཞེས་པ་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་བློ་ཞིག་ཡིན་ཀྱང་ངོ་ཐོག་རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཞི་བདེ་ཡོང་བ་དང་། དེའི་རྐྱེན་གྱིས་ལུས་ཀྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལའང་ཏན་ཏན་ཕན་པ་ཡོད། ང་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཉམས་མྱོང་གང་ཡང་མེད། འོན་ཀྱང་། འཁོན་འཛིན་གྱི་བསམ་པ་མེད་སྙམ་ཡང་སྤྲོ་ཤུགས་ཆེན་ལང་རྒྱུ་འདུག །འོན་ཀྱང་བློ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་དྲངས་ནས་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་དུས་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག །

དབུ་མ་འཇུག་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་གལ་ཆེ་དོན་ཆེར་བརྩིས་ནས་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཐོག་མར་གསུངས་ཡོད་པ་འདི་འཕྲོ་བརླག་ཏུ་མ་བཏང་བར་སྙིང་རྗེ་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས། ཁ་ནས་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་བརྩད་བརྩད་ཀྱང་དང་པོ་ནས་སྙིང་རྗེ་ལ་དོ་སྣང་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ད་དུང་ཞེ་སྡང་དང་། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་སོགས་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་ལྟ་བུར་བཟུང་བསྡད་ན་དབུ་མ་འཇུག་པ་བལྟས་མ་བལྟས་མེད། ང་ཚོ་ཚང་མས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་ལ་དད་པ་བྱས་ནས་འཆད་ཉན་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རྟེན་འབྲེལ་མ་འཆུག་པ་བྱེད་དགོས། དེར་བརྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སེམས་བཟང་པོ་བྱེད་པ་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་ཞེས་པ་འདི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་རྩ་བ་ཡིན་པ་ངོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་དུས་ནམ་གྱི་ཚེ་ཡང་ཕན་པའི་བསམ་པ་ལ་གཅེས་སྤྲས་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དེ་ཉིད་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་རྒྱུའི་ཐབས་ཤེས་ཐ་ན་རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་འདོར་མི་རུང་བ་དང་། དེའི་འགལ་ཟླ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་འཚེ་བ་སོགས་དུག་ལྟར་བརྩིས་ཏེ་སྒོ་གང་ས་ནས་དེ་ལས་ཐག་སྲིང་ཅི་ཐུབ་བྱེད་དགོས། མདོར་ན། འགལ་ཟླའི་ཕྱོགས་རྣམས་རྒྱང་ཕུད་ཐུབ་པའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། ང་ཚོས་ཆགས་སྡང་སོགས་མི་ཚང་མར་ཡོད་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་ཡང་བློའི་གཤིས་ཀའམ་རང་བཞིན་ལྟ་བུར་བལྟས་ནས་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ན་མུ་འཐུད་ནས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་གནས་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་རྒྱུ་རེད།

3 སྡེ་བསྟན། དབུ་མ། འ་པ། ཅིའི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཅན་ཞེས་གསལ།

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་ཕྱེ་སྟེ་བསྟོད་པ།

གཉིས་པ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་ཕྱག་འཚལ་བ་ལ་གཉིས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་དང༌། ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བའོ། །ཞེས་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའམ་མདོར་ན། ཁུར་ལེན་ཞིང་ལྷག་པའི་བསམ་པ་འདྲེན་ནུས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་གསུངས། ཉན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་སྙིང་རྗེའི་ཐ་སྙད་སྦྱོར་སྟངས་ལ་དགོངས་པ་བཞེས་སྟངས་འདྲ་མིན་ཡོད་ཀྱང་དེ་ཙམ་ཁྱད་པར་མེད།

མདོར་ན། སེམས་ཅན་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བར་ཤོག་སྙམ་པ་ཙམ་ལས་ཁུར་ལེན་མཁན་གཞན་ཞིག་ཡོད་པ་ལྟ་བུས་ཕར་ཙམ་ནས་དེ་ཡག་པོ་རེད་སྙམ་པའི་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་རང་ཉིད་ཀྱིས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བར་བདག་གིས་བྱེད་སྙམ་པའི་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སེམས་ཤུགས་དང་། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཞིག་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་རྗེ་ལ་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ། དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་བཅས་ཡོད་པ་དེ་དག་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན།

དང་པོ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཙ དང་པོར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་གྱུར་ཅིང་། །བདག་གི་འདི་ཞེས་དངོས་ལ་ཆགས་བསྐྱེད་པ། །ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པ་ཡི། །འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །
ཅེས་ཐོག་མར་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། དེ་ཡང་དང་པོ་ཁོ་ནར་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དབང་གིས་རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་སྣང་ནའང་། རང་ངོས་ནས་སམ་དོན་སྟེང་ནས་སམ་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་སྣང་བཞིན་ཡོད། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ང་ཞེས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ང་ཞིག་བློར་ཤར་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ཞིག་བློར་ཤར་ནས་ཐོག་མར་ང་ཞེས་བདག་ལ་ཞེན་པར་གྱུར་ཅིང་། དེ་ནས་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་མིག་སྣ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་བདག་གིར་བཟུང་ནས་ཆོས་དེ་དག་གི་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་། བདེན་འཛིན་དེས་དྲངས་པའི་ཡུལ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པ་དང་། ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་མི་འབྲལ་བར་འདོད་པའི་སྲེད་པའི་ཆགས་པ་བསྐྱེད། བློ་མ་དུལ་བ་དེའི་དབང་གིས་ལས་བསགས། དེ་ཡང་ལས་ཞེས་པ་སྤྱིར་འབྲས་བུ་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་རང་རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་དམ་དངོས་པོའི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་པ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཛད་པ་མིན་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའང་མིན། དེར་བརྟེན། བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ཞེས་པ་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་དང་འབྲེལ་ནས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་། འདི་ནི་འདིའོ་སྙམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་འབྲེལ་བ་ཅན་ཏེ་མདོར་ན། སེམས་དང་ལྡན་པ་ཞིག་གི་བྱ་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་ལ་ལས་ཞེས་འཇོག་དགོས་སྙམ།

དཔེར་ན། ད་ལྟའི་ང་ཚོའི་ལུས་དང་། ལུས་འདི་གང་ལ་བརྟེན་སའི་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་སྣོད་ཀྱི་བཀོད་པ་སོགས་འདི་དག་གི་རྒྱུའང་ཡར་གཏུགས་ན་དུས་འཁོར་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ནམ་མཁའི་རྡུལ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད། འཇིག་རྟེན་སྔ་མ་སྟོངས། འཇིག་རྟེན་ཕྱི་མ་མ་ཆགས་ཀྱི་བར་དེར་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད་སྙམ། བཞི་བརྒྱ་པར་གསུངས་པ་བཞིན། དངོས་པོ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་ཐོག་མ་མེད་ཀྱང་མཐའ་མ་ཡོད་ཅེས་རིགས་རྒྱུན་ཡར་དེད་ན་རྒྱུན་སྔ་མ་སྔ་མ་ནས་ཡོང་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། རྡུལ་ཕྲ་མོ་དེ་དག་གིས་རྩོམ་གཞི་བྱས་ནས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆགས་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་འགྲོ་སྟངས་སམ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་རེད་ཟེར་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་སྙམ། རིམ་གྱིས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་དང་། ཕན་གནོད་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ངོ་བོ་མི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཚེ་ལས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་མིན་ནམ་སྙམ། གང་ལྟར་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཐོག་ཏུ་སླེབས་ཚེ་ལས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་སླེབས་པ་རེད། དེས་ན། སེམས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་གི་འཆར་སྒོའི་རྐྱེན་གྱིས་ལས་འདྲ་མིན་སྣ་ཚོགས་པ་གསོག་པ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཁོ་ནས་མཁྱེན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དང་། འཕགས་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཉམ་པ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤྲོས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་ཚུལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ཡིན་པས། ལས་དེ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོང་ཞིང་། འདིར་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་སྐོར་འཆད་བཞིན་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་རྩ་བ་སེམས་མ་དུལ་བའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་ཏེ་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དབང་གིས་ཡོང་བ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ན། འདོད་པ་བདེ་བ་དང་མི་འདོད་པ་སྡུག་བསྔལ་ཡིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་བཞིན་དུ་དེའི་རྒྱུ་གསོག་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་བཞིན་དུ་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡང་དག་པ་ལ་རྨོངས་པ་ལ་མ་རིག་པ་ཞེས་མིང་ཐོགས་པ་རེད། གང་ལྟར་ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་ནའང་རྨོངས་པའི་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་བྱེད་མཁན་དེ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

མདོར་ན། གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་ལ་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་གི་བློ་དེ་དག་སྐྱེས། འཁོར་བ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་དགེ་བ་ཟག་བཅས་རྣམས་ཀྱང་ཆགས་སྡང་གི་དབང་གིས་བྱུང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་ཏེ་ཟོ་ཆུན་འཁོར་བ་བཞིན་དང་། ལས་ཉོན་ཁོ་ནའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་ཡིན་པས་རང་དབང་མེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་རང་དབང་མེད་པའི་འགྲོ་བ་ལ་དམིགས་ནས་གང་དྲག་ཅི་དྲག་གི་སྒོ་ནས་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞེས་པའི་ཙམ་སྒྲས་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པར་ལྟ་བ་སོགས་ཟིན་བྱེད་བློ་གཞན་གྱིས་ཁྱད་མ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད། འདིའི་སྐབས་སུ་དང་པོར་ང་ཞེས་སོགས་ནས་སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད་ཅེས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་སྙིང་རྗེ་སྒོམ་སྟངས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་ཐོག་མར་རང་སྟེང་དུ་བསྒོམ་དགོས། དང་པོར་ང་ཞེས་ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཁོར་བའི་འགྲོ་བར་བདག་ཅེས་བརྗོད་དེ་འདིའི་སྟེང་ནས་བློ་སྦྱོང་དགོས། ང་ཚོ་རང་གཞན་སུ་ཡིན་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ཞིང་། དེ་ཡང་རང་དབང་མེད་པར་གཞན་དབང་དུ་སོང་བ་ལ་སྡུག་བསྔལ་དང་། རང་དབང་བྱུང་ན་བདེ་བ་ཡིན། གཞན་དབང་དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཞིག་གི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ན་འགྲིགས་ཀྱང་། ད་ལྟ་རང་དབང་མེད་པར་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་གཞན་དེ་ཉོན་མོངས་དང་དེའི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་རེད། དང་པོར་ང་ཞེས་སོགས་དང་། བདག་གི་འདི་ཞེས་སོགས་དང་། ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་པར་འཁོར་བ་ནི། སེམས་མ་རུངས་པར་བྱེད་མཁན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདིའི་གཞན་དབང་ཅན་དུ་གྱུར་པས་ཡིན། བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་ཉོན་མོངས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཡང་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་ཚིག་ཅིག་རེད། སྐབས་རེར་ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ཉམ་ཆུང་བའི་དོན་ལའང་གོ་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་བློ་གང་བྱུང་ན་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་ལ་ཉོན་མོངས་ཞེས་བརྗོད།

ཞི་ཞིང་བག་ཕེབས་པ་ནི་བདེ་སྐྱིད་ཡིན། རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དེས་སེམས་རྒྱུད་དཀྲུགས་ནས་མ་སྐྱིད་པར་བཟོ་བཞིན་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོར་གློ་བུར་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་སྐྱེས་ཚེ་ཡུལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དང་། དེ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་འདུན་པའམ་ཞེན་ཆགས་སྐྱེས་པ་ན། ཧོབ་དེ་བལྟས་ན་འདོད་པ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་། བློ་མངོན་གྱུར་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་དེ་མ་ཡལ་བར་དུ་ཟས་མི་དྲན་པ་དང་གཉིད་མི་འོང་བ་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་བྲན་ཁོལ་ལམ་ཚེ་གཡོག་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་སོགས་གང་ལྟར་དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཞེ་སྡང་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ལྟ་ཅི་སྨོས། དེས་ན། ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན།

གཤམ་དེར། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །ཞེས་གཡོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་མི་རྟག་པ་ཡིན་པར་གསུངས། ཐབས་མཁས་ཤིང་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་ཆོས་འཁོར་དང་པོ་བསྐོར་བའི་སྐབས་སུ། འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་སྡུག་བདེན་དང་། དེ་ལ་ཁྱད་ཆོས་མི་རྟག་སྡུག་བསྔལ་སྟོང་བདག་མེད་བཞི་གསུངས་པའི་དང་པོར་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། དེ་ལྟར་ན་བདེན་བཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཀུན་ཏུ་ལན་དུ་མར་གསུངས་ཤིང༌། འཁོར་བར་འཇུག་པ་དང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་གནད་རྣམས་བདེ་བར་གཤེགས་པས་བསྡུས་པ་ཡིན་པས་རྣམ་གྲོལ་བསྒྲུབ་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་ཞིང༌། ཉམས་ལེན་གྱི་འགག་སྡོམ་ཡང་ཆེ་བས། ཞེས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྡོམ་ཆེན་པོ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་དབང་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་གོ་ཐུབ། མི་རྟག་པ་ལ་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བློ་རིམ་གྱིས་སྦྱང་བ་ན་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་སམ་མཐོང་ཆོས་སུ་ཡོད་པའི་སྐྱེས་མཐར་འཆི་བ་དང་། མཐོ་མཐར་རྒུད་པ། བསགས་མཐར་འཛད་པ། འདུས་མཐར་འབྲལ་བ་སོགས་མི་རྟག་པར་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་དག་ང་ཚོར་མངོན་སུམ་དུ་སྣང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན།

མདོར་ན། མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་པའི་རང་བཞིན་ཅན། བློ་གཏད་བཅོལ་ཆོག་པ་དང་བློ་གཏད་ཐུབ་པ་མེད་པའི་ཆ་ནས་ང་ཚོར་ཕུན་ཚོགས་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་མཐར་རྒུད་པས་བསྡུ་འགྲོ་བས་སྙིང་པོ་ཅི་ཡང་མེད་སྙམ་པ་ཞིག་བློར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད། དེ་ནས་སྐད་ཅིག་མའི་མི་རྟག་པ་དང་། ཕྲ་བའི་མི་རྟག་པ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་རྒྱུན་དེ་འགགས་ནས་མཐར་འཇིག་འགྲོ་བ་སྨོས་མ་དགོས་ཤིང་། དངོས་པོ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཆོས་ཅན་ནམ་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་རེད། འདི་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ནུས་པ་ཆེན་པོ་བསླེབ་འོང་། འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་སུ་མི་སྡུག་པར་བརྩི་བའི་རྒུད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་སོགས་མདོར་ན། ང་ཚོས་དོན་དུ་གཉེར་བའི་བདེ་བ་དེའང་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ངོ་བོར་འགྲོ་བའམ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་རྒྱུག་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ནམ་ཡང་རྒུད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་འགྲོ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ལས་རྟག་པ་བརྟན་པ་མེད་དེ། སྐད་ཅིག་དང་པོ་སྐད་ཅིག་གཉིས་པའི་དུས་སུ་འགགས་ནས་མི་སྡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐད་ཅིག་དང་པོ་རང་དུས་ནས་འགག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ་རང་གྲུབ་ཙམ་ནས་འཇིག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུས་བསྐྱེད་པའམ་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱས་ནས་སྐྱེས་པའམ་གྲུབ་པ་དེ་གནས་རྒྱུ་ཡིན་པ་དང་བློ་གཏད་བཅོལ་ཆོག་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་སྣང་བ་ལྟར་མེད། གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ནས་འཇིག་པའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་པའི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་པ་ཞིག་ཡིན། མདོར་ན། རང་ཉིད་གནས་པའི་དུས་དེ་ག་ནས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན། ང་ཚོས་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་གནས་ལུགས་ཉེར་ལེན་གྱི་ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་འཆད་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཉིད་སྐབས་ཐོབ་ཀྱི་རྒྱུའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པའི་རྒྱུ་དེ་ལས་ཉོན་གཉིས་ཡིན་པ་དང་དེ་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་མ་རིག་པ་རེད། དེ་ལྟར་འཇིག་པ་ཕྱིས་འབྱུང་གི་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེའི་གཞན་དབང་ཅན་དང་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་བསམ་བློ་བཏང་བ་དེ་མ་རིག་པར་བསམ་བློ་བཏང་བ་རེད། ཆགས་སྡང་གིས་མཚོན་པའི་ཉོན་མོངས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་ན་མི་འདོད་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཡིན། དཔེར་ན། རྒྱ་གུང་ཁྲན་གྱིས་སྙིང་རྗེ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པར་བཙན་དབང་གི་ཐོག་ནས་ཅི་ཙམ་ཡ་ང་བའི་བཙན་གནོན་བྱས་པ་དང་། ཇི་སྲིད་དེའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་དེ་སྲིད་དུ་བདེ་སྐྱིད་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ང་ཚོ་རྒྱུ་གང་གི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རྒྱུ་དེ་སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་ཕན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ཡང་ན། གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་བློ་ལྟ་བུ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ཡོད་ན་དྲག་ཀྱང་དེ་ལྟར་རེད་མི་འདུག །སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་ཉིད་མ་རུངས་པ་དང་མ་ཞི་བར་བྱེད་མཁན་གྱི་བློ་ཉོན་མོངས་ཟེར་བ་འདིའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ནས་འགུལ་སྐྱོད་བྱེད་ས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཉོན་མོངས་ཞེས་པ་ཕྱིའི་དགྲ་ཞིག་ཡིན་ན་བྲོས་ནས་ཐར་བར་བྱེད་པའམ། མགོ་སྐོར་གཏོང་བའམ། མགོ་འདྲེན་བཙལ་ནའང་ཆོག་སྙམ། འོན་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་པའི་དགྲ་བོ་རང་གི་ཁོག་ན་ཡོད་པ་ཞིག་གམ་རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་འདིར་ཡོད་པས་བྲོས་ས་དང་གབ་ས་གང་ཡང་མེད། རང་གི་ཤེས་རྒྱུད་དུ་ཉོན་མོངས་དུག་གསུམ་མི་ཧྲག་རྟ་ཧྲག་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་རིང་ལ་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིས་ནའང་གནང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། སྐྱབས་ངོ་མ་ཆོས་ཡིན། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཕྱི་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་མིན། ཆོས་ཞེས་པ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་མགོ་མནན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ། མཐར་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བྱེད་ཀྱི་གཉེན་པོ་དེ་ལ་ཆོས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་སྐྱབས་ངོ་མ་དེ་ཡིན། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་པ་ཕྱི་ལོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཞིག་ལ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུའམ། ཡང་ན། གླེགས་བམ་ཞིག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་ཞིག་མིན་པར་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྐྱོན་མཐའ་དག་སེལ་བྱེད་དུ་ཡོན་ཏན་སྣ་རེ་རེ་ནས་སྐྱེ་དགོས་པ་དང་། སྐྱེས་པ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་རེད། མཐར་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་རྣམས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ངོ་མ་དེ་རེད།

ཡང་མཚམས་རེར་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ་སེམས་གུ་དོག་འོང་བའི་དགྲ་ངོ་མ་དེ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་རྒྱུད་དང་འབྲལ་མེད་ལྟ་བུར་ཡོད་པས་ཡིན། དེས་ན། ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་རྩ་ཆེན་པོ་དང་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་རེད་སྙམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལས་གཞན་ཞིག་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ས་མི་འདུག་སྙམ་པ་འོང་། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོས་རང་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་བཏང་ན་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ལ་གནང་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་པོ་རེད། དེས་ན། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་དོན་རང་གཅེས་བྱས་ནས་རང་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཁུར་བླངས་ཏེ་ཇི་སྲིད་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་ཉོན་མོངས་དེ་དགྲར་མཐོང་བའི་བློ་བསྐྱེད་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་ཁ་གཏད་གཅོག་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བར་སྐྱིད་པ་ཞིག་མེད། དེའི་ཕྱིར་ཟོ་ཆུན་འཕྱན་ལྟར་རང་དབང་མེད་ཅེས་གསུངས་པའི་དོན་ལ་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་སེམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད།

མདོར་ན། ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་པ་དང་། མི་རྟག་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་པ་སོགས་གཞན་དབང་གི་མནར་གཅོད་བསམ་ཚེ་རང་སྟེང་དུ་མི་བཟོད་པ་ལྟ་བུས་ཉོན་མོངས་ཟེར་བ་འདི་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་དེ་ཟད་ཐབས་མ་བྱས་པར་ཐབས་མི་འདུག་སྙམ་ནས་མི་ཚུགས་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་ཐུབ། ཤེས་པ་ཡིན་ཕྱིན་གསལ་རིག་གི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཇི་སྲིད་ཤེས་པ་དང་གསལ་རིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ། ཉོན་མོངས་ཡོད་མི་དགོས་པ་གསལ་པོ་རེད། ང་ཚོར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་འདྲ་ནའང་ཁ་ཤས་ལ་ཆགས་སྡང་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ལ་ཆགས་སྡང་གི་བློ་ཤུགས་ཆུང་བ་ཡོད། དུས་གཅིག་ལ་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཕྲད་ནའང་གཅིག་ལ་ཆགས་སྡང་མངོན་དུ་གྱུར་ལ་གཞན་དེར་ཆགས་སྡང་མངོན་དུ་མ་གྱུར་པ་ཡོད། གང་ཟག་རང་ཉིད་ཀྱང་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དང་ཕྲད་རེས་བཞིན་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་ངེས་པ་མེད་པར་རྐྱེན་གཞན་གྱི་དབང་གིས་སྐབས་རེར་ཆགས་སྡང་སྐྱེ། སྐབས་རེར་ཆགས་སྡང་མི་སྐྱེ་བ་ཡོད། དེས་རྟགས་གང་སྟོན་ཞེ་ན། ཤེས་པ་ཡོད་ན་ཆགས་སྡང་ཡོད་དགོས་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་རེད། ཡང་ང་ཚོའི་མ་དུལ་བའི་བློ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེའི་ས་བོན་དང་བྱམས་པའི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡུལ་གཅིག་ལ་ཞེ་སྡང་ཤུགས་དྲག་པོ་དང་བྱམས་པ་ཤུགས་དྲག་པོ་སྐྱེ་བ་མེད། ང་ཚོའི་ཤེས་རྒྱུད་ལ་བློ་འགལ་ཟླ་ཡིན་པ་གཉིས་སྐྱེ་ཐུབ་པ་དེས་ཞེ་སྡང་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གནས་ཐུབ་པ་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་དང་འགལ་ཟླའི་བློ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ང་ཚོའི་བློ་སྤྱི་ཙམ་པ་དེ་ལ་ཆགས་སྡང་སོགས་བློ་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་ཡོད་པ་དང་། དད་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བློ་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད། དེ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་གང་ཡོད་ཅེ་ན། ད་ལྟའི་བར་དུ་མི་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་པ་དང་བཟང་ཕྱོགས་ལ་གོམས་འདྲིས་མེད་པས་ངན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཤུགས་ཆེན་པོར་གྱུར་པ་དང་། བཟང་ཕྱོགས་རྣམས་ཤུགས་ཆུང་ངུར་གྱུར་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་ང་ཚོས་རིགས་པ་རྙེད་ཅིང་གནད་འགག་ཤེས་ན་ཆགས་སྡང་གི་བློ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་བཅོལ་ས་བདེན་འཛིན་རེད། དད་སོགས་རྣམས་ད་ལྟ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ནའང་དེ་དག་ལ་རྒྱབ་རྟེན་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་པ་ཡོད།

མདོར་ན། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་དབུ་མའི་ལྟ་བ་ཡག་པོ་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ་ན། དེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་དག་ལ་མགོ་ལྕག་གཞུ་ཐུབ་པ་དང་དེ་དག་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་གསར་པ་ཞིག་མ་རག་པ་བྱེད་ཐུབ། སྐབས་རེར་འཇིག་ལྟ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་ཡིན་གསུངས་པ་སོགས་འཕྲལ་སེལ་སེམས་ཅན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་སྣང་བའི་ཐོག་ནས་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བས་དད་སོགས་ཀྱི་བློ་ལ་གྲོགས་བྱེད་པ་དང་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་བློ་ལ་མགོ་གནོན་བྱེད་པ་རེད། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་བཟང་པོའི་བློ་རྣམས་ལ་གོམས་འདྲིས་མེད་པའི་དབང་གིས་ཉམ་ཆུང་ཆུང་ཡིན་ཀྱང་། རྒྱབ་རྟེན་ནམ་གྲོགས་བཟང་པོ་ཡོད་པར་མ་ཟད་རྟེན་བརྟན་པ་ཞེས་སེམས་ལ་བརྟེན་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་ཀྱང་སེམས་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ཀྱང་བཟང་པོའི་བློ་ལ་དབང་ཤེས་དང་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ལས་དབང་ཤེས་གློ་བུར་བ་ཡིན་པ་དང་། ཡིད་ཤེས་ལའང་སྔགས་དང་སྦྲེལ་ནས་བཤད་ན་ཕྲ་རགས་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་བློ་ཕྲ་མོའི་སྟེང་ནས་ཡོང་བའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དངོས་གནས་རྟེན་བརྟན་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བཟང་པོའི་བློ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་པ་དང་། གྲོགས་མཐུ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་སོགས་ལས་རྟེན་བརྟན་པ་ཡིན་པ་དང་། གོམས་ཟིན་འབད་རྩོལ་བསྐྱར་མ་ལ་མི་ལྟོས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ཡང་ཡང་གོམས་ན་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཐུབ་པ་དང་། གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བས་ལྡོག་ཟླའི་ཆ་བདེན་འཛིན་དང་ཆགས་སྡང་སོགས་གནས་སྐབས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་ག་ལེ་ག་ལེར་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། ཚེ་སྟོད་ལ་ཆགས་སྡང་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་མཁན་ཞིག་གིས་དགེ་བའི་ཕྱོགས་ལ་ཨུ་ཚུགས་མཐའ་སྐྱེལ་བྱས་པའི་འབྲས་བུར་ཚེ་སྨད་དུ་འགྱུར་བ་ཤུགས་ཆེན་པོ་སོང་བ་ཡོད། ད་དུང་མུ་འཐུད་དུ་ཡང་ཡང་གོམས་ན་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ནས་འགལ་ཟླའི་བློ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་འགྲོ་བ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པ་དང་། རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་ཀྱང་རིམ་གྱིས་མེད་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་ཐུབ། དེས་ན། དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དྲི་མ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དང་། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡན་ཕྱིར། །4ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གསལ་རིག་གི་སེམས་འདིའི་སྟེང་དུ་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་འགྲུབ་པའི་ནུས་པ་རང་ཆས་སུ་ཡོད་པ་རེད། མདོར་ན། གསལ་རིག་ཅེས་ཡུལ་རིག་པའི་ནུས་པ་ཞིག་གསར་དུ་བཅོས་མི་དགོས་པར་བློ་རང་ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡོད་པ་དང་། ནུས་པ་དེའི་སྟེང་ནས་རིམ་གྱིས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པ་སོགས་ཡོང་བ་དེ་རྩ་བ་ཡུལ་རིག་པའི་ནུས་པ་དེའི་སྟེང་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་བློ་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་ལ་འགལ་ཟླའི་བློ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། འགལ་ཟླའི་བློ་རྣམས་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་བས་བློ་སྐྱོན་ཅན་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་བ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཡིན་པས། ཆགས་སྡང་སོགས་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ཡིན་པར་དཔོག་ཐུབ། དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་གཞུང་ཆེན་མོ་རྣམས་ལས་གསུངས་པའི་ཐར་པ་ཞེས་པ་ཡོད་པར་སྣང་སྙམ་པ་བློར་འཆར་ཐུབ། རང་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུད་སྟེང་དུ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པར་ངེས་པ་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བསླེབ་འོང་། དེ་ལྟར་ཐོག་མར་ཉོན་མོངས་པས་མནར་ཚུལ་རང་སྟེང་དུ་བསམ་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་རང་དབང་མེད་པ་སོགས་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་ཞིབ་ཏུ་བཏང་ན་ཐར་པ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་ལ་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ། དེ་ནས་རང་སྟེང་དུ་ཉོན་མོངས་པས་མནར་ཚུལ་བསམ་པ་ན། མི་བདེ་བ་དང་མི་བཟོད་པ་ཡོད་པ་དེ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོས་ནས་རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཉེས་དམིགས་དང་། གཞན་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཕན་ཡོན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྟོབས་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཏེ། མདོར་ན། ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་ཉེར་གཅིག་གི་ཡེ་ཤེས་བརྒྱ་དང་ཞེ་དྲུག་གམ་བརྒྱ་དང་ཞེ་བཞི་བཅས་དེ་དག་གི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན། གཞི་ནས་རྣམ་མཁྱེན་དེ་རང་དོན་ལ་ཡིན་ནའང་ཐོབ་དགོས་པ་དང་། གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཡོང་བར་བསམ་ན་ཡང་ཐོབ་དགོས་པར་མ་ཟད། མེད་མི་རུང་བ་རེད་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་སྐྱེ་འོང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ནས་བློ་སྦྱོང་དགོས། དེར་བརྟེན། ས་དང་པོར་ང་ཞེས་སོགས་ནས་འགྲོ་ལ་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་སྔོན་ལ་རང་སྟེང་དུ་བསམ། དེའི་ཐོག་ནས་སེམས་ལ་ཅུང་ཟད་འགུལ་སྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། འགྲོ་བ་གཞན་ལ་ཕར་ཁ་སྤོས་ནས་བསྒོམས་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སོགས་འགྲོ་སྟངས་འདི་ལྟར་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་ནས་སྐྱེས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་སྡུག་བསྔལ་རླབས་ཆེ་ས་ཞིག་ལ་བསམས་ནས་དེ་དང་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་ཞིག་ཡིན་པས། དེ་ཉི་ཚེ་བ་མ་ཡིན་ཞིང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན། དེ་སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་སྨན་པའི་སེམས་ཀྱི་གཞི་བྱས་ནས་ཕྱོགས་དང་རིས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་དམིགས་ནས་དྲངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་ཉན་རང་སངས་རྒྱས་ལས་འཁྲུངས། སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ལས་འཁྲུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་ལས་འཁྲུངས། འདིར་བསྟན་ཆོས་གསུམ་གྱི་ནང་ནས་ཆོས་གཞན་གཉིས་ཀྱི་རྩ་བ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན། འཕྲལ་དང་ཡུན་གྱི་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་ལེགས་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་སྙིང་རྗེ་འདི་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་དམིགས་པའི་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ཞེས་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་སྔ་རོལ་ཉིད་དུ་ངར་འཛིན་པས་ཞེས་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱིས་གཞི་བྱས་ནས་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས་འདི་ཉིད་དུ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་ཅིང༌། འདི་ནི་བདག་གིའོ་སྙམ་དུ་ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ལས་གཞན་པའི་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོའི་རྣམ་པ་མ་ལུས་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་དང་བདག་གིར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐག་པས་ཆེས་དམ་དུ་བསྡམས་པ། ཞེས་སེམས་རྒྱུད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པ་སྟེ། སེམས་མ་རུངས་པ་དང་མ་དུལ་བའི་དབང་དུ་གྱུར་ཕྱིན་ཆད་ལས་ངན་པ་གསོག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཐག་ཆོད་ཅེས་གསུངས། འཁྲུལ་འཁོར་ཏེ་ཟོ་ཆུན་དང་འདྲ་བར་ཆོས་དྲུག་གི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཤིང་། དེ་སྐོར་མཁན་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱོད་པ་ལ་རག་ལས་པར་འཇུག་པ། འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་ཆེན་པོ་སྲིད་པའི་རྩེ་མོ་ནས་མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཟབ་ལ་བར་མེད་པར་འཕྱན་པ། རང་གི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཐུར་དུ་འགྲོ་བར་འཇུག་པ་སྟེ་ཐུར་དུ་ངང་ངམ་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲོ་བ། གྱེན་ལ་འབད་པས་ཅི་ཞིག་ལྟར་དྲང་བར་བྱ་བ། མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང་ཞེས་པས་ཀུན་ཉོན་གསུམ་གསུངས་པ་དང་དེ་གསུམ་པོ་རྒྱུ་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐོག་མར་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་དང་། དེ་ནས་ལས་ཀྱི་ཀུན་འབྱུང་། དེ་ནས་སྐྱེ་བའི་ཀུན་འབྱུང་གསུངས་ཀྱང་རྟེན་འབྲེལ་ཚར་མི་གཅིག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་སྐྱེ་བའི་ཀུན་འབྱུང་གི་རྗེས་སུ་ཉོན་མོངས་པའི་ཀུན་འབྱུང་སྐྱེ་བ་ཡོད་པས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་དང་བར་གྱི་རིམ་པ་ངེས་པར་མི་ཟིན་པ། ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་མ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ག ངར་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟས་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་སྐྱེད་པས། ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་དང་པོ་ཐག་པས་བཅིངས་པ་ལྟ་བུ་ནི་བཅུད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་ཐག་པས་ཆེས་དམ་དུ་བསྡམས་པའོ། །འདི་ནི་ཞེས་པ་ནི་འོག་མ་ལྔ་ལ་ཡང་སྦྱར་རོ། །གཉིས་པ་བྱེད་པ་པོ་ནི། ཟོ་ཆུན་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་བསྐོར་མཁན་དང་འདྲ་བར། རྣམ་པར་ཤེས་པས་ལས་གསོག་པ་ཡིན་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པས་བསྐྱོད་པ་ལ་རག་ལས་པར་འཇུག་པའོ། །གསུམ་པ་འཁོར་ཚུལ་ནི། འཁོར་བའི་ཁྲོན་པ་ཆེན་པོ་སྲིད་རྩེ་ནས། མནར་མེད་པ་ལ་ཐུག་པ་ཟབ་པར་བར་སྐབས་མེད་པར་འཕྱན་པའོ། །བཞི་པ་འབད་བརྩོན་དགོས་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཐུར་དུ་ངན་འགྲོར་འབད་རྩོལ་ལ་མི་ལྟོས་པར་རང་གི་ངང་གིས་འགྲོ་ཞིང་གྱེན་དུ་བདེ་འགྲོར་ནི་འབད་པ་ཆེན་པོས་དྲང་བར་བྱ་བའོ། །ལྔ་པ་གོ་རིམ་མ་ངེས་པ་ནི། མ་རིག་པ་དང་སྲེད་ལེན་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། འདུ་བྱེད་དང་སྲིད་པའི་ལས་དང༌། ལྷག་མ་བདུན་གྱི་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གསུམ་ཡོད་ཀྱང༌། དེ་གསུམ་གྱི་སྔ་ཕྱིའི་རིམ་པ་མཐའ་གཅིག་ཏུ་ངེས་པར་མི་ནུས་པའོ། །དྲུག་པ་བར་མཚམས་མེད་པར་འཁོར་བ་ནི། ཉི་མ་རེ་རེ་ཞིང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཅོག་པའི་ཕྱིར། གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཚུལ་ནི། སྡུག་བསྔལ་གསུམ་པ་ཁྱབ་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསམ་ཚུལ་ཡིན་པ་དང་། འདི་གལ་ཆེ་ཤོས་ཡིན་པ་དང་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདིའི་སྟེང་ནས་ཐོན་དགོས། འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་སུན་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ཕུང་པོ་འགྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཟད། སྔར་ལས་ཉོན་གྱིས་འཕངས་པའི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནའང་ཕྱིས་ཕུང་པོ་འདུ་མི་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ལ་ཐར་པ་ཞེས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་སུན་པ་དང་འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་སུན་པ་གཉིས་ལས། འཕྲལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པ་ལའང་ཡོད་པ་དང་། འགྱུར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་རེ་ཞིག་ཐར་བ་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་མཐུ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོར་བ་བཏང་སྙོམས་ཁོ་ནར་སྤྱོད་པའི་མུ་སྟེགས་པ་ལའང་ཡོད། ནང་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློས་ཟིན་པའི་སྟེང་ནས་ཐོབ་པའི་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་དེ་ཡིན། འགྲོ་བ་འདི་ནི་ཟོ་ཆུན་གྱི་རྒྱུད་མོའི་གནས་སྐབས་ལས་མ་འདས་པ་ཞིག་གོ། ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་མ་ཞི་ཞིང་མ་དུལ་བའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་སྤྱིར་སེམས་མ་དུལ་བ་དང་མ་ཞི་བ་མིན་ཡང་སྲིད་པ་འཁོར་བ་ཐོག་མེད་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་སེམས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་སོ་གསུངས། གནས་གང་དུ་ཚུལ་ཇི་ལྟར་འཁོར་ན། སྲིད་རྩེ་ནས་མནར་མེད་ཀྱི་བར་གྱི་གནས་འདིར། མི་འཁོར་བའི་སྐབས་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཕལ་ཆེར་ཡལ་བར་འདོར་བ་ནི་རང་གི་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་མེད་པས་ལན་ལ། གཉེན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་ན་མི་བཟོད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། མཁས་པའི་དབང་པོ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཀྱང་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་མན་ངག་རྒྱུ་འབྲས་བདུན་མའི་སྒོ་ནས་བློ་སྦྱོང་ཚུལ་དང་། ཕྱོགས་གཉིས་པ་ནི་དཔལ་ལྡན་ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ཏེ། དེ་ནི་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་འགྲོ་ཚུལ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་སྙིང་རྗེ་གསུམ་བཤད་པའི་དང་པོ་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་ནས་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་གཉིས་སྟོན་ཏེ།

གཉིས་པ་ཆོས་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི། ཙ འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་ཞེས་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་མཐོང་བས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློར་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཡི། །ཞེས་སེམས་ཅན་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་བློ་ལ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་དམིགས་རྣམ་གཅིག་པ་ཡིན་ནའང་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབྱེ་བ་དེ་ལྟར་བྱུང་བ་རེད།

ར འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའོ། །ཞེས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་དམིགས་པ་ཁྱད་པར་བར་གསུངས། སྤྱིར་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་མཚུངས་ནའང་བྱེད་ཆོས་གཞན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པས་ཁྱད་པར་བྱུང་བ་རེད། འགྲོ་བ་གཡོ་བའི་ཆུ་ཡི་ནང་གི་ཟླ་བ་ལྟར། །གཡོ་དང་ཞེས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ཡི། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་རེད། སྙིང་རྗེར་གྱུར་གང་དེ་ལ་འདུད། །ཅེས་བྱ་བ་དེ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་ཆུ་ཤིན་ཏུ་དྭངས་པ་རླུང་ཏེ་པོར་དྲག་པོ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་པར་འགྲེལ་པ་ཞིག་གི་ནང་དུ་རླུང་ཤིན་ཏུ་དྲག་པོ་མ་ཡིན་པས་ཞེས་འཁོད་འདུག །ཏེ་པོར་ཞེས་པ་ནི། ཤིན་ཏུའམ་རབ་ཏུ་ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། ཆ་ཤས་བརླབས་པས་ཁྱབ་པའི་ནང་དུ་ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྔར་དམིགས་པའི་རྟེན་གྱི་ཡུལ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རླུང་གིས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་ནང་ན་གནས་པ་མི་རྟག་ཅིང་མི་བརྟན་པ་རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུར་མདུན་ན་གནས་པ་རྣམས་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མི་རྟག་པའི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་དང༌། ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་གཅིག་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་མཐོང་བ་ན། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དེ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེར་གསུངས། དེ་དག་གི་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཞེས་སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ། སའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་ལ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདུད་རྩིའི་རོ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། ཞེས་ལོངས་སྐུ་དང་། དེའི་འོག་ཏུ་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་གྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གང་ལས་འབྱུང་བའམ་གང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟོན་ཏེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་མཐའ་དག་ལོག་པ་སྟེ་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཞེས་དངོས་སུ་མྱང་འདས་སྨོས་ནས་ཤུགས་ཀྱིས་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་སྐུ་དང་། འགྲོ་བ་ཡོངས་ཀྱི་གཉེན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་གདུལ་བྱ་སོ་སྐྱེ་ལས་དག་ཡན་ཆད་ཀྱི་སྣང་ངོར་འཆར་ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་སྟེ་སྐུ་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡང་དག་པར་ཐོབ་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དམིགས་ནས་སྐུ་གསུམ་གྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ལ་གསུངས།

ག ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་དམིགས་པ་མེད་པ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་ལྟ་འདྲེན་བྱེད་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་ལ་དགོངས་སོ། །ཞེས་འཇིག་ལྟ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཅན་ཡིན་པ་གཅིག་པར་གསུངས། འདིར་འགྲེལ་པར་སྙིང་རྗེ་གསུམ་རྣམ་པས་མི་འབྱེད་པར་དམིགས་ཡུལ་གྱིས་འབྱེད་པར་གསུངས་པས། ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེས་ནི། སེམས་ཅན་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་མིན་གྱི། སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་ཞེས་མི་རྟག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བསམས་ནས་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་གི་མི་རྟག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་དམིགས་པའོ། །སེམས་ཅན་རླུང་གིས་གཡོ་བའི་ཆུའི་ནང་གི་ཟླ་གཟུགས་བཞིན་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་ངེས་པ་ན། ཞེས་རྒྱུན་གྱི་མི་རྟག་པ་སྟེ་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་རྟོགས་པ་ཡིན་པས། སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་ལ་མི་འཇིག་པས་རྟག་པ་དང་། ལས་ཉོན་སོགས་ཀྱིས་གཡོ་བའི་ཆ་མེད་པས་གཅིག་པུ་བ་དང་། གདགས་གཞི་ཕུང་སོགས་སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པ་ལ་མི་ལྟོས་པས་རང་དབང་བ་སྟེ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་ཅན་གྱི་སེམས་ཅན་ཡོད་པ་བློ་ངོ་དེར་ཁེགས་པས། ཞེས་པ་ནས། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའོ། །ཞེས་པ་གང་ལྟར་ཐོག་མར་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་མི་རྟག་པར་མཐོང་བའི་བློས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ཆོས་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། ཐོག་མར་སེམས་ཅན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་སྟོང་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་དེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་པའི་བློའི་ངར་མ་ཡལ་བའི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དེ་ལ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་གསུངས། བོད་ཀྱི་ཊཱིཀ་བྱེད་མང་པོས་སྙིང་རྗེ་གཉིས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པར་དམིགས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་མེད་པར་སྔོན་དུ་ངེས་ཟིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་སྤྱིར་ངེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་སྐབས་ཐོག་དེར་སྐད་ཅིག་མ་དང་རང་བཞིན་མེད་པ་གཉིས་བསྒོམས་པའི་བློའི་རྩི་མ་ཡལ་བའི་ངང་ནས་ཁྱད་ཆོས་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། བདག་མེད་པའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ལ་ཡང་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་ནས་སྐྱེ་བ་དུ་མ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང༌། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་རགས་པ་བཀག་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཐུན་མོང་བ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་པའི་རྒྱུད་ལ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་ལས་བསྐྱབ་པར་འདོད་པའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པས། ཞེས་འབྲལ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་དང་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་ལྟར་འདིར་སྐྱོབ་པར་འདོད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་ལས་བྲལ་ན་སྙམ་པའི་ཉན་རང་གི་སྙིང་རྗེ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེ་འདྲ་བའི་སྙིང་རྗེ་རྣམས་བསྐྱེད་པ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བདག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དེ་འདྲའི་ལྷག་བསམ་འདྲེན་ནུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་སྐྱེས་པས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་ལས་བདག་གིས་སྐྱོབ་སྙམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་བསམ་དང་། དེས་དྲངས་པའི་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། མཆོད་བརྗོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་སྙིང་རྗེ་ནི། ཐོག་མའི་སྙིང་རྗེ་གཙོ་བོ་ཡིན་ཀྱང༌། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་གཞན་རྣམས་ཀྱང་ཡིན་པས་ན། ཞེས་པ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་དུ་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་པས་ལམ་དུས་དང་འབྲས་དུས་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་རྣམས་ཀྱང་འདུས་མོད་ཀྱང་སྐབས་འདིར་སྙིང་རྗེ་སྤྱི་ཙམ་པ་ལ་གསུངས་པས། སྐབས་འདི་རྣམས་སུ་འགྲེལ་པས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེད་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་མི་འགལ་ལོ། །ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་སྔོན་དུ་བཏང་སྟེ། ཞེས་རྒྱལ་ཚབ་རིན་པོ་ཆེས། དབང་རྣོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་འོང་བ་ལ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བས་གྲོགས་བྱེད་པ་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར། སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་སྙམ་པའི་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བློ་དང་། ཐར་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ལ་སྔོན་དུ་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་སེལ་ནུས་པ་བློར་ཤར་ན་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་ཐར་པ་བློར་ཤར་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེ་ཐུབ། དེ་ལྟར་མིན་ན་སྡུག་བསྔལ་བསྒོམས་ནས་སྡུག་རོགས་རེད་བསམ་པ་འོང་སྲིད། སྡུག་བསྔལ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུ་ཡོད་པའི་སྟེང་དུ་ད་དུང་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་སྡུག་བསྔལ་གསལ་བཏབ་སྟེ། བདེ་སྐྱིད་དུ་བརྗོད་པ་རྣམས་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་ཤ་སྟག་ཏུ་བསྒོམས་ན་སྙིང་རླུང་ལྡང་བའི་རྐྱེན་ལྟ་བུར་འགྱུར་སྲིད།

འོན་ཀྱང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་པ་གཉིས་ཙམ་གསུངས་ནས་མ་བཞག་པར་བདེན་པ་བཞི་གསུངས་ཡོད་པས་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པ་ལ་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཞིག་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་སྒོམ་པར་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད། དེ་ལས་བག་ཡངས་ཀྱི་ངང་དུ་བསྡད་ན་དེས་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་དུ་མི་འགྲོ་ཡང་སེམས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མི་འགྲོ་བར་ཅུང་ཕན་སྲིད། སྡུག་བསྔལ་ཟད་རུང་ངམ་མཐའ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ན་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ་མི་འདོད་པའི་བློ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེན་འོང་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བའི་ཐབས་ལ་བརྩོན་པ་དྲག་པོས་སློབ་པ་ཞིག་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐར་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་སྡུག་བསྔལ་བསམ་པར་དགོས་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡོད། དེས་ན། ཐར་པ་ཞེས་པ་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་སྲིད་མིན་དང་། ཡང་སྒོས་རང་རྒྱུད་ལ་འགྲུབ་རུང་ཡིན་མིན་གྱི་ཚོད་མ་ཐིག་ན། འཁོར་བ་མཐའ་དག་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་བསྒོམས་ཀྱང་དོན་སྙིང་གང་ཡང་མི་འདུག །ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཅན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་བཞིན་དུ་དེར་རྨོངས་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཚུད་པ་དེར་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཞིག་འོང་བ་དང་དེ་རང་སྟེང་དུ་བསམ་ན་ཐར་པ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་ཡང་འོང་སྙམ། དོན་དམ་པ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་འོག་ཏུ་ཞེས་པ་ནས། སྔོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་ནུས་པས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པའི་དོན་ཤེས་པ་ཚོལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་སྟེ། ཞེས་ཐབས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྟན་པོ་ཡོང་དང་མ་ཡོང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་མ་བཅས་ལ་ལྟོས་ཏེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ན་ཐབས་ཀྱི་རྟོགས་པ་བརྟན་པོ་སྐྱེ་བ་དང་། ཡང་ཐབས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱང་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་སོགས་མདོར་ན། ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཡ་མ་བྲལ་བར་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་སོང་བའི་སྒོ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་རེད། དབུ་མ་རྒྱན་ལས། ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་སྔོན་བཏང་སྟེ། །དོན་དམ་རྣམ་པར་ངེས་གྱུར་ནས། །ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཐིབས་ཤིང་དེའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ཞིང་གནས་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ། །སྙིང་རྗེ་ཀུན་ཏུ་བསྐྱེད་ནས་སུ། །འགྲོ་དོན་བྱེད་པར་དཔའ་གྱུར་པ། །བྱང་ཆུབ་བློ་རྒྱས་མཁས་པ་ནི། །བློ་དང་སྙིང་རྗེས་བརྒྱན་པ་ཡི། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་ཡང་དག་སྤྱོད། །ཅེས་པ་དབང་རྣོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས། སྐྱབས་འགྲོ་ལ་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པས་སྐྱབས་འགྲོ་སྤུས་དག་པོ་ཞིག་འོང་བར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདེན་བཞིའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་གསུངས་པ་རྣམས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པར་མ་ནོར་བ་དང་སླུ་བ་མེད་པ་ཡིན་པ་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་སེམས་ལ་ངེས་པ་ཇི་ཙམ་ཤུགས་ཆེན་པོ་རྙེད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སྐྱབས་འགྲོ་བརྟན་པ་ཡོང་ཐུབ། སྤྱིར་གྲུབ་མཐའ་བཞི་གར་བདེན་པ་བཞི་ཞེས་གྲགས་ཀྱང་། བདེན་བཞིའི་གནས་ལུགས་ཡང་དག་པ་ཞིག་ཤེས་པར་ཚིག་གསལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་དུ་མཐོང་བ་ཞིག་བྱུང་ན་དྲི་མ་ཟད་རུང་ཡིན་པ་དང་། ལམ་སྐྱེ་རུང་ཡིན་པ་སོགས་བློར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་དེའི་ཐོག་ནས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་དཀོན་མཆོག་ཡོད་ན་དེ་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཡོང་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་སློབ་པའི་དགེ་འདུན་དཀོན་མཆོག་ཡོང་ཐུབ་པ་སོགས་བསྒྲུབ་ཐུབ། མདོར་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། སྒྲུབ་དང་བདེན་པ་རྣམས་དང་ནི། །སངས་རྒྱས་ལ་སོགས་དཀོན་མཆོག་གསུམ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གོ་རིམ་འདིའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་བློར་འཇུག་པོ་ཡོད། ཡང་དག་དད་པས་རྗེས་འབྲང་བ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་བསྐྱེད་ནས། །ཐུབ་པའི་བརྟུལ་ཞུགས་བླངས་བྱས་ཏེ། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཤེས་ཚོལ་བརྩོན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་སྙིང་རྗེ་གསུམ་ག་སྔོན་དུ་སྐྱེད་པ་ཡོད་དོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་སྐྱེས་པའི་གོང་དུ་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་གསུངས། སྔོན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྙེད་ཀྱང་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་དུས་སུ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལ་ཟབ་རྒྱས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇུག་ཚུལ་དང་། ཁྱད་ཆོས་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་ཐུན་མིན་གྱི་དགོས་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས། ཉིང་དགོས་ལ་གནས་སྐབས་པ་ནི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཤེས་པ་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ལམ་བཞི་བགྲོད་པའོ། །མཐར་ཐུག་པ་ནི་འབྲས་བུའི་སའོ། །ཉིང་དགོས་དགོས་པ་ལ་རག་ལས་པ་དང༌། དགོས་པ་བསྟན་བཅོས་ལ་རག་ལས་པ་ནི་འབྲེལ་བའོ། །

4 སྡེ་དགེ་བསྟན་འགྱུར། སེམས་ཙམ། ཕི། ཉེས་པ་གློ་བུར་དང་ལྡན་དང༌། །ཡོན་ཏན་རང་བཞིན་ཉིད་ལྡན་ཕྱིར། །ཞེས་གསལ།

ལུགས་འདིའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ།

གཉིས་པ་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ལུས་དངོས་ལ་གཉིས། རྒྱུའི་ས་དང༌། འབྲས་བུའི་སའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལུགས་འདིའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་ཏུ་སོ་སྐྱེའི་སར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཤད་པ་དང༌། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ལུགས་འདིའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་སྤྱིར་བསྟན་པ་ནི། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་གཏན་ལ་འབེབས་ན། ཞེས་པ་ནས། རང་གིས་ཡང་དག་པའི་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ལ་ངེས་པ་ཆེན་པོ་རྙེད་ནས། ཞེས་ང་ཚོས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་དད་པ་བྱེད་པ་ནི། ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་ན་ནོར་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་དང་། ཚེ་རིང་པོ་འོང་ཟེར་མཁན་མེད། ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་དད་པ་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཤེས་ན་སྙམ་ནས་དད་པ་བྱེད་པ་རེད། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་བཟང་ཐོས་བསམ་གྱིས་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་དགོས་པའང་མ་ནོར་བ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཐབས་བྱེད་པ་འདི་ཡིན་པ་དང་། ས་ཁྲ་ལ་བལྟས་ནས་འདི་དང་དེ་ཞེས་མཛུབ་མོ་བཙུགས་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་ཉམས་རྟོགས་འཕེལ་དགོས། རྒྱུ་མཚན་དེས་ན། ལམ་ལྟར་སྣང་རྣམས་ཀྱིས་བཀྲི་བར་མི་ནུས་པའི་ཆེད་དུ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཀླུའི་ཞབས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་ཆ་ཕྱོགས་རེ་བཤད་པ་མང་ཡང་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་ལས་བརྩམས་པའི་ལམ་གྱི་ལུས་སྟོན་པའི་གཞུང་གསུམ་ལས། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་གསུངས་ཚུལ་ལ། ཞེས་པ་ནས། བསམ་གཏན་ཤེས་རབ་སྙིང་རྗེ་སོགས། །ཡིན་པ་དང་། དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། སྦྱིན་པ་རང་དོན་ཡོངས་བཏང་བ། །ཞེས་སྲེད་པ་སྤངས་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་འབྲས་དང་བཅས་པ་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པར་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་ལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་སྟེ་གཏོང་བའི་གོམས་པ་མཐར་ཕྱིན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་ཟེར། ཚུལ་ཁྲིམས་གཞན་ཕན་བྱ་བ་འོ། །ཞེས་གཙོ་བོ་རང་དོན་ཡིད་བྱེད་བསྡམས་ནས་གཞན་དོན་བྱ་བ་དང་། བཟོད་པ་ཁྲོ་བ་སྤངས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནས། སྙིང་བརྩེ་བས་ནི་དོན་ཀུན་སྒྲུབ། །བདུན་པོ་འདི་དག་མ་ལུས་པར། །ཅིག་ཅར་རམ་ཐམས་ཅད་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ། ཕྱིན་དྲུག་རེ་རེའི་ནང་དུ་དྲུག་དྲུག་ཚང་བར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་དེ་ལ་ཅིག་ཅར་གསུངས་པ་ཡིན་སྙམ་ཞིང་དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་བླངས་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིས། །ཞེས་ས་དང་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ནས་ཡེ་ཤེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཡུལ། །ཞེས་པ་ནས། སྤྱོད་པ་དེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བཅུ་བགྲོད་པར་གསུངས་སོ། །མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གཉིས་པ་ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང༌། ཕར་ཕྱིན་བཅུས་ཁམས་རྒྱས་པར་བྱེད་པ་དང༌། བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་བཅུ་གསུངས་སོ། །ལམ་གྱི་ལུས་ཀྱི་སྡོམ་རགས་པ་ཞིག་མཛད་པ་དེ། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གསུམ་པ་མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། སློབ་དཔོན་གྱི་ལུགས་འཛིན་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷས། སྤྱིར་བསླབ་སྤྱོད་གཉིས་ཀ་དང་ཁྱད་པར་དུ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་མདོ་བཏུས་ཀྱི་དོན་གྱི་འགྲེལ་པ་བསླབ་བཏུས་ལས་ཤིན་ཏུ་གསལ་ཞིང་རྒྱས་པར་གསུངས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་གོ་སླ་བའི་འཁྲིད་ཚུལ་བསྟན་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་སོ་སྐྱེའི་སར་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་བཤད་པ་ནི། གལ་ཏེ་བསྟན་བཅོས་འདིར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ལམ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་གཉིས་ཀ་དང༌། དེས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་གཏན་ལ་འབེབས་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་གསུམ་ནི་སྔོན་དུ་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པར་མ་ཟད། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ནས་རང་ཉིད་བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་དགོས་པ་ལ། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ཡང་དག་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལམ་དེ་ལ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་གནད་ཐམས་ཅད་ཡར་ལྡན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཚང་བ་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན་ཏེ། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་མཐོན་པོའི་སྐབས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་རེད། གང་ལྟར་ཚོགས་གཉིས་དངོས་སུ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའམ་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་གནད་ཆ་ཚང་ཡོད་པའི་ལམ་ལ་བསླབ་དགོས་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་དུ་ཐབས་ཤེས་ཕྱོགས་རེ་བས་ཆོག་ཤེས་བྱེད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ད་ལྟ་ནས་ཀྱང་ཉམས་སུ་བླང་བ་ལ་འབད་པར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ས་བཅུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག །ས་སོ་སོའི་རྣམ་གཞག །ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །

ས་བཅུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག །

དང་པོ་ས་བཅུའི་ཐུན་མོང་གི་རྣམ་གཞག་ནི། ཙ རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡི་སེམས་གང་འགྲོ་བ་རྣམས། །རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་ཕྱིར་སྙིང་རྗེའི་དབང་གྱུར་ཞིང་། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ། །རབ་ཏུ་གནས་པ་དེ་ནི་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡི་སེམས་གང་ཉམ་ཐག་པའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་བྱང་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་ཕྱིར་སེམས་བསྐྱེད་དེ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཅིང༌། དེ་ལྟར་ཐོག་མར་སྙིང་རྗེའི་དབང་ལས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་བསླབས་ནས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་པས་རབ་ཏུ་བསྔོས་པས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་གནས་ཤིང་། ཚུལ་དེ་དང་མཐུན་པར་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་པའི་མིང་ཅན་གྱི་ས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པའི་དོན་དམ་པའི་སེམས་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སེམས་དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས།

ར དེ་དག་གི་སྙིང་རྗེ་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང༌། ཞེས་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱི་བདག་གིས་སྟོང་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་སྟེ། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང༌། བདེན་པའི་དམིགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་བཏུད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་སྟེ་ས་བཅུ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་པོའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདི་ཡི་ཞེས་པ་ནས། དང་པོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །
བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཟག་པ་ཞེས་པ་སློད་བྱེད་དང་། དེ་ལ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་དང་། དེ་དག་གིས་བསླད་པ་མེད་པའི་བློ་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། མདོར་ན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་ཞིང་། སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་ཐབས་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཅིག་ཉིད་ཆར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ན་ས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ། དེ་ཡང་སའི་སྐད་དོད་བྷུ་མི་ཞེས་པ་གཞིའམ་རྟེན་ལ་འཇུག་སྟེ། བཤེས་སྤྲིང་ལས། ཁྲིམས་ནི་རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་ས་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་ཀུན་གྱི་གཞི་རྟེན་ལགས་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྒྱུ་དང་མི་རྒྱུའི་སྣོད་བཅུད་ཐམས་ཅད་ས་ལ་བརྟེན་པ་བཞིན་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་ན་ཡོན་ཏན་གྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན། ས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །
དེ་ཡང་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་དང༌། ཞེས་ས་དང་པོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས། ས་གཉིས་པར་ཡོན་ཏན་སྟོང་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་སོགས་ས་གོང་མ་གོང་མ་རྣམས་ཡོན་ཏན་ཇེ་ཆེ་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བ་དང་། ས་དང་པོར་སྒོམ་ལམ་འཇོག་མི་འཇོག་གང་ལྟར་ཡང་མཐོང་སྤང་དང་། སྒོམ་སྤང་རྣམས་རིམ་གྱིས་སྤོང་བར་ས་སོ་སོར་ནུས་པ་ཡོད་པས་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་དང༌། སྤྱིར་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་སྤྱི་ཙམ་པ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་མོད་ཀྱང་དམིགས་བསལ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་ལྷག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཀླགས་པ་དང༌། ཞེས་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་དང་། ས་དང་པོར་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་དང་། ས་གཉིས་པར་གླིང་བཞིར་དབང་བའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་5
སོགས་རྣམ་སྨིན་གྱི་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ཏེ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་འཕེལ་བའི་བྱེ་བྲག་གིས་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུར་གཞག་གི། དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་འདི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དབྱེ་བ་ཕྱེ་བ་མིན་གསུངས་ཏེ། འདི་ལ་རང་གི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བྱས་པའི་དབྱེ་བ་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་བར་སྣང་བྱ་རྗེས་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་མི་མཐོང་བ། །དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ས་ཀུན་ཀྱང༌། །ཞེས་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་པ་པོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གཟིགས་པ་བཞིན་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་ན་བྱིས་པ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་བས་ཀྱང་བསམ་དུ་མེད་པ་དང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་ཡིན་པས་བརྗོད་མི་ནུས་ན་མཉན་པར་ག་ལ་ནུས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ནི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུའི་གནས་སྐབས་ནས་ཡོད་མོད་ཀྱང་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་འདི་ནས་ཡིན་ལ་མཐར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་ཅན་ཏེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། དོན་སྤྱིའི་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་རྒྱངས་ཆད་དུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་འགག་པ་སོགས་མདོར་ན། སྤྲོས་པའི་མཚན་མ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་འབྲས་བུས་ཉེ་བར་མཚོན་པ་དེ་ལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུའི་ལམ་ལ་གནས་པའི་དབྱེ་བས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ས་བརྒྱད་དེ་དཀར་པོ་རྣམ་པར་མཐོང་བ་སོགས་ས་བརྒྱད་དམ། ཡང་ན། གོང་དུ་གསུངས་པ་བཞིན་ཞུགས་གནས་བརྒྱད་རྣམ་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཡང་ཇི་ལྟར་ཉན་ཐོས་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་སྐྱེད་པ་ནི། ཞེས་བློ་གསལ་བགྲོད་པའི་ཐེམ་སྐས་ལས། སྦྱོར་ལམ་སྟན་གཅིག་ནས་བཟུང་སྟེ། །ཞེས་འདོད་ཚུལ་གཅིག་དང་། ཡང་མཛོད་དང་ཕར་ཕྱིན་སྤྱི་ཡོངས་ཀྱི་འདོད་ཚུལ་སོགས་མདོར་ན། འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ཞེས་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན་ན་འཕགས་པ་ཡིན་དགོས་ཤིང་། ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་དེ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་པར་མི་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཡིན་ཏེ། དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་གྱི་མདོ་ལས། མོས་པ་ཆེན་པོའི་ཡང་ཆེན་པོས་ཞེས་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོས་སྤྱོད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ས་དང་པོ་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཐོབ་པར་གནས་པ་འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་བསྐྱེད་པའི་སའོ་ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་སྦྱོར་ལམ་ཆོས་མཆོག་ཆེན་པོ་མན་ཆད་དུ་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐོབ་པ་དང་། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ས་དང་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པ་ནས་དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་པའོ། །མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སྐད་ཅིག་དེ་ལ་གནས་པ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་ནས་བསམ་པ་རྒྱ་ཆེན་པོས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་གཟུགས་ཀྱི་ལམ་ལ་བསླབས་ཏེ་ཁམས་གོང་མའི་སེམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་རང་དོན་ཙམ་དོན་དུ་གཉེར་བའི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་འདས་ལ། ཞེས་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་དེ་དག་ལས་ཤིན་ཏུ་འདས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ནི་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་དེ་ཉིད་ལས་རྣམ་པར་བཤད་དོ། །

ག འདིར་རབ་དགའ་སོགས་ས་བཅུ་གཅིག་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ས་ཞེས་བྱ་བའི་མིང་འཐོབ་སྟེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཅན་ཏེ་ས་ཡི་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་དང་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་གྲོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང༌། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སའི་མིང་འཐོབ་ཚུལ་དང༌། སྒྲའི་དོན་བཤད་པ་བཞིས་བསྟན་ཏོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་པའི་ངོ་བོ་ནི། ཁ་ཅིག །ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟའི་འགྲེལ་བཤད་དུ། མཛོད་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཟག་པ་རྒྱས་སུ་མི་རུང་བ་ལ་ཟག་མེད་དུ་འཆད་པ་ནི། ལུགས་འདིའི་ཟག་མེད་དུ་འཇོག་པའི་དོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་མ་རྟོགས་པར་སྣང་བས། རང་གི་ལུགས་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པ་ནི་ཟག་བཅས་དང༌། ཞེས་སྐབས་འདིར་ཤེས་པ་གཞིར་བཞག་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་དང་། བསླད་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཤེས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཡིན། ཡང་ནང་ཤེས་པ་མ་ཡིན་པའི་དག་མ་དག་གི་གཟུགས་སོགས་ལ་བསླད་མ་བསླད་བརྩི་དགོས་པ་རྣམས་གཙོ་བོ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་ཆ་ནས་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མ་དག་པ་མ་རིག་བག་ཆགས་ཀྱི་སས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ་དེས་བསླད་པ་ཞེས་སྦྱར་ལུགས་གཅིག་ཡོད་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པ་མ་ཡིན་པར། རྒྱུ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཁོ་ནས་བསྐྱེད་པ་ཡིན་པས་ན་མ་བསླད་པ་ཞེས་སྦྱར་རྒྱུ་རེད། ལྷག་མཐོང་ཆུང་ངུ་དང་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གཉིས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པས་ཡུལ་གཞལ་ཚུལ་གསུངས་པ་དེ་ལས་བསླད་པའི་བསླད་པ་དང་། བསླད་པའི་མ་བསླད་པ་དང་། མ་བསླད་པའི་བསླད་པ་དང་། མ་བསླད་པའི་མ་བསླད་པ་སྣང་ཚུལ་གྱི་འགྲེལ་ལུགས་བཞི་གསུངས་ཡོད། སྐབས་འདིར་ཉེ་བར་མཁོ་བ་ཤེས་པ་ཟག་བཅས་ཟག་མེད་ཀྱི་སྐོར་བཤད་པ་ཡིན་པས་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་གང་རུང་གིས་བསླད་པ་དེ་དང་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཟག་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཚིག་གསལ་ལས། མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་དང་བྲལ་བ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་ཤེས་པ་ལ་བསླད་ཅེས་པ་ཤེས་པ་ལ་བདེན་སྣང་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བསླད་པ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་མ་ཐོབ་ཚུན་ཆད་དུ་མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་མ་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ས་བདུན་པའི་བར་དུ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པས་སློད་པ་ཡོད་ལ། ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་ས་བརྒྱད་པ་དང་དགྲ་བཅོམ་པ་གཉིས་ལ་ནི། སློད་བྱེད་ཀྱི་མ་རིག་པ་ཟད་པས་དེས་བསླད་པ་མེད་ཀྱི། འོ་ན་གང་གིས་བསླད་ཅེ་ན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་ཡོད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་མེ་ཡིས་དག་པའི་སྟེ་མེས་མི་ཚིག་པའི་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས། །སྣ་ཚོགས་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན། །ཏེ་དྲི་མས་གོས་པའི་གོས་དེ་ཇི་ལྟར་མེ་ཡི་ནང་དུ་བཅུག་ན། །གོས་ལ་འགོས་པའི་དྲི་མ་རྣམས་འཚིག་པར་འགྱུར་གྱི་གོས་འཚིག་པར་འགྱུར་བ་མིན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་འོད་གསལ་བ་ཡི་སེམས། །འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་དྲི་མ་ཅན། །གོང་དུ། ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྗོད། །ཅེས་གསུངས་པས། སྤྱིར་སེམས་ཞེས་པའི་དོན་བཤད་པ་ན་ཐ་སྙད་སྦྱོར་སའི་སྐབས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གང་ལ་སེམས་ཀྱི་རྒྱུ་བའང་མེད་ན་ཞེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས། སེམས་འགག་པས་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་ལྟ་བུའི་སྐབས་སུ་སེམས་ཞེས་པ་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་ལ་སྦྱར་བ་དང་། ཡང་སྐབས་རེར་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པ་དང་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་གློ་བུར་བ་དེར་སེམས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་སེམས་དང་རིག་པ་ཤན་ཕྱེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་སྐབས་རེར་ཡུལ་རིག་པ་ཞིག་ལ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཞེས་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་མདོར་ན། སེམས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ཉིད་སྐབས་མི་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སྦྱོར་ས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་སྙམ། འདིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གང་གིས་མཐོང་ཞེ་ན། ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྗོད། །ཅེས་སེམས་ཀྱིས་མཐོང་བ་རེད། འོན་ཀྱང་། དེས་ཆོས་ཉིད་མཐོང་བའི་ངོར་མཐོང་ཡུལ་དང་མཐོང་མཁན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པ་འཆར་བ་མེད། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྣང་བ་གཏན་ནས་ནུབ་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཆུ་ལ་ཆུ་བཞག་པ་བཞིན་དུ་སོང་བའི་ངོར་མཐོང་བྱེད་དང་མཐོང་མཁན་གྱི་སྣང་བ་མེད་ཀྱང་བློ་གཞན་ཞིག་གམ། ཡང་ན། གང་ཟག་རང་གི་རྗེས་ཀྱི་དྲན་པས་ངས་ཆོས་ཉིད་རྟོགས་སོང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ཡོད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ནི་སོགས་གསུངས། དེའི་གཤམ་དུ་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས་ལ་དྲི་མས་གོས་པ་དཔེར་མཛད་ནས་དོན་འོད་གསལ་ལ་སྦྱར་ནས་གསུངས་ཏེ། སྐབས་འདིར་སེམས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མེད་སྙམ། མདོར་ན། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་དེ་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས་ལ་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་སྣ་ཚོགས་པས་གོས་པ་བཞིན། སེམས་ལ་འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་དྲི་མ་ཅན་གྱི་བློའི་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བས་གོས་ནའང་། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་མཐོང་ཟིན་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་གནས་ལུགས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་ཡིས་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྲེག་པ་དང་། །དྲི་མ་དེ་དག་སྲེག་པ་ཡིན་གྱི་དྲི་མ་དེ་དག་གང་ལས་ཤར་སའི་དབྱིངས་འོད་གསལ་བའི་སེམས་དེ་བསལ་བ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དེ་ཉིད་འོད་གསལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་གོས་དྲི་མ་ཅན་མེར་བཅུག་པ་ན། མེས་དྲི་མ་ཚིག་ཀྱང་གོས་མི་འཚིག་པ་ལྟར། ཞེས་གསུངས་པ་འདིས། དོན་ལ་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སྟེང་གི་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་རྣམས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པར་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུངས། སེམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེས་བསྲེགས་པ་ན་དྲི་མ་སྲེག་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་འཕགས་པའི་སར་འཇོག་མི་འཇོག་གི་ཁྱད་པར་ནི། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་གཅིག་པུས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་མ་གྱུར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གིས་ནི་དོན་དམ་པའི་ས་བཅུ་ཀ་ཡང་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་འཇོག་པར་བསྟན་ཏོ། །ས་བཅུ་ཀ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་མཚུངས་ནའང་སྟེ་དེ་མཚུངས་ཀྱང་རབ་དགའ་སོགས་ས་སོ་སོར་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་འཕེལ་བའི་ནང་དུ་སོང་ཟིན་པས། ཞེས་པ་ཁྱད་པར་དང་པོའི་ནང་དུ་སོང་ཟིན་པ་ཡིན་པས་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་ནི་ས་སོ་སོའི་སྐབས་ཀྱི་དྲི་མ་སྦྱོང་བའི་སྟོབས་དང༌། ལམ་བགྲོད་པའི་སྟོབས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ལ་བྱ་དགོས་པ་འདྲའོ། །ཁྱད་པར་གསུམ་པ་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་ནི། ས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་དང༌། གཉིས་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའི་ཁྱད་པར་རོ། །ཁྱད་པར་བཞི་པ་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཚུལ་ནི། ས་དང་པོར་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་ཇི་བཞིན་པ་མཉན་པར་མི་ནུས་པར་གསུངས་སོ། །

5 ས་དང་པོ་བས་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་དབང་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོར་སྐྱེ་བ་ལེན། ས་གཉིས་པ་བས་གླིང་བཞི། ས་གསུམ་པ་བས་སུམ་ཅུ་རྩ་གསུམ། ས་བཞི་པ་བས་འཐབ་བྲལ། ས་ལྔ་པ་བས་དགའ་ལྡན། ས་དྲུག་པ་བས་འཕྲུལ་དགའ། ས་བདུན་པ་བས་གཞན་འཕྲུལ་དབང་བྱེད། ས་བརྒྱད་པ་བས་སྟོང་སྤྱི་ཕུད་ཀྱི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། ས་དགུ་པ་བས་སྟོང་གཉིས་པའི་བདག་པོ་ཚངས་པ་ཆེན་པོ། ས་བཅུ་པ་བས་འོག་མིན་གྱི་ལྷའི་བུ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་སྐྱེ་བ་ལེན།

ཆོས་ལུགས་མཐུན་སྒྲིལ་སོགས་ཀྱི་སྐོར།

ཉིན་དང་པོའི་ཆོས་ཐུན་ལ་གདན་སའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་དང་། རྣམ་གྲོལ་གླིང་གི་རྙིང་མའི་བཤད་གྲྭའི་དགེ་སློབ་མང་པོ་ཕེབས་འདུག་པས་ཧ་ཅང་དགའ་པོ་བྱུང་། ངས་རྒྱུན་དུ་རྗོད་མུས་ལྟར། ང་ཚོ་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཆ་ཚང་བའི་བསྟན་པ་འཛིན་མཁན་རེད། དེང་སང་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིའི་སྟེང་གི་ནང་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམས་དང་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རོགས་བྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རེད། ཡང་སྒོས་བོད་ཁ་བ་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་གནས་པའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམས་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་དང་། དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཐེག་ཆེན་གཅིག་གྱུར་དང་། ལྟ་བའི་ཆ་ནས་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་ཁུངས་སུ་མཛད་མཁན་གཅིག་གྱུར་ཡིན། དེས་ན། ཆོས་བརྒྱུད་ནང་ཕན་ཚུན་ཐུགས་མཐུན་པོ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། བར་སྐབས་བོད་ལ་གནས་ཚུལ་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་པོ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱི་རྐྱེན་གཅིག་ནི། ཆོས་བརྒྱུད་ཕན་ཚུན་གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་གནོན་ལྟ་བུའི་མཐུན་ལམ་དང་རྡོག་འགྲིལ་པོ་མེད་པའི་དབང་གིས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་པའི་རྟགས་གསལ་པོ་ཡོད། མིག་གིས་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་གཅིག་རྒྱབ་གཅིག་གནོན་ལྟ་བུའི་ཕྱར་བ་གྲུ་འདེགས་མ་བྱུང་བའི་དབང་གིས་འཐུས་ཤོར་བ་དེ་ལྟར་དང་། མིག་གིས་མ་མཐོང་བའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡིག་པ་བསགས་པ་སོགས་དེ་དང་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱིན་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད།

ང་ཚོས་འདས་པའི་དུས་ཡུན་གྱི་ནང་དུ་ནོར་འཁྲུལ་ཤོར་བ་རྣམས་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ད་ལྟ་རང་དབང་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་དང་། སླད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་ཟིན་པའི་སྐབས་སུའང་དམ་ཚིག་འོ་ཆུ་གཅིག་འདྲེས་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་བསགས་ན་ཐབས་རྡུགས་ཡིན་པར་མ་ཟད། སེམས་སྐྱོ་བའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པས་ཐུགས་མཐུན་པོ་དགོས། ཐུགས་མཐུན་ཞེས་པའང་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་འདྲ་ཆགས་པོའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་ཐུག་པའི་སྐབས་གད་མོ་ཤོར་ཙམ་བྱེད་པ་དེ་ཙམ་ལ་ཐུགས་མཐུན་པོར་ངས་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱི་མེད། ཐུགས་མཐུན་པོ་ཞེས་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་གནས་ཚུལ་རྟོགས་ནས་རྒྱུས་ལོན་པར་བྱས་ཏེ། ཕན་ཚུན་གྱི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་རྒྱང་ཐག་རིང་པོ་མེད་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དེ་ལ་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་ཞིག་བརྗོད། དཔེར་ན། ངས་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་ཚོར་མཐུན་ལམ་བྱེད་དགོས་ཞེས་འཆད་ཀྱིན་ཡོད་ལ་ངས་ཀྱང་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཧ་ཅང་དོ་སྣང་ཆེན་པོས་སློབ་ཀྱི་མེད་ཀྱང་ཞར་ཞོར་དུ་སྐད་ཆ་དྲིས་ཏེ་སློབ་ཀྱི་ཡོད། ཉེ་ཆར་(England)ཨིན་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པའི་གྲྭ་པ་ཞིག་གིས་ང་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བཤད་རོགས་བརྗོད་བྱུང་། ང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ནང་པའི་དགེ་སློང་ཞིག་གིས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་མཁན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་རྗེས་འབྲང་གི་ཆོས་པ་རྣམ་དག་ཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་སོགས་ངས་བསམ་པ་རྣམ་དག་གིས་བཤད་པ་ཡིན། ཁོང་ཚོས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་འདོད་པ་དང་དེའི་གྲུབ་མཐའ་གཞིར་བཞག་གི་ཐོག་ནས་ཡ་རབས་བཟང་སྤྱོད་སོགས་ཀྱི་ཁྲིམས་སྲུང་བཞིན་ཡོད་པས་རྗེས་སུ་ཡི་རང་གི་ཡུལ་རེད། དེ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བ་ལས་དོགས་པ་རྣམ་རྟོག་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་དུ་སོང་ན་ཡག་པོ་མེད་སྙམ་སྟེ་ཅུང་ཟད་མི་བདེ་བ་བྱུང་། ངས་དེ་ལྟར་བཤད་པས་ཁོང་ཚོ་ཧ་ཅང་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེས་སོང་། ཁམས་དང་མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ལུགས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། ངས་ཆོས་འདི་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆོས་པ་རྣམས་ལ་ནང་ཚགས་བྱས་ནས་རང་རང་གི་ཆོས་ལུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་མང་པོར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པས་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་རྗོད་བཞིན་ཡོད་ལ་དེ་ལྟར་སྙམ་གྱིན་ཡོད། ངས་དེ་ལྟར་བྱས་པ་དེ་འདྲ་ཆགས་པོ་མ་ཡིན་པར་བསམ་པ་རྣམ་དག་ཡིན། དེ་ལྟར་བྱས་པའི་ཉེར་ལེན་གྱིས་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་པ་འགས་ང་ལ་ཡེ་ཤུའི་ཆོས་བཤད་རོགས་ཟེར་མཁན་བྱུང་། ང་ཚོ་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་རྒྱུས་ཡོད་དང་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་བྱས་ནས་ནང་ཚགས་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་དངོས་གནས་ཐུགས་མཐུན་དམ་གཙང་ཡོང་ཐུབ། རྒྱ་གར་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་ཆོས་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བླ་ཆེན་དང་མཁན་པོ་སློབ་དཔོན་རྣམས་ས་ཁད་ཀྱིས་ཕྱེ་ན་དཔག་ཚད་དང་རྒྱང་གྲགས་མང་པོས་ཆོད་ཡོད་ནའང་ས་གནམ་གྱི་བགྲོད་ལམ་ཡག་པོ་ཡོད་པའི་སྟབས་ཀྱིས་དུས་ནས་དུས་སུ་ང་ཚོ་འཛོམས་ཐུབ་པ་ཡོང་གིན་ཡོད། སྔར་བོད་དུ་ས་ཁད་ཀྱི་བར་ཐག་རིང་པོ་མེད་ནའང་ཕན་ཚུན་ཁད་ཀྱིས་ཆོད་པ་ལྟ་བུས་ལོ་ཁ་ཤས་ཀྱི་ནང་དུ་དུས་གཅིག་ཙམ་ལས་ཐུག་རྒྱུ་ཧ་ཅང་དཀོན། དེང་སང་ཡང་ཡང་ཐུག་འཕྲད་བྱུང་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཕན་ཚུན་རྒྱུས་ཡོད་དུ་གྱུར་པ་འདི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད་ཅེས་ངས་རྒྱུན་དུ་རྗོད་བཞིན་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བར་གྱུར་ནས་དུས་ཚོད་ཉག་ཕྲ་ཞིང་སྐྱོ་བའི་སྐབས་ལ་ཕན་ཚུན་ནང་ཚགས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ཕྱིན་ཆད་ཕྱིར་བོད་དུ་ལོག་པའི་སྐབས་ལའང་གཏན་དུ་གནས་པ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཡོད། ད་རེས་འདིར་ཡང་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཁོངས་ནས་ཀྱང་ཁ་ཤས་ཡོད་ས་རེད། དབུ་མ་འཇུག་པ་དང་། རང་འགྲེལ་གཉིས་ང་ཚོ་སྤྱིའི་གཞུང་དང་། དགོངས་པ་རབ་གསལ་དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་རེད། ཡིན་ནའང་ད་རེས་འདིར་ཁྱེད་རྣམ་པས་གསན་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་ཡག་པོ་རེད། དགེ་ལུགས་པའི་ངོས་ནས་ཀྱང་རྫོགས་ཆེན་གྱི་གཞུང་དང་ཕྱག་ཆེན་གྱི་གཞུང་རྣམས་ཉན་བསམ་སྒོམ་གསུམ་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངའི་ངོས་ནས་དེ་ལྟར་གསུང་ཆོས་མང་པོ་ཞུས་དང་ཞུ་མུས་ཡིན། ངས་དེ་ལྟར་ཞུས་པ་རྣམས་ཐོབ་གྲངས་དང་རྣམ་གྲངས་བསགས་པ་མིན་པར་གནད་འགག་ཆེ་ས་རྣམས་རང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ན་སྙམ་པ་དང་མ་མཐར་ཡང་བག་ཆགས་ཤིག་འཇོག་ཐུབ་ན་སྙམ་ནས་ཞུས་པ་བཞིན་ཉམས་ལེན་ཡང་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་པས་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་འདུག །ཆོས་བརྒྱུད་རང་རང་གིས་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བཤད་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཕན་ཚུན་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་འདུག །ད་རེས་འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་རྫོགས་ཆེན་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་དང་། ཕྱག་ཆེན་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་རྩ་བའི་རྫོགས་ཆེན་གྱིས་ཐེག་པ་རིམ་པ་དགུ་ཕྱེ་ནས་ཐེག་པའི་ཡང་རྩེའམ་ཐེག་པའི་རྩེ་རྒྱལ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། དེ་ལ་བློས་བྱས་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་གནད་དམ་རྩ་བ་དེ་དག་ཡར་ལྡན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཨ་ཏི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ཚང་ཡོད།

དེས་ན། སྐབས་འདིར་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་གཞིར་བཞག་ནས་ལྟ་བ་སྐྱོང་སྟངས་གསུངས་པ་མིན། འདིར་གསུངས་པ་ནི་མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་བ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་སྟོང་ཉིད་དེ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་སྟོང་པ་སྟེ་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལས་ཡུལ་ཅན་གྱི་འོད་གསལ་གསུངས་པ་མིན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་དང་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཡུལ་ཅན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་འབབ་ཡོང་བ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་བསྲེ་རྒྱུ་མེད། འོན་ཀྱང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ཉམས་ལེན་གནད་འཁྱོངས་པ་ཞིག་ཡོང་བར་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་གཉིས་སྦྲེལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་བཞིན་འཁོར་ལོ་བར་པའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པའི་ཐུན་མོང་གི་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ཤེས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་བཤད་པ་ན་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པ་ཡིན་སྙམ་པ་ཙམ་ལ་མ་བཞག་པར་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་ཚུལ་ཤེས་དགོས། མ་གཞི་ཀ་དག་གི་གོ་དོན་འགྲེལ་སྟངས་ཅུང་ཟད་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པར་སྣང་། འགྲེལ་སྟངས་གཅིག་ལ་འཁོར་ལོ་བར་པའི་སྐབས་ནས་བསྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེར་གསུངས་ཡོད། འདིར་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལེགས་བཤད་གུང་བསྒྲིགས་ནས་གསུངས་པ་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གོ་བ་སྟེར་ཕུལ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་འདི་ཤེས་ན་ཕན་ཐོགས་དང་དགེ་མཚན་ཆེན་པོ་ཏན་ཏན་ཡོད་སྙམ།

གང་ལྟར་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་གོ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཆགས་པའི་རྗེས་སུ་ཁྲེགས་ཆོད་ཀྱི་རིག་པ་རྗེན་ལ་ཕུད་ནས་དེའི་ཉམས་མྱོང་བསྐྱངས་ན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགོས་པ་ལྷག་པོ་འོང་སྙམ། མེད་མི་རུང་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ཐེག་བརྒྱད་བློ་ཡི་གྲུབ་མཐའི་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་དེ་དག་ཡག་པོ་ཤེས་ན་གོང་མ་གོང་མའི་ཟབ་ཁྱད་རྣམས་ཤེས་ཐུབ་པ་དང་མདོར་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྡོག་ལ་བསྒྲིལ་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ན་བཟང་སྙམ། ད་རེས་ཁྱེད་ཚོ་འདིར་ཕེབས་པར་དགའ་བསུ་ཡོད་ལ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། ང་ཚོ་འདིར་རྩོད་པ་རྒྱག་པར་ཡོང་བ་མིན་ལ་བསྟོད་ར་གཏོང་བར་ཡོང་བའང་མིན། ང་ཚོ་དུས་ཚོད་ཁག་པོ་དང་སྐྱོ་བའི་སྐབས་ལ་ཕན་ཚུན་སེམས་ཐག་ཉེ་པོ་དང་། ཕན་འདོགས་རེས། ཁུར་མཉམ་ལེན་གྱི་ཚུལ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་བསྟན་པ་ཉག་ཕྲ་པོར་གྱུར་པའི་སྐབས་འདི་འདྲར་ང་ཚོས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་རྨང་ནས་ཉམས་པ་སོར་ཆུད་དང་མི་ཉམས་གོང་འཕེལ་འོང་བར་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་མིན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ང་ཚོ་ཐུན་མོང་གི་ལས་འགན་རེད། ང་ཚོས་ཕན་ཚུན་ང་དང་ཁྱོད་ཅེས་རྩོད་པ་བྱེད་པའི་དུས་སྐབས་ཡོལ་ཟིན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། ང་ཚོ་ད་ལྟ་གྲ་འགྲིག་ཙམ་གྱི་ངང་དུ་ཡོད་ཀྱང་བོད་ནང་གི་ལྷ་ས་སོགས་ཐབས་རྡུགས་པའི་གནས་སུ་གྱར་ཡོད། ལྷག་པར་ཉེ་ཆར་རྒྱ་ནག་སྲིད་གཞུང་གིས་སྲིད་ཇུས་དམ་དྲག་ཆེ་རུ་བཏང་འདུག །དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་ཀྱི་འོག་ཏུ་གནས་ཡོད། ང་ཚོ་འདིར་དགྲ་བཅོམ་པ་བྱ་བ་བྱས་པ་བཞིན་བློས་བཟོད་ནས་བསྡད་ན་ལས་འབྲས་ལའང་མི་རུང་། ང་ཚོ་ད་ལྟ་ཛ་དྲག་གི་ངང་ལ་གྱར་ཡོད། དེས་ན། ང་ཚོ་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་བསྟན་པའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཡང་དག་པའི་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་བྱུང་ན་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་ལ་ཕན་པར་འགྱུར་བས་དེ་ལྟར་གནང་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ད་རེས་ང་ཚོ་འདིར་འདུ་ཁང་གཅིག་གི་ནང་དུ་ལྷན་འཛོམས་ཀྱིས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གསུང་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དགོངས་འགྲེལ་གནང་བ་བཞིན་འཆད་རྒྱུའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ང་རང་ཡང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་པ་དང་གང་ཅིར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྙམ། ཁྱེད་ཅག་ཀྱང་འདིར་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་ནས་ཕེབས་པ་མ་རེད། གལ་སྲིད་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་ནས་ཡོང་བ་ཡིན་ན་སྙིང་པོ་གང་ཡང་མེད། དེ་ལས་རང་ཁྱིམ་དུ་སྐྱིད་པོ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་བཟང་། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་ལྷག་བསམ་རྣམ་དག་གིས་ཕེབས་པ་རྣམས་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་ཡོད། དགའ་བསུ་ཡོད། ཐུགས་རྗེ་ཆེ།

དེ་ཡང་མདོ་རྒྱ་ཆེར་རོལ་པ་ལས།6 སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་སྟོན་ཀའི་སྤྲིན་དང་འདྲ། །འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་གར་ལ་བལྟ་དང་མཚུངས། །འགྲོ་བའི་ཚེ་འགྲོ་ནམ་མཁའི་གློག་འདྲ་སྟེ། །རི་གཟར་འབབ་ཆུ་ལྟ་བུར་མྱུར་མགྱོགས་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྲིད་པ་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱུའི་གཞན་དབང་ཅན་ཡིན་པས་རྟག་པ་བརྟན་པ་མེད་པར་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འགྱུར་འགྲོ་བ་དང་། འགྲོ་བའི་སྐྱེ་འཆི་ཡང་གར་ལ་ལྟ་བ་བཞིན་འཁྲབ་ཟིན་པ་རྣམས་བརྗེ་གིན་བརྗེ་གིན་གསར་པ་རྣམས་གར་སྟེགས་སུ་ཡོང་གིན་ཡོང་གིན་བྱེད་པ་བཞིན་གསར་པ་ཐོན་རིམ་བཞིན་དུ་རྙིང་པ་འགག་འགྲོ་བ་རེད། མི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འགྲོ་བ་སེམས་ཅན་རྣམས་དེ་བཞིན་ཡིན་གསུངས། སྲིད་པ་ཆགས་རབས་དང་བསྐལ་ཆེན་ཞེས་བཤད་པ་སོགས་ལ་ལྟོས་ན་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདི་ཐུང་ཐུང་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་མི་ཚེ་ཐུང་ངུ་དེའི་ནང་དུའང་ཚེ་སྟོད་ལ་འགྲོགས་འདྲིས་ཡོད་པའི་མི་མང་པོ་ཞིག་ད་ལྟ་དྲན་པའི་ཡུལ་ཙམ་ལས་བཙལ་ཀྱང་རྙེད་དུ་མེད། ཡང་ཚེ་སྟོད་ལ་ཆ་རྒྱུས་མེད་པ་མང་པོ་ཞིག་ཚེ་སྨད་ལ་ངོ་ཤེས་ནས་ནང་ཚགས་སུ་གྱུར་པ་ལྟ་བུ་རེད། ང་ལ་མཚོན་ན་ལོ་དྲུག་ཅུར་སོན་པ་འདིའི་རིང་ལ་བོད་པ་སྤྱི་དང་བོད་མི་སྒེར་པ་སོགས་ལ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་ཡོ་ལང་དང་འཕར་འབུབ་མང་པོ་བྱུང་སོང་། མདོར་ན། དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་འགྲོ་བ་དེ་རྩ་བ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རེད། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་འགྱུར་བ་སྣ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཉམས་ཞིབ་དང་དོ་སྣང་བྱེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་རང་ཉིད་ཀྱི་ཚེའང་གློག་འགྱུ་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་གམ་ཡུད་ཙམ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

དེས་ན། དུས་ཀྱི་འགྱུར་བའི་དབང་གིས་རང་གཞན་ཚང་མའི་མི་ཚེ་འདི་ཉིན་རེ་བཞིན་འཛད་པའི་རང་བཞིན་ལས་མ་འདས་པ་ཡིན་པས་ཚེ་འདི་གཅིག་པུའི་ཆེད་དུ་བསམས་ནས་མི་སྡོད་པར་ཚེ་འདི་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་སྐྱེ་བ་གཞན་ཡོད་དམ་མེད། ཚེ་འདི་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདི་མུ་མཐུད་ནས་གནས་སམ་མི་གནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་མམ་གང་ཟག་ཅིག་མུ་མཐུད་ནས་ཡོད་དམ་མེད་སོགས་ལ་རྟོག་དཔྱོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་ལྟར་རྟོག་དཔྱོད་བྱས་ན་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མི་འདོད་པའི་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་མཐར་གཏུགས་ན་ངས་མ་མཐོང་ཞེས་པ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཆད་རྒྱུ་མེད། དེ་ལྟར་མ་མཐོང་བ་ཙམ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ཁས་མི་ལེན་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དང་འགལ་འདུའང་མང་པོ་འོང་། ཡང་རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་མེད་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ན་ཧ་ཅང་ཐལ་ཞིང་། རྒྱུ་རྐྱེན་ཁས་བླངས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་ལྟ་བུ་འདོད་ན་དེ་ལའང་འགལ་འདུ་མང་པོ་འོང་།

དེས་ན། འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱིས་བྱས་པ་དང་། ལས་གསོག་པ་པོ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་འོད་གསལ་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་མཐར་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་སར་འགྲོ་བ་དེའི་བར་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟེན་བཅའ་སའི་ལུས་ཕྲ་རགས་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། ལུས་རྟེན་འདྲ་མིན་གྱི་ཐོག་ནས་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བའང་འདྲ་མིན་མྱོང་གི་ཡོད། མདོར་བསྡུས་ན། མངོན་མཐོ་བདེ་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་དང་ངན་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་འདྲ་མིན་ཡོད་པ་རྣམས་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་ལུས་རྟེན་བཟང་ངན་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་ས་མེད་པར་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ཕྱིན་ཆད་ལས་ཀྱིས་གར་འཕང་སར་འགྲོ་རྒྱུ་ལས་མེད། དེ་ཡང་བྱ་བ་གང་ཞིག་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕ་རོལ་པོར་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དང་། ཡང་ཕ་རོལ་པོར་ཐད་ཀར་མ་གནོད་ནའང་མཐར་ཕ་རོལ་པོ་མ་སྐྱིད་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལས་ངན་པ་ཟེར། བྱ་བ་གང་ཞིག་སྒྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕ་རོལ་པོར་ཕན་པའམ། ཡང་ན། ཕུགས་ལ་འབྲས་བུ་བདེ་སྐྱིད་ཡོང་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་དེ་ལ་ལས་བཟང་པོ་ཟེར། དེས་ན། ལས་བཟང་པོ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་དང་། ལས་ངན་པ་བྱས་ན་འབྲས་བུ་ངན་པ་འོང་བ་དངོས་པོའི་གཤིས་ལུགས་ཡིན། ཕྱི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་འབྲས་ལའང་ས་བོན་གྱི་སྟེང་དུ་ནུས་པ་གང་ཡོད་པ་འབྲས་བུའི་སྟེང་དུ་ཡོང་བ་ལྟར་རེད། ཚེ་འདིའི་འཚོ་ཐབས་ཙམ་དུད་འགྲོས་ཀྱང་ཤེས། མི་ཚེ་གཅིག་ཙམ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ལུས་འདིར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། ལྟོ་གོས་གཏམ་གསུམ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལུས་འདི་འཚོ་བ་ཙམ་གྱི་ཆེད་ཕལ་ཆེར་རེད། ལུས་འཚོ་བ་ཙམ་དུད་འགྲོས་ཀྱང་བྱེད་ཐུབ། དུད་འགྲོའི་ནང་ནས་ལུས་བདེ་ལྕག་འཁྱུག་པོ་ཅན་དང་། ལུས་བོངས་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ལས་ལྷག་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་སྙམ། མི་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ནུས་པས་མ་ལྡང་སར་ཡོ་ཆས་མང་པོ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མི་གཅིག་གི་ནུས་པས་མ་ལྡང་སར་མི་མང་པོ་མཉམ་རུབ་བྱེད་དགོས་པ་འདིས་མི་སྒེར་གཅིག་ལ་ནུས་པ་དེ་ཙམ་མེད་པའི་རྟགས་བསྟན་པ་ཡིན། ལུས་ཀྱི་ནུས་པའི་སྟེང་ནས་དུད་འགྲོ་ཁ་ཤས་མི་ལས་ལྷག་པ་ལྟ་བུ་ཡོད།

མདོར་ན། ལུས་འདི་ཁོ་ནར་ཞབས་འདེགས་ཞུས་བསྡད་པ་ལྟ་བུ་དང་ལུས་འདི་ག་གསོ་བ་མི་ཚེའི་དགོས་དོན་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་བྱས་ན་བྱབ་ཆུང་ཡིན། མི་ལ་རྣམ་དཔྱོད་ཅེས་པའི་བློའི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ཕན་ཐོགས་གང་ཡང་མ་བྱུང་བ་རེད། རྣམ་དཔྱོད་གཏན་ནས་མེད་མཁན་གྱི་དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ལུས་འཚོ་བ་ཙམ་བྱེད་ཐུབ། དེས་ན། ང་ཚོར་དུད་འགྲོ་ལས་ལྷག་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་ལྡན་པའི་ལུས་རྟེན་འདི་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ཚེ་འདིའི་ལུས་འཚོ་བ་ཙམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་གི་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པས་དེ་ནི་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། སྐྱེ་བ་ཕྱི་མ་དང་། ཐར་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་གོ་འཕང་སོགས་གང་བཤད་ཀྱང་དེ་ཐམས་ཅད་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཤ་སྟག་ལས་ཕྱི་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ཞིག་མེད། དེའི་ཕྱིར་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་འདི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་དང་འགངས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེ་མིའི་ལུས་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་རྟེན་གཞན་ལ་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད།

དེས་ན། ད་རེས་མི་ལུས་འདི་ཐོབ་པའི་དགོས་དོན་ཚང་བ་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་ཤེ་ན། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དགོས་ཀྱང་ཤེས་རབ་གཅིག་པུས་མི་ཆོག །ཤེས་རབ་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང་དེ་ཁོ་ནའི་བྱེད་ལས་ནི་བརྟག་དཔྱད་ཡང་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན་པས་ཤེས་རབ་རྐྱང་པས་དེ་ལྟར་ཡང་ཡང་བྱེད་དྲགས་ན་གང་འཚམ་ནས་ཤེས་རབ་འཆལ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ཤེས་རབ་འཆལ་ན་བརྟག་དཔྱད་ཡང་ཡང་བྱས་པའི་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་བྱས་ཀྱང་དེའི་ལག་རྗེས་ལ་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་གྲུབ་འབྲས་གང་ཡང་སྟོན་རྒྱུ་མེད་པ་ལ་ཤེས་རབ་འཆལ་བ་ཟེར། ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཐབས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ན་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡུལ་དཔྱོད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དེ་དམིགས་ཡུལ་དང་ལྡན་པ་དང་། དགོས་དོན་འགྲུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བ་ཡིན། མདོར་ན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར་དད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་གལ་ཆེ། དེའི་ཕྱིར་དད་པ་བྱེད་ས་དེ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་ཡུལ་ཞིག་ལ་དད་པ་བྱེད་དགོས་པ་ལས་རྒྱ་མིས་བཤད་པ་ལྟར་རྨོངས་དད་ཀྱི་སྒོ་ནས་དད་པ་བྱས་ན་མི་འགྲིག །དངོས་གནས་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་དད་པ་སྐྱེས་པ་ཞིག་དགོས་པས་དད་པ་དེའང་ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ཏེ་བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ད་རེས་མི་ལུས་ཤིག་ཐོབ་པའི་སྐབས་འདིར་གཏན་གྱི་འདུན་མ་ཞིག་ཨེ་འགྲུབ་བལྟ་དགོས། ལྷག་པར་དེང་བོད་པར་ཆ་མཚོན་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ལུང་བཟང་པོ་དེ་དགྲ་ལག་ཏུ་ཤོར། ང་ཚོ་བོད་མི་ཉུང་ཤས་ཤིག་བཙན་བྱོལ་ལ་གྱར་བ་དེ་ལྟ་ནའང་། སྡུག་པ་ཞིག་ལ་དཔགས་ཏེ་ང་ཚོ་སྒྲིག་འཛུགས་ཤིག་ཆགས་ནས་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་དོན་དངོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོ་འཁྱགས་རོམ་གྱི་སྟེང་དུ་བསྡད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་དེང་གི་སྐབས་ཚང་མས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཚེ་རིང་བ་བསྐྱལ་དགོས་པས་གཟབ་དགོས། མ་གཞི་ཚེ་ལ་ངེས་པ་མེད་དེ། གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེས་མཛད་པའི་མི་རྟག་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། སྐྲ་དཀར་ཞིང་གཞུ་ལྟར་གུག་པ་ཡིས། །རྒས་འཁོགས་ཀྱི་ཕ་མས་འདར་བཞིན་དུ། །བུ་ལང་ཚོ་ཅན་གྱི་དུར་འདེབས་ན། །རྒན་གཞོན་གྱི་རིམ་པ་སུ་ཡིས་རྩི། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྒན་གཞོན་གྱི་རིམ་པ་རྩི་ས་མེད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་ཁྱེད་ཚོ་ལོ་གཞོན་པ་རྣམས་ཡུན་རིང་ཙམ་སྡོད་དགོས་པ་ལྟ་བུ་རེད། ང་ལོ་དྲུག་ཅུ་ཟིན་པའི་མི་ཡིན་པས་རྒན་པའི་གྲས་རེད། ང་ཚོ་རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཅིག་གི་རྗེས་སུ་གཅིག་འདུག་སྙམ་ནས་ཨམ་གཙིགས་བསྡམས་ནས་སྡོད་ཁུལ་བྱེད་པ་ལས་སྤྱིར་མི་ཚེ་བསྡད་པ་ལས་སྡོད་རྒྱུ་ཉུང་བ་རེད། གཏམ་སྙན་མོ་དང་འདྲ་ཆགས་པོ་ག་ཚོད་བཤད་ཀྱང་ལོ་རྒན་དྲུག་ཅུར་སོན་པའི་མི་ཞིག་མཐོ་ན་ལོ་བརྒྱར་སྡོད་པའི་དབང་དུ་བཏང་ཡང་ལོ་བཞི་བཅུ་ལས་ལྷག་མེད། ལོ་བརྒྱར་ལོན་པའང་ཁག་པོ་ཡིན། ལོ་དགུ་བཅུ་ཙམ་བསྡད་ན་ལོ་སུམ་ཅུ་ལས་ལྷག་མེད། རྒན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ང་ཁོའི་རྗེས་སུ་སྡོད་སྙམ་ནས་ཚེ་སྒྲུབ་སོགས་བྱེད་པ་ལས་གཞན་བྱེད་རྒྱུ་ཅང་མེད། ལོ་སུམ་ཅུ་བཞི་བཅུའི་རྗེས་སུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་མུ་མཐུད་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་འགན་ཁུར་ད་ལྟའི་ལོ་གཞོན་རྣམས་ལ་ཡོད། སྤྱིར་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་དང་ལྷག་པར་བླ་མ་དང་སྤྲུལ་སྐུའི་མིང་ཡོད་པའི་གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་ལོ་གཞོན་དུས་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམ་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། གཞོན་དུས་ངན་ལང་ཤོར་བ་ཞིག་ལོ་རྒས་དུས་རིག་པ་བསྒྲིམ་སྙམ་ནའང་ཁག་པོ་ཡོད། ལྷག་པར་དུ་སློབ་གཉེར་བྱེད་མཁན་གྱི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ནས་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས།

གཞོན་སྐྱེས་ཚོས་དམིགས་བསལ་གྱིས་མི་ཚེ་རིང་ཙམ་སྡོད་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་དགོས་པ་དང་། མི་ཚེ་དེའང་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་དང་། སྤྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་། ཡང་སྒོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་རང་དབང་དང་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་མཐའ་འཁྱོང་བ་ཞིག་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ནས་དེ་ལུགས་ཀྱིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པ་དང་། སློབ་གཉེར་བྱེད་སྟངས་དེའང་ངས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་པ་ལྟར་སེམས་འདུལ་ཐབས་ལ་འཁྱེར་ཤེས་པའི་ཐོག་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་དགོས་པ་ལས་ཕྱི་པ་ཞིག་གིས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་ལྟ་བུས་འགྲིག་ཐབས་མེད། དགེ་རྒན་རྣམ་པས་ཀྱང་ཕྱག་དཔེ་འཁྲིད་པའི་སྐབས། ཆོས་རའི་ནང་དུ་རིགས་ལམ་གྱིས་བརྡར་ཤ་བཅད་ནས་མཐའ་གཅོད་པ་སོགས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བའི་སྐོར་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ལམ་གྱི་ལུས་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིལ་ནས་རྒྱུད་འདུལ་ཐབས་ལ་སྦྱོར་ཤེས་པ་དང་འཁྱེར་ཤེས་པའི་ལམ་སྟོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ང་ཚོ་ཚང་མས་སེམས་ཁུར་བསྐྱེད་ནས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་བྱེད་མཁན་ཕལ་ཆེར་མེད། འོན་ཀྱང་། ལྷོད་ཡངས་སུ་གཏོང་མི་ཉན། ང་ཚོ་མང་ཆེ་བས་ཤེས་བཞིན་ཁྱད་གསོད་བྱས་པ་མིན་ནའང་ཉི་མ་གང་འཁྱོལ་ལྟ་བུའི་ལྷོད་ཡངས་སུ་སོང་བ་སྤྱིར་མི་མང་པོ་ལ་ཡོད་ཅིང་ཡང་སྒོས་བོད་པའི་གཤིས་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་འདུག །ཛ་དྲག་བྱུང་ན་བོད་པས་ཀོ་ཐག་མ་གློད་པ་ཏན་ཏན་བྱེད་ཐུབ་ཀྱང་ཛ་དྲག་མ་བྱུང་བའི་སྐབས་ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འཐུས་ཤོར་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པས་ཆོས་སྡེ་ཁག་ནས་ཀྱང་སློབ་གཉེར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ནས་ཀྱང་ལྷོད་ཡངས་ཀྱི་ངང་ནས་འཐུས་ཤོར་འགྲོ་བའི་སྐབས་འོང་སྲིད་པས་ཚང་མས་རྒྱུན་དུ་དོ་སྣང་དང་ཡིད་གཟབ་སྒོས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

མདོར་ན། ང་ཚོས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་འདིས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་མི་གོ་ཆོད་པ་ཞིག་དང་། སྒེར་རང་ཉིད་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་དང་མི་ཚེ་བཟང་མཐའ་འཁྱོལ་བ་ཞིག་བྱེད་དགོས། བཀའ་གདམས་གོང་མའི་གསུང་སྒྲོས་ལ་ཡོད་པ་བཞིན། ལོ་གཅིག་ལོ་གཉིས་མ་ཤི་ན། །ནམ་ཞག་གཏན་གྱི་འདུན་མ་འགྲུབ། །ཟླ་གཅིག་ཟླ་གཉིས་མ་ཤི་ན། །སྐྱེ་བ་ཕྱི་མའི་དོན་དག་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཆོས་པ་རབ་འཆི་བ་ལ་བྲོད། འབྲིང་མི་འཚེར། ཐ་མ་མི་འགྱོད་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མི་ཚེ་བཟང་མཐའ་འཁྱོལ་བ་བྱུང་ན་ཚེ་འདིར་ལམ་སྣེ་ཟིན་པའང་འོང་སྲིད། ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཟེར་ཡང་ཧ་ཅང་ཁག །ང་ཚོས་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཅེས་ཁ་ཤོབ་བཤད་ཀྱང་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནས་བཤད་ན་རིག་པ་བསྒྲིམས་ན་ཚེ་འདིར་ལམ་སྣེ་ཟིན་པ་ཞིག་འོང་བར་རེ་བ་ཏན་ཏན་ཡོད། དེས་ན། རབ་ཚེ་འདིར་ལམ་སྣེ་ཟིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ཡང་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ངང་ནས་མི་ཚེ་རྫོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་སྡུག་པ་ཞིག་ལ་བལྟོས་ནས་ཅུང་ཟད་བཟང་སྙམ། ང་ཚོས་ཁ་ནས་ས་བཅུ་དང་ལམ་ལྔ་སོགས་བཤད་པ་ལས། དེ་འདྲའི་སྐོར་མི་བཤད་ཀྱང་ངོ་ཐོག་ཚེ་འདིར་འགྱོད་པ་མེད་ཙམ་གྱི་ངང་ནས་སྐྱེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཅུང་ཟད་བཟང་སྙམ། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པས་འཆི་ཁར་འགྱོད་པ་སྐྱེས་ན་འཕྱིས་དྲགས་པ་རེད།

དེས་ན། མི་ཚེ་དོན་ལྡན་བྱེད་པ་གལ་ཆེ་ཞིང་། དེ་ལྟར་ཡོང་བ་ལ་གཙོ་བོ་སེམས་ལ་རག་ལས། རི་མགོར་ཕུག་པ་ཞིག་ཏུ་སྒོ་བཅད་ནས་བསྡད་ནའང་སེམས་ལ་རྣམ་རྟོག་གི་རུ་འཛིངས་ནས་བསྡད་ན་ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཐོན་རྒྱུ་ཁག་པོ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་སེམས་འདུལ་རྒྱུ་གལ་ཆེ་ཞིང་སེམས་འདུལ་བའི་ཐབས་སུ་བཤེས་གཉེན་ལ་དད་པ་དང་། ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས། ངེས་འབྱུང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སེམས་འདུལ་ཐབས་གཅིག་དང་། ཡང་མི་རྟག་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སོགས་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེམས་འདུལ་ཐབས་གཅིག་བཅས་ཐབས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ཏེ། སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་ཐེབས་དགོས་པ་ཡིན་པས་སྐབས་སུ་བབས་པ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པར་འཆད་ཉན་བྱེད་རྒྱུ་རེད། ཕྱིན་དྲུག་ལྷག་མ་ལྔའི་ཉམས་ལེན་གྱི་རྣམ་གཞག་གསུང་སྐབས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་སྐོར་རྣམས་ཐོན་ཡོང་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་ཟབ་མོའི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྣམས་དགག་བཞག་སྤོང་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་གསུངས་ཡོད་པས་དེ་འདྲའི་ཆོས་ཉན་བཤད་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བར་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། ཆོས་ཉན་པ་དེའང་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཐར་ཐུག་བླ་ན་མེད་པའི་ས་ལ་འགོད་པའི་ཆེད་དུ་ཆོས་འདི་ཉན་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་པར་ཞུ། གང་གསན་པར་བྱ་བའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི།

ས་བཅད་གསལ་པོ་མི་དྲན་ཡང་ང་ལ་ལག་པ་འཕྱི་ས་ཞིག་ཡོད། ང་ཆུང་ངུའི་དུས་དབུ་མར་ལྟ་སྐབས་བློ་འཛིན་བྱེད་ས་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོས་མཛད་པའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཐེག་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་འཇུག་པའི་གྲུ་རྫིངས་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་གི་རང་ལུགས་སོགས་གལ་ཆེ་བ་རྣམས་ལ་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེས་རྟགས་བརྒྱབ་ནས་ངས་བློར་བཟུང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ད་ལྟ་དེ་དག་བརྗེད་ནས་ཚིག་གཅིག་ཀྱང་མི་འདུག །ཁྱེད་ཅག་སློབ་གཉེར་བྱེད་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་ངས་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་ཞུ་ཁུལ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པར་མ་ཟད་སེམས་འདུལ་ཐབས་བྱེད་པ་གལ་ཆེན་པོར་མཐོང་ནས་ཀྱང་འཆད་ཀྱིན་ཡོད། ངས་མང་པོ་མི་ཤེས་ལ་ཉམས་ལེན་ཡང་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ཀྱང་བསམ་ཚོད་རྣམས་བཤད་ན་ཅུང་ཟད་ཕན་སྲིད་སྙམ་ནས་སྤོབས་པ་ལྟ་བུ་བསྐྱེད་ནས་འཆད་ཀྱིན་ཡོད།

6 ལྷ་སའི་ཞོལ་བཀའ་འགྱུར། མདོ། ཁ་པ། སྲིད་གསུམ་མི་བརྟན་ཞེས་འདུག་ཀྱང་ལམ་རིམ་ཆེ་འབྲིང་གཉིས་སུ་དྲངས་པར། སྲིད་གསུམ་མི་རྟག་ཅེས་གསལ།

སེམས་བསྐྱེད་དང་པོ།

གཉིས་པ་ས་སོ་སོའི་རྣམ་གཞག་ལ་གསུམ། རབ་དགའ་སོགས་ས་ལྔ་བཤད་པ་དང༌། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་དང་། རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་ས་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་དང་། ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་དང་། ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་དང་། ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཁྱད་གཞི་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན། ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །

དང་པོ་ཁྱད་གཞི་སའི་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཞེས་པ་ནས། སྨོན་ལམ་མ་ལུས་པ་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་དུ་རྩ་བར་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་སྨོན་ལམ་བཀོད་དེ། མདོ་ཕལ་པོ་ཆེའི་ནང་གི་བཟང་པོ་སྤྱོད་པའི་སྨོན་ལམ་མོ། །ཞེས་པ་ནས། ཡང་ཆོས་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་སྔ་མ་ལྟ་བུའི་གྲངས་ལ། སྔ་མ་ལྟར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པ་བས། བརྒྱད་པའི་གང་ཟག་སྟེ་འཕགས་པའི་གང་ཟག་གཅིག་ལ་ཉིན་གཅིག་ཟན་གཅིག་བྱིན་ན། ཞེས་པ་ནས། རྗེས་འབྲང་གཉིས་ནི་ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་སྐབས་ཡིན་པར་གསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

གཉིས་པ་ཁྱད་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། རང་གི་རྒྱུད་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན། ས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཡོན་ཏན་སོ་སོར་ཕྱེ་སྟེ་བཤད་པ་དང༌། ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་འཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན། རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞིའི་ཡོན་ཏན། ས་གོང་མ་གནོན་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནོ། །

དང་པོ་དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་འཐོབ་པའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཙ དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་དེ་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་དོ། །

ར ཡང་གང་གི་ཚེ་འདི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པར་གྱུར་པ། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་དོ། །དོན་དམ་པའི་སེམས་དེ་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་ལས་འདས་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། རྣམ་པ་གཞན་གྱིས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཚེ་དེ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་ནས་རང་རྒྱུད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་དེ་འཕགས་པར་གྱུར་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། རྒྱུ་རེ་རེ་བ་ལས་མ་བྱུང་བ་དང་། རྒྱུ་ཚོགས་པ་ལས་ཡང་དག་པར་མ་བྱུང་བ་དང་། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ནི་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་མཚན་མའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ། བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པ། དམིགས་པ་མེད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ། ཞེས་པ་ནས། གང་དུ་བདག་ཅག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་བྱང་ཆུབ་དེ་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རློམ་སེམས་སུ་བྱེད་པ་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་མི་བྱའོ། །ཞེས་བློ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་ཐོབ་བྱའི་སངས་རྒྱས་ཞེས་ཞེན་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་བསྒྲུབ་སྙམ་ན་མི་འཐད་དེ། བྱང་ཆུབ་ཅེས་བློར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་བྱང་ཆུབ་རྙེད་པ་དང་བསྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། དེ་དག་ནི་སྐྱེ་བར་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཡང་བྱང་ཆུབ་ནི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་སྟེ། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་རྗེས་འགྲོའི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་རེད། མཚན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་བའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་དེ་རྣམས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །ལྡོག་འགྲོའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ་ནི། རབ་ཀྱི་རྩལ་གྱིས་རྣམ་པར་གནོན་པ་གང་ལ་ལ་ཞིག་ཆོས་འདི་མ་ཤེས་ཤིང་རྗེས་སུ་མ་རྟོགས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ་སྙམ་དུ་ཤེས་པ་དེ་ནི་ཞེས་པ་མཚན་མར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་སེམས་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལས་རིང་བ་ཡིན་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག ས་དང་པོ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་བྱང་སེམས་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་སེམས་དེ་ཐོབ་པར་གྱུར་པ་ཡིས། ཞེས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ལྡན་གྱི་མཚན་ཐོབ་པ་ཡིན་གསུངས། སོ་སྐྱེའི་ས་ལས་འདས་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་ཉིད་ཀྱིས་བསྙད་པར་བྱ་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། སོ་སྐྱེ་ལ་བྱང་སེམས་མཚན་ཉིད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་འདི་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་ཡུལ་ལ་སྦྱར་བ་དང་། འདིས་བྱང་ཆུབ་པ་ཞེས་ཡུལ་ཅན་ལམ་ལ་སྦྱར་བ་སོགས་ཡོད།

གཉིས་པ་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་སོགས་བཞིའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཙ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བ་འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་ལམ་ལ་རིགས་ངེས་པ་ཡིན་པས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་སུའང་སྐྱེས་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཞེས་ས་དང་པོ་སྐད་ཅིག་དང་པོའི་གནས་སྐབས་ལ་དངོས་གཉེན་ལ་གནས་ནས་མཐོང་སྤང་ཀུན་ཏུ་སྦྱོར་བ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་སྙམ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་འབྲས་བུའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་དང་། སྤང་བྱ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་པའི་ཉམས་མྱོང་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ན་དམིགས་བསལ་ཡིད་ཚིམ་པའི་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཆང་ཞིང༌། །གཞན་དོན་གྱི་དགོས་པ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་ནས་གཡོ་བར་ནུས་པར་གྱུར་པའང་ཡིན། །ཞེས་གསུངས།

ར ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐོབ་པ་ནི་གནས་སྐབས་དེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲ་ཁོ་ནས་བརྗོད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་བསྐྱོད་པར་ཡང་ནུས་སོ། །

ག ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་སོ་སྐྱེ་དང་ཉན་རང་གི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དཔེར་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་འདོད་པ་ལ་བར་ཆད་ཀྱི་གཙོ་བོ་གསུམ་སྟེ། ཡུལ་དེར་འགྲོ་མི་འདོད་པ་དང༌། འགྲོ་འདོད་ཀྱང་ལམ་ནོར་བར་ཞུགས་པ་དང༌། ལམ་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའོ། །ཞེས་པ་ནས། སའི་སྤང་བྱའི་སྐྱོན་དང་བྲལ་བས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་དགའ་བ་སྐྱེས་པས། རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་དཔེར་ན། ང་ཚོས་བདེན་བཞིའི་རྣམ་གཞག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ན། འགོག་བདེན་ཞེས་པ་ཞིག་དངོས་གནས་ཡོང་ཆོག་ས་རེད་སྙམ་པ་ཡིད་ལ་ཤར་ཞིང་དགའ་བའམ་སྐྱིད་སྣང་ལྟ་བུ་ཡོང་སྟེ་དངོས་སུ་རང་རྒྱུད་ལ་འཕགས་པའི་ཟག་མེད་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་ཏེ་སྤང་བྱ་ལས་དངོས་སུ་རྒྱལ་བའི་རྣམ་གྲོལ་ལམ་ཐོབ་ན་དེ་ལ་ཧ་ཅང་སྤྲོ་སྣང་དང་དགའ་བ་སྐྱེ་བ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། རྒྱལ་སྲས་དེ་དགའ་བ་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་འཆང་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །རབ་དགའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ས་འདི་ལ་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །གཞན་དོན་སྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་དང་ཕན་ཐོགས་ཡོད་ན་རང་ངོས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མི་གཅིག་པ་བརྒྱ་ཀུན་ནས་གཡོ་བར་ནུས་པར་གྱུར་པའང་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་། སེམས་ཅན་གྱི་ལས་ལ་ཐུག་ན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། ས་དང་པོ་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དེ་ཙམ་ཡོད་ན་བོད་པའི་དོན་དུ་མི་གནང་བ་གང་ཡིན་སྙམ་པ་སྐབས་རེར་དྲན་སྲིད་ཀྱང་། དེ་རང་རང་གི་ལས་ལ་ཐུག་ན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་ཀྱང་གཞན་དོན་དུ་འགྱུར་བ་སོགས་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་ཚང་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་ངོས་ནས་ནུས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡོད་གསུངས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པའང་དེ་དེ་བཞིན་དེ་རང་ངོས་ནས་རྐྱེན་ཚང་བ་དང་དུས་སུ་སྨིན་ན་ནུས་པ་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། ཡང་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ཡོད་པས་མི་ཕན་པར་འཕྲིན་ལས་འཇུག་སའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་རྐྱེན་མ་ཚང་ན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད། དེས་ན། བདག་ཉིད་བདག་གི་མགོན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས། ཐམས་ཅད་སྐྱབས་གནས་ཀྱིས་བྱེད་འོང་སྙམ་ནས་རེ་བ་བརྒྱབ་ན་ཡོང་ཁག་པོ་རེད།

གསུམ་པ་ས་གོང་མ་གནོན་པ་སོགས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་ནི། ཙ ས་ནས་སར་གནོན་བྱེད་ཅིང་ཞེས་ང་ཚོ་སོ་སྐྱེ་རང་ག་བ་རྣམས་ཀྱིས་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་བསམས་ན་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ནའང་། དཔེར་ན། རི་མཐོན་པོ་ཞིག་གི་གཤམ་ནས་བལྟས་ན་འདིའི་རྩེར་ང་ཇི་ལྟར་བགྲོད་ཐུབ་སྙམ་པ་སྐྱེ་སྲིད་ཀྱང་ག་ལེར་གོམ་པ་གཅིག་སྤོས་གཉིས་སྤོས་ཀྱིས་གང་འཚམ་ཞིག་ལ་སླེབས་སྐབས་ད་གིན་གཤམ་ནས་ལྟ་དུས་ཐག་རིང་པོ་འདུག་སྙམ་པ་ཡོད་ཀྱང་སྐེད་མཚམས་འདི་ནས་རིའི་རྩེར་འཛེག་ཐུབ་ས་རེད་སྙམ་པ་ཡོད། དཔེ་འདི་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མོས་སྤྱོད་ཀྱི་སའི་རྟོགས་པ་རྣམས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་ན་དེ་ནས་ས་གོང་མ་རྣམས་ལ་འཇུག་པར་སྤྲོ་བ་དང་སྤོབས་པ། འདུན་པ་དང་སྙིང་སྟོབས་རྣམས་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན་འཕེལ་ཏེ་ས་གོང་མར་རབ་ཏུ་འགྲོ་བར་འགྱུར། །ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི་ཡི་ངན་འགྲོའི་ལམ་རྣམས་མཐའ་དག་འགག་པར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་འདི་ཡི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཟད། །མངོན་པ་མཛོད་ལས། བཟོད་ཐོབ་ངན་འགྲོ་ཡོངས་མི་འགྱུར། །7ཞེས་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་ཐོབ་ནས་ངན་སོང་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་ནི། དེའི་གནས་སྐབས་སུ་རྐྱེན་མ་ཚང་བའི་དབང་གིས་དང་། དེར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་གཉེན་པོས་བཅོམ་པ་འདི་ནས་ཐོབ་པས་དེ་ལྟར་གསུངས།

ར ས་ནས་སར་གནོན་བྱེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནས། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ཟད། །

ག ས་དང་པོ་ནས་ས་གཉིས་པར་གནོན་པར་བྱེད་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་བྱང་སེམས་འདི་ཡི་སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་ས་སྟེ་གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་ཟད་དོ། །

གཉིས་པ་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ འདི་ནི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན། །

ར ཞེས་བྱ་བ་ལ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཆོས་ལ་གོམས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། སྐྱོན་ཟད་པར་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པའི་དཔེའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་གསལ་བར་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག མདོར་ན། ཇི་ལྟར་འབྲས་གནས་བཞི་དང་འབྲས་བུ་ལ་ཞུགས་པ་བཞིའི་དགྲ་བཅོམ་ནས་ཡས་བགྲངས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་འབྱུང་བ་བརྒྱད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །

གཉིས་པ་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ། ས་འདིར་ཉན་རང་རྣམས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། ས་བདུན་པར་ཉན་རང་གཉིས་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་གསུངས་པས་གྲུབ་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །

7 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། མངོན་པ། ཀུ། བཟོད་ཐོབ་ངན་སོང་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་གསལ།

ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ།

དང་པོ་ས་འདིར་ཉན་རང་རྣམས་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། ཙ རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ལྟ་དང་པོ་ལ་གནས་ཀྱང༌། །ཐུབ་དབང་གསུང་སྐྱེས་དང་བཅས་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི། །བསོད་ནམས་དག་གི་དབང་གིས་ཕམ་བྱས་རྣམ་པར་འཕེལ། །ཞེས་པ་ནི། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཏེ་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་པོ་ལ་གནས་པས་ཀྱང༌། ཐུབ་དབང་གི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྙིང་རྗེ་དང་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དེ་དག་ལས་ལྷག་པའི་སྒོ་ནས་ཕམ་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས།

ར བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདི། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་དང་པོ་བ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བ་དེས་དོན་དམ་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་ནས་རིང་པོ་མ་ལོན་པ། ཞེས་པ་ནས། རང་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལྟ་ས་གཉིས་པ་སོགས་སུ་མ་ཟད། ཞེས་པ་ནས། སྔར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ས་དང་པོ་ནས་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང༌། གོང་གི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ལུང་དེ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསུངས་པའི་ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ལ་ཡིག་ཆ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བཤད་མ་ཐག་པའི་བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོ་དང་། འཆད་འགྱུར་གྱི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་གཉིས་ལ་འཆད་ཚུལ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས། འདི་ནི་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་ཞེས་རྩ་བས་འཕགས་པ་བརྒྱད་པ་དཔེར་བཀོད་པ་དང་། བྱམས་པའི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་མདོའི་སྐབས་སུ་ནམ་མཁའ་ལྡིང་གི་ཕྲུ་གུ་དཔེར་སྦྱར་བ་གཉིས་དཔེ་སོ་སོ་བ་ལས་དོན་གཅིག་པར་གསུངས། གང་ལྟར་ལུང་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་ནི་དཔེ་སོ་སོ་བ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་དོན་གཅིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་གསེར་གྱི་རྒྱན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཅིང༌། ཞེས་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཉན་རང་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གསུངས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མིང་ཡང་མི་འདོར་ལ་འཁོར་བའི་དབུལ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རྣམ་པར་ཟློག་གོ །ཞེས་གསུངས་ལ་མདོ་འདི་བསླབ་བཏུས་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་ལ་ཡང་བརྙས་པར་མི་བྱ་བའི་ཤེས་བྱེད་དུ་དྲངས་པའི་ཕྱིར་དང༌། ས་ཐོབ་པ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་སྤྱོད་པ་དང་བྲལ་བ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་འདིས་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་གཅེས་པར་བཟུང་བའི་སེམས་འདི་ལ་བཟོ་བཅོས་བརྒྱབ་ནས་རང་ཡལ་བར་དོར། གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བློར་བསྒྱུར་ཅིང་། ཡང་གཞན་གཅེས་པར་འཛིན་པ་དེའང་རང་གི་དགའ་ཉེ་བློ་དཀར་ཉུང་ཤས་ཤིག་རང་དང་ཉེ་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་དག་གི་དོན་སྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རྒྱུ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་བརྩེ་བར་གསུངས་པ་བཞིན། རང་གི་ཉམས་ལ་དཔགས་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གཏན་དུ་ཞི་བ་དང་། ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བློ་ཡིན་པས་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་པོ་རེད། དེ་འདྲའི་ལྷག་བསམ་དང་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འགྲན་ཟླ་མེད་པ་མངའ་བའི་ཉན་རང་རྣམས་རང་ཤུགས་ཀྱིས་སམ་རང་དབང་མེད་པར་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་གསུངས། བོད་ལ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཧ་ཅང་དར་སྲོལ་ཆེན་པོར་གྱུར་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་སྐྱབས་འགྲོ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཚིགས་བཅད་གང་བསྡུས་ཤིག་བཏོན་ནས་དེ་གས་འཐུས་པར་བྱེད་པ་ལྟ་བུ་ནི་ང་ཚོ་ཆོས་དྲེད་དུ་ཤོར་བའི་རྟགས་ཡིན། སྤྱོད་འཇུག་ནས་འབྱུང་བ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི། ནུས་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་དང་དོད་ཡག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་ལ་ཐུག་པས་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་ཏེ་མདོར་ན། འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་དེ་ལ་ཉིན་མཚན་དུས་དྲུག་ཏུ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་བྱང་སེམས་འཕགས་པ་རྣམས་ལས་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་རྣམས་རྩ་ཆེ་བ་ལྟ་བུར་སྣང་། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤིང་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱས་ཟིན་ཀྱང་བྱང་སེམས་སོ་སྐྱེ་རྣམས་ད་དུང་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ཏེ། ལས་ཉོན་གཉིས་དཔུང་གདང་བསྒྲིགས་ནས་ཡོད་པ་དེ་ལྟའི་གནས་སྟངས་ཀྱི་འོག་ནས་རང་བདེ་ཡལ་བར་དོར། གཞན་བདེ་ལྷུར་ལེན་པ་འདི་ནི་བསྔགས་པར་འོས་པའི་གནས་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བསྔགས་པ་ཆེན་པོ་གནང་ས་དེ་ལ་ང་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས། སེམས་དེ་ལྟ་བུ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་རོགས་བྱས་ན་ཚོགས་ཀྱང་དེས་རྫོགས། སྡིག་སྒྲིབ་ཀྱང་དེས་སྦྱོང་གསུངས་པ་བཞིན་འབྱུང་།

དེས་ན། བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བས་ཉན་རང་རིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ལས་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་ན་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནམ་ཞིག་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་དྲི་བ་ཞིག་ཀྱང་སླེབས་པ་དང་། ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་དབུ་མ་འཇུག་པའི་ནང་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་འགའ་ཞིག་མི་འཐད་པ་ཡོད་པ་རྣམས་གསལ་འདོན་གནང་བཞེད་ནས་ཀྱང་འདི་གསུངས་པ་ཡིན།

ཉན་རང་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཚུལ།

གཉིས་པ་ས་བདུན་པར་ཉན་རང་གཉིས་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ནི། ཙ དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བ་དེས་ས་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པ་རིམ་གྱིས་བགྲོད་ནས་ས་བདུན་པ་ཐོབ་པའི་སྐབས་ཉན་རང་བློ་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་འབྱུང་གསུངས་པ་དང་བློ་ལྷག་ཚུལ་རྣམས་གཤམ་དུ་གསལ་བར་འགྱུར།

ར དེ་ནི་རིང་དུ་སོང་བར་བློ་ཡང་ལྷག་པར་འགྱུར། །འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ལས་ཀྱང༌། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་འདི་ལྟ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ས་འོག་མ་རྣམས་སུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ག བྱང་སེམས་ས་དང་པོ་བ་དེ་ནི། ས་རིང་དུ་སོང་བར་སོན་པ་ན། ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་མ་ཟད། ཅེས་པ་ནས། ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པས། ཞེས་དེ་ཡང་ཤེས་སྒྲིབ་འཇོག་སྟངས་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་བཞག་པ་དང་དེ་ལ་བསམས་ནས་ས་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་ཞེས་བློའི་སྒོ་ནས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་གནོན་ཡོད་དོ། །ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་གཅིག་དང༌། ཡང་ས་བདུན་པ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཐོད་རྒལ་དུ་འཇུག་ནུས་པས་ཞེས་པ་དང༌། ཞེས་པའི་འདོད་ཚུལ་གཅིག །ཡང་བདུན་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདུག་པས། ཞེས་པ་ནས། བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་སྤོང་བ་ནི་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་བ་མིན་ནོ། །རྐྱེན་དང་ཕྲད་ན་སྐྱེ་བའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ས་བོན་དེ་བདེན་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་ཡིན་པས་དེའི་རྗེས་སུ་ཤེས་སྒྲིབ་ཅེས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་འཇོག་ཅེ་ན། དེ་ལས་གཞན་པའི་དུག་གསུམ་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི། ས་བརྒྱད་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ་སྤོང་བ་མིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུགས་འདི་ལ་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འཇོག་པའི་ལུགས་ཀྱིས། དེ་ལ་ཤེས་སྒྲིབ་ཆུང་འབྲིང་ཆེན་པོ་དགུར་བྱས་ནས། ས་གཉིས་པ་སོགས་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་སྒོམ་ལམ་སྐོར་དགུས་སྤོང་བའི་རྣམ་གཞག་ཁས་མི་ལེན་ཏེ། ད་དུང་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ལུགས་གཉིས་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཐོད་རྒལ་ཞེས་པ་ལ་ནི། བརྡ་རྙིང་པ་ལས་སྣྲེལ་ཞི་ཞེས་ཀྱང་འབྱུང་བས། རིམ་པ་འཆོལ་བ་ལ་ཟེར་ཞིང༌། འདིར་དེའི་སྒོ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་འཇུག་པ་དྲུག་པ་མན་ཆད་ལ་མེད་ཅིང་བདུན་པ་ནས་ཡོད་པ་ལ་ཤེས་བྱེད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་ཚུལ་གསུམ་པ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ད་དུང་དོགས་པ་མ་ཆོད་པས་རྩོད་གཞི་རྟགས་སུ་བཀོད་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཛ་ཡ་ཨཱ་ནནྟའི་འཇུག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ལས་ས་བདུན་པར་བྱང་ཕྱོགས་ལ་སོགས་པའི་ལམ་ལ་འཇུག་པར་ཁོ་བོ་ལམ་ལ་འཇུག་པར་བྱའོ་སྙམ་པའི་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པས་རྩོལ་བ་དང་བཅས་ལ། མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་མ་མངོན་དུ་མི་བྱེད་པས། ཞེས་སྒྲ་སྤྱི་བརྒྱུད་མི་དགོས་པའི་མཚན་མ་མེད་པའི་ལམ་ཐོབ་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ཡང་དག་པའི་མཐའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་ལྡང་གི་སྒོ་ནས་ཡིན་ཏེ། ས་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་འཆད་པ་ལྟར་སེམས་ཀྱི་བྱ་རྫོགས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་མའི་ཐུང་མཐའ་གཅིག་གི་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་འཇུག་ལྡང་བྱེད་པ་ས་འདི་ནས་ནུས་ལ། ས་འོག་མར་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བདག་གི་བླ་མ་དམ་པ་གསུང་བ་ལྟར་ལེགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཞུང་འདིར་ཡང་བཀོད་པ་ཡིན་པས་ཤིན་ཏུ་ཡང་སྐབས་ལ་བབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །འདི་ནས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱི་བཞེད་པ་འགོག་པའི་འགྲེལ་བཤད་ཞིབ་ཕྲ་ཐོན་པར་འགྱུར་བས། དེ་ཡང་།

ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་རང་འགྲེལ་གྱི་རིགས་པ་གསུམ།

ར ས་བཅུ་པའི་ལུང་འདི་ལས་ནི་ས་ལ་གནས་པའི་རྒྱལ་སྲས་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་གསལ་བར་ངེས་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། འཇིག་རྟེན་པའི་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལྟར་དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང་རང་གི་བློས་རྣམ་པར་དཔྱད་པས་ཀྱང་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་པ་གལ་ཏེ་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་མེད་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པ་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དེས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དག་ཀྱང་བློའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་དགོས་ཚོད་ལ་ས་བདུན་པ་མ་ཐོབ་བར་དུ། ཟིལ་གྱིས་མི་གནོན་གསུངས་པ་དེས་ཉན་རང་འཕགས་པ་རྣམས་ལ་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་རེད། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་འདི་དག་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་སྟོང་པ་ཉིད་མཐོང་བ་མེད་ན་ཉོན་མོངས་རགས་པ་རྣམས་རེ་ཞིག་མགོ་གནོན་པ་འོང་ཡང་ཉོན་མོངས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་ཐུབ་པ་མི་འོང་བས་ཉན་རང་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཕྲ་རྒྱས་ཐམས་ཅད་མ་སྤངས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་གསུངས། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་རྙེད་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཏུ་གདགས་པའི་རྒྱུ་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ནས་དེའི་རྒྱབ་རྟེན་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཁུངས་ནི། ཇི་སྐད་དུ་རིན་པོ་ཆེའི་ཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཉིད། །ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །དེ་ལས་ཡང་ནི་སྐྱེ་བ་ཡིན། །ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུ་ཕན་ཚུན་གྱི། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་དབྱུང་བའི་ནུས་པ་མ་ཐོབ་པ་དེ་སྲིད་དུ་དེ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་ངར་འཛིན་ཡོད་པ་དང་། ངར་འཛིན་ཡོད་ན་དེའི་དབང་གིས་ལས་དང་། ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་འགྲུབ་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཀུན་ཉོན་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ་སྟེ། ངེས་མེད་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པར་འཁོར་བས་མགལ་མེའི་དཀྱིལ་འཁོར་འཁོར་བ་ལྟར་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་ཅན་དེ་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ལས་ཉོན་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་གྱི་ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་དེ་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་དང༌། །དུས་གསུམ་ཉིད་དུ་འང་དེའི་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད་པའམ་མ་ཐོབ་ཕྱིར། །ཞེས་གང་ལྟར་མཐོང་བ་མེད་པའམ་དཔྱད་དུ་མེད་པ་དང་། བརྟག་ཏུ་མེད་པའི་འཁོར་བ་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་ཤེས་ན། འཁོར་བ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་ཐོབ་ཐུབ་པར་གསུངས། ངར་འཛིན་པ་ནི་ཟད་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་ལས་ཀྱི་ཀུན་ཉོན་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་དང༌། །ཞེས་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་ཡང་འགག་པར་འགྱུར་གསུངས་སོ། །དབང་པོ་བདེན་གྲུབ་དགག་པ་ལ། ཡང་ཇི་ལྟར་མིག་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིས། །མགལ་མེའི་འཁོར་ལོ་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །དེ་ལྟའི་ཡུལ་དག་བདེན་སྣང་དང་བཅས་ཏེ་འཛིན་པར་བྱེད། །དབང་པོ་དང་ནི་དབང་དོན་རྣམས། །འབྱུང་བ་ལྔ་ཡི་རང་བཞིན་འདོད། །ཅེས་དབང་པོ་དང་དབང་དོན་རྣམས་འབྱུང་བ་ལྔའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པས་བདེན་པར་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་འབྱུང་བ་སོ་སོར་དོན་མེད་པས། །འདི་དག་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་གང་གི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་འབྱུང་བ་དེའང་འབྱུང་བཞི་སོ་སོའམ་འདུས་པ་གང་དུ་བཙལ་ནའང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་དེ། རྒྱུ་རྫུན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་འབྲས་བུ་དབང་དོན་རྣམས་ཀྱང་དོན་དུ་མེད་དེ་རྫུན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། འབྱུང་རྣམས་སོ་སོར་ཐ་དད་ན། །ཞེས་འབྱུང་བ་རྣམས་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་ཡུལ་སྟེང་ནས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པའམ་ངོ་བོས་གྲུབ་ན་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན་དགོས། ལྟོས་པ་མེད་ན་བུད་ཤིང་མེད་པའི་མེར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། །གལ་ཏེ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་སམ་འདུས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དམ་རང་མཚན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། །འབྱུང་བ་ལྷག་མ་ལ་ཡང་དེ་ལྟར་ངེས། །དེ་ལྟར་འབྱུང་བ་རྣམས་འདུས་པ་དང་སོ་སོ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུའང༌། །སྟེ་གང་དུ་བརྟགས་ནའང་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་ཚུགས་ཐུབ་པ་མེད་པ་ཡིན་པས་དོན་མེད་པས་ན་འདུས་དོན་མེད། །འདུས་པ་དོན་མེད་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །གཟུགས་ཀྱང་དོན་དུ་དོན་མེད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་ཤེས་ཚོར་དང་འདུ་ཤེས་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་དུ་ཡང་ང་རྒྱལ་བྱེད། །ཅེས་བདེ་སྡུག་གཉིས་ཀྱང་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའམ་བརྟགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ཡིན་གསུངས། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཕྱིར། །བདེ་དང་ཕྲད་པའི་སྲེད་པ་དང༌། །སྡུག་བསྔལ་བྲལ་བའི་སྲེད་པ་སྤོང༌། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མཐོང་བ་གྲོལ། །ཞེས་པ་དེ་ལྟར་ནང་གི་མྱོང་བ་བདེ་སྡུག་གི་ཚོར་བ་སོགས་དང་། དེ་དག་གི་རྟེན་དབང་པོ་དང་། ཕྱིའི་དམིགས་རྐྱེན་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་མདོར་ན། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་ན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པར་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སྟེ། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས་རང་ལ་སྣང་བ་ལྟར། དོན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་བློས་མཐོང་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ལྟར་ཞེན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། གང་གིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཞེ་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ནི་སེམས་ལ་བརྗོད། །སེམས་འབྱུང་མེད་པར་སེམས་མེད་དེ། །དོན་མེད་ཕྱིར་ན་ཡོད་མི་འདོད། །དེ་ལྟར་ཡང་དག་ཇི་བཞིན་དུ། །སྟེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་གནས་ལུགས་སམ་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་གང་ཡོད་པ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་ཞིང་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན་འགྲོ་བ་དོན་མེད་ཤེས་ནས་ནི། །རྒྱུ་མེད་པ་ཡི་མེ་བཞིན་དུ། །གནས་མེད་ལེན་མེད་ཅེས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་གནས་བདེན་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཐོང་ཟིན་གོམས་པ་ལས་ལེན་པ་འགག་པ་དང་། དེ་འགགས་པས་སླར་ལས་ཉོན་གྱི་དབང་གིས་མི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་གྱིས་མྱ་ངན་འདའ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཡང་ཐེག་ཆེན་གྱི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ལས་ཉན་རང་གི་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་མིན་ཞེས་ཐག་གཅོད་མི་ཐུབ་སྟེ། ཅི་སྟེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཁོ་ནས་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་མེད་པར་མཐོང་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཚིག་དེའི་མཇུག་ཐོགས་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཞེས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁོར་ལུགས་དང་དེ་གཉེན་པོ་གང་གིས་སྤོང་བར་བྱེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཐར་པ་སྒྲུབ་ཚུལ་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལམ་གྱི་བགྲོད་ཚུལ་ལའང་དེ་ལྟར་དགོས་ཏེ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཀྱང༌། །དེ་བཞིན་དུ་བསྒོམས་ནས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ངེས་པར་ཐོབ་པར་འདོད། །འོན་ཀྱང་དེ་ནི་སྙིང་རྗེ་ཡིས། །བྱང་ཆུབ་བར་དུ་སྲིད་མཚམས་སྦྱོར། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མ་ཟད་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་སྐབས་ནས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་ཡོད་དེ་ཉན་ཐོས་ལ་བསྟན་པའི་མདོ་དག་ལས་ཀྱང༌། ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གཟུགས་ནི་དབུ་བ་བརྡོས་པ་འདྲ། །ཞེས་པ་ནས། ཆུ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་དང་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་དག་གིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ངེས་པར་དཔྱད་པ་ཡིན་ནོ། །

ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པའི་དོན་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པའི་ཁུངས་ནི། སློབ་དཔོན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་སྡེ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་དང་། །ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས་ཟད་པ་ཤེས་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་གཉིས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། གཞན་གྱི་ཟད་པ་སྟོང་པ་ཉིད། །ཟད་དང་མི་སྐྱེ་དོན་དུ་ནི། །གཅིག་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལ་མི་བཟོད་པ་བྱེད་མི་དགོས་ཞེས་པ་སྟེ་བཟོད་པར་གྱིས། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། བཅོམ་ལྡན་དངོས་དང་དངོས་མེད་པ། །མཁྱེན་པས་ཀཱ་ཏཱ་ཡ་ན་ཡི། །གདམས་ངག་ལས་ནི་ཡོད་པ་དང༌། །མེད་པ་གཉིས་ཀ་དགག་པར་མཛད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་དབུ་མའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ག གསུམ་པ་དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་གྲུབ་དོན་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ས་བཅུ་པའི་མདོས་ཉན་རང་ལ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དང༌། དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་དང༌། དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་གི་ལུགས་སུའང་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་དགོངས་པ་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། ས་བཅུ་པ་ལས་ས་དྲུག་པ་མན་ཆད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་རང་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་ལུང་འདི་ལས་ནི། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་ཤེས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བདག་ཏུ་ཞེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁམས་གསུམ་གྱི་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བ་མེད་དེ། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དང་པོ་དང་། ཕྱི་རོལ་མུ་སྟེགས་བྱེད་བཞིན་དུ་ཉན་རང་གིས་ཁམས་གསུམ་ན་སྤྱོད་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བར་གསུངས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་ལེགས་པར་རྟོགས་ནས་གོམས་པ་མེད་ན། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་ཟད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་དང་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། ཉོན་མོངས་རྣམས་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་དང་། གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེ་ཉིད་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཉག་གཅིག་གིས་སེལ་བ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སེལ་མི་ཐུབ། གལ་ཏེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དང་བྲལ་ན་ཉོན་མོངས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་མི་འགྱུར་བས། ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ཟིན་གོམས་པའི་ཉམས་ལེན་མེད་ན་ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་བྲལ་ན། གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་དམིགས་པས་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་རྟོགས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། བདག་དང་གང་ཟག་ཏུ་འདོགས་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་དམིགས་པའི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དེ། གང་ཟག་གང་དུ་གདགས་པའི་གཞི་ཕུང་པོ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་གཉེན་པོ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པའི་དོན་ཡིན་ཏེ། བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ནུས་པ་མ་ཐོབ་པའི་གང་ཟག་གིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པ་རྟོགས་མི་ཐུབ་པར་གསུངས་པ་དེ་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་པ་དང་། དེ་དག་གི་དོན་ཞིབ་པར་གསུངས་པ་ནི། འདིས་ནི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱིན་ན། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཕུང་པོ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་དང༌། དེ་ལས་ཐ་དད་པས་སྟོང་པའི་སྟོང་བདག་མེད་དང༌། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་དུ་གྲགས་པའི་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཚད་མས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ནི་ངེས་པར་འོང་ལ། དེ་བྱུང་བ་ན་དེའི་གདུལ་བྱའི་གཙོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཡང་འོང་ངོ༌། །དེ་བྱས་ན་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དེ་ཞེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུན་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མཐར་གཉིས་སྣང་ལོག་པས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་འོང་བ་ནི། རྣལ་འབྱོར་མངོན་སུམ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྟོགས་པའི་མཐོང་ལམ་གྱིས་གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་ཉོན་མོངས་ཀུན་བཏགས་རྣམས་སྤོང་བ་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་སྒོམ་པའི་ལམ་གྱིས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ནུས་སོ་ཞེ་ན། ཞེས་དོགས་པ་བཀོད་ནས་དེ་ལ་ལན་བསྟན་པ་ནི། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་ཀྱང་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་ཚད་མས་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་དང༌། དེའི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་དེ་བརྩོན་པ་ཆེན་པོས་སྒོམ་པ་དང༌། བསྒོམས་པ་ལས་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང༌། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་ནི་མི་འོང་ཞེས་ཁོ་བོ་ཅག་མི་སྨྲའོ། །འོ་ན་ཅི་ཞེ་ན། དེ་འདྲ་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་གཞིར་བཞག་པའི་ལམ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་མཚན་ཉིད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མིན་པས། ལམ་དེ་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ངེས་པའི་བློ་མིན་པས་ན་མཐོང་ལམ་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྒོམ་ལམ་དུ་མི་འདོད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་མཐོང་སྤང་དང༌། སྒོམ་སྤང་གང་གི་ཡང་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་པས། མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་མཚན་ཉིད་པ་མིན། འོན་ཀྱང་། ལམ་དེ་མཐོང་ལམ་དང་སྒོམ་ལམ་དུ་བཤད་པ་དང༌། སྤང་བྱ་གཉིས་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤོང་བར་བཤད་པ་དང༌། ཞེས་དེ་ལྟར་བཤད་པའི་གཞུང་ཡོད་ཀྱང་དེ་གདུལ་བྱ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གསུངས་པ་ཙམ་ལས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་པ་མིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་ལམ་དེ་གཉིས་ཀྱི་མཐར་དགྲ་བཅོམ་པ་འཐོབ་པར་བཤད་པ་ནི། དྲང་བའི་དོན་དུ་འགྲེལ་བའི་ལུགས་ཡིན་ཏེ། ཐེག་ཆེན་གྱི་གྲུབ་མཐའི་ནང་དུའང་དཔེར་ན་སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཆ་མེད་དང༌། དེ་བསགས་པའི་ཕྱི་དོན་དང༌། དེ་ལས་རྫས་ཐ་དད་པའི་འཛིན་པ་གཉིས་བཀག་པ་ཡང་ཚད་མས་འགྲུབ་ཅིང༌། ཞེས་འདི་ལ་ཡིག་ཆ་སོ་སོར་གསུང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། རྗེ་བཙུན་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས། གོང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་སྦྲེལ་ན། སེམས་ཙམ་པས་ཆ་མེད་མི་འདོད་པས་དེ་འཕུལ་མཚམས་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་དྲང་ངེས་ཆེན་མོར། སེམས་ཙམ་པས་རྡུལ་ཆ་མེད་བཀག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་དོན་དང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང་། ཞེས་སོགས་ཀྱི་དོན་དུ་དགོངས་པར་གསུངས། དེས་འདུལ་བའི་གདུལ་བྱས་རིང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ན། དོན་དེ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་དང༌། མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་འགྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང༌། བདག་མེད་ཀྱི་འཇུག་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུའི་སྟེང་ནས་སྤང་བྱ་སྤངས་ནས་ས་བཅུ་དང༌། ལམ་ཕྱི་མ་གསུམ་བགྲོད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཐེག་ཆེན་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་བཞིན་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་སྒོམ་པའི་ལམ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ལམ་བགྲོད་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱང་དྲང་དོན་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ་དབུ་མ་པས་དྲང་དོན་དུ་འགྲེལ་བ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། རྒྱ་གར་བ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་འདོད་པ་ནི་དོན་མིན་པས། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་ལྟ་བ་ཡིན་ནོ། །ལམ་དེས་ཞེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོམས་པས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ས་བོན་སྤོང་མི་ནུས་ཀྱང༌། ཐེག་པ་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་ནི་རེ་ཞིག་འགོག་ནུས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལྟ་བ་དང་ལྟ་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་མངོན་པ་ལས་བཤད་ཚུལ་ལས་གཞན་རྣམས་ནི་མངོན་གྱུར་ཡང་སྤོང་བར་མི་ནུས་སོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་མི་བཞེས་པར་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་གསུངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བློ་དོན་མཐུན་དུ་འདོད་པ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློར་མི་བཞེད་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་རྟོགས་པའི་བློ་ཇི་ཙམ་བསྒོམས་ནའང་བདེན་འཛིན་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཆགས་སྡང་ཕྲ་མོའི་རིགས་རྣམས་མངོན་གྱུར་པ་ཡང་མགོ་གནོན་མི་ཐུབ་གསུངས། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་སྲིད་རྩེའི་སས་བསྡུས་པའི་ཉོན་མོངས་མངོན་གྱུར། ཞི་རགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱིས་སྤོང་མི་ནུས་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་གསལ་བར་བསྟན་ཏོ། །

གཉིས་པ་དེ་ཉིད་སྤྱོད་འཇུག་གི་ལུགས་སུའང་བསྟན་པ་ནི། འདི་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ལྷ་ཡང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་ལྟར་བཞེད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་པ་མཐོང་བས་གྲོལ་འགྱུར་གྱི། །ཞེས་པ་ནས། གསུངས་ཚུལ་ནི་ཤེར་འབྱུང་བློ་གྲོས་ཀྱི་སྤྱོད་འཇུག་འགྲེལ་ཆེན་ལས། ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་དངོས་པོའི་འདུ་ཤེས་ཅན་ལ་ཐར་པ་མེད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་རྐྱང་པ་ལ་བྱེད་པ་དོན་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་པར་ཡུམ་གྱི་མདོ་ལས་གསུངས་ཞེས་ལུང་གི་ཁུངས་བཀོད་ནས། དེ་ནས་བསྟན་རྩ་དགེ་སློང་ཉིད་ཡིན་ན། །ཞེས་པའི་རྐང་པ་བཞིས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པར་མཐོང་བའི་བློས་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་གནོད་མི་ཐུབ་ཅིང་། དེ་འདྲའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་མཐོང་ཞིང་དེའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་ཡུལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་སྐྱེ་བ་དང་། དེས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱང་སྐྱེ་བས་སེམས་བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པའི་ལམ་གྱིས་མྱང་འདས་མི་འཐོབ་པར་ཡང་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བསྟན་པའི་རྩ་བ་དོན་དམ་པའི་དགེ་སློང་དགྲ་བཅོམ་པ་འཇོག་མི་ཐུབ་གསུངས། དེ་ནས། ཉོན་མོངས་སྤངས་པས་གྲོལ་ན་དེའི། །ཞེས་པ་ནས། དེས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ལས་གྲོལ་བ་མིན་ནོ་ཞེས་འཆད་པ་ནི་འདིའི་དོན་གཏན་མིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་གཞིར་བཞག་ནས་བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་བསྒོམས་པའི་ལམ་དེས་ཉན་ཐོས་སྡེ་པ་གཉིས་དང་ཐུན་མོང་བའི་རང་ལུགས་ཀྱིས་བཤད་ན་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཆེས་རགས་པའི་གྲས་སུ་བཞག་པ་རྣམས། སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པས། རེ་ཞིག་མངོན་གྱུར་དུ་རྒྱུ་བ་མེད་པའི་ཚེ། ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འཇོག་ན། ཞེས་གཞན་གྱི་འདོད་པ་གཞིར་བཞག་གིས་འཇོག་ན། ཉོན་མོངས་རགས་པ་མངོན་གྱུར་ཙམ་རེ་ཞིག་སྤངས་པ་དེའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཟག་པ་ཐམས་ཅད་ཟད་པའི་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་འགོག་པ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་འདོད་པར་མི་ནུས་པ་ནི། ཉོན་མོངས་རགས་པ་རྣམས་མེད་ཀྱང་དེ་དག་ལ། །ཞེས་པ་ནས། ལས་ཀྱི་ནུས་པ་མཐོང་བ་ཡིན། །ཞེས་པའི་ལན་དུ། བདག་འཛིན་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་སྲེད་པ་ཙམ་མེད་པར་བསམས་ནས་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་པའི་སྲེད་པ་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་སྟེ་རེ་ཞིག་ཉེར་ལེན་སྲེད་པ་ནི། །མེད་ཅེས་ངེས་པ་ཉིད་ཅེ་ན། །ཞེས་ཡང་སྲིད་ལེན་པའི་སྲེད་པ་ལམ་དེས་ཟད་པར་བྱེད་པས། ཞེས་པ་ནས། གང་ཟག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟས་དྲངས་པའི་སྲེད་པ་ཅི་སྟེ་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་པས། སྔར་བཤད་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་དེས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་མངོན་གྱུར་པ་སྤངས་པ་ལ་ནི། བཤད་མ་ཐག་པའི་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོ་དང་དེས་དྲངས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་སྲེད་པ་མངོན་གྱུར་པ་ཡང་མི་ལྡོག་གོ །ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་མཚན་ཀུན་ནས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ངེས་མིན་གང་ལྟར་ཡང་སྟོང་ཉིད་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ནའང་ཆོས་ཅན་གྱི་གནད་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་བློ་ངོར་འཆར་བདེ་མི་བདེའི་ཁྱད་ཡོད་པས། ཐོག་མར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྒོམས། དེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམ་པ་ཡོད་པས་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་གང་ཟག་དེ་ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུའི་རང་རྐྱ་བ་མེད་པར་མཐོང་བའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཞིག་རྟོགས་ནའང་། དེ་ལ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སུན་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་པ་དང་། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་གང་ཟག་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་བློ་དེས། ཕུང་པོ་བདེན་པར་མེད་དོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པས་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དུ་མ་རྟོགས་ཀྱང་བློ་དེའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་སུན་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད། དེ་འདྲའི་བློ་དེས་དངོས་ཤུགས་གང་དུའང་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་མ་རྟོགས་ཀྱང་ཆོས་ཅན་མི་འདྲ་བ་ལས་དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་པས་ཆོས་ཅན་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཁེགས་པས། ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་འགོག་ནུས་ཏེ། ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ལ་གནོད་བྱེད་མཐོང་ནས་ཕུང་པོ་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་དམ་བཅའ་འདོར་བའམ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བར་གསུངས་པའི་ཕྱིར།

དེས་ན། གང་ཟག་བདེན་སྟོང་རྟོགས་པའི་བློ་དེས་ཕུང་པོ་བདེན་སྟོང་དངོས་ཤུགས་གང་དུའང་མ་རྟོགས་ཀྱང་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པས་ན་བདེན་འཛིན་གྱི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད། དེ་ལྟ་ནའང་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གསུངས་ཀྱི་སྒྲོ་འདོགས་དངོས་སུ་བཅད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས། སྒྲོ་འདོགས་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་གཅོད་པ་ཞེས་པ་བློ་དེ་ལ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་མ་ཤར་ནའང་ཡུལ་དེའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་ལ་ཤུགས་རྟོགས་དང་། བློ་དེར་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པའང་མ་ཤར། བློ་དེས་རང་དུས་ན་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་པ་མིན་ཡང་ཚད་མ་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པར་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་ནུས་པ་ལ་སྟོབས་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་འཇོག །

མདོར་ན། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ནས་ཁེགས་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེས་ན་བློ་དེ་ཕུང་པོ་བདེན་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཅན་རེད་ཅེས་གསུངས། ཡང་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ། སྐབས་རེར་ང་ཚོས་རང་གི་བློ་ངོར་གང་ཟག་རང་བཞིན་མེད་པ་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ཁུལ་ཡང་དོན་གྱི་སོང་ཚོད་ལ་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་བློ་ངོར་འཆར་བ་ཡོད་སྙམ། གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་ཆོས་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་སྟོང་སང་གི་སྣང་བ་ཤར་ནའང་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ངེས་པ་ཡིན་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་སྙམ། གལ་ཏེ་གཏན་ཚིགས་གང་ཡང་རུང་བའི་སྒོ་ནས་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་སྟོང་སང་ལྟ་བུའི་ངེས་པ་དྲངས་པ་དེ་ཁྱད་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོས་ཏེ་དཔྱད་པ་བྱས་ན་ད་གིན་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་སྟོང་སང་དྲངས་པ་ཇི་བཞིན་ཁྱད་གཞི་ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་ཡོང་ན་བློ་ངོར་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་འདིའོ་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མེད་པར་སྟོང་སང་ཤར་བ་དེ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ཡིན། གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དཔྱད་པ་ན་སྟོང་སང་བློར་འཆར་ཐུབ་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དཔྱད་པའི་ཚེ་ཇི་བཞིན་མི་འོང་ན་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་རགས་པ་ཁེགས་ཙམ་ཞིག་ལས་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན་སྙམ། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་ངེས་ཡོད་ན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་སྔར་གྱི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་ཁ་སྤོས་ན་སྟོང་སང་དྲངས་པའི་ནུས་པ་ཆ་ཚང་ཡོད་དགོས། གང་ལྟར་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པ་མཐོང་བ་དེ་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་མེད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྲ་མོ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོས་ན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུའང་སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པ་ཞིག་དགོས།

དེས་ན། ཕུང་སོགས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མེད་མཁན་ཞིག་ལ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་རྟོགས་པ་མེད། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མ་རྟོགས་ན་ཉོན་མོངས་སྤོང་མི་ཐུབ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་མ་སྤངས་ན་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་ཐོབ་མི་ཐུབ་པར་བསྒྲུབས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པ་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་དུ་བཞག་དགོས་པས། ཞེས་པ་ནས། ཞི་བ་ལྷའི་ལུགས་ལའང་འདི་ཉིད་རྣམ་པར་བཞག་དགོས་སོ། །

ཉན་རང་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡོད་པའི་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད།

གཉིས་པ་དེ་སྒྲུབ་པའི་ཁུངས་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་དགོད་པ་དང༌། བསྟན་བཅོས་དང་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་དགོད་པའོ། །

དང་པོ་ཐེག་ཆེན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་དགོད་པ་ནི། ལྷག་པའི་བསམ་པ་བསྟན་པས་ཞུས་པ་ཚིག་གསལ་དུ་དྲངས་པ་ལས། དཔེར་ན་མི་ལ་ལ་ཞིག་གིས་ཞེས་པ་ནས། ཚད་མས་གྲུབ་པ་མིན་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པའི་སྟེ་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ། བདེན་བརྫུན་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་ཕུང་པོ་ལ་དམིགས་ནས། དེ་གཉིས་གང་གིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་དུ་མ་བྱས་པའི་མི་རྟག་སོགས་སུ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་དུ་མ་ཞིག་འོང་ལ། ཞེས་སྟོང་ཉིད་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གིས་ཡུལ་གང་བཟུང་ཐམས་ཅད་བདེན་པས་ཁྱད་པར་དུ་ཕྱེ་བས་ཁྱབ་པ་མེད་པར་གསུངས། སྒོམ་པའི་ཚེ་ཡང་དོན་དེ་བསྒོམས་པས་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་གྱི་ལམ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་ནས། འཁོར་བ་ལས་མི་ཐར་བ་བཤད་པ་ཞུས་པའི་ལན་དུ། བདག་ཅེས་ང་ཚོའི་བློར་སྣང་བ་བཞིན་ཚུགས་ཐུབ་ཀྱི་བདག་ཅིག་ཡོད་པར་ཞེན་པའི་བདག་ནི་ཚུགས་ཐུབ་པའི་འཁོར་བ་ལས་འདའ་བ་དང༌། ཚུགས་ཐུབ་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྟོག་པར་བྱེད་པས། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ནོ། །བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་བདེན་པར་བཟུང་ནས་བདག་གིས་འབྲས་བུ་ཐོབ་བོ་སྙམ་དུ་མི་འཛིན་པ་ནི། བདེན་འཛིན་གྱི་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་བའི་གང་ཟག་གི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་དབང་དུ་མཛད་པ་ཡིན་གྱི། རྒྱུན་ཞུགས་པའི་རྒྱུད་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པར་སྟོན་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་ཡང་ཡུམ་ཆེན་མོ་སོགས་ཁུངས་མང་མོད་ཀྱང༌ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །

གཉིས་པ་བསྟན་བཅོས་དང་ཐེག་དམན་གྱི་མདོའི་ཤེས་བྱེད་དགོད་པ་ནི། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལས་ངར་འཛིན་ཉིད། །8ངར་འཛིན་ཡོད་ན་ཡང་ལས་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་རྐང་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་ཇི་སྲིད་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ། ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་འབྱིན་མི་ནུས་པས་དེ་ལས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་འབྱུང་བར་བསྟན་པས། ཞེས་པ་ནས། འདིས་མཚོན་ནས་གཞན་ཡང་མང་དུ་སྣང་བ་རྣམས་ལེགས་པར་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །གོང་གི་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བའི་ཚིག་གི་འགྲེལ་པ་སྟེ་ལམ་གསུམ་ཞེས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ཉོན་གསུམ་མོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ལས། གང་དག་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་པ། །དེ་དག་ཐར་པ་རྟེན་མ་ཡིན། །འགྲོ་དྲུག་སྲིད་པའི་བཙོན་རར་ནི། །རྨོངས་པ་དེ་དག་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་སྟོང་ཉིད་མི་ཤེས་ན་ཐར་པ་ཐོབ་པ་མེད་ཅེས་བསྟན་པས་སྤྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་དགོས་པ་གཞུང་འདིའི་དགོངས་པར་ཡང་གནས་ཡོད་ཅེས་གསུངས། ཐེག་དམན་གྱི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་འདི་ཉིད་སྟོན་པར་མཛད་པ་ན། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན། །ཞེས་པ་ནས། སྐད་ཅིག་མ་ལ་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཡང་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ཡང་གཞུང་དོན་མ་གོ་བའི་བཤད་པའོ། །འོ་ན། ཐེག་པ་ཆེ་ལས་སྐྱེ་མེད་བསྟན་པ་དང་གཞན་གྱིས་ཟད་པ་བསྟན་པ་གཉིས་དོན་གཅིག་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པར་དྲངས་པའི་ཐེག་དམན་གྱི་མདོ་ལས། གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ། ཞེས་པ་ནས། ད་ལྟར་གྱི་རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་དུ་མཛད་ནས། ཞེས་པ་གོང་དུ་གང་སྡུག་བསྔལ་འདི་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ཞེས་ཉེ་ཚིག་གིས་སྨོས་པའི་ཕྱིར། ད་ལྟའི་ལས་ཉོན་གྱི་ཕུང་པོར་སྦྱར་ནས་གསུངས། མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ནས་ནུབ་པའི་བར་དང༌། སྡུག་བསྔལ་གཞན་གྱི་མཚམས་མི་སྦྱོར་ཞིང་། མི་འབྱུང་མི་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཚིག་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་མ་འོངས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། སྡུག་བསྔལ་གཞན་མཚམས་མི་སྦྱོར་བ་ནས། མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ་ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དོགས་པ་བཀོད་པ་ནི། སྡུག་བསྔལ་ལམ་ཕུང་པོ་འདི་ཞེས་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཉོན་མོངས་ལ་འཇུག་པའི་སྤྱི་སྒྲ་བྱེ་བྲག་ལ་འཇུག་པའོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་ནས། གདོད་མ་ནས་ཟད་པ་ལ་བཤད་དུ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར། གཉེན་པོ་ལམ་གྱིས་ལྷག་བཅས་པས་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་ཚེ་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པར་ཟད་པའི་སྒོ་ནས་སྤངས་པ་ལ་བཤད་དགོས་ན། དེའི་ཚེ་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་ཕུང་པོ་མ་ལུས་པ་ཟད་པའི་མྱང་འདས་ཡོད་པའི་ཚེ་ན་མངོན་དུ་བྱེད་མཁན་མེད་པ་དང༌། ཇི་སྲིད་མངོན་དུ་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་ན་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་མ་ཟད་པས་མངོན་དུ་བྱ་རྒྱུའི་མྱང་འདས་མེད་པར་འགྱུར་བས། མདོ་དེ་བཤད་མི་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་འདོད་མཁན་གྱི་གཞུང་དེ་བཤད་མི་ཐུབ་པར་གསུངས། ཁོ་བོ་ཅག་ལྟར་ན། འདིའི་ཟད་པ་ནི། ཟད་པ་གཉེན་པོས་ཟད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ནི་གདོད་ནས་ཟད་པས་ཟད་ཅེས་བྱ། །ཞེས་གདོད་མ་ཉིད་ནས་ཟད་པའམ་གདོད་ནས་ཞི་བ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་བཤད་པས་ཆོག་པས་མདོའི་དོན་ལེགས་པར་བཤད་པར་ནུས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། བསྟོད་པའི་ཚོགས་ལས་ཀྱང་དུ་མ་ཞིག་གསུངས་སོ། །

8 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། སྤྲིང་ཡིག་ལས། དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་གསལ།

ཉན་ཐོས་ཀྱི་མདོ་ལས་སྟོང་ཉིད་བསྟན་ཚུལ།

ར གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་ཚང་བར་བསྟན་པ་ལགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། འགྲེལ་པ་ནས་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང༌། དེར་མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་འགྲེལ་པ་ནས་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འགྲེལ་པ་ལས། གང་ཞིག་གལ་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་བསྟན་ན། ཞེས་པ་ནས། ཉན་རང་གིས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་འདི་བྱང་སེམས་ཀྱི་མཐུ་སྟེ། ཉན་རང་གིས་བསམ་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་འཇོག །རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། ཉན་ཐོས་ཐེག་པ་དེ་ལས་ནི། །ཞེས་པ་ནས། ལུང་དང་འགལ་བ་ནི་སྔར་མང་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །གཉིས་ཀས་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་འདྲ་ནའང་སྒོམ་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་དེ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། འོ་ན་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་སྡེ་སྣོད་དུ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྫོགས་པར་སྟོན་མི་སྟོན་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཉན་རང་ལ་དེ་མེད་པར་ཤེས་བྱ་ཉི་ཚེ་བ་སྟེ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་འགའ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་ཅེས་པ་ནི་གཏན་མིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རིགས་པ་སྔ་མའི་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་མེད་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་མ་པར་འདོད་པ་ཁ་ཅིག་གིས། སྤྱིར་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་ཁེགས་པའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་བདེན་གྲུབ་བཀག་པའི་བདེན་སྟོང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པ་དང༌། ཁ་ཅིག་གིས། ཆོས་ཉིད་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་སྔ་མ་ནི། བདེན་ཚད་ལེགས་པོར་ངོས་མ་ཟིན་པར་རགས་པ་ཞིག་ལས་མ་ཁེགས་པར་འདུག་པའི་སྐྱོན་དུ་སྣང་ལ། ཞེས་པ་རིགས་ངོའི་དགག་བྱ་ཁོ་ནར་བསམ་བློ་འཁོར་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་བ་མིན་ནམ། ཕྱི་མ་ནི་དངོས་པོ་བདེན་པ་བཀག་པར་རློམ་ཡང༌། ཚད་མས་ཁེགས་པར་མི་སྣང་གི་དངོས་པོ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་ལྟ་བར་འདུག་པས། དེ་དག་གིས་མ་ངེས་པ་མེད་དོ། །ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་བཤད་མ་ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གིས་ཁྱབ་པ་མ་ངེས་པ་སྒྲུབ་ནུས་པ་མེད་དོ་གསུངས་པ་ཡིན་སྙམ། དེས་ན་ཐེག་ཆེན་པས་ནི་ཞེས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པའི་རྣམ་གྲངས་མཐའ་ཡས་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་དང་དེ་སྒོམ་སྟངས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། རྩ་ཤེ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ། གཞི་གཅིག་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང༌། སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པ་མི་འདྲ་བ་མཐའ་ཡས་པས་བསྒྲུབས་པས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ལ། དེར་མ་ཟད། དུས་དང་། དམིགས་ཡུལ་ཡང་གཙོ་བོ་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ཡིན་པས་སྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་མ་རྫོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་གསུངས་ཏེ། ཐེག་དམན་ལ་ནི་རྣམ་ཐར་སྒོ་གསུམ་ལྟ་བུའི་རིགས་པ་མདོར་བསྡུས་པ་ཞིག་གིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཚད་མས་གྲུབ་ན། སྔ་མ་ལྟར་མི་བྱེད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་རྒྱས་པ་མེད་པས་རྒྱས་བསྡུས་དང༌། བདག་མེད་སྒོམ་པ་རྫོགས་མ་རྫོགས་སུ་གསུངས་སོ། །ཉན་རང་གིས་ཀྱང་བདག་མེད་གཉིས་ཀ་བསྒོམས་ཀྱང་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྒོམ་པ་མེད་གསུངས་ཏེ། དེ་ལྟར་འོང་བ་ཡང་ཉན་རང་རྣམས་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཤེས་རབ་མཆེད་ནས་བློ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་འགྲེལ་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་གྲུབ་ནས། རྩོད་པ་སྤང་བ་གཞན་བསྟན་པ་ནི།

གཉིས་པ་དེར་མ་བཤད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འོ་ན་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། གཟུང་དོན་རྟོག་པ་སྤོང་ཕྱིར་དང༌། །འཛིན་པ་མི་སྤོང་ཕྱིར་དང་ནི། །རྟེན་གྱིས་བསེ་རུ་ལྟ་བུའི་ལམ། །ཡང་དག་བསྡུས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་གཟུང་རྟོག་སྤོང་ལ་འཛིན་རྟོག་མི་སྤོང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བའི་གཞུང་གིས་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་གྱིས་གཟུང་བ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་ནུས་ཀྱང༌། འཛིན་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པ་དང༌། ཡང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱ་ལམ་གསུམ་གྱི། །ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་བདེན་གྲུབ་རིགས་པས་ཁེགས་པ་དབུ་མ་པ་ལྟར་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་བསྒོམས་ནས་བདེན་ཞེན་སྤོང་བ་དང༌། ཞེས་གོ་ལུགས་གཅིག་དང་། ཡང་ན་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རིགས་པས་བཀག་པའི་དོན་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། ཕྱི་རོལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྤོང་བ་གང་རུང་གཅིག་ལས་མི་འདའོ། །དེ་ལ་དང་པོ་ཕྱི་རོལ་བདེན་གྲུབ་རིགས་པས་ཁེགས་ནས་བདེན་ཞེན་སྤོང་བ་ལྟར་ན་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཕྱི་དོན་སྤྱིར་ཡོད་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ལ། བདེན་ཡོད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་ཁེགས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། ཕྱི་གཟུང་བའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཁེགས་ན། དེ་ནས་ནང་འཛིན་པ་ལ་བདེན་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་དཔྱོད་པ་ཞུགས་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པར་སྨྲ་བའི་རྣམ་རིག་པ་གཉིས་གྲུབ་མཐའ་མཚུངས་པས་མཚར་ཞེས་པ་ནི། གསལ་བྱེད་པའི་བཞད་གད་དོ། །ཞེས་བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་གསུངས་ཡོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ། འདིར་རང་རྒྱལ་གྱི་ལམ་ཐེག་པ་འབྲིང་དུ་སྟོན་པ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཉན་ཐོས་དང་། རང་རྒྱལ། བྱང་སེམས་གསུམ་ག་ལ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལྟར་ནའང༌། དབང་པོ་རབ་འབྲིང་གི་ཁྱད་པར་མེད་པའང་མིན་པས་དབང་པོ་རབ་འབྲིང་གི་དབང་ལས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མྱུར་དུ་གཏིང་དཔོགས་མི་དཔོགས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དབང་པོའི་རིམ་པ་གསུམ་འཇོག་པ་མི་འགལ་ལོ། །འཛིན་པ་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པ་དམན་ཁྱད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ནས་བཤད་པའི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ནི་མངོན་རྟོགས་རྒྱན་གྱི་གཞུང་འགའ་ཞིག་གིས་འཛིན་པ་ཤེས་པ་ལ་བདེན་ཞེན་སྤོང་མི་ནུས་པ་དམན་ཁྱད་དུ་བསྟན་པ་ཡོད་ཀྱང་གཞུང་དེ་དང་དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་སྟོན་པའི་སྤྱིའི་དགོངས་པ་མདོ་སྡེ་རྒྱན་དང༌། འབྱེད་རྣམ་པ་གཉིས་ལྟར་སེམས་ཙམ་ལ་བཤད་དུ་མི་རུང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཆོས་དབྱིངས་རིགས་ཡིན་ན། ཞེས་པ་འོ་ན། དྲི་མ་མ་སྤངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ལ་བཞག་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རིགས་ལ་གནས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་དམིགས་པ་ན་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དེ་ལྟར་རིགས་ཡིན་པར་བརྗོད་པ་དེས་ན་འདིར་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། རང་རྒྱུད་ལ་ཤེས་པ་བདེན་སྟོང་ཡོད་པས་མི་ཆོག་གི་ཤེས་པ་བདེན་སྟོང་དམིགས་པར་བཞག་ནས་དེ་ཡུལ་དུ་བྱེད་པའི་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིགས་སད་དགོས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་ལམ་གྱི་སྐབས་ཀྱི་རིགས་ལ་གནས་པ་མིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། བརྟེན་པའི་ཆོས་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་གྱི་དབྱེ་བས་རིགས་ཐ་དད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཞེས་པ་རྟེན་དམིགས་པ་ཆོས་དབྱིངས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ནའང་བརྟེན་པ་དམིགས་བྱེད་ཀྱི་ལམ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པས་རིགས་གསུམ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་སྟོན་ནོ། །རྟེན་ནི་འདིར་དམིགས་པ་དང༌། བརྟེན་པ་ནི་དམིགས་བྱེད་ཡིན་ལ། དམིགས་བྱེད་ལ་ཉན་རང་གི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱང་ཡོད་ཅིང༌། ཞེས་ཉན་རང་གིས་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་ཞེས་པ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་དགོས་ཞེས་པ་དང་། གང་གིས་ན་ཆོས་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ལ་ཡུལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བློ་ངོར་འགྲུབ་དགོས་ལ། བདེན་སྟོང་ཆོས་ཉིད་བློ་ངོར་འགྲུབ་པ་ལ་དེའི་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བློ་ངོར་མ་བཅད་པར། དེ་བཀག་པའི་བདེན་སྟོང་བློ་ངོར་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །གཤམ་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བས་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་སོགས་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་ཚུལ་རྣམས་སྟོན་ཏེ།

སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རྣམ་གཞག །

གསུམ་པ་ས་དང་པོར་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ་བཞི། ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། རྟེན་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ། སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་དང་པོ་ལ་གནས་པའི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་ནི། ཙ དེ་ཚེ་དེ་ལ་རྫོགས་སངས་བྱང་ཆུབ་རྒྱུ། །དང་པོ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ནི་ལྷག་པར་འགྱུར། །རང་ཤ་སྟེར་ལའང་གུས་པར་བྱས་པ་ཡིས། །སྣང་དུ་མི་རུང་དཔོག་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་དེ་ལ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་རྒྱུ་སྟེ། སྤྱིར་ཕར་ཕྱིན་དྲུག་ཀའི་ཉམས་ལེན་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ནང་ནས་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཆེས་ལྷག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་པས་ཕྱིའི་ཡོ་བྱད་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ཤའང་ཞུམ་པ་དང་འཚེར་སྣང་མེད་པར་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་གུས་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་སྦྱིན་ཕོད་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་རང་གི་ལུས་སྲོག་ལའང་མི་སྲེད་པར་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གནང་བས་དེའི་རྒྱུད་ཀྱི་གང་ཟག་གཞན་ལ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། མི་མངོན་པར་ཡོད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གང་འདྲ་ཡོད་པ་ཕྱིའི་ལུས་ངག་གི་སྤྱོད་ལམ་ལ་བརྟེན་ནས་དཔོག་ཐུབ་པ་སྟེ། མདོར་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ཙམ་མངའ་བ་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གནང་སྟངས་ཀྱིས་དཔོག་ཐུབ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར ཞར་ལ་འོངས་པས་ཆོག་གོ །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཉན་རང་བློ་མ་དཀྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་ནུས་པས་དཀྱུས་མ་ཉིད་བརྗོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྟོབས་དང་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་བཅུ་པོ་དག་ལས་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཁོ་ནས་ཆེས་ལྷག་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལས་གཞན་རྣམས་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པ་དེ་ཡང་ཕྱིན་དྲུག་གི་ནང་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་པོ་ཡིན་ནོ། །རང་ཤ་སྟེར་ལའང་གུས་པར་བྱས་པ་ཡིས། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བ་ཆོས་དབྱིངས་ཀུན་འགྲོའི་དོན་རྟོགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ནང་གི་ཡོན་ཏན་གང་ཟག་གཞན་ལ་སྣང་དུ་མི་རུང་བ་དེ་དག་དཔོག་པའི་རྒྱུར་ཡང་འགྱུར། །དེའི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་ཡོན་ཏན་སྣང་རུང་མ་ཡིན་པས་རྟོགས་པ་སྟེ་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་ཕྱི་དང་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་སྦྱིན་པ་གཏོང་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་རྗེས་སུ་དཔག་པ་ཉིད་ལས་གསལ་བར་དཔོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ། དུ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་མེ་ལ་སོགས་པ་དག་བཞིན་ནོ། །

ག ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་བཏང་ཡང་རྒྱུད་རྣམ་པ་གཞན་དུ་མི་འགྱུར་བར་བརྟན་པར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གཉིས་པ་རྟེན་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྦྱིན་པས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་དང༌། སྦྱིན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་སྦྱིན་པས་འཁོར་བའི་བདེ་བ་འཐོབ་པ་ནི། ཙ སྐྱེ་བོ་འདི་ཀུན་བདེ་བ་མངོན་འདོད་ཅིང༌། །མི་རྣམས་བདེ་བའང་ལོངས་སྤྱོད་མེད་མིན་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱང་ནི་སྦྱིན་ལས་འབྱུང་མཁྱེན་ནས། །ཐུབ་པས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་དོ། །སྙིང་རྗེ་དམན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་རྩུབ་སེམས་ཅན། །རང་དོན་ལྷུར་ལེན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་གང༌། །དེ་དག་གི་ཡང་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། །སྡུག་བསྔལ་ཉེར་ཞིའི་རྒྱུར་གྱུར་སྦྱིན་ལས་འབྱུང༌། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། རྟེན་དམན་པའི་སྦྱིན་པ་ཞེས་མཐོང་ཆོས་ལ་ཡོད་པའི་འཛམ་གླིང་གང་སར་དཔལ་འབྱོར་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་དེས་རྟགས་གང་སྟོན་པ་ཡིན་སྙམ་ན། སྐྱེ་བོ་འདི་དག་ཀུན་བདེ་བ་མངོན་པར་འདོད་ཅིང་། མི་རྣམས་ཀྱི་བདེ་སྐྱིད་ཀྱང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པ་ལས་ལོངས་སྤྱོད་མེད་ན་ནམ་རྒྱུན་བདེ་སྐྱིད་ལ་བརྩི་བའི་བདེ་སྐྱིད་དེ་མི་འབྱུང་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དེའང་འཕྲལ་དུ་འཆར་གཞི་བཀོད་ནས་འཛུགས་སྐྲུན་བྱེད་པ་སོགས་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བ་ཡོད་ཀྱང་དེའི་ཕུགས་ཀྱི་རྒྱུ་སྔར་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་བསགས་པའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཐུབ་པས་དང་པོར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་དོ་ཞེས་གསུངས། དེ་འདྲའི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་དེ་སྙིང་རྗེ་དམན་པ་དང་། སེམས་རྩུབ་པ་སྟེ་སེམས་མ་རུངས་པ་རང་དོན་འབའ་ཞིག་ལྷུར་ལེན་པ་རྣམས་ལའང་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས། འཕྲལ་གྱི་བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པ་ལས་འབྱུང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་པོ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ཙམ་སྲིད་པའི་བདེ་བ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་བཟའ་བཏུང་དང་། འཁོར་གཡོག་དང་། གནས་མལ་ལོངས་སྤྱོད་སོགས་འཆིང་བ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཙམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་ཉེ་བར་བརྟགས་པས། བཀྲེས་སྐོམ་ལ་སོགས་པའི་ཉེ་བར་འཚེ་བ་བསལ་བ་ཡང་དག་པའི་བདེ་བའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་ཆེས་མངོན་པར་ཞེན་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདག་ཉིད་ཅན་ལོངས་སྤྱད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བར་མ་དམིགས་སོ། །ང་ཚོར་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕལ་མོ་ཆེ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་རིམ་ནས་འགགས་ཏེ། བདེ་བ་ལྟར་མངོན་པ་ལས་ཡང་དག་པར་ན་བདེ་བ་མེད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་ཡུལ་ཞེས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བ་ཕལ་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ན་བདེ་བ་མ་ཡིན་པར་སྡུག་བསྔལ་བའི་རང་བཞིན་དེ་དག་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བསོད་ནམས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ལ་མི་འབྱུང་ངོ་སྙམ་དུ་མཁྱེན་ནས། ཞེས་པ་ནས། ད་ནི་གཏོང་བ་པོའི་9སེམས་ཅན་ཚུལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། གང་གི་དོན་དུ་སྨོན་པའི་རང་གི་བྱ་བ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པས་སྦྱིན་པའི་བདག་ཉིད་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། སྙིང་རྗེ་དམན་ཞིང་ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་ལས་འབྱུང༌། ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། གང་དག་ཚོང་པ་བཞིན་དུ་ནོར་ཆེས་ཉུང་ངུ་བཏང་བ་ལས་འབྲས་བུ་ནོར་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེས་ཡངས་པ་འདོད་པ་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པས་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དེ་སློང་བ་པོའི་འདོད་པ་ཚིམ་པའི་ཆེད་ཙམ་མ་ཡིན་པར། སྦྱིན་པ་བཏང་ན་རང་ལ་ཕན་ཡོན་ཆེན་པོ་འོང་བ་དང་། སྦྱིན་འབྲས་འདོད་པའི་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་འོང་སྙམ་པ་སོགས་མདོར་ན། སློང་བ་པོའི་སློང་བ་དོན་དུ་གཉེར་བ་བས་ཀྱང་ལྷག་པར་དོན་དུ་གཉེར་བར་གྱུར་ཅིང་སྦྱིན་པར་འདོད་པར་གུས་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །

ག སྐྱེ་བོ་འདི་རྣམས་ཀུན་ནི། ཞེས་པ་ནས། བཀྲེས་སྐོམ་སོགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་རོ། །

གཉིས་པ་སྦྱིན་པས་མྱང་འདས་ཀྱི་བདེ་བ་འཐོབ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ འདི་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱིས་ནམ་ཞིག་ཚེ། །འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་འཕྲད་མྱུར་དུ་འཐོབ། །དེ་ནས་སྲིད་རྒྱུན་ཡང་དག་བཅད་བྱས་ཏེ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །

ར གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པར་འདོད་པར་གུས་པ་འདི་ཡང༌། འདི་ཡང་སྦྱིན་པའི་སྐབས་ཀྱིས་ཀུན་སློང་རླབས་ཆེན་པོ་མེད་ནའང་སྦྱིན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསོད་ནམས་འཕེལ་ཏེ། དུས་ནམ་ཞིག་གི་ཚེ། །འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་ཕྲད་པ་མྱུར་དུ་འཐོབ་པ་དང་། །དེ་ནས་སྲིད་རྒྱུན་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་ན་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་ཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་ཞིག་སྙིང་རྗེ་དང་བྲལ་བས་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར་བཅོས་པའི་བདེ་བ་ཙམ་ལ་ལྟོས་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པ་ནས། དམ་པ་དང་ཕྲད་པ་དེ་ཡི་རྒྱུ་ཅན་ཉན་ཐོས་སམ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཞི་བ་མྱང་འདས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ། །

གསུམ་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་ལ་བཞི། བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ། རྟེན་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཚེ་དགའ་བ་ཇི་འདྲ་བ་འཐོབ་པ་བསྟན་པ། བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་སྦྱིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མེད་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བསྟན་པ་ནི། ཙ འགྲོ་ལ་ཕན་པར་དམ་བཅས་ཡིད་ཅན་རྣམས། །སྦྱིན་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་དགའ་བ་འཐོབ། །ཅེས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་བཤད་པ་སྟེ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ཕུགས་ལ་ཕན་པ་དང་། འཕྲལ་དུ་བདེ་བར་དམ་བཅས་པ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བས་སྒོ་གང་ས་ནས་གཞན་དོན་ལ་བརྩོན་པའི་ཡིད་ཅན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་རྣམས། སྦྱིན་པས་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་འཕྲལ་དུ་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། སློང་བ་པོར་སྦྱིན་པ་བྱིན་པས་སློང་བ་པོ་ཡིད་ཚིམ་པའི་རྣམ་འགྱུར་དང་བཅས་རྒྱུད་ལ་དགའ་བདེ་ཐོབ་པ་ལས་སྦྱིན་པ་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་ལ་དགའ་བ་ལྷག་པར་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར།

ར འགྲོ་ལ་ཕན་པར་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །

ག བྱང་སེམས་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི་སྦྱིན་པས་སློང་བ་པོ་ཚིམ་པར་བྱས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དུས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཚེ་སྦྱིན་པ་བྱེད་པ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །

གཉིས་པ་རྟེན་གཉིས་ཀ་ལ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གཙོ་བོར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་བརྩེ་བདག་བརྩེ་བདག་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་བརྩེ་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། རྟེན་དམན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་ཀྱི་གོ་འཕང་བཟང་པོ་རྣམས་སྦྱིན་པས་དྲངས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པས་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཉིད་གཙོ་བོ་ཡིན་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས། གང་ཕྱིར་བརྩེ་བདག་བརྩེ་བདག་མ་ཡིན་པ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་ངེས་པར་ལེགས་པའི་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ཡིན་པ། དེ་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་གཏམ་ཉིད་རྩ་བ་10ཡིན། །

ག གང་གི་ཕྱིར་སྔར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་བྱང་སེམས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་ལས་གཞན་པའི་གཉེན་མཆོག་མ་མཆིས་སོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གསུམ་པ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཚེ་དགའ་བ་ཇི་འདྲ་བ་འཐོབ་པ་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་བྱིན་ཞིག་ཅེས་སྒྲ་ཐོས་བསམས་ལས། །རྒྱལ་སྲས་བདེ་འབྱུང་དེ་ལྟར་ཐུབ་རྣམས་ལ། །ཞི་བར་ཞུགས་པས་བདེ་བ་བྱེད་མིན་ན། །ཐམས་ཅད་བཏང་བས་ལྟ་ཞིག་སྨོས་ཅི་དགོས། །

ར གང་ལས་དེ་རྣམས་དུས་རྟག་ཏུ་སྦྱིན་པ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་བ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱལ་སྲས་བདེ་འབྱུང་དེ་ལྟར་ཐུབ་པ་སྟེ་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ། །ཞི་བར་ཞུགས་པས་བདེ་བ་བྱིན་མིན་ན། །11བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཐམས་ཅད་བཏང་བས་ལྟ་ཞིག་སྨོས་ཅི་དགོས། །ཞེས་པ་ནས། དོན་དུ་གཉེར་བའི་སྐྱེ་བོ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་ཅི་སྨོས།

ག རྒྱུ་གང་ལས་བྱང་སེམས་རྣམས་སྦྱིན་པ་ལ་གུས་པར་འགྱུར་བ། ཞེས་པ་ནས། བྱང་སེམས་ཀྱི་བདེ་བ་སྔར་བཤད་པ་དེས་སེམས་ཕྲོགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དོན་ལ་ལྷག་པར་ཡང་བརྩོན་པར་འགྱུར་བས་མི་འདྲའོ། །

བཞི་པ་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ལུས་སྦྱིན་པ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མེད་བསྟན་པ་ནི། ཙ ལུས་བཅད་སྟེར་ཞིང་བདག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས། །གཞན་དག་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི། །སྡུག་བསྔལ་རང་རིག་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས་ནི། །དེ་བཅད་བྱ་ཕྱིར་མྱུར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ། །ཞེས་ས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ནི། བདེན་པ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་ན་ལུས་ཕྲ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནམ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། འཕགས་པས་འཆི་དང་ན་བ་དང༌། །རྒ་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྩད་ནས་སྤངས། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད། ས་མ་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འཕྲལ་དུ་ལུས་བཅད་ནས་གཞན་ལ་སྟེར་བའི་ཚེ་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་མོད་ཀྱང་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་འཕེལ་ཏེ་རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་པ་འདི་ལ་དཔགས་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཉམ་ཐག་པ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་གནས་རྣམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ཡོད་པ་དེ་དག་རང་རིག་ཉིད་དུ་མཐོང་ནས། དེ་འདྲའི་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་རྣམས་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བའི་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་ས་ལ་འགོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་དེ་བདག་གིས་ལུས་སྟེར་བའི་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་དགའ་བཞིན་སྤྲོ་བཞིན་དུ་བརྩོན་པ་ལྷག་པར་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཡོད་པ་ལྟ་ཅི་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཕྲན་བུ་ཡོད་པ་དེའང་སེམས་ཀྱི་སྤྲོ་ཤུགས་དང་། སྙིང་སྟོབས། ལྷག་བསམ་རྣམས་ཀྱིས་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་མི་བཟོད་པ་གང་ཡང་མེད།

ར ཡང་ཅི་གང་ལས་དེ་སྐད་བརྗོད་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཞེས་པ་ནས། རྩིས་མེད་པར་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གཅོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཆེས་མྱུར་དུ་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །

ག ཡང་སྦྱིན་པ་བཏང་བ་གང་ལས་བདེ་བ་ཕུལ་བྱུང་སྐྱེ་བར་བརྗོད་པ་ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནས། ས་མ་ཐོབ་པས་ཀྱང་ལུས་གཏོང་བ་གསུངས་སོ། །ཞེས་སྤྱིར་བཏང་དང་དམིགས་བསལ་བྱས་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཐད་དུ་གཏོང་བའི་དངོས་པོ་དང་། གཏོང་བར་མི་འོས་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཏོང་བར་མི་འོས་པའི་དངོས་པོ་ལའང་། བསམ་པའི་སྒོ་ནས་དང་། སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་དང་། དངོས་པོའི་སྒོ་ནས་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏོང་དུ་མི་རུང་བ་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་ལྟར། བསམ་པའི་སྟོབས་ཡོད་ན་ལུས་གཏོང་བ་ཡིན་ལ། བསམ་པའི་སྟོབས་མེད་ན་ལུས་བཏང་ན་སྐབས་འགར་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་པ་དང་། སྙིང་སྟོབས་ཉམས་པ་ལྟ་བུའི་དགག་བྱ་ཡོད་པས་དགོས་པ་ལས་དགག་བྱ་ཆེ་བས་དངོས་ཡོད་གནས་སྟངས་ལ་གཞིགས་ནས་འགྲོ་དགོས་པར་གསུངས།

བཞི་པ་སྦྱིན་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཙ སྦྱིན་པ་སྦྱིན་བྱ་ལེན་པོ་གཏོང་པོས་སྟོང༌། །འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་མཐོང་བའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དངོས་སུ་ཟིན་པའི་སྦྱིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་བྱ། །གསུམ་པོ་དག་ལ་ཆགས་སྐྱེས་གྱུར་པས་དེ། །ཞེས་བདེན་ཞེན་དང་བཅས་པའི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་སྦྱིན་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཅེས་བསྟན། །

ར ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཚིག་ཕྱི་མ་ཡོད་ན་མི་མངོན་པར་མི་བྱའོ་ཚིག་འདི་སྒྲའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ཚིག་རེད། ཞེས་བྱ་བའི་མཚན་ཉིད་འདིས་ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་མི་མངོན་པར་མ་བྱས་པས་གཟུགས་སུ་འགྱུར་བའམ། པྲེཥོ་ད་ར་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་ཉིད་དུ་གཞག་གོ །གོང་གི་ཕྱི་མའི་མཐའ་ཅན་ཞེས་བྲིས་པ་བོད་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་གོ་བ་ལེན་བདེ་བའི་ཆེད་བྲིས་པ་ཞིག་ལས་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་དུ་མའི་མཐའ་ཅན་ཉིད་དུ་གཞག་གོ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན། འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པ་ལྟ་བུའི་ཤེས་རབ་བཟུང་ནས་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འདྲ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བ་ལ་ངེས་པར་གཞག་ནས་ནི་སྦྱིན་པས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མིང་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གྲོགས་དང་བཅས་ན། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉམས་ལེན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་དམིགས་བུ་དང་བྲལ་ན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་མི་འགྱུར་བར་གསུངས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དག་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་གསུམ་དུ་དམིགས་པ་ཡོད་ན་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་བྱ་བར་བསྙད་དོ། །

ག གཏོང་བའི་སེམས་པའི་སྦྱིན་པ་འདི་ཡང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རྒྱ་གར་གྱི་སྐད་ལ་ཕ་རོལ་ལ་པཱ་ར་དང༌། ཕྱིན་པ་ལ་ཨི་ཏཱ་ཞེས་པ་ཡོད་ལ། ཚིག་གཉིས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་པཱ་ར་ལ་རྣམ་དབྱེ་གཉིས་པའི་གཅིག་ཚིག་ཨམ་བྱིན། ཨི་ཏཱའི་རྗེས་སུ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་ཚིག་སུ་བྱིན་ཏེ། ཞེས་པཱ་ཎི་དང་ཙནྡྲ་པ་གཉིས་སུ་བསྟན་པའི་སུ་དང་། ཀ་ལཱ་པ་དང་དབྱངས་ཅན་སྒྲ་མདོ་གཉིས་སུ་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་གཅིག་ཚིག་སུ་གསུངས་པ་ལས། འདིར་པཱ་ཙན་གཉིས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་དབྱེ་དང་པོའི་ཚིག་སུ་བྱིན་ཏེ་ཞེས་གསུངས། པཱ་ར་མ་ཨི་ཏཱ་བར་མི་ཏཱ་ཞེས་ཚིག་བསྡུ་བར་བྱས་ན། ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་མདོ་ལས་བསྟན་ཏོ། །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གཞུང་བཤད་དག་གི་སྐབས་མཚམས་སུ་བསླབ་བྱ་རེ་གསུངས་ཡོད་པས་འདིར་ཡང་བསླབ་བྱ་གནང་བ་ནི། དེ་ལྟར་བཤད་པ་རྣམས་ལ་ད་ལྟ་ནས་ཉམས་སུ་ལེན་ཚུལ་ནི། ལུས་གཞན་ལ་སྟེར་བ་དང༌། དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་དམིགས་བསལ་དགའ་བ་སྐྱེད་ཚུལ་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ནི་ང་ཚོ་ལས་དང་པོ་བས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་སྦྱིན་ཐུབ་པ་དང་ཉམས་སུ་མྱོང་ཐུབ་པ་མེད་པས་སྨོན་ཡུལ་དུ་སྟེ་མོས་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་སྦྱོང་ལ། ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་གཞན་རྣམས་ནི་ཡར་ཞིང་དམ་པར་མཆོད་འབུལ་དང་། བསྙེན་བཀུར། ཞབས་ཏོག་སྒྲུབ་པ་དང་། མར་གྱི་ཞིང་དབུལ་ཕོངས་ཉམ་ཐག་ལ་ཕན་པ་སྒྲུབ་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས། ཆུ་ཡན་ཆད་གཏོང་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་ལྡན་དུ་གསོག་པ་དང༌། དེའི་ཚེ་འཁོར་གསུམ་མི་དམིགས་པར་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པར་བྱའོ། །ཞེས་མདོར་ན། ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་ཇི་ལྟར་བསླབས་པ་བཞིན། ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མི་ཐུབ་ནའང་དེ་རྣམས་སྨོན་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་ནས་གང་བྱེད་ཐུབ་པ་དེ་བྱེད་དགོས་གསུངས་པ་དང་། ཡང་དངོས་སུ་གཏོང་བ་མིན་ནའང་སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་བཞིན་ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་དང་བཅས་པ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཞེ་ཐག་པ་ནས་གཏོང་བའི་སེམས་པ་ཤུགས་དྲག་གི་སྒོ་ནས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་སོགས་སྦྱིན་པའི་ཉམས་ལེན་ལ་ད་ལྟ་ནས་གོམས་པར་མ་བྱས་ན་ངས་མི་ནུས་ཞེས་མི་ནུས་པ་ཁོ་ན་དབང་བཙན་པར་བྱས་ན། དུས་ནམ་ཡང་ནུས་པའི་སྐབས་མི་འོང་བ་ཡིན་པས། དེས་ན། ད་ལྟ་ནས་ལམ་ཉམས་སུ་ལེན་གང་དཀའ་བ་རྣམས་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཞག་སྟེ། ཡང་ནས་ཡང་དུ་མོས་པ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་བློ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་ན་ནམ་ཞིག་བློའི་ནུས་པ་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་སོང་སྟེ་མཐར་ཉམས་ལེན་བདེ་བླག་ཏུ་བྱེད་ཐུབ་པ་འོང་བར་གསུངས། དེ་ཡང་རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་དགེ་རྩ་གསུམ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་བསམ་པས་ཡང་ཡང་གཏོང་བ་དང༌། མ་བཏང་ཡང་དེ་རྣམས་འཇིག་པས་འདོར་དགོས་ལ། ཞེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མ་བཏང་བར་བཟུང་བསྡད་ནའང་མཐར་རང་བཞིན་གྱིས་འཇིག་པ་དངོས་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡིན་པར་གསུངས། གཏོང་ཚོད་འདྲ་བ་ལ་སྔོན་དུ་རང་གི་བསམ་པས་གཏོང་བ་མཆོག་ཡིན་པ་རྣམས་བསམ་སྟེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། ལུས་དང་དེ་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བཏང་བ་མཆོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཙ དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡིད་ལ་རབ་གནས་ཤིང༌། །ཞེས་པ་ནས། མུན་པ་སྟུག་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་བསལ་ནས་རྒྱལ། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོོའོ།། །།

ར ད་ནི་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡིད་ལ་སྟེ་རྒྱལ་སྲས་དམ་པའི་ཐུགས་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མཐོན་པོར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།

ག ད་ནི་སྔར་ཇི་སྐད་བརྗོད་པའི་ས་རབ་དགའ་ཞེས་པ་ཟག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

9 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཙ་པ། ༢༢༨བ༥ ད་ནི་སྟོང་བ་པོའི་ཞེས་གསལ།

10 སྣར་ཐང་བསྟན་འགྱུར། མདོ་འགྲེལ་འ་པ། ༢༧༧ན༥ གཙོ་བོ་ཞེས་གསལ།

11 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༢༩བ ཞི་བར་ཞུགས་པས་བདེ་བ་བྱིན་མིན་ན། །ཞེས་གསལ།

སེམས་བསྐྱེད་གཉིས་པ།

གཉིས་པ་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ། ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་དང༌། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང༌། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ། ས་དང་པོ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་བསྟན་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་གཞན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་འདིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཡོན་ཏན་དག་ལྡན་ཕྱིར། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་འཆལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་སྤངས། །ཞེས་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་ཆེས་ལྷག་པ་ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་དག་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། སད་དུས་སུ་མ་ཟད་རྨི་ལམ་དུའང་བཅས་རང་གི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བའི་འཆལ་བའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པ་སྟེ་དྲི་མས་གོས་པ་མེད་པར་གསུངས།

ར ད་ནི་གཉིས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དེ་ཚུལ་ཕུན་ཚོགས་ཞེས་པ་ནས། འཆལ་ཁྲིམས་དྲི་མ་སྤངས། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། ས་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པའི་ཁྱད་པར་ཐམས་ཅད་ནི་རང་བཞིན་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་ཡོན་ཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ཉིད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་སློང་ཉོན་མོངས་པ་དང་དུ་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་དང༌། བཅས་པ་དང་འགལ་བའི་སྡིག་པ་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཡིད་ལ་གཅགས་པའི་སྟེ་འགྱོད་པའི་མེ་ཞི་བས་བསིལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རམ། བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དམ་པ་དག་གིས་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ་དེ་ཡང་ངོ་བོའི་དབྱེ་བའི་སྤོང་བ་བདུན་གྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །ཀུན་སློང་དང་བཅས་པའི་ཆོས་གསུམ་པོ་མ་ཆགས་པ་དང་ཞེ་སྡང་མེད་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་རབ་ཏུ་གྱུར་པའོ། །ཞེས་སྲོག་གཅོད་པ་སྤོང་བ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་རྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། ཆོག་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་དག་གིས་མ་གོས་པའི་ཡོན་ཏན་དག་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བའི་དྲི་མ་དག་གིས་མི་གོས་པའོ། །

ག ས་གཉིས་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ནག་པོའི་ལས་ལམ་བཅུ་སྤོང་བའི་དཀར་པོའི་ལས་ལམ་གྱི་སྤོང་བ་བཅུའོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་བ་དག་གྱུར་པས། །དམ་པའི་ལས་ལམ་བཅུ་ཆར་སོག་པར་བྱེད། །ཅེས་ལུས་ངག་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་བ། སད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཀུན་ཏུ་དག་པར་གྱུར་པས་དམ་པ་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ཆར་རྟག་ཏུ་སོག་པར་བྱེད་ཅེས་པའོ། །

ར ཡང་ཇི་ལྟར་ན་དེ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། སྟེ་གནོད་སེམས་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ལ་རྣམ་པར་འཚེ་བར་མི་བྱེད་ན། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱིས་བསྲུངས་པ་རྣམས་ལ་ཆགས་སེམས་ཀྱང་མི་བསྐྱེད་ན། ཁ་དང་བཤང་ལམ་ལ་སོགས་པ་ཡན་ལག་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་དམ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཐ་ན་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སད་པའི་དུས་སུ་མིག་གིས་བལྟས་པ་དང་ཡིད་ཀྱིས་བཟོད་པ་དང་ཤེས་པ་དང་སེམས་ཀྱིས་འདོད་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱིས་རབ་ཏུ་རྟོག་པ་བསྒྱུར་ཏེ། ཞེས་ཤེས་པ་བསྒྱུར་ཏེ་བསླུ་བའི་བསམ་པས་བརྫུན་གྱི་ཚིག་མི་སྨྲ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེས་དེ་དག་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཚུ་གི་སྟེ་ཚུ་རོལ་ལས་ཐོས་ནས་ཕ་གིར་སྙོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། མ་རབས་ཀྱི་ཚིག་ངོར་བརྗོད་པ་དང༌། ཞེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་བརྗོད་པ་ལ་ཟེར་བ་ཡིན་སྙམ། ངོར་བརྗོད་པར་ཤུགས་ཀྱིས་གཞོལ་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དུས་དང་རྨེད་དང་བཅས་པའི་ཚིག་སྨྲ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་དྲི་རྨེད་ཅེས་པ་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་ཐ་ན་བཞད་གད་དུ་བྱ་བའི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྤོང་ན། ཚིག་གིས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ཞེས་པ་ནས། ཐ་བ་དང་། ཞེས་པ་ས་རྒོད་དམ་ས་མ་དུལ་བ་ལ་ཐ་རྒོད་ཅེས་བརྗོད་པ་ལྟར། དུག་གསུམ་གྱི་དྲི་མ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་ལྟ་བར་གྱུར་ལ་ཡང་དག་པའི་བདེ་འགྲོའི་ལམ་ལ་གནས་ཤིང༌། དགེ་མཚན་དང་བཀྲ་ཤིས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དང༌། ཞེས་པ་རང་རང་གི་སྔོན་བསགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་མྱོང་རྒྱུ་ལས་མེད་ཀྱང་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་མི་བྱེད་པར། གཟའ་སྐར་དང་ཚེས་གྲངས་བཟང་ངན་ལ་བལྟ་བ་དང་། རྩིས་འབྲས་བཟང་ངན་ལ་བལྟ་བ་དང་། གཏོ་བཅོས་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་དང་། རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་པོ་རྣམས་ལ་བཀྲ་ཤིས་སུ་འཇོག་པ་ཡིན་སྙམ། ཚུལ་ཁྲིམས་ངན་པའི་ལྟ་བ་ཅན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ལ་ཡིད་ཆེས་མེད་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་གཟའ་སྐར་ལེགས་ཉེས་དང་། རྟགས་དང་རྟེན་འབྲེལ་ལེགས་ཉེས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བྱ་བ་བཟང་ངན་གང་འབྱུང་ཐག་གཅོད་པའི་ལྟ་བ་དང་བྲལ་བ། ལྟ་བ་དྲང་ཞིང་གཡོ་མེད་ལ་སྒྱུ་མེད་པས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་དགེ་བའི་ལས་ལམ་བཅུ་ཆར་ཡང་སོག་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །

ག ཡང་བྱང་སེམས་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས། ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་བརྩམས་པའི་སྒྲུབ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཀུན་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །

གསུམ་པ་ས་དང་པོ་ལས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ དགེ་བའི་ལམ་འདི་ལྟ་ཞིག་བཅུ་ཆར་ཡང༌། །དེ་ལ་ཀླགས་ཏེ་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དགེ་བའི་ལམ་བཅུ་ཆར་ཡང༌ས་གཉིས་པ་བ་དེ་ལ་ཤིན་ཏུ་ཕུལ་ཏུ་བྱུང་བ་དག་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས། སྟོན་ཀའི་ཟླ་ལྟར་རྟག་ཏུ་རྣམ་དག་དེ། །ཞི་འོད་ཆགས་པར་དེ་དག་གིས་རྣམ་མཛེས། །ཞེས་པ་སྟོན་ཀའི་ཟླ་བ་ལྟར་ཚ་གདུང་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། དཀར་པོའི་འོད་ཀྱིས་ལམ་མེར་གནས་པ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་ལ་གནས་པ་དེ་དབང་པོའི་སྒོ་བསྡམས་པའི་ཞི་ཞིང་དུལ་བ་དང་། ལམ་མེར་གསལ་བའི་འོད་ཆགས་པ་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་མཛེས་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་པར་གསུངས།

ར ཡང་ཅི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྣམས་སེམས་དང་པོ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མི་སོག་གམ་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བ་དེས་ཀྱང་སོག་མོད་ཀྱི་འོན་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། འོད་ཆགས་པ་ནི་ལྷམ་མེར་གསལ་བའི་ལུས་ཅན་ཉིད་དོ། །

ག ཡང་ཅི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་རྣམས་ས་དང་པོའི་བྱང་སེམས་ཀྱིས་ཀྱང་བཅུ་ཆར་ཚང་བར་གསོག་པར་མི་བྱེད་དམ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ལམ་མེར་གསལ་བའི་ལུས་ཅན་གྱི་འོད་ཆགས་པར་དེ་དག་གིས་རྣམ་པར་མཛེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ལྡན་པའི་དགེ་སློང་འོད་དང་ལྡན། །ཞེས་དང་། ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་ལས། སྐྱེ་དགུའི་དབུས་ན་ལྷུན་པོ་ལྟ་བུར་བརྗིད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

བཞི་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པའི་རྒྱུ་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་དེ་ནི་ཁྲིམས་དག་རང་བཞིན་ལྟ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་མི་འགྱུར། །ཞེས་གལ་ཏེ་བཅས་རང་གི་ཉེས་པས་མ་གོས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ཡིན་ནའང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་འཁོར་གསུམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་ལྟ་ན། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གསུམ་ཆར་ལའང༌། །གཉིས་བློའི་རྒྱུ་བ་ཡང་དག་བྲལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེ་ཡང་དམིགས་མེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པར་གནས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། ངར་འཛིན་པ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི། ཞེས་བདེན་པའི་དམིགས་པ་དང་བཅས་པར་ལྟ་ན་འོད་སྲུངས་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བཞི་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། གང་ཞིག་བྱེད་པ་དང་གང་གིས་བྱེད་པ་དེ་གསུམ་ཅར་12ལའང་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གཉིས་ཀྱི་བློ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་རོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་དགེ་སློང་ཁ་ཅིག་སོ་ཐར་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། སྤོང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །

གཉིས་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསྔགས་པ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ། སྦྱིན་འབྲས་བདེ་འགྲོར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ། སྦྱིན་འབྲས་ལ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ། སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན། མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་པའོ། །

དང་པོ་སྦྱིན་འབྲས་བདེ་འགྲོར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི། ཙ སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་དག་ནི་འགྲོ་ངན་ནའང༌། །སྐྱེ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐང་པ་ཉམས་ལས་13འབྱུང༌། །ཞེས་སྦྱིན་པ་བཏང་བའི་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་ལྟ་བུ་དག་ནི་རྟེན་དམན་པ་ངན་འགྲོ་རྣམས་ལ་ཐོབ་པ་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་ངན་འགྲོའི་ལུས་རྟེན་སྐྱེ་གནས་དམན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ལྟ་བུ་ནི་སྐྱེ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐང་པ་ཉམས་པ་ལས་བྱུང་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ནས། ཞེས་པ་ནས། ཡི་དྭགས་རྫུ་འཕྲུལ་ཆེན་པོ་ཅན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེས་པ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ།

ག དེ་ལྟར་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པར་བརྗོད་ནས། ཞེས་པ་ནས། སྔར་བཤད་པའི་སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་པོས་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྲུང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྦྱིན་པ་བཏང་ནས་སྦྱིན་འབྲས་ལོངས་སྤྱོད་ཆེན་པོ་ཡོད་ནའང་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པར་མ་བསྲུངས་ན་རྟེན་དུད་འགྲོ་ཤ་སྟག་ཏུ་སྐྱེས་ནས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་སྐབས་དེ་རང་དུ་སྨིན་ནས་དེ་ཙམ་གྱིས་དགོས་པ་ཆེན་པོ་མི་འགྲུབ་པར་སྦྱིན་འབྲས་ཆུད་ཟོས་སུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས། སྦྱིན་འབྲས་ལ་བདེ་འགྲོར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པའི་ཚུལ་བསྟན།

གཉིས་པ་སྦྱིན་འབྲས་ལ་སྐྱེ་བ་བརྒྱུད་མར་སྤྱོད་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་པ་ནི། ཙ སྐྱེད་བཅས་དངོས་འདུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ན། །ཕྱིན་ཆད་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་མི་འགྱུར། །

ར དེའི་ཕྱིར། སྐྱེད་བཅས་དངོས་འདུ་ཡོངས་སུ་ཟད་པས་ན། །ཞེས་སྐྱེད་བཅས་དངོས་འདུ་ཞེས་སྐྱེད་ཀ་འོང་སའི་མ་རྩའི་དངོས་པོ་དང་སྐྱེད་བཅས་པ་ཟད་ན་ཕྱིན་ཆད་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། གང་ཞིག་ས་བོན་ཆེས་ཉུང་ངུ་བཏབ་ནས་འབྲས་བུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འབྱུང་བ་རྙེད་ཅིང་ཞེས་པ་ནས། ལོངས་སྤྱོད་པ་ལ་ཡང་ཤིན་ཏུ་བླུན་པས་སྔ་ན་མེད་པའི་འཕེན་པ་སྟེ་འབྲས་བུ་ལོངས་སྤྱོད་ཆེ་བ་གང་གིས་འཕེན་པར་བྱེད་པའི་སྦྱིན་གཏོང་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང༌། སྔར་འཕངས་པས་འབྲས་བུ་མ་ལུས་པར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཕྱིས་ལོངས་སྤྱོད་དག་འབྱུང་བ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །

ག ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་སྦྱིན་འབྲས་ངན་འགྲོའི་རྟེན་ལ་སྨིན་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུ་མ་ཆད་པར་འཕེལ་བ་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །

གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བྲལ་ན་ངན་འགྲོ་ལས་ཐར་པ་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཚེ་རང་དབང་འཇུག་ཅིང་མཐུན་གནས་པ། །གལ་ཏེ་འདི་བདག་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ན། །གཡང་སར་ལྷུང་བས་གཞན་དབང་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ལས་ཕྱི་ནས་གང་གིས་སློང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དུས་གང་གི་ཚེ་དལ་འབྱོར་གྱི་མི་ལུས་བཟང་པོ་ཐོབ་ནས་ཆོས་སྒྲུབ་པ་ལ་རང་དབང་དུ་འཇུག་ཏུ་ཡོད་པ་སོགས་མཐུན་པའི་རྐྱེན་མཐའ་དག་འཛོམས་པའི་སྐབས་སུ་གལ་ཏེ། གནས་སྐབས་འདི་བཟུང་སྟེ་དགེ་བའི་ལས་ལ་བརྩོན་ནས་ཕྱིན་ཆད་ངན་སོང་དང་ངན་འགྲོའི་གནས་ལས་འཛིན་པར་མི་བྱེད་ན། སླར་ངན་འགྲོའི་གཡང་སར་ལྷུང་བའི་ཚེ་རང་དབང་གི་གོ་སྐབས་རྣམས་བརླགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཚོར་བ་དྲག་པོས་ནོན་པའི་གཞན་དབང་གི་གནས་སྐབས་སུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དུས་དེ་ལས་ཕྱི་ནས་གང་གིས་སློང་བར་འགྱུར་ཏེ་རེ་ཞིག་རེ་བ་དང་བྲལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐང་པ་དང་བྲལ་བ་འདིས་ལོངས་སྤྱོད་འབྱུང་བ་རྫོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྙེད་པར་དཀའ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། ངན་འགྲོར་སོང་བ་དེ་ཕྱི་ནས་གང་གིས་འདོན་པར་འགྱུར། དེས་ན་སྤྱོད་འཇུག་ལས། དགེ་བ་དག་ཀྱང་མ་བྱས་ལ། །སྡིག་པ་དག་ཀྱང་ཉེར་བསགས་ན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ངན་འགྲོར་སྐྱེས་ཕྱིན་ཆད་སྡིག་པ་རང་གི་ངང་གིས་གསོག་པ་དང་། དགེ་བ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་ཀྱང་གསོག་པ་ཧ་ཅང་དཀའ་བས་ན་གནོད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ངན་འགྲོ་ཁོ་ནར་ངེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནས་གལ་ཏེ་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེས་ན་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཉིས་མངོན་པར་སྒྲུབ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རྐང་པ་ཆག་པས་ལོངས་སྤྱོད་རྒྱུན་པར་འཕེལ་བ་རྙེད་དཀའ་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ངན་འགྲོར་སོང་བས་ངན་འགྲོ་ནས་ཐོན་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་རྙེད་དཀའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འབད་པ་བྱེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་འདི་ལྟར་གདམས་གནང་འདུག །

བཞི་པ་སྦྱིན་པའི་གཏམ་གྱི་རྗེས་སུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཏམ་མཛད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཙ དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་ནས། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྗེས་འགྲོའི་གཏམ་ཉིད་མཛད་པ་ཡིན། །ཡོན་ཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཞིང་དུ་རྣམ་འཕེལ་ན། །ཞེས་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞིང་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་གསུངས་ཏེ། ཡོན་ཏན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་རག་ལས་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། འབྲས་བུ་ཉེར་སྤྱོད་ཆད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཞིང་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་བཟང་པོར་ཉེ་བར་ལོངས་སྤྱོད་པ་ཆད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་སྟེ། མདོར་ན། ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་རྣམས་སུ་བདེ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ཉེས་པའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་མང་པོའི་གནས་སུ་གྱུར་པ། དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བས་སྦྱིན་པའི་གཏམ་མཛད་ནས། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་ནི་ངན་འགྲོར་འཁྲིད་པ་སོགས་ཉེས་པ་དུ་མའི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་མེད་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པའི་མཐུན་རྐྱེན་མི་ཚང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པར་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་ལུས་རྟེན་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་ཞིག་བྱུང་ན། དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་རླབས་ཆེ་བ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚགས་སུ་ཚུད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་ཞེས་གདམས་པ་རེད།

ལྔ་པ་མངོན་མཐོ་དང་ངེས་ལེགས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུར་ཚུལ་ཁྲིམས་བསྔགས་པ་ནི། ཙ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་དང་གསུང་སྐྱེས་དང༌། །རང་བྱང་ཆུབ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་རྣམས་དང༌། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པར་ལེགས་པ་དང༌། །མངོན་མཐོའི་རྒྱུ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་གཞན་མེད། །ཅེས་སོ་སྐྱེ་ལམ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་འཕྲལ་གྱི་བསྒྲུབ་བྱ་མངོན་མཐོ་དང་། ཉན་རང་གིས་བསྒྲུབ་བྱའི་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་ངེས་ལེགས་དང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུའི་ངེས་པར་ལེགས་པ་སྟེ། མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་བཅས་འགྲུབ་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ངེས་པར་འབྲེལ་བ་དགོས་ཀྱི་དེ་དོར་ན་གཏན་མི་འགྲུབ་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལས་ལྷག་པ་གཞན་མེད་ཅེས་ནན་ཚིག་གི་སྒོ་ནས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་འདིས། ཞེས་པ་ནས། མ་ངེས་པའི་སྤོབས་པ་ཞེས་པ་ཚིག་མི་བཙུན་པར་འགྱུར་བའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་རྒྱུས་ནི་ལྷ་དང་མིར་སྐྱེ་བ་དང་། གཟུགས་ཁམས་གནས་རིགས་བཅུ་བདུན་ལ་སོགས་པ་དང་། མཐར་སྲིད་པའི་རྩེ་མོའི་བར་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་གོང་དུ་དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་འདི་དག་རང་དོན་ལ་སེམས་པ་ཡིན་པས་ཉི་ཚེ་བའི་སེམས་དང༌། ཁམས་གསུམ་པས་སྐྲག་པའི་ཡིད་དང༌། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མེད་པ་དང༌། གཞན་ལས་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་སྟེ་སྒྲའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་རྣམ་པས་ཡོངས་སུ་བསྒོམས་ན། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡོངས་སུ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་གོང་དུ་སྟེ་དེའི་གོང་མར་གྱུར་པ་སྲིད་པ་མཐའ་མའི་ཚེ་གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཟབ་མོ་ཁོང་དུ་ཆུད་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་ན། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །དེའི་གོང་དུ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཞིང་ཚད་མེད་པའི་སྙིང་བརྩེ་བ་ཞེས་སེམས་ཅན་ཙམ་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་པས་ཆོས་དང་དམིགས་མེད་ལ་དམིགས་པའི་སྙིང་རྗེ་དང༌། ཕྱིན་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ཐབས་ལ་མཁས་པས་བསྡུས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཐར་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཐོབ་པའི་ཐབས་གཞན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རྩ་ཚིག་གིས་གསལ་བར་བསྟན་པར་འགྱུར་རོ། །

ག བདེ་འགྲོའི་ལུས་དང་རྟེན་དེ་ལ་སྦྱིན་འབྲས་ཡུན་རིང་དུ་སྤྱོད་པ་གཉིས་ཀ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་རག་ལས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུན་ལྡན་དུ་དོན་དེ་རྣམས་སེམས་དགོས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གོམས་ན་སླ་བར་མི་འགྱུར་བའི། །དངོས་དེ་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་གོམས་ན་ཅུང་སླ་བ་ཡིན་པས་ང་ཚོས་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ཡང་གློ་བུར་གློ་བུར་དུ་ངེས་འབྱུང་འདྲ་ཞིག་སྐྱེས་ནས་ཧ་ཅང་བརྩོན་པ་ཆེ་དྲགས་པ་ནི། ཁུངས་མི་འཁྱོལ་བའི་སྔ་ལྟས་ཡིན་པས་སྦྱོར་བ་དམ་ལྷོད་རན་པོའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་མ་ཆད་པར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། རྒྱུན་ལྡན་དུ་གོམས་ན་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་ཚུལ་དང་པོ་ཐོས་པ་ནའང་ཡིད་ལ་གདུང་བ་སྐྱེད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་སླད་ཡོན་ཏན་དག་ནི་ཡོངས་གོམས་མ་བགྱིས་སྤེལ་བར་དཀའ་བ་ལགས། །ཞེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སེམས་ཤུགས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་དང་པོ་ཉིད་ནས་འདོད་ཐག་ཐུང་ཐུང་བྱེད་མི་ཉན། ཚེ་གཅིག་ལ་རྟོགས་པ་མཐོན་པོར་སླེབ་པར་བྱེད་སྙམ་ནས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ན་རྗེས་སུ་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ང་ཚོས་ལོ་གསུམ་ཕྱོགས་གསུམ་དང་། སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་གཅིག་སོགས་བརྗོད་པ་ལས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་སུམ་ཅུའམ་བཞི་བཅུ། ཆེས་ཉུང་ནའང་བསྐལ་ཆེན་གྲངས་མེད་གསུམ་གསུངས་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་གཞི་ནས་སེམས་སྟེང་དུ་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེ་བར་ཕན་ཐོགས་ཡོད། དང་པོ་ཉིད་ནས་བསྐལ་པ་ནས་བསྐལ་པར་བརྩི་བའི་སེམས་ཤུགས་ཤིག་སྦྱངས་ན། སྙིགས་དུས་ཀྱི་ཚེ་ཐུང་གཅིག་ལ་ལམ་སྣེ་ཟིན་པ་བྱུང་ན་དགོས་པ་དང་འགྲིག་པ་རེད། དེ་ལྟར་མེད་ནའང་དང་པོ་ཉིད་ནས་ཧ་ཅང་སེམས་ཐག་རིང་པོར་བཞག་ན་རྐྱེན་ཆུང་ངུ་ཞིག་གིས་སེམས་ཞུམ་ནས་ཧ་ལས་ཧོན་འཐོར་ལྟ་བུ་མི་འོང་། ཐོག་མ་ནས་འདོད་ཐག་ཐུང་དྲགས་ནས་མྱུར་པོར་ཅིག་བྱེད་ཐུབ་སྙམ་ནས་རེ་བ་བརྒྱབ་ན་འགྲུབ་ན་ཡག་པོ་རེད་དེ་མ་འགྲུབ་ན་རྦད་དེ་སྒྱིད་ལུག་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། འདི་དག་ང་ལ་ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཞུ་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡང་སྤྱོད་འཇུག་ལས། ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་གནས་པ་དང་། །འགྲོ་བ་ཇི་སྲིད་གནས་གྱུར་པ། །དེ་སྲིད་བདག་ནི་གནས་གྱུར་ནས། །འགྲོ་བའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བར་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་འདིས་སེམས་ལ་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་འདུག །

གསུམ་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་མ་འདྲེས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་རོ་དང་ལྷན་ཅིག་དང༌། །བཀྲ་ཤིས་སྣ་ནག་མ་དང་ལྷན་ཅིག་བཞིན། །ཞེས་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དབང་བྱས་བདག་ཉིད་ཆེ། །དེ་འཆལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་མི་འདོད། །ཅེས་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་དེ་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་བ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་ནམ་ཡང་མི་འདོད་པ་སྟེ་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་པ་ནམ་ཡང་མི་འབྱུང་བར་གསུངས།

ར གང་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྣ་ནག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་རྣམ་གྲངས་སོ། །

ག ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ནི་ཀླུ་གཙང་སྦྲ་ཅན་རྣམས་གནས་པའི་མཐུས། ཞེས་པ་ནས། འདིར་ནི་རྣ་ནག་མ་ཞེས་པ་བཀྲ་མི་ཤིས་པའི་མིང་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

བཞི་པ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་གིས་གང་ཞིག་གང་ལ་སྤོང་བྱེད་པ། །ཞེས་པ་ནས། གསུམ་ལ་ཆགས་པས་སྟོང་དེ་འཇིག་རྟེན་འདས། །

ར ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་གསུམ་པོར་དམིགས་པ་མེད་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ། །

ག གང་ཟག་གང་གིས་སྤོང་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡིན་པས་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད་དོ། །

ལྔ་པ་སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཙ རྒྱལ་སྲས་ཟླ་བ་ལས་བྱུང་སྲིད་མིན་སྲིད་པ་ཡི། །དཔལ་གྱུར་དྲི་མ་དང་བྲལ་དྲི་མ་མེད་འདི་ཡང༌། །ཞེས་དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཟླ་བ་ལས་བྱུང་བ་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་མིན་ཡང་སྲིད་པ་འཁོར་བའི་དཔལ་དུ་ཤར་བ། འཆལ་བའི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་ས་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཞེས་པའི་མཚན་དོན་དང་ལྡན་པ་འདི་ཡང་། དཔེར་ན། སྟོན་ཁའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་བའི་འོད་ནི་ཇི་བཞིན་དུ། །འགྲོ་བའི་ཡིད་ཀྱི་གདུང་བ་སེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པའོ།། །།

ར ཇི་སྐད་བཤད་པའི་སའི་ཡོན་ཏན་རྗེས་སུ་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པའོ།། །།

ག ཇི་ལྟར་སྟོན་ཀའི་དུས་ཀྱི་ཟླ་འོད་དྲི་མ་དང་བྲལ་བས། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གཉིས་པའི་བཤད་པའོ།། །།

12 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༣༣ན༡ གསུམ་ཅར་ཞེས་གསལ།

13 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་ཤིང་པར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༢བ༣ སྐྱེ་བོ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྐང་པ་ཉམས་ལ་འབྱུང་། །ཞེས་གསལ།

སེམས་བསྐྱེད་གསུམ་པ།

གསུམ་པ་ས་གསུམ་པ་འོད་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལ་བཞི། ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག །ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན། ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །

དང་པོ་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་སའི་ངེས་ཚིག་ནི། ཙ ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་སྲེག་པའི་མེའི། །འོད་འབྱུང་ཕྱིར་ན་ས་ནི་གསུམ་པ་འདི། །འོད་བྱེད་པ་སྟེ་བདེ་གཤེགས་སྲས་པོ་ལ། །དེ་ཚེ་ཉི་ལྟར་ཟངས་འདྲའི་སྣང་བ་འབྱུང༌། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ས་གསུམ་པ་ཐོབ་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་མཉམ་གཞག་གི་དུས་སུ་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་སྟེ། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཞི་བར་བྱེད་ནུས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེའི་འོད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ན་ས་གསུམ་པ་འདི་ནི་འོད་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་པོ་ལ་དེའི་ཚེ་རྗེས་ཐོབ་ཏུའང་ཉི་ལྟར་ཟངས་འདྲའི་སྣང་བ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་ཏེ། དམར་ལམ་ལམ་ལྟ་བུ་འཆར་བཞིན་ཡོད་པ་མིན་ནམ།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཚེ་ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་མ་ལུས་པ་སྲེག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མེ་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་གཉིས་སྣང་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་འོད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ས་འདི་ལ་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་ཡང་དེར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ངོ༌། །

ག བྱང་སེམས་ཀྱི་ས་ནི་གསུམ་པ་འདི་ལ་ནི། འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཟློག་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་སའི་ཡོན་ཏན་ལ་བཞི། ས་འདིར་བཟོད་པ་ལྷག་པར་བསྟན་པ། བཟོད་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ། བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ། ས་འདིར་འབྱུང་བའི་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་འདིར་བཟོད་པ་ལྷག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་གནས་མིན་འཁྲུག་པ་འགའ་ཡིས་དེའི། །ལུས་ལས་ཤ་ནི་རུས་བཅས་ཡུན་རིང་དུ། །སྲང་རེ་རེ་ནས་བཅད་པར་གྱུར་ཀྱང་དེའི། བཟོད་པ་གཅོད་པར་བྱེད་ལ་ལྷག་པར་སྐྱེ། །ཞེས་གལ་ཏེ་གནས་མིན་ཞེས་གསུངས་ཏེ། སྤྱིར་ཁོང་ཁྲོའི་གནས་དགུ་ཞེས་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྒོ་ནས་མི་འདོད་པའི་ཁྲོ་བའི་རྣམ་འགྱུར་ཐོན་འོང་ཡང་། དེ་འདྲའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་ཁྲོ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པས་གནས་མིན་ཞེས་གསུངས། དེ་འདྲའི་ཁྲོ་བའི་གནས་མ་ཡིན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ་མ་དག་པའི་སེམས་ཅན་འཁྲུགས་པ་འགའ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་རྟེན་ལུས་ལས་ཤ་རྐྱང་པ་མ་ཡིན་པར་རུས་པ་དང་བཅས་པ། དེ་ཡང་ལིང་ལིང་བྱས་ཏེ་བཅད་ན་མྱུར་དུ་རྫོགས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཡུན་རིང་པོར་སྲང་རེ་རེ་སྟེ། སྟི་ཀའམ་དུམ་བུ་ཆུང་ངུར་བྱས་ནས་བཅད་པར་གྱུར་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གནོད་བྱེད་གང་ཟག་དེ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་མི་འདོད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ལྟ་ཅི། བཟོད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་འཕེལ་བ་དང་། དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་ལྟ་བུའི་སྙིང་སྟོབས་སྐྱེ་བར་མ་ཟད་བདག་མེད་མཐོང་བའི་ཞེས་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ། །གང་ཞིག་གང་གིས་གང་ཚེ་ཇི་ལྟར་གཅོད། །གང་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱང་དེ་ཡིས་གཟུགས་བརྙན་ལྟར། །མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་དེ་ཡིས་བཟོད་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཡོད་པས་འཁོར་གསུམ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཉམས་ལེན་དེས་ཀྱང་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བ་དེས་རྐྱེན་བྱས་ནས་བཟོད་པ་ཆེས་ལྷག་པར་སྐྱེ་ཞེས་གསུངས།

ར ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྙེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལ། ཞེས་པ་ནས། གང་གིས་གཞན་དག་གི་མནར་སེམས་ཀྱི་ཞེས་བདག་དང་བདག་གི་གཉེན་བཤེས་ལ་སྔར་གནོད་པ་བྱས་པ་དང་། ད་ལྟ་གནོད་བཞིན་པ་དང་། མ་འོངས་པར་གནོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་དང་བདག་གི་དགྲའམ་མི་འདོད་པ་ལ་ཕན་བཏགས་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཕན་གདགས་པར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀུན་ནས་མནར་སེམས་སྐྱེ་བའི་གཞི་དགུ་གསུངས་ཏེ་དེ་འདྲའི་གཞི་དུས་གསུམ་གྱི་དོན་མ་ཡིན་པ་དོགས་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་གྱི་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་འཇུག་པར་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་བཟོད་པའི་རྒྱུ་བསྡུ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ག ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ལྟ་བུ་རྙེད་པའི་བྱང་སེམས་དེ་ལ། ཞེས་པ་ནས། མཐོང་བ་དེས་ཀྱང་ཞེས་བསྒྱུར་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་བཟོད་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། ཁོང་ཁྲོ་བྱ་བར་མི་རིགས་པ་དང༌། བཟོད་པ་བསྟེན་པར་རིགས་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། དགོས་པ་མེད་ཅིང་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ། ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་གནོད་ལན་བྱེད་པ་གཉིས་འགལ་བར་བསྟན་པ། སྔར་ཡུན་རིང་བསགས་པའི་དགེ་བ་འཇོམས་པས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ། མི་བཟོད་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་བསམས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དགག་པའོ། །

ཁོང་ཁྲོའི་ཉེས་དམིགས་བསྟན་པ།

དང་པོ་དགོས་པ་མེད་ཅིང་ཉེས་དམིགས་ཆེ་བས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ་ནི། ཙ གནོད་པ་བྱས་པས་གལ་ཏེ་དེར་བཀོན་ན། །དེ་ལ་བཀོན་པས་བྱས་ཟིན་ལྡོག་གམ་ཅི། །
ཞེས་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། གལ་ཏེ་གནོད་བྱེད་དེ་ལ་བཀོན་པ་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་ནའང་ཁོང་ཁྲོ་དེས་རང་ལ་སྔར་གནོད་པ་བྱས་ཟིན་པ་དེ་ཕྱིར་ལེན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། རང་གིས་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་ཟིན་པས་དེ་ལྡོག་ཐབས་མེད་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཁོང་ཁྲོ་བའི་རྐྱེན་བྱས་ཏེ་རང་ཉིད་སེམས་མ་སྐྱིད་པ་དང་། སེམས་ཧ་ཅང་འཁྲུགས་ནས་ཉིན་མོ་ལྟོ་མི་དྲན། མཚན་མོ་གཉིད་མི་ཁུག་པ་སོགས་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་ལྟ་བུ་འོང་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་གནོད་པ་སྐྱེལ་མཁན་ཕ་རོལ་པོ་དགའ་སྤྲོ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་དང་། ཕ་རོལ་པོས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ནའང་རང་ཉིད་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་དང་ད་དུང་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་བྱས་ནས་གཞན་གྱིས་གནོད་པས་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་གནོད་པ་བྱེད་མཁན་མ་སྐྱིད་པ་བྱེད་སྲིད། མདོར་ན། གཞན་གྱིས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པའི་ལན་དུ་ཁོང་ཁྲོ་ན་འཕྲལ་དུ་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་འོང་བ་ལས་སྔར་བྱས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་མེད་པས། དེ་ཕྱིར་དེར་བཀོན་ངེས་པར་འདིར་དོན་མེད། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་ནི་འགལ་བར་འགྱུར། །
ཞེས་དེ་ཕྱིར་དེར་བཀོན་པ་སྟེ། དེར་ཁྲོ་བ་བྱས་པས་ངེས་པར་ཚེ་འདིར་དོན་གང་ཡང་འགྲུབ་པ་མེད་པར་མ་ཟད། གནོད་ལན་གནོད་པས་འཇལ་བས་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུའང་སྡུག་བསྔལ་མྱོང་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དང་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་གྱི་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་དོན་དང་འགལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། འདིའི་སྐོར་སྤྱོད་འཇུག་ཏུ་ནན་མོ་གསུངས་ཡོད་པ་དེ་དང་། འདིར་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ཚིགས་བཅད་འདིས་སེམས་ལ་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག །འདི་དག་གིས་ཁོང་ཁྲོ་ཁ་གྲག་རྒྱུ་མེད་པར་བཟོས་ཡོད།

ར བཟོད་པ་འདི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཚམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་སྟེ་དགེ་བའི་འབྲས་བུ་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་འོང་བ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་མི་འཛད་པར་བསྲུང་བའི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་པས་མི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་ལྟར་ཁྲོ་བ་ལས་ལྡོག་པར་རིག་པར་འཆད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིའི་བཀོན་པ་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་ན་ད་ལྟ་དགོས་པ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་དང་ཡང་འགལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཁོང་ཁྲོ་བ་སྐྱེས་པ་ཡིན་དང་ཞེས་ཡིན་པར་སོང་བ་དང་ཞེས་རྒྱུ་མཚན་དུ་བཀོད་ནས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག བཟོད་པ་འདི་བྱང་སེམས་སར་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དང་འཚམ་པའི་ཆོས་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། ཁོང་ཁྲོ་ལ་སྐབས་བྱིན་པས་ཤི་བའི་འོག་ཏུ་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་འཕེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། གཞུང་འདི་དག་གི་སྐབས་ནས་ཉམས་ལེན་གྱི་གནད་བསྟན་པ་རྣམས་ལས་དང་པོ་བའི་སྐབས་ནས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་སྐྱེས་རབས་ལས། ཐོས་པའི་རྗེས་འཇུག་སྒྲུབ་པ་སྙིང་པོར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་གཞུང་ལུགས་ལ་སྦྱངས་པ་རྣམས་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་དགོས་པ་གལ་ཆེ།

སྐྱབས་གསུམ་ངོས་འཛིན་དང་ལམ་ལ་སློབ་ཚུལ།

དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། སྐྱབས་འགྲོ་བདུན་ཅུ་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཆོས་དང་དགེ་འདུན་ནི། །ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཛམ་གླིང་འདིར་ཆོས་ལུགས་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་རང་རང་གི་ལུགས་ལ་སྐྱབས་རེ་རེ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་བློ་གཏད་བཅོལ་ནས་ཆོས་ལུགས་རང་རང་གི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་བསྒྲུབ་བྱ་རྣམས་འགྲུབ་པར་བྱེད། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ལུགས་ལ་མཚོན་ན་སྐྱབས་མཐར་ཐུག་དེ་སངས་རྒྱས་དང་། ཆོས་དང་། དགེ་འདུན་གསུམ་ཡིན་ཏེ། ཐར་པ་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། སྤྱིར་འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་གཉིས་ཡོད་པ་ལ། དེ་ཡང་ང་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་པ་ཡིན་པས་མི་འདོད་པའི་མྱ་ངན་ནམ་སྡུག་བསྔལ་དང་། གང་གིས་སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་པའི་ཀུན་འབྱུང་། སྡུག་བསྔལ་ལམ་མྱ་ངན་དེ་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པའི་མྱང་འདས། མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བྱེད་པའི་ལམ་བདེན་བཅས་གསུངས། གང་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་སེམས་སྟེང་གི་དྲི་མ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་ནས་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དྲི་བྲལ་དུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཞིག་ལ་ཐར་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་འདྲའི་ཐར་པའི་རྣམ་གཞག་ཤེས་ནས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོང་བ་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་སའི་སྐྱབས་དེ། སངས་རྒྱས། ཆོས། དགེ་འདུན་གསུམ་ལས་གཞན་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱོབ་མི་ཐུབ། འཕྲལ་གྱི་མི་ཚེའི་ནང་གི་བདེ་སྐྱིད་ཕྲན་ཚེགས་སྒྲུབ་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་དཔོན་པོ་ལྟ་བུར་སྐྱབས་བཅོལ་ན་གང་འཚམ་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ནས་མི་ཚེ་འདིའི་དཀའ་ངལ་ཕྲན་བུ་སེལ་བ་དང་། བདེ་སྐྱིད་ཕྲན་བུ་འགྲུབ་ཐུབ་པའང་ཡོད། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ནང་ནས་གཅེར་བུ་པའི་ཆོས་ལུགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ང་ཚོ་ནང་པ་ཚོ་ལས་ལྷག་པ་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ཕྱི་མ་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་འགྲུབ་ཐུབ་སྙམ། འཁོར་བ་ལས་ཡོངས་སུ་འདས་པའི་མྱང་འདས་ཏེ། ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་དང་། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་སྟོན་མཁན་གྱི་སྟོན་པ་དང་། དེ་ཚུལ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་མཁན་གྱི་གྲོགས་དགེ་འདུན་བཅས་མཐར་ཐུག་གི་སྐྱབས་ལ་དེ་གསུམ་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མེད། དེ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དེ་སྐྱབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་དང་སྐྱབས་ངོ་མ་ཡིན།

དེས་ན། ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆི་ཞེས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་སྟངས་དེའང་ཆོས་ལག་ཏུ་བླངས་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས། ང་ཚོས་སྐྱབས་འགྲོའི་བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱང་གི་དམིགས་པ་བྱེད་པ་ན་ཆོས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཅིག་པུར་གོ་རྒྱུ་མིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་བྱར་བཞག་ནས་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ང་ཚོའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་སེམས་འདུལ་ཐབས་བྱེད་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པས། རིམ་གྱིས་སེམས་ཇེ་དུལ་ཇེ་དུལ་དུ་ཕྱིན་ནས་སེམས་སྟེང་གི་དྲི་མ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བཅོམ་སྟེ་སླར་སྐྱེ་མི་རུང་དུ་བྱས་ནས་འགོག་བདེན་ཐོབ་པ་དང་། དེ་དངོས་སུ་འདྲེན་མཁན་ལམ་གྱི་བདེན་པ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ངོ་མ་དང་། སྐྱབས་གནས་ངོ་མ་ཡིན། དེའི་རྒྱུན་ཇེ་བཟང་ཇེ་བཟང་དུ་ཕྱིན་ནས་མཐར་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་ལམ་ལ་སློབ་པ་ལའང་སློབ་ཚུལ་ཤེས་དགོས། སློབ་པའི་ཚུལ་མ་ཤེས་ན་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྙམ་ནའང་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་མ་ཤེས་པའི་དཀའ་ངལ་འོང་། དེས་ན། ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་རྣམས་འཆད་ཉན་གྱི་ཐོག་ནས་གཏན་ལ་ཕབ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱ་དགོས། དེ་ཡང་ཐོག་མར་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་དང་། དེ་ནས་བསམ་བྱུང་གི་ཤེས་རབ། དེ་ནས་བསྒོམས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་དགོས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་ཡིན་པས་ཐོག་མར་ཉན་བཤད་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐོས་བྱུང་གི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བས། སྐབས་སུ་བབས་པ་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་དང་། དེའི་རང་འགྲེལ། རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་བཅས་ཀྱི་བཤད་ལུང་མདོར་བསྡུས་ཙམ་འབུལ་བ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་པས། མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ། དེའི་ཆེད་དུ་ཆོས་འདི་ཉན་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་མ་མཐའ་བཅོས་མ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་གསན་པར་ཞུ། གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི།

གཉིས་པ་ཕྱིས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་གནོད་ལན་བྱེད་པ་གཉིས་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཙ སྔོན་བྱས་པ་ཡི་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང༌། །ཟད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀོ། །གཞན་ལ་གནོད་པ་དང་ནི་ཁྲོ་བས་སྡུག་བསྔལ་ཕྱིར། །ས་བོན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཁྲིད་པར་བྱེད། །ཅེས་མི་འདོད་པའི་དགྲ་ལྟ་བུས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་པ་དཔེར་ན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་ལ་མཚོན་ན་རང་ཡུལ་དང་བྲལ། མི་ཡུལ་དུ་གྱར་ཏེ་དཀའ་ངལ་མང་པོ་དང་ཕྲད་པ་དེ་དག་གི་རྩ་བ་ནི། སྤྱིར་རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་ཐོག་ནས་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་རྣམས་ཡོང་དགོས་པ་ཡིན་པས་རྐྱེན་མང་པོ་ཡོད་ངེས་ཀྱང་། གཙོ་བོའི་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཡིན་པས་སྔོན་བྱས་པ་ཡི་མི་དགེའི་ལས་ཀྱི་འབྲས་བུ་གང་སྟེ། ད་ལྟ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་དངོས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་ཀྱང་དེའི་ལས་ཀྱི་ལྷག་མ་རྣམས་ཟད་པར་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན་པས། ཟད་པར་བྱེད་པར་བརྗོད་པར་འདོད་པ་དེ་ཉིད་ཀོ་སྟེ་དེ་ཉིད་ནི། ཁྲོ་བ་མ་བྱས་པར་སྡུག་བསྔལ་རང་རང་གིས་ལས་ངན་བསགས་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་སྙམ་ན་སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་མི་དགེ་བ་སྟོབས་ཆེན་པོ་དེའི་འབྲས་བུ་ད་ལྟ་མྱོང་བཞིན་པ་རྣམས་ག་ལེ་ག་ལེར་འདག་པ་དང་། ད་དུང་བཤགས་པ་བྱེད་པ་དང་། དགེ་རྩ་བསྒྲུབས་ན་སྔར་བསགས་པའི་སྡིག་འབྲས་ད་ལྟའི་དགེ་རྩ་འདིས་དག་པར་བྱས་ནས་ལེའུ་ལྟ་བུ་གཅིག་རྫོགས་ངེས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པར་རྩ་བ་རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་འཕྲལ་གྱི་རྐྱེན་དེ་དག་ལ་འདི་དང་འདིས་ང་ལ་གནོད་པ་བྱས་བྱུང་སྙམ་ནས་དེར་ཁྲོ་ན་སླར་ཡང་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུན་མི་ཆད་པར་འོང་བས། དེ་དག་གི་རྐྱེན་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་བཞིན་དུ་གསར་དུ་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་གསུངས་ཏེ། གཞན་ལ་གནོད་ལན་བྱེད་པ་དང་། ཡང་ཞེ་སྡང་དྲག་པོས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ་གཞན་ལ་གནོད་སེམས་ཀྱི་བློ་བཅངས་ན་ཁྲོ་བའི་རྣམ་སྨིན་སྡུག་བསྔལ་མ་འོངས་པ་ན་མྱོང་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུའམ་དང་དུ་བླངས་པ་ལྟ་བུས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ས་བོན་ཉིད་དུ་ཇི་ལྟ་བུར་ན་འཁྲིད་པར་བྱེད་དེ་དེ་ལྟར་བྱེད་མི་རིགས་ཞེས་གསུངས།

ར གང་ཞིག་རང་གིས་ཉེས་པར་སྤྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུའི་ཁྱད་པར་ཞེས་པ་ནས། གཙགས་ཆ་རྣོན་པོའི་ལས་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་བསྲན་བྱ་བ་ལྟར། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་རིགས་སོ། །ཞེས་གདམས་གནང་བ་སྟེ། ང་ཚོ་བོད་མི་བྱེ་བྲག་པའི་གནས་ཚུལ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་བོད་པ་སྤྱི་ལའང་གོང་དུ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར། དགྲ་སྡེས་རང་ཡུལ་བཅོམ་པའི་གནས་ཚུལ་བྱུང་བ་དེ་རྩ་བ་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ཐག་ཆོད། ངས་ནི་འདི་ལྟར་དྲན་བཞིན་ཡོད། མཐའ་གཅིག་ཏུ་ང་ཚོ་ཚེ་རབས་སྔ་མར་བོད་པར་སྐྱེས་ནས་དེས་ལས་ངན་བསགས་པ་ཡིན་དགོས་པ་ཨེ་ཡོད། འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ཆེ་ཆུང་ཇི་ཙམ་མྱོང་བའི་སྟོབས་དེ་དང་མཚུངས་པའི་ལས་དུས་དང་གནས་འདྲ་མིན་དུ་བསགས་པ་རྣམས་དུས་ཚོད་གཅིག་དང་ས་ཆ་གཅིག་ལ་ང་ཚོ་སྐྱེས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་འབྲས་བུ་དུས་ཐོག་ཏུ་སྨིན་པ་ཡིན་སྲིད། ཡང་རྩ་བ་བོད་ཡུལ་དེ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ས་དར་རྡོ་དར་དུ་སོང་བའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། ཆོས་ཁས་བླངས། ཆོས་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱེད་བཞིན་དུ་ཆོས་ཁྱད་དུ་གསོད་མཁན་མང་པོ་ཡོད་པས་ཆོས་ལ་བརྟེན་ནས་སྡིག་པ་མང་པོ་བསགས་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་ལས་ངན་གྱི་འབྲས་བུ་ཏན་ཏན་འོང་། ཡང་རྐྱེན་གཞན་ནི་ང་ཚོས་སྤྱི་པའི་ལས་དོན་རྣམས་ཚགས་ཚུད་པོ་མ་བྱུང་བ་དང་། ལྷག་པར་སྐུ་མདུན་སྐུ་གོང་མའི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ནས་ཐོག་མའི་འཆར་གཞི་དང་དམིགས་ཡུལ་ཇི་བཞིན་འགྲོ་མ་ཐུབ་པར་འཐུས་ཤོར་ནས་རྐྱེན་ངན་བྱུང་བ་དང་། དེའི་དབང་གིས་ད་ལྟ་ང་ཚོ་ཐབས་སྐྱོ་པོར་གྱུར་པ་དེ་གསལ་པོ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་ང་ཚོས་སྤྱི་པའི་དོན་དུ་རྒྱ་མིར་ཁོང་ཁྲོ་དང་མི་དགའ་བ་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། དངོས་གནས་ས་གནས་ས་ཐོག་གི་བོད་པར་སྡུག་སྦྱོང་གཏོང་མཁན་གྱི་རྒྱ་དཔོན་བྱེ་བྲག་པ་ཞིག་ལ་མཚོན་ནའང་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་དེར་ཕན་སེམས་བྱེད་པ་ལས་གནོད་པའི་བསམ་པ་གཞར་ཡང་མི་སྐྱེ་བ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ཡང་ཕན་སེམས་བྱེད་དགོས་ཞེས་པ་གང་ཟག་དེས་ང་ཚོར་མ་བབས་པ་དང་མ་འོས་པ་བྱས་པ་རྣམས་ལ་དག་པ་སྟེར་བ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་མ་རེད། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དོན་སྒྲུབ་པར་ལས་རབ་འབྱམས་ཞེས་མང་པོ་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡོང་མི་ཤེས། དེས་ན། བཟོད་པ་བསྒོམ་ཞེས་པ་གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་མི་གཏོང་བ་ལ་ཟེར་བ་ལས་སྡུག་སྒོམ་རྒྱག་པ་གཅིག་པུ་ལ་ཟེར་བ་མིན། དངོས་ཡོད་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཐོག་ནས་བདེན་པ་བདེན་སར་འཁྱོལ་བར་བྱས་པ་དེ་བཟོད་པ་མ་བསྒོམས་པ་གཏན་ནས་མིན། རང་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་རྒྱུད་གནག་སེམས་དང་གནོད་སེམས་སོགས་ཁྲོ་བ་དང་ཞེ་སྡང་གི་གཞན་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་ལྷག་ཏུ་སྙིང་རྗེ་བསྒོམས་པ་དེ་ལ་བཟོད་པ་བསྒོམས་པ་ཟེར། ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕ་རོལ་པོས་མ་འོས་པ་དང་མ་འཚམ་པའི་བྱ་བ་ངན་པ་བྱས་པ་རྣམས་བྱུང་རྒྱལ་དུ་བཞག་ན། ད་དུང་ཕ་རོལ་པོས་སྡིག་པ་མུ་མཐུད་ནས་གསོག་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་པོར་བརྩེ་བའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་བྱ་བ་ངན་པ་བཟློག་དགོས། དེས་ན། ང་ཚོས་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་དང་རན་པ་ཡིན། མི་ཕལ་པ་དང་ཆོས་ཁས་མི་ལེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་བལྟས་ཀྱང་དེ་རླབས་ཆེན་པོར་མཐོང་བ་ཡིན། དོན་མེད་པར་ཕ་རོལ་པོས་རང་ལ་གནོད་པ་བྱས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ནང་དུ་ཚུད་ནའང་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཞི་བདེ་མ་བརླགས་པའི་ཐོག་ནས་སྐབས་དང་འཚམས་པར་ཕ་རོལ་པོར་ལན་སློག་པ་དེ་རླབས་ཆེན་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་གི་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ནའང་དེ་ལྟར་བྱེད་མཁན་གྱི་མི་དེ་གྲུང་པོ་རེད། སེམས་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ཏེ་གཉིད་མ་ཁུག་པ་དང་། ལྟོ་ཆས་ལ་བྲོ་བ་མེད་པ་སོགས་མེད་པར་རང་ཉིད་ཞི་དུལ་གྱི་ངང་དུ་བསྡད། ཟས་ཞིམ་པོ་ཟོས། གཉིད་སྐྱིད་པོ་ཁུག །ལག་ལེན་གྱི་ཐོག་ནས་ཕ་རོལ་པོར་ཁ་གཏད་ཤུགས་ཆེན་པོ་བཅགས་ན་དེ་རླབས་ཆེན་རེད་མི་འདུག་གམ། ཁ་གཏད་གཅོག་པ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པར་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་རོ་སྟོད་ན་ནས་བསྡད་ན་གླེན་པ་རེད།

དེ་ལྟ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་རྣམས་བྱབ་ཆུང་གི་བསམ་བློ་གཏན་ནས་མིན། ཡང་འགའ་ཞིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཟེར་བ་བྱབ་ཆུང་བ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་སྲིད་ཀྱང་ངས་ནི་དེ་དག་གྲུང་པོ་ཞིག་ཏུ་རྩི་བཞིན་ཡོད། དུས་རྒྱུན་དུ་ལག་ལེན་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་བསླབ་བྱ་གང་གནང་ཡོད་པ་ལྟར་བསྒྲུབ་དགོས། བསྟན་པའི་སྤྱི་དགྲ་དང་བླ་མའི་སྒོས་དགྲ་ལྟ་བུ་ལ་ཁྲོ་སེམས་བྱེད་མི་ཉན་པར་མ་ཟད་ལྷག་ཏུ་སྙིང་བརྩེ་དགོས་ན་མི་སྒེར་ལ་གནོད་པ་ཕྲན་བུ་བྱེད་མཁན་ལ་ལྟ་ཅི་སྨོས། ང་ཚོ་ཁ་ཤས་ཆེ་ས་སྤྱི་པའི་དོན་བརྗེད། ཆུང་ཙག་ཅིག་ལའང་ཨམ་གཙིགས་སྡོམ་མཁན་འདུག་པ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་བྱབ་ཆུང་རེད།

ག གང་ཞིག་རང་གིས་སྔོན་ཉེས་སྤྱོད་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཕུགས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་ཡས་པ་ལྡོག་པའི་དོན་དུ་འཕྲལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་ལ་ཆེས་ཤིན་ཏུ་བཟོད་པར་རིགས་སོ། །

གསུམ་པ་སྔར་ཡུན་རིང་བསགས་པའི་དགེ་བ་འཇོམས་པས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རིགས་པ་ལ་གཉིས། དཀྱུས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཞར་བྱུང་གི་དོན་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་དཀྱུས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ལ་ཁྲོས་པ་ཡིས། །ཞེས་པ་ནས། མི་བཟོད་ལས་གཞན་སྡིག་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །

ར མི་བཟོད་པ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་གྱིས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པ་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པ་ཤེས་བཞིན་དུ་ཉོན་མོངས་པ་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ནས། ཁོང་ཁྲོ་བ་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཞེས་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག མི་བཟོད་པ་ནི་རྣམ་སྨིན་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་ཡངས་པ་འཕེན་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། བརྒྱད་པ་དང་ཞེས་པ་བརྒྱད་བཀག་ལ་ཟེར།14 སྒོ་དུ་མ་ནས་བཤགས་བསྡམ་བྱས་ན། ལམ་བུལ་དུ་སོང་བ་སོར་མ་ཆུད་ཀྱང༌རྣམ་སྨིན་མྱོང་བ་འདག་པར་འགྱུར་བས་འབད་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་ཞར་བྱུང་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། ཡུལ་རྟེན་གཉིས་ཀ་བྱང་སེམས་མིན་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། འདིར་ནི་མདོ་ཙམ་སྟེ་མདོ་བཏུས་དང་བསླབ་བཏུས་ངེས་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ན་འཕྲལ་དུ་མ་སྐྱིད་པ་བྱེད་པར་མ་ཟད། དགེ་རྩ་འཇོམས་བྱེད་ཡིན་པ་གསལ་བར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན། ང་ཚོ་སུ་དང་སུ་ཡིན་ནའང་ཁོང་ཁྲོ་མི་སྐྱེ་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱས་ན་ལེགས། སྐྱེས་ཀྱང་གང་ཉུང་ཉུང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ལྷག་པར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས། འདུལ་བ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་སྡོམ་ལས། རབ་ཏུ་བྱུང་བ་གཞན་ལ་གནོད་པ་དང༌། །གཞན་ལ་འཚེ་བ་དགེ་སྦྱོང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཞན་ལ་འཚེ་བ་མེད་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་བར་ཐོག་མར་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་ལ། དེ་ཡང་རང་དང་ཉེ་བ་དག་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གཞན་གྱི་སྲོག་ཆགས་ལ་ཁྲོ་སེམས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་གམ་ན་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཁྲོ་བ་ཡིན། དཔེར་ན། རང་ལ་ཁྱིམ་མཚེས་ཡག་པོ་ཞིག་ཡོད་ནའང་ད་དུང་དེའི་སྐྱོན་མཐོང་བ་ལྟ་བུ་དང་། གྲྭ་ས་གྲྭ་ཚང་གི་ནང་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལའང་རྣ་བ་ཀྲོང་ནས་ཉན་ན་མ་འགྲིག་མ་འཐུས་པ་མང་པོ་གོ་རྒྱུ་ཡོད། འདི་དག་མིའི་ཆོས་ཉིད་རེད། སྤྱིར་དེ་ལྟར་ཡིན་ནའང་ཚང་མས་གཟབ་དགོས་པ་གལ་ཆེ། ཉེས་པ་ཧ་ཅང་འབྱུང་ཉེ་བ་དང་། དེ་བྱུང་ན་ཉེན་ཁ་ཆེ་བ། བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་གནོད་པ་དང་། རང་ཉིད་སྒེར་ལའང་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་མ་སྐྱིད་པ། ཕྱི་བཀྲ་མ་ཤིས་པ། ནང་དོན་མ་འགྲུབ་པ་སོགས་འོང་བས་ཁོང་ཁྲོ་ལ་ཉེས་དམིགས་ཆེན་པོར་བལྟས་ཏེ། བག་ཟོན་བྱ་དགོས་པ་ལས་ཁོང་ཁྲོ་དང་དུ་ལེན་ཐུབ་ན་དཔའ་དང་བློ་ཁོག་ཡོད་པའི་ཁུལ་དུ་བརྩིས་ནས་དང་དོད་བྱེད་མི་ཉན། ང་ཚོས་ཞེ་ཐག་པ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཞེས་པ་མ་རུང་བ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པའི་ངོས་འཛིན་གསལ་པོ་བྱུང་བའི་དུས་དེ་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ལ་བག་ཟོན་བྱེད་པ་དང་། དེ་དང་དུ་ལེན་མི་འོས་སྙམ་པའི་བློ་ཞིག་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་ཡོང་བས་དེས་ཀྱང་ཁོང་ཁྲོ་ཇེ་ཆུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་པ་འོང་།

བཞི་པ་མི་བཟོད་པའི་སྐྱོན་མང་པོ་བསམས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་དགག་པ་ནི། ཙ མི་སྡུག་གཟུགས་སུ་བྱེད་ཅིང་དམ་པ་མིན་པར་བཀྲི། །ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕྲོག་བྱེད་ཅིང༌། །མི་བཟོད་པ་ཡིས་མྱུར་དུ་ངན་འགྲོར་སྐྱུར་བར་བྱེད། །

ར གཞན་ཡང་མི་བཟོད་པ་གཞན་ལ་གནོད་པར་བྱེད་མི་ནུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་འཇོམས་པར་བྱེད་ལ། ནུས་པ་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བདག་དང་གཞན་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་འདི་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས། མི་སྡུག་གཟུགས་སུ་བྱེད་ཅིང་དམ་པ་མིན་པར་བཀྲི། །ཞེས་གསུངས་པ་དངོས་གནས་རེད། མི་བཟོད་པར་གཞན་ལ་གནོད་ལན་གནོད་པས་འཇལ་བའི་ཁྲོ་སེམས་སྐྱེས་ཀྱང་གཞན་ལ་གནོད་པ་བྱེད་མི་ནུས་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ནི་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེས་ཀྱང་སེམས་མ་སྐྱིད་པའི་ངང་དུ་སྡོད་རྒྱུ་རེད། འཇིག་རྟེན་པའི་ཁ་རྒྱུན་དུ། ཚིག་པ་ཟ་ན་ཚིགས་རྡོག་ལ་སོ་ཐོབས་ཟེར་བ་བཞིན། རང་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་རྡོག་ལ་སོ་འདེབས་རྒྱུ་ལས་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཁོ་ན་འཇོམས་གསུངས་པ་ཤིན་ཏུ་བདེན། རང་ཉིད་ཀྱི་སེམས་འཁྲུགས་ཏེ་ཆིག་ལབ་བྱེད་པའམ་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོར་ཁུ་ཚུར་གཞུས་ན་ལས་གཞན་ཅང་བྱེད་རྒྱུ་མེད། ནུས་པ་ཡོད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་ཕུང་ཚབས་ཆེ་བར་རང་ཉིད་མ་སྐྱིད་པའི་ཞོར་ལ་བྱ་བྱེའུ་ཚུན་བཟོད་མ་བདེ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྱི་གཅིག་ཟུག་ན་ཁྱི་གཞན་རྣམས་ཟུག་འོང་བ་བཞིན། མདོར་ན། ཕུ་དཀྲོག་མདའ་དཀྲོག་བྱེད། འཕྲལ་དུའང་མི་སྡུག་པའི་གཟུགས་སུ་བྱེད་ཅིང་སྟེ་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་གདོང་ལ་མཛེས་པོ་གཏན་ནས་མེད། མི་གདོང་མཛེས་པོ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ནའང་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་པའི་སྐབས་མིག་གིས་ལྟ་སྟངས་དང་རྣམ་འགྱུར་ལ་བལྟས་ན་དེ་དང་རྒྱང་རིང་ཙམ་བསྡད་ན་བཟང་སྙམ་པ་འོང་། ཐ་ན་ཁྱི་དང་ཞི་མི་ཡང་ཁྲོ་གཉེར་བསྡུས་ན་ཟོན་བྱེད་དགོས་པ་བཞིན་རེད། ཁྱི་ལྟ་བུས་རྣ་བ་བསྙལ། མཇུག་མ་གཡུག་པ་སོགས་བྱས་ན་འཆམ་པོ་བྱེད་འདོད་པ་འོང་།

དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མི་གཡོ་སྒྱུ་ཅན་རྣམས་གཏིང་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ནའང་ཁ་ནས་ཧེ་ཧེ་ཞེས་གད་མོ་དགོད་མཁན་དེ་འདྲའང་ཡོད། ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་ཤོར་ཏེ་བདེན་མི་བདེན་དབྱེ་བ་དང་། ངོ་ཚ་ཁྲེལ་ཡོད་སོགས་རྩ་བ་ནས་མེད་པར་བྱས་ན་དམ་པ་མིན་པར་བཀྲི་བ་ཡིན།

ཚུལ་དང་ཚུལ་མིན་ཤེས་པའི་རྣམ་དཔྱོད་འཕྲོག་བྱེད་ཅིང༌། །མི་བཟོད་པ་ཡིས་མྱུར་དུ་ངན་འགྲོར་སྐྱུར་བར་བྱེད། །ཅེས་ཁོང་ཁྲོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་ན་ལུས་ཀྱིས་རྣམ་འགྱུར་བསྟན་པའམ། ངག་གིས་ཚིག་སྨྲས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་དེས་འཕྲལ་དུ་ཕན་གནོད་གང་ཡོད་དང་། ཕུགས་སུ་ཕན་གནོད་གང་ཡོད་དཔྱོད་དབང་མེད་པར་སྨྱོན་པ་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ང་ལྷ་སར་ཡོད་པའི་སྐབས་ཤིག །ཀ་སྦུག་ནས་ཡོང་བའི་སྣུམ་འཁོར་ཁ་ལོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་སྣུམ་འཁོར་ལ་སྐྱོན་ཤོར་ཏེ་རླངས་འཁོར་གྱི་འོག་ཏུ་འཛུལ་སྐབས་སྣུམ་འཁོར་གྱི་ལྕགས་རིང་ལ་མགོ་བརྡབས་པ་དང་། སྤྲོ་ལངས་ཏེ་མགོ་བརྡབ་སྐྱོར་བརྒྱབ་སོང་། དེ་ལྟར་བྱས་པས་རང་ཉིད་ཀྱི་མགོ་ལ་གྱོང་རག་པ་ལས་སྣུམ་འཁོར་ལ་གང་ཡང་མི་གནོད། གཞན་ཡང་། རྒྱ་མི་ཧམ་ཙེ་ཞེས་པ་རྒྱ་རྩི་གཏོང་མཁས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཉིན་ཞིག་ཁོང་ཁྲོ་ལངས་ཏེ་རང་ལ་དཀར་ཡོལ་རྩ་ཆེན་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བཅགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་ཞི་བའི་སྐབས་དཀར་ཡོལ་ཆག་འཕྲོ་ལག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་དབུགས་རིང་འཐེན་ནས་བསྡད་འདུག་པ་སྔར་སྐུ་གོང་མ་ཞལ་བཞུགས་པའི་སྐབས་ཡོངས་འཛིན་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་ཕྱི་ཞིག་རྒྱ་རྩི་གཏོང་དུ་འགྲོ་སྐབས་མཐོང་འདུག་ཅེས་གླིང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་བྱུང་།

ག གཞན་ཡང་མི་བཟོད་པ་ནུས་པ་མེད་པས་ནི་རང་ཉིད་ཁོ་ན་འཇོམས་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཁོང་ཁྲོ་དགག་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་བཟོད་པ་བསྟེན་པར་རིགས་པ་ལ་གཉིས། བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་བསམ་པ་དང༌། དོན་བསྡུས་ཏེ་བཟོད་པ་བསྟེན་པར་གདམས་པའོ། །

14 ཚིག་མཛོད་དུ། གདོང་དུ་རྒོལ་ཞིང་ཚིག་གིས་བསྡིགས་པ་སྟེ་བཀའ་བཀྱོན་པ། (དཔེར་ན།) ཕྱོགས་གཉིས་མི་མཐུན་པས་ཕན་ཚུན་བརྒྱད་བཀག་བྱེད་པ། ཞེས་གསལ།

བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ།

དང་པོ་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་མང་པོ་བསམ་པ་ནི། ཙ བཟོད་པས་བཤད་ཟིན་དང་འགལ་ཡོན་ཏན་རྣམས་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ལྷ་མིའི་སྐྱེ་དང་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར། །

ར གལ་ཏེ་མི་བཟོད་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡིན་ན་དེ་དང་འགལ་བ་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། བཟོད་པ་ལ་རིག་པར་བྱའོ། །

ག གལ་ཏེ་མི་བཟོད་པའི་སྐྱོན་དེ་དག་ཡིན་ན་དེ་དང་འགལ་བ་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་པའི་ཁོང་ཁྲོའི་སྐྱོན་དང་འགལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བྱེད་དོ། །དེ་ཡང་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་གཟུགས་མཛེས་པ་ཐོབ་ཅིང༌། ཞེས་གོང་དུ་ཞུས་པ་བཞིན་བཟོད་པའི་ངང་ཚུལ་ཅན་རྣམས་དུས་ནམ་གྱི་ཚེའང་བག་དྲོ་པོ་དང་། ལྷོད་ཤིག་ཤིག །ཀུན་གྱིས་བསྟོད་བསྔགས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འཕྲལ་དུའང་བཞིན་མི་སྡུག་པ་མེད་པ་སོགས་འབྱུང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོའི་མདོ་ལས། ཅི་འདྲ་བ་ཡི་ལས་བྱས་པ། །འབྲས་བུ་དེ་འདྲ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དེ་ཡང་བཟོད་པ་བསྒོམས་པས་མ་འོངས་པར་སྐྱེ་བ་ལེན་པའི་ཚེ་ནའང་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་རྣམས་བཟང་པོ་འབྱུང་། སྐྱེ་བོ་དམ་པ་རྣམས་ལ་ཕངས་ཤིང་གཅེས་པ་དང༌། ལུགས་ཏེ་རིགས་པ་དང་ལུགས་མིན་པ་མི་རིགས་པ་སྟེ་ཚུལ་དང་ཚུལ་མ་ཡིན་པ་ཤེས་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར་ཞིང༌ཤི་བ་དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ནི་ལྷ་དང་མིའི་སྐྱེ་བ་ལེན་པ་དང༌། ཁོང་ཁྲོ་བ་སོགས་ཀྱིས་བསགས་པའི་སྡིག་པ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་རྣམས་བསམས་ལ་བཟོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་དོ། །

གཉིས་པ་བཟོད་པ་གཞན་ཇི་ལྟར་བསྟེན་པའི་ཚུལ་ནི། ཙ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནས། བསྔགས་པའི་བཟོད་པ་རྟག་ཏུ་མྱུར་བསྟེན་བྱ། །

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་དང་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཀྱིས། །ཁྲོ་དང་བཟོད་པའི་སྐྱོན་ཡོན་ཏེ་སོ་སྐྱེའི་ཁྲོ་བའི་སྐྱོན་དང་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བཟོད་པའི་ཡོན་ཏན་རིག་པར་བྱས་ཏེ། །མི་བཟོད་སྤངས་ནས་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །བསྔགས་པའི་བཟོད་པ་སྟེ་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་རྟག་ཏུ་མྱུར་བསྟེན་བྱ། །ཞེས་པ་ནས། མི་བཟོད་པ་སྤངས་ནས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བཟོད་པ་ཁོ་ན་བསྟེན་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

ག སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་སོ་སོ་སྐྱེ་བོས་ཁྲོས་པའི་སྐྱོན་ཉེས་དམིགས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བསྟེན་པར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་དབྱེ་བ་ནི། ཙ བཟོད་པ་གང་ཞིག་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་བསྔོས་ཀྱང༌། །བཟོད་པའི་འཁོར་གསུམ་ལ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་དམིགས་པ་ཡོད་ན་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའོ། །སྟེ་འཇིག་རྟེན་པའི་བཟོད་པའོ། །དམིགས་པ་མེད་ན་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་བསྟན། །

ར ད་ནི་བཟོད་པ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་འདས་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ཞེས་བསྟན། །

ག བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་ལ་འཇིག་རྟེན་ལས་མ་འདས་པ་དང༌འདས་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ནི། རྫོགས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞེས་པའི་རྐང་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ། སྔར་བཤད་པ་ལས་ཤེས་པར་ནུས་སོ། །

བཞི་པ་ས་འདིར་འབྱུང་བའི་དག་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཙ ས་དེར་རྒྱལ་སྲས་བསམ་གཏན་མངོན་ཤེས་དང༌། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར། །དེས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ནི། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་འཇོམས་པར་ནུས་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ས་དེར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི་བཟོད་པ་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་ཙམ་དུ་མ་ཟད། གཞན་ཡང་། བསམ་གཏན་བཞི་དང་། གཟུགས་མེད་བཞི་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྔ་དག་པ་དང༌། དེ་དག་གི་སྟོབས་ལས་ས་འདིར་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་མངོན་གྱུར་པ་སྤངས་ཏེ། བསྲབས་ཤིང་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་འཇིག་རྟེན་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་འདོད་པ་ལ་ཆགས་པའི་འདོད་ཆགས་འཇོམས་པར་ནུས་པ་ལ་མཁས་པར་འགྱུར།

ར ས་དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམ་པར་དག་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ཏེ། ཞེས་པ་ས་བཅུ་པའི་མདོར་གསུངས་པ་ཡིན་འདྲ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འོད་བྱེད་པ་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་ཤེས་མཐའ་ཡས་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། གཟུང་བྱ་ཅི་ཡང་མེད་དོ་སྙམ་ནས་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ། །དེ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཅི་ཡང་མེད་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ལས་ཡང་དག་པར་འདས་ཏེ། སྔ་མ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་རགས་པ་མེད་པ་དང་། ཡང་འདུ་ཤེས་ཕྲ་བ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་སྟེ་འདུ་ཤེས་མེད་འདུ་ཤེས་མེད་མིན་སྐྱེ་མཆེད་བསྒྲུབས་ཏེ་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཞེས་པནས། མི་གཉིས་པ། ཞེས་པ་དམིགས་པ་མེད་པའམ། ཡང་ན། རྣམ་རྟོག་མེད་པའི་དོན་ཡིན་ནམ། ཚད་མེད་པ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་འཇོམས་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རོ། །

ག ས་གསུམ་པ་དེར་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལ་བཟོད་པའི་ཕར་ཕྱིན་དག་པ་དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞི་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཀྱང་གི་སྒྲ་ནི་ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་ཀྱང་རྟག་ཏུ་སྤོང་ཞེས་འབྱུང་བ་ལྟར་བདེའོ། །

གསུམ་པ་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་ནི། ཙ སྦྱིན་སོགས་ཆོས་གསུམ་དེ་དག་ཕལ་མོ་ཆེར། །བདེ་བར་གཤེགས་པས་ཁྱིམ་པ་རྣམས་ལ་བསྔགས། །
ཏེ་སྒྲུབ་སླ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་ཞེས་བྱའི་ཚོགས་ཀྱང་དེ་དག་ཉིད། །
སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱི་བདག་ཉིད་སྐུ་ཡི་རྒྱུ། །

ར དེ་ལྟར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པར། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་སྐུ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་ནོ། །

ག ད་ནི་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་གྱི་རྟེན་གྱི་ཁྱད་པར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། བཟོད་པ་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་སེམས་གཙོ་ཆེའོ། །སྤྱིར་སྦྱིན་པའི་ནང་གི་ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱིན་པ་དང་། མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པར་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ། ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པར་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་བཅས་ཕྱིན་དྲུག་བསྡུ་ལུགས་ཤིག་ཡོད། བྱང་སེམས་རབ་བྱུང་རྣམས་ལ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་བསྒྲུབ་སླ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཚོགས་གཉིས་ཀའི་རྒྱུའོ། །

བཞི་པ་སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཙ རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཉི་མ་ལ་གནས་འོད་བྱེད་འདི། །རང་གཏོགས་མུན་རྣམས་དང་པོ་ཡང་དག་བསལ་བྱས་ནས། །འགྲོ་བའི་མུན་པ་རྣམ་པར་འཇོམས་པར་མངོན་པར་འདོད། །ས་འདིར་ཤིན་ཏུ་རྣོ་བར་གྱུར་ཀྱང་ཁྲོ་མི་འགྱུར། །ཞེས་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཉི་མ་དང་འདྲ་བའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པའི་ས་འོད་བྱེད་པའི་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ། རང་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པས་མུན་པ་རྣམས་དེས་བསལ་བ་དང་དུས་མཚུངས་སུ། གང་ཟག་གཞན་འདུལ་བར་འོས་པའི་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་གི་རྒྱུད་ཀྱི་མུན་པ་རྣམས་འཇོམས་པར་མངོན་པར་འདོད་ཅེས་དང་། ཚིག་རྐང་ཐ་མས་ས་འདིར་བཟོད་པའི་ཉམས་ལེན་ཆེས་ལྷག་པ་ཐོབ་པའི་ཚུལ་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པའོ།། །།

ར ད་ནི་རྟེན་ལ་སོགས་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཆེ་བར་བརྗོད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་གསུམ་པའི་སྐབས་རྫོགས་པར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པའོ།། །།

ག ས་འོད་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་ཉི་མ་ལ་གནས་པ་འདི་ནི་རང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་གསུམ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

སེམས་བསྐྱེད་བཞི་པ།

བཞི་པ་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་བསྟན་པ། སའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ། སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་འདིར་བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཡོན་ཏན་མ་ལུས་བརྩོན་འགྲུས་རྗེས་འགྲོ་ཞིང༌། །བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་ཚོགས་ནི་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ། །བརྩོན་འགྲུས་གང་དུ་འབར་བར་གྱུར་པ་ཡི། །ས་དེ་བཞི་པ་འོད་ནི་འཕྲོ་བ་འོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྔར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་མ་འོངས་པར་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ཞིང་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ཡོད་ན་འབྱུང་ལ་བརྩོན་འགྲུས་མེད་ན་མི་འབྱུང་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་ངེས་པར་མ་ཟད་བསོད་ནམས་དང་བློ་གྲོས་ཏེ་ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་རྒྱུ་བརྩོན་འགྲུས་ས་གང་དུ་འབར་བར་འགྱུར་བ་ཡི་ས་དེ་ལ་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་གསུངས།

ར ད་ནི་སྦྱིན་པ་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་པས་ཞེས་པ་ནས། སྔར་ཉེ་བར་བཀོད་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསགས་པ་སྤྲོས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ནི་ཐོབ་པ་དང་མ་ཐོབ་པ་འཕེལ་བ་དང་ཐོབ་པ་ཞེས་ཐོབ་པ་ལ་གོང་དུ་འཕེལ་བ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལ་གསར་དུ་ཐོབ་པ་སྲིད་པས་ཡོན་ཏན་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་རྒྱུ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་བཞི་པ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

ག ད་ནི་ས་འདིར་ཕར་ཕྱིན་དང་པོ་གསུམ་ལས། བརྩོན་འགྲུས་ལྷག་ཅིང་ལྷག་མ་དྲུག་ལས་དམན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ས་འདིར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ལྷག་པའོ། །

གཉིས་པ་སའི་ངེས་པའི་ཚིག་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེར་ནི་བདེར་གཤེགས་སྲས་ལ་རྫོགས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ལྷག་བསྒོམས་པ་ལས་སྐྱེས་པའི། །སྣང་བ་ཟངས་ཀྱི་འོད་པས་ལྷག་འབྱུང་ཞིང༌། །

ར ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ནས། འཕགས་པའི་ལམ་ཡན་ལག་བརྒྱད་པ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་མདོར་བསྟན་ནས། རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། དེ་ལ་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞི་ནི། ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་བརྟུན་པ་ཅན་དང་ཞེས་པ་གུས་སྦྱོར་དང་རྟག་སྦྱོར་གྱི་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཟེར། ཤེས་བཞིན་དང་དྲན་པ་དང་ལྡན་པར་གྱུར་ནས། ཞེས་པ་ནས། བརྣབ་སེམས་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་སྤངས་ཏེ། ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ཀྱི་རྙེད་སོགས་བཞི་འདོད་པའི་བརྣབ་སེམས། མ་རྙེད་པ་སོགས་བཞིའི་རྐྱེན་གྱིས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སྟེ། མདོར་ན། འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་སྤངས་པའི་དོན་ནོ། །ཕྱིའི་ལུས་ལ་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ལྟ་ཞིང་གནས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། འདུན་པས་རྒྱུ་བྱས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འགྲུབ་བྱེད་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་སྡུག་བསྔལ་ལ་དམིགས་ནས་དབེན་པ་ལ་གནས་པ། ཀུན་འབྱུང་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་པ། འགོག་པ་ལ་གནས་པ་སྡུག་ཀུན་རྣམ་པར་སྤོང་བས་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་ལམ་བདེན་སྒོམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང༌། སེམས་ཀྱིས་རྒྱུ་བྱས་ཏེ་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྤང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་དང་ལྡན་པའི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དབེན་པ་ལ་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

ག ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ས་འདི་ལ་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེ་ན། ས་བཞི་པ་དེར་ནི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྲས་པོ་ལ། ཞེས་པ་ནས། ས་འདིར་བྱང་ཕྱོགས་སོ་བདུན་རགས་པ་དང་ཕྲ་བ་ལ་ཆེས་མཁས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་འགྱུར་རོ། །

གསུམ་པ་སྤངས་པའི་ཁྱད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པའོ།། །།

ར ས་འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སྒོམ་པ་འབྱུང་བ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་འོད་འཕྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པའོ།། །།

ག རང་སྟེ་ཕྲ་བའི་འཇིག་ལྟའི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བ་སྟེ་དེ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་རང་རྐྱ་ཐུབ་པར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་ནི་ཀུན་བཏགས་ཡིན་པས་མཐོང་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྤངས་ཟིན། འདིའི་སྐོར་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་དུ་ཞིབ་ཚགས་པོ་དང་གསལ་པོ་འདུག །འདིར་སྒོམ་སྤང་ཡིན་པས་ལྷན་སྐྱེས་མ་གཏོགས་མེད། དེས་ན། སེམས་ཅན་སོགས་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ལ་བདག་ཕུང་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན། རང་སྡེ་གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་པ་ཞིབ་ཚགས་བྱས་ན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་ཀྱང་། ཐལ་འགྱུར་བས་གཞལ་ཚེ་ཀུན་བཏགས་སུ་གསུངས། དེ་ཡང་བདག་ཕུང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་དབང་སྒྱུར་བ་པོ་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་སྟེ། རྗེ་ཁོལ་ལྟར་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ཡང་དེ་དག་གིས་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད་ཀྱང་། འདི་པས་གཞལ་ན་ཀུན་བརྟགས་སུ་འདོད། རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་བདག་ཏུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་རང་སྡེ་ཀུན་གྱིས་ཀུན་བཏགས་སུ་འདོད། ཟད་པའི་དོན་ཡང་ས་དེའི་སྤང་བྱར་གྱུར་པའི་བདག་འཛིན་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་སྤངས་པ་ཡིན་གྱི། ཐམས་ཅད་ཟད་པ་མིན་ནོ། །མདོས་ཀྱང་ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་འོད་འཕྲོ་བ་ཅན་འདི་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བདག་དང༌། ཞེས་སོགས་ཀྱི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེ་ལས་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཞི་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

སེམས་བསྐྱེད་ལྔ་པ།

ལྔ་པ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་བཀའ་བ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ས་ལྔ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པ། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་ལྔ་པའི་ངེས་པའི་ཚིག་བཤད་པ་ནི། ཙ བདག་ཉིད་ཆེ་དེ་བདུད་རྣམས་ཀུན་གྱིས་ཀྱང༌། །སྦྱང་དཀའི་ས་ལ་ཕམ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། བདག་ཉིད་ཆེ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ས་འདིའི་མིང་སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱའོ། །

ག བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ས་ལྔ་པ་སྦྱང་དཀའ་བ་ལ་གནས་པ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་ལྟ་གནས་ཟློག་བྱེད་པ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བདེན་པ་ལ་མཁས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བློ་བཟང་བདེན་རང་བཞིན། །ཞིབ་མོ་རྟོགས་ལའང་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་འཐོབ། །དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པའོ།། །།

ར བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། བསམ་གཏན་ལྷག་ཅིང་བློ་བཟང་བདེན་རང་བཞིན། ཞེས་པ་ནས། འགྲོ་བར་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བ་རྟོགས་པས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཉོན་མོངས་པའི་རིམས་ནད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་ཞི་བས་ཟད་པ་དང་མི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །མི་གཉིས་པ་སྟེ་གཉིས་མེད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་པར་བསྒྲུབས་པས་ལམ་ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་བདེན་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས། སྦྱང་དཀའ་བ་ཞེས་བྱ་བ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པའོ།། །།

ག ས་ལྔ་པ་འདིར་ཕར་ཕྱིན་བཅུའི་ནང་ནས་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཉིད་ཆེས་ལྷག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཉེས་པས་གཏན་མི་རྫི་བ་འདིར་ཐོབ་པ་འདྲ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་སོགས་ལ་འདིར་མེད་པའོ། །ཞེས་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་གསུངས་པ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་པའི་ཉོན་མོངས་རགས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྡུག་བདེན་དང་། ཀུན་འབྱུང་དེ་ཙམ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་དང་། དེ་འདྲེན་བྱེད་ཀྱི་ལམ་བདེན་བཅས་བདེན་པ་རགས་པ་བཞི་དང་། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བློ་དོན་མཐུན་དང་། ལུགས་འདི་ནས་ཉོན་མོངས་སུ་བརྩི་བའི་ཉོན་མོངས་ཕྲ་མོ་དེ་དང་། དེས་ཀུན་ནས་བསླངས་པའི་ལས་གཉིས་ཀུན་འབྱུང་ཕྲ་མོ་དང་། དེའི་དབང་གིས་གྲུབ་པའི་སྡུག་བདེན་ཕྲ་མོ་སྤངས་པའི་འགོག་བདེན་ཕྲ་མོ་བཅས་བདེན་བཞི་ཕྲ་རགས་གཉིས་གསུངས། འདིར་ས་བཅུ་པ་ལས་ལྔ་པ་བ་15དེས་སྡུག་ཀུན་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་ན་རྣམ་གཞག་དེ་དག་གཏན་མི་རུང་ཞིང༌། ཞེས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པར་གསུངས་པས། འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་བཞག་ན་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་དེ་མངོན་དུ་བྱས་པ་ཞེས་འཇོག་མི་ཐུབ་ཅེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན། འགོག་བདེན་མངོན་སུམ་དུ་ཤེས་པ་སྟོན་པས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ལ་ཞེས་དེ་ལྟར་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་མ་བཞག་ན་མི་འགྲིག་པར་གསུངས། མྱང་འདས་མངོན་དུ་བྱས་པའི་ཚེ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་དགོས་པར་འབད་པ་དུ་མས་བསྒྲུབས་པས་ན། འགོག་བདེན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་སྨྲ་བ་ནི། མཐའ་མ་ཆོད་པའོ། །ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཐག་བཅད་ནས་གསུངས་པས། རྗེས་འཇུག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འགོག་བདེན་དོན་དམ་བདེན་པར་འདོད་པར་རྩོད་པ་མེད། འོན་ཀྱང་། འགོག་བདེན་གྱི་ངོ་བོ་ཆོས་ཉིད་ལ་འཇོག་རྒྱུ་ཡིན་ནམ་གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆ་ནས་འཇོག་མཁས་པ་རྣམས་ལ་མི་མཐུན་པ་ཡོད། གཞི་འགའ་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་སྟེ་གཞི་ཤེས་པ་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་བདེན་པར་གྲུབ་པ་བཅད་པ་ལ་དོན་དམ་བདེན་པར་བྱེད་ཀྱང༌། ཞེས་དེ་འདྲའི་བདེན་གྲུབ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པའི་དགག་བྱ་དང་། སེམས་བདེན་སྟོང་དེ་ཙམ་འགོག་བདེན་ལ་བཞག་ན་ང་ཚོའང་ཐོག་མ་ནས་འགོག་བདེན་རྒྱུད་ལྡན་དུ་འགྱུར་བས། ཁྱད་གཞི་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཁྱད་པར་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་དྲི་མ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་བཅོམ་པས་དྲི་མས་དག་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྟེང་ནས་ཆོས་ཉིད་འགོག་བདེན་དུ་འཇོག་དགོས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་ཚད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགག་བྱ་ཤེས་བྱ་ལ་མི་སྲིད་པས་མ་ཁྱབ་སྟེ། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས། གང་ཞིག་ཀུན་ཏུ་མ་ཤེས་ན། །སྲིད་པ་གསུམ་དུ་རྣམ་འཁོར་ལ། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ངེས་གནས་པའི། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་འདུད། །ཅེས་སེམས་བདེན་སྟོང་ལ་བཞག་པ་དང་། གང་ཞིག་འཁོར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་སྦྱང་བ་བྱས་པ་ལས། །དག་པ་དེ་ཉིད་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་གློ་བུར་བའི་དྲི་མ་རྣམས་གཉེན་པོས་སྦྱང་དགོས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་དེའི་སྟེང་ལ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་གཉེན་པོས་སྦྱངས་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡང་དེ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཅན་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་ནི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་དག་པ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་གི། ཞེས་པ་འགོག་བདེན་ལ་གོ་ཉེ་བ་འདུག །རང་རང་གི་སྐབས་ཀྱི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མས་ཀྱང་དག་པ་རེ་དགོས་ལ་དེ་ཉིད་ལ་འགོག་བདེན་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལྔ་པའི་རྣམ་པར་བཤད་པའོ།། །།

15 བཀྲས་ལྷུན་ཤིང་དཔར། མ་པ། ༧༡ན འདིར་ས་བཅུ་པ་ལས་ས་ལྔ་པ་བ་དེས་ཞེས་གསལ།

སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པ།

གཉིས་པ་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་བཤད་པ་ལ་བཞི། སའི་ངེས་ཚིག་དང་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པར་བསྟན་པ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ། ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གཟིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པ། སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །

དང་པོ་སའི་ངེས་ཚིག་དང་ཤེར་ཕྱིན་ལྷག་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་མཉམ་བཞག་སེམས་གནས་ཏེ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་མངོན་ཕྱོགས་ཤིང༌། །འདི་རྟེན་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ། །ཤེས་རབ་གནས་པས་འགོག་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་ཏེ་གྱུར་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་གནས་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་ཤིང༌། འདི་རྟེན་འབྱུང་བའི་ཞེས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་ཆེས་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་ལ་གནས་པས། སྐབས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འགོག་པ་སྟེ་འགོག་སྙོམས་འཐོབ་པར་འགྱུར། ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཕྱིར་ན་ས་འདི་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཞེས་བྱའོ། །

ག ས་ལྔ་པར་བསམ་གཏན་གྱི་ཕར་ཕྱིན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པས། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་སྟེ་མངོན་དུ་གྱུར་པར་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སེམས་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་ལ་གནས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པ་ས་ལྔ་པར་ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཞེས་པའི་དོན་ནི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་མི་དམིགས་པའི་ལམ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འཆད་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། ལྷག་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཞི་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ་རབ་འཕྲུལ་ནི་འཕྲུལ་དགའ་འོ། །

གཉིས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བསྔགས་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་བདེ་བླག་ཏུ། །མིག་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་འདོད་པ་ཡི། །ཡུལ་དུ་འཁྲིད་པ་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བློས། །མིག་ཉམས་ཡོན་ཏན་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་འགྲོ། །ཞེས་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་རང་གི་འདོད་པའི་གནས་སུ་བགྲོད་པ་ལ་མིག་ལྡན་སྐྱེས་བུ་གཅིག་གིས་ཡུལ་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་འཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལམ་གྱི་སྐབས་འདིར་ཡང་གནས་ལུགས་ལྟ་བའི་མིག་ཉམས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བླངས་པའམ་ཡོངས་སུ་བཟུང་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་མགོན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་སར་འཁྲིད་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས།

ར ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དེ་ལས་གཞན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཚོགས་རྣམས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་བྱེད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་རག་ལས་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཇི་ལྟར་ལོང་བའི་ཚོགས་ཀུན་ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་བློས། །མིག་ཉམས་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བླངས་ཏེ་རྒྱལ་ཉིད་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་འགྲོ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས། ཇི་ལྟར་སྐྱེས་བུ་མིག་དང་ལྡན་པ་གཅིག་གིས་ལོང་བའི་ཚོགས་མཐའ་དག་མངོན་པར་འགྲོ་བར་འདོད་པའི་ཡུལ་དུ་བདེ་བླག་ཏུ་ཁྲིད་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་ཀྱང་དེ་ལས་གཞན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་བླངས་ནས་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་ས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཅེས་བྱ་བར་འཇོག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཡང་དག་པའི་ལམ་དང་ལམ་མ་ཡིན་པ་མཐོང་བའི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག ཤེར་ཕྱིན་ལས་གཞན་པའི་སྦྱིན་སོགས་ཀྱི་ཚོགས་རྣམས། འབྲས་བུའི་སར་བགྲོད་པ་ཤེར་ཕྱིན་ལ་རག་ལས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སྦྱིན་པ་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔར་བལྟ་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །

གསུམ་པ་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གཟིགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཤད་པ་ལ་ལྔ། ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ། ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་བཟུང་བ། དེ་ལ་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ། སྣོད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཉན་པར་བསྐུལ་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལོ། །

དང་པོ་ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པར་དམ་བཅའ་བ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་དེ་ཡིས་ཆེས་ཟབ་ཆོས་རྟོགས་པ། །ལུང་དང་གཞན་ཡང་རིགས་པས་ཡིན་པས་ན། །དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་གཞུང་ལུགས་ལས། །ཇི་ལྟར་གནས་པའི་ལུགས་བཞིན་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་སེམས་བསྐྱེད་གོང་མ་སྦྱིན་སོགས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རྣམས་དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་སོགས་ནས་བླངས་ཏེ། རྩ་ཤེ་ནས་བསྟན་པའི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་མི་རྒྱས་པ་རྒྱས་སུ་བཏང་ནས་ཁ་བསྐངས་པ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པའི་སྐབས་སུ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟབ་མོ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་འདི་ནས་གསུངས་པ་ཡིན་པས་རྩ་ཤེའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བར་རྩོམ་པར་དམ་བཅས་པའོ། །

ར འདིར་སྨྲས་པ། འདི་རྟེན་འབྱུང་བའི་དེ་ཉིད་མཐོང་བ་དེ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་རང་གི་ངོ་བོ་ནི་མ་རིག་པའི་ལིང་ཐོག་མཐུག་པོས་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་གཡོགས་པ་བདག་ཅག་གི་ཡུལ་དུ་ཉེ་བར་འགྲོ་བ་མ་ཡིན་གྱི། ཞེས་རྟེན་འབྱུང་ཕྲ་མོའི་དོན་ལ་ཁེངས་སྐྱུང་གནང་བ་རེད། ས་དྲུག་པ་ལ་སོགས་པ་ས་གོང་མ་ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་ཉིད་ལ་རྨེད་པར་བྱའོ། །ཞེས་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་འཕགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་འདིས་ལུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ངེས་པར་གྲུབ་བོ། །

ག སྔར་ས་དྲུག་པ་བས་རྟེན་འབྱུང་མཐོང་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། ལུང་གཞན་དུ་སངས་རྒྱས་སུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་གསུང་རབ་ལ་དུ་མ་ཞིག་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ཟབ་དོན་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་གཟུང་བ།

གཉིས་པ་ཟབ་མོའི་དོན་བཤད་པའི་སྣོད་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཙ སོ་སོ་སྐྱེ་བོའི་དུས་ནའང་སྟོང་པ་ཉིད་ཐོས་ནས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་དམ་པའི་དོན་གྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ། །

ར རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་སྟོན་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྟོན་པ་པོའི་འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

ག ངེས་པའི་དོན་གྱི་བསྟན་བཅོས་དེ་ཡང་སྔར་གོམས་པར་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ས་བོན་བཞག་པ་རྣམས་ཉིད་ལ་བསྟན་པར་བྱ་ཡི། གཞན་དག་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་བྱེད་དོ། །དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ལྟ་ཉེས་ན། །ཤེས་རབ་ཆུང་རྣམས་ཕུང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་སྦྲུལ་ལ་བཟུང་ཉེས་དང༌། །རིག་སྔགས་ཉེས་པར་བསྒྲུབས་པ་བཞིན། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། ཀུན་རྫོབ་པ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མཐར་མི་ལྟུང་བ་ལ་སྟེ་ཆད་མཐར་མི་ལྟུང་ལ། གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བའི་ལས་འབྲས་ལ་གནོད་པ་མ་བྱས་པ་སྟེ་ལས་འབྲས་ཁྱད་དུ་མི་གསོད་པར་ལས་འབྲས་གཙིགས་སུ་འཛིན་དགོས་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་རྟག་མཐར་མི་ལྟུང་བ་ལ། ཞེས་པ་ནས། གསར་དུ་འཇོག་པའི་སྣོད་དུ་རུང་ངོ༌། །

གསུམ་པ་དེ་ལ་བཤད་ན་ཡོན་ཏན་འབྱུང་ཚུལ་ནི། ཙ དེ་ལ་དེ་ཡི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང༌། །རྟག་ཏུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་བླངས་ནས་གནས་པར་འགྱུར། །
སྦྱིན་པ་གཏོང་བར་འགྱུར་ཞིང་སྙིང་རྗེ་སྟེན་པར་བྱེད། །བཟོད་པ་སྒོམ་བྱེད་དེ་ཡི་དགེ་བ་བྱང་ཆུབ་ཏུ། །འགྲོ་བ་དགྲོལ་བར་བྱ་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བྱེད་ཅིང༌། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཕྱི་དང་ནང་གི་རྟགས་ཡང་དག་པ་ལྡན་པའི་གང་ཟག་དེ་ལ་ཟབ་མོའི་ཆོས་བསྟན་ན་འབྲས་བུ་ཡོན་ཏན་འདི་ལྟ་བུ་འབྱུང་བ་དང་། ཚེ་འདི་ཙམ་མ་ཟད་ཚེ་རབས་ཕྱི་མ་རྣམས་སུ་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་བསྒོམ་པ་དམིགས་ཡུལ་དུ་བཟུང་ནས་མངོན་མཐོའི་རྟེན་བཟང་བརྒྱུད་མར་ཐོབ་པའི་དོན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་སྲུང་བ་དང་། སྦྱིན་པ་གཏོང་བ་དང་། བཟོད་པ་སྒོམ་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་བསྟེན་པ་སོགས་འདི་དག་ལ་རང་གི་ངང་གིས་དོ་སྣང་འབྱུང་བ་འོང་བར་གསུངས།

ར དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་ལྟར། ཞེས་པ་ནས། རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་གུས་པར་བྱེད་དོ། །

ག སྔར་བཤད་པའི་ཉན་པ་པོ་དེ་ལ་ནི་སྟོང་ཉིད་བསྟན་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྔར་གྱི་གཞུང་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱོགས་སྔ་མ་ཉིད་འཛིན་པའོ། །

བཞི་པ་སྣོད་ལྡན་གྱི་གང་ཟག་ལ་ཉན་པར་བསྐུལ་བ་ནི། ཙ ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་ནི། །རིམ་གྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནི་འཐོབ་འགྱུར་བས། །དེ་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ལམ་འདི་མཉན་པར་གྱིས། །ཞེས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ་མོས་པ་ཡོད་པ་དང་། མོས་པ་ཡོད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་དེའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐོས་ཏེ། ཉམས་སུ་བླངས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ་སྐྱེའི་ས་རྣམས་རིམ་གྱིས་བགྲོད་དེ་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ས་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བས། དེ་ལྟ་བུའི་དགོས་པ་འགྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་ཚུལ་འདི་དོན་དུ་གཉེར་བས་ལམ་འདི་མཉན་པར་གྱིས་ཞེས་སྣོད་ལྡན་ཉན་པར་བསྐུལ་བའོ། །

ར དེ་ལྟར་ཡུན་རིང་པོར་བར་ཆད་མེད་པར་དགེ་བའི་ཚོགས་གདོན་མི་ཟ་བར་བསགས་པར་གྱུར་ནས། ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་ལ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །

ག དེ་ལྟར་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ཟབ་པ་དང༌རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་ལ་མཁས་པའི་སྐྱེ་བོས་ནི། ཞེས་པ་ནས། དོན་ལོག་པར་མ་བཟུང་བ་གལ་ཆེ་བས། འཆད་པ་པོ་དང་ཉན་པ་པོ་གཉིས་ཀས་ཀྱང་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་གཞུང་འདི་ལྟ་བུ་འཆད་ཉན་གྱི་དུས་སུ་མཚན་ཉིད་མ་མཐའ་རེ་དང་ལྡན་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འཆད་པ་པོ་ངའི་ངོས་ནས་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པ་གསལ་བཏབ་ནས་འཆད་རྒྱུ་དང་། ཉན་པ་པོ་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་སློང་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཉན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་སྟེ། ང་ཚོས་ཉན་བཤད་ཚུལ་དང་མཐུན་པ་བྱུང་ན་བསོད་ནམས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གསོག་པར་གསུངས།

ལྔ་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་གསུམ། ཡང་དག་པའི་དོན་ལུང་གིས་བསྟན་པའི་ཚུལ། ལུང་གི་དོན་དེ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ། དེས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་དགོད་པ་དང༌། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་གཟུང་བའོ། །

དང་པོ་ལུང་ལས་གསུངས་པའི་ཚུལ་དགོད་པ་ནི། ར དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་ཉིད་བསྟན་པ་ལ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་ལུང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་རྗེས་སུ་ཐོབ་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག ས་བཅུ་པ་ལས། ས་ལྔ་པ་བ་དེ་ས་དྲུག་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་གོ། །བཅུ་གང་ཞེ་ན། འདི་ལྟ་སྟེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། ཞེས་དཀར་དམར་ལ་སོགས་པའི་མཚན་མའི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་མཚན་ཉིད་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། ཞེས་མཉམ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་སྤྱིའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་རེད། དེ་བཞིན་དུ་མ་འོངས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང༌། འདས་པ་དང་ད་ལྟ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་མ་སྐྱེས་པ་དང༌། སྐྱེ་འགྱུར་དང་སྐྱེ་བ་རང་མཚན་གྱིས་དབེན་པ་དང༌། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། འདི་ལ་བསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །
བཞག་པར་བྱ་བ་ཅུང་ཟད་མེད། །ཡང་དག་ཉིད་ལ་ཡང་དག་ལྟ། །ཡང་དག་མཐོང་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ། །16ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཞིག་ལས་གཞི་ནས་བློས་དགག་བྱ་བསལ་བ་མ་ཡིན་པས་གདོད་མ་ནས་རྣམ་པར་དག་པ་དང༌། གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མེད་པ་དང༌། དོན་དམ་པར་བླང་བ་མེད་པ་དང་དོར་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང༌། དེའི་དཔེར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་བླང་དོར་མེད་པའི་བར་ལ་སྦྱོར་བའོ། །
བླང་བ་དང་དོར་བ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་དེ་གཉིས་མཉམ་ཉིད་གཅིག་དང༌། སྒྱུ་མ་སོགས་དཔེ་བདུན་ལྟར་མཉམ་པ་རྣམས་མཉམ་པ་ཉིད་གཅིག་ཏུ་བྱ་ཞིང༌། དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཏེ་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་བྱའོ། །
མཉམ་པ་ཉིད་བཅུའི་ངོས་འཛིན་ནི་ས་བཅུ་པའི་མདོ་འགྲེལ་དང༌། བྱང་ས་གཉིས་ཀྱང་མི་མཐུན་པར་སྣང་ལ། དེ་གཉིས་དང་ལུགས་འདི་སྟོང་པ་ཉིད་འགྲེལ་ཚུལ་མི་མཐུན་པས་འདིར་གཞན་དུ་བཤད་དོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བཤད་པ་ལ་མཉམ་ཉིད་བཅུའི་ནང་གི་དང་པོ་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ནི། དེ་ལ་དང་པོ་ནི་མཚན་མ་མི་འདྲ་བར་སྣང་བ་རྣམས་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོ་ན་མེད་པར་ཆོས་ཀུན་འདྲ་བའོ། །
ཞེས་པ་དུ་མ་རོ་གཅིག །རོ་གཅིག་དུ་མ་གསུངས་པ་ལྟར་སྣ་ཚོགས་པའི་ཆོས་ཅན་དེ་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་མཚན་མ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད། གཉིས་པ་ནི། ཆོས་ཀུན་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་མཉམ་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། རྗེས་སུ་མཐུན་པའི་བཟོད་པ་འདི་ལ་སྦྱོར་ལམ་གྱི་སྐབས་སུ་སྦྱོར་ལམ་བཟོད་པ་དང་། མཐོང་ལམ་ལའང་ཤེས་བཟོད་ཅེས་མཐོང་ལམ་བཟོད་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པའི་སྐབས་སུའང་བཟོད་པ་གསུངས་པ་སོགས་ཡོད་པས་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་མི་འདྲ་བ་མང་དུ་སྣང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ནས། ས་དྲུག་པ་ལ་མཉམ་ཉིད་བཅུས་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དྲངས་སོ། །

16 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། ཤེར་ཕྱིན། ཀ་པ། འདི་ལས་གསལ་བྱ་ཅི་ཡང་མེད། །ཅེས་དང་། ཡང་དག་མཐོང་ན་རྣམ་པར་གྲོལ། །ཞེས་གསལ།

དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན།

གཉིས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཤེས་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ངོས་གཟུང་བ་ནི། འདི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་ཏེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ས་བཅད་ཀྱི་སྟེང་ནས་ཁ་སྐོང་མཛད་པ་རེད། ཆོས་རྣམས་བདེན་མེད་དུ་གཏན་ལ་འབེབས་པ་འདི་ལ། ཞེས་པ་ནས། བདེན་མེད་དང་སྟོང་པའི་ངོ་བོ་ལེགས་པར་ངེས་པ་མི་སྲིད་དོ། །ཞེས་པ་བདག་མེད་དང་། བདེན་པར་མེད། རང་བཞིན་མེད་ཅེས་པའི་གང་མེད་རྒྱུའི་དོན་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་བློ་ངོར་དོན་སྤྱི་ལེགས་པར་ཤར་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་དེ་ལྟར་མིན་ན། དེ་བཀག་པའི་དངོས་མེད་དེ་ཇི་བཞིན་བློ་ངོར་འཆར་མི་ཐུབ་ཅེས་སྤྱོད་འཇུག་ཁུངས་སུ་དྲངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་ཞེས་པ་འདི་ལ་འགྲེལ་སྟངས་གཉིས་མེད་དམ་སྙམ། བརྟག་པར་བྱ་བའི་དངོས་པོ་ཞེས་པ། ཆོས་ཅན་ལ་བསམས་ནས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེའི་སྟེང་ནས་དགག་བྱ་བཀག་པ་སྟེ། གང་ལྟར་ཆོས་ཅན་ཞིག་ཡོད་པས་མེད་པ་མིན་པར་གྲུབ། ཆོས་ཅན་དེ་གྲུབ་ཚུལ་མིང་ཙམ་གྱི་ཡོད་པ་ལས་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། དེའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་ཁེགས་པ་ན་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བའི་སྟོང་ཉིད་ངོ་མ་རྟོགས་ཐུབ་པ་སྟེ། མདོར་ན། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་ཐོག་ནས་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་། ཆོས་ཅན་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་དེའི་སྟེང་གི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་ཇི་ཙམ་བཤད་ཀྱང་འབྲས་བུ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་མེད་པ་ཞིག་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་བཤད་མི་ཐུབ། སྐབས་འདིར་བརྟག་པའི་དངོས་པོ་སྟེ། དགག་པར་བྱ་བའི་སྤྱིའི་རྣམ་པ་བློར་མ་ཤར་ན་དེ་བཀག་པའི་དངོས་མེད་ཀྱི་དོན་དེ་བློས་ཇི་བཞིན་འཛིན་ཐུབ་པ་མི་འོང་གསུངས་པ་སྟེ། དགག་བྱ་འགོག་ཅེས་མེད་རྒྱུའི་དགག་བྱ་དང་། འགོག་རྒྱུའི་དགག་བྱ་ཤེས་དགོས་ཞེས་གསུངས། མདོར་ན། མེད་རྒྱུའི་བདག་གམ་མེད་རྒྱུའི་བདེན་པ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བར་བྱས་ནས་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དགོས་པ་ནི། ང་ཚོ་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་མཁན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་སྟེ། བློ་འཁྲུལ་བ་ཞིག་གིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཅིང་། འཛིན་སྟངས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཞུགས་པ་ཞིག་གིས་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་དེ་བསལ་བར་བློ་དེས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་བཞིན་དོན་ལ་དེ་ལྟར་མེད་པར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སེལ་དགོས་པ་ལས་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་འགྲོ་བ་མེད་དེ། དཔལ་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པའི་ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་དུ། འདི་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་མེད་པར་ནི། །དེ་སྤོང་བ་ནི་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། སྲིད་པའི་ས་བོན་རྣམ་ཤེས་ཏེ། །ཡུལ་རྣམས་དེ་ཡི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ནས་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན་པས་དགག་བྱ་དེ་དང་། ཕུང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་དགག་བྱ་དེ་འཛིན་པའི་བློ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གཉིས་ངོས་ཟིན་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བས་འཕྲལ་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་བདེན་གྲུབ་དང༌། བདེན་འཛིན་ངོས་ཟིན་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པའི་ཕྱིར། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། གྲུབ་མཐས་བློ་བསྒྱུར་མ་བསྒྱུར་གཉིས་ཀ་ལ་ཡོད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་དང༌། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བའི་བདེན་གྲུབ་མེད་ཀྱང་བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དེས་ཞེན་སྟངས་གང་འདྲ་ཡིན་པ་རྣམས་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་པ་ནི་གནད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་སྟེ། ཞེས་གང་མེད་རྒྱུའི་བདག་དེ་བློ་མཆོག་དམན་གྱི་དབང་གིས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་སྤྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་ཞིང་བདག་མེད་པ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་སྔོན་དུ་ཉེས་སྤྱོད་རགས་རིམ་ནས་འགོག་པའི་ཆེད་དུ་བློ་དང་འཚམ་པའི་འཁྲིད་ཚུལ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། སྤྱིར་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་གོང་འོག་དང་། ཡང་སྒོས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་དབུ་སེམས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་དེ་དག་གིས་འཕྲལ་དུ་ཀུན་བཏགས་པའི་དགག་བྱ་རྣམས་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་བཞག་པ་ཡིན་པས་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མེད། དེས་ན། དུད་འགྲོ་ཚུན་ཆད་ལ་རང་གི་ངང་གིས་ཡོད་པའི་ཕུང་བྱེད་ཀྱི་རྩ་བ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཞེན་ཚུལ་གང་འདྲ་ཡིན་པ་རྣམས་ངོ་འཕྲོད་དགོས་པ་ལས་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་དགག་བྱའི་རྣམ་གཞག་དེ་ཙམ་ཤེས་པས་གང་ཡང་མི་ཕན་པར་གསུངས། དེ་ངོས་མ་ཟིན་པར་རིགས་པས་དགག་བྱ་བཀག་ཀྱང༌། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་བདེན་ཞེན་ལ་ཅི་ཡང་མི་གནོད་པས་སྐབས་དོན་སྟོར་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གྲུབ་མཐས་ཀུན་བཏགས་པའི་དགག་བྱ་རགས་པ་ཁེགས་པའི་བློ་གོམས་ཏེ་ནུས་པ་ཇི་ཙམ་འཕེལ་ནའང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ལ་གནོད་མི་ཐུབ་པར་གསུངས། དེ་ཡང་ཐོག་མར་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ངོས་ཟིན་ནས། དེས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པའི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་སུན་འབྱིན་པ་ལ་རིགས་པ་རྣམས་དངོས་དང་བརྒྱུད་པས་འགྲོ་ལུགས་ཤེས་དགོས་ཀྱི། ཁ་ཕྱིར་ལྟ་འབའ་ཞིག་གི་དགག་སྒྲུབ་ནི་ཕན་ཤིན་ཏུ་ཆུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཧ་ཅང་གནད་འགག་ཆེན་པོ་རེད། ང་ཚོས་དབུ་མའི་གཞུང་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐབས་གཞུང་གི་ཚིག་བློ་འཛིན་བྱས་པར་བརྟེན། ཁ་ནས་འཆད་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། ཁ་ནས་འཆད་སྐབས་ཚིག་སྐྱོན་མེད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་བདེན་འཛིན་དང་བདེན་གྲུབ་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་རང་ཉིད་ཀྱི་བློར་ཅི་འདྲ་ཞིག་འཆར་གྱི་འདུག །བདེན་འཛིན་ཞེས་པ་འདི་རང་རྒྱུད་ལ་གང་འདྲ་བྱས་ནས་ཡོང་གི་འདུག །གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་བློ་ནང་དུ་ཕྱོགས་ནས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་ལས། དཔེར་ན། རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་ཚིག་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་སམ། ཡང་ན། ཕྱིའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་ཚིག་གི་འཛིན་མཚམས་མཐའ་དཔྱད་ནས་གསལ་པོ་བཟོ་ཐུབ་པ་འོང་ཡང་དེས་ཉོན་མོངས་ལ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མི་གནོད། རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེས་དྲངས་པའི་གོ་བ་ཁོ་ནས་འདི་ཡིན་དང་དེ་མིན་ཞེས་པའི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཐུབ་པ་མི་འོང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་བློ་རྣམས་ཅི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་མེད་ང་ཚོ་སད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཉལ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། བཟའ་བཏུང་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའི་གནས་སྐབས་དང་། ཆགས་སྡང་གི་བློ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དད་པ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། སྙིང་རྗེ་སྐྱེས་པའི་གནས་སྐབས་སོགས་སྐབས་འདྲ་མིན་དུ་བློའི་རྣམ་འགྱུར་དང་། བློའི་འཆར་སྟངས་དང་། བློའི་མཐོང་སྣང་གང་འདྲ་ཡོད་པ་སོགས་དང་། དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་བཤད་པ་གཉིས་གོ་སྡུར་གྱིན་བྱས་ཏེ། མདོར་ན། གཞུང་ནས་གསུངས་པ་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་ཁ་ནང་ལ་བསྐོར་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་རིམ་གྱིས་ངོ་འཕྲོད་འོང་བ་དང་། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་མེད་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་དངོས་གནས་སེམས་ལ་འགུལ་སྐྱོད་དང་བཟོ་བཅོས་ཐེབས་པ་ཞིག་འོང་བ་ལས་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་ཁ་ནས་བརྒྱ་བཤད་སྟོང་བཤད་ཇི་ཙམ་བྱས་ཀྱང་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཐུབ་པ་མི་འོང་། འདི་ལ་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀའི་ལུགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ཤེས་ན་ཁྱད་པར་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བས། ཞེས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་བཤད་པའི་སྐབས་སུ། དབུ་མ་ཐལ་རང་གི་སྟོང་ཉིད་འཇོག་སྟངས་ལ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་དབང་གིས་དགག་བྱའི་གོ་བ་ལེན་སྟངས་ལའང་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་འབྱུང་བས་ལུགས་གཉིས་ཀ་ཤེས་ན་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འོང་བར་གསུངས།

དེ་འཆད་པ་ལ་གཉིས། དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བ་དང༌། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བའོ། །དབུ་མ་ལ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དབུ་མ་ཚིག་གསལ་གྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་འདུག་པས་བོད་ཀྱི་རང་བཟོ་མིན་ཞེས་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་ཀྱང་ཚིག་གསལ་ནང་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་རྒྱུད་པ་ཞེས་པའི་ཚིག་འདི་རང་གསལ་བར་མི་སྣང་། སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །ཞེས་སོགས་ལ་འགྲེལ་བསྐྱོན་པའི་འགྲེལ་ངག་མདོར་བསྟན་གྱི་གཞུང་དེར། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་གི་དགོངས་ཚོད་ཀྱི་སྦྱོར་བ་བཀོད་དེ་སྐྱོན་མང་པོ་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་སྐྱོན་སེལ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་མཛད་པ་ན་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མིན་གསལ་པོ་ཐོན་འོང་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སེམས་ཙམ་པ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ། རང་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་གསལ་བ་དང་། ཚིག་གསལ་དུ་དབུ་མ་པས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཁས་ལེན་མི་རུང་བ་དང་། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་སོགས་གསལ་བར་ཐོན་ཡོད།

དེས་ན། ཡིག་ཆ་སོ་སོར་གསུང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཀྱང་། ཚིག་གསལ་དུ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་དང་རང་རྒྱུད་པ་ཞེས་མིང་དངོས་སུ་མེད་ཀྱང་ཐལ་འགྱུར་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་པོའི་རྒྱུད་ལ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་རྗེས་དཔག་སྐྱེ་ཐུབ་པ་དང་། རང་རྒྱུད་ཀྱི་གཏན་ཚིགས་བཀོད་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གསལ་པོ་ཡོད་པས་དབུ་མ་ཐལ་རང་གཉིས་ཞེས་པའི་མཚན་དེ་བྱུང་བ་རེད། ཡང་ཐལ་རང་གི་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ལ། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ། དེ་འགོག་པ་དེ་ཐལ་རང་གང་གིས་བྱེད་པ། བྱེད་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལྟ་བ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་ས་བཅད་ཕྱེ་ནས་དབུ་མ་ཐལ་རང་ཞེས་པ་དེ་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་གསུངས། དེའི་ནང་དུ་མ་གསལ་བ་རྣམས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསལ་དུ་བཏང་། ད་དུང་ཁ་སྣོན་དགོས་པ་རྣམས་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་གསལ་པོར་གསུངས་ཡོད།

དང་པོ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བ་ལ་གསུམ། བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བ། འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བདེན་རྫུན་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་པ། དཔེ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་བདེན་གྲུབ་དང་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། རང་རྒྱུད་པའི་གཞུང་ཁུངས་ཐུབ་གཞན་ལས་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གསལ་བར་མི་འབྱུང་ལ། དབུ་མ་སྣང་བ་ལས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་ཚུལ་བཤད་པའི་བཟློག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡོད་པ་ནི་དོན་དམ་པར་རམ་བདེན་ཡོད་དུ་ཤེས་པས་དེ་ལྟར་བཤད་ན། དེ་ཉིད་ལས། དངོས་པོ་ཡང་དག་པར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དག་ལ་ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་གཏོགས་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེ་ལས་ལྡོག་པའི་རྣམ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་འཁྲུལ་བའི་བློ་བདེན་པར་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་བྱ་སྟེ། དེ་འདྲའི་བློ་ཀུན་རྫོབ་པའམ་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་འདིའམ་འདིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྒྲིབ་པ་ལྟ་བུར་བྱེད། འགེབས་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྐད་དུ་མདོ་ལས་ཀྱང༌། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད། །རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང༌། །དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་མིན་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལྟར་ན། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་དུ་ཡོད་པས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་གྱི་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དམ་པའི་དོན་དུ་རང་བཞིན་མེད་ཅེས་དང་། རང་བཞིན་མེད་ལ་འཁྲུལ་པ་གང༌ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་སྟེ་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འདོད། ཅེས་གསུངས་སོ། །བདེན་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བའམ་བདེན་འཛིན་དེས་བསླད་པའི་ཕྱིར་དེས་ཉེ་བར་བསྟན་པ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བདེན་པར་མེད་བཞིན་དུ་རྟོག་པ་ལ་བདེན་པར་སྣང་བའམ་བདེན་པར་མཐོང་བའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་སྒྲིབ་བྱེད་ཀྱི་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡང་ཐོག་མ་མེད་པའི་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། ཞེས་གྲུབ་མཐས་གསར་དུ་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པར་ཐོག་མེད་ནས་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཟེར། དེ་འདྲའི་ཀུན་རྫོབ་དེས་ཀྱང་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡང་དག་པར་དངོས་པོའི་བདག་ཉིད་དེ་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་སྟེ་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་བསམ་པའི་སྟེ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པའི་ངོ་བོ་ཐམས་ཅད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ནི་ཞེས་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་འདོད། །ཅེས་པ་ཡན་ནི་དོན་དམ་པར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པར་འཁྲུལ་པའི་དོན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ནས། ཕྱིར་རོའི་བར་ནི་ཡང་དག་ཀུན་རྫོབ་ཅེས་པའི་དོན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་བྱས་ནས་ཡང་དག་པ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པའོ། །བདེན་འཛིན་དེ་ལས་བྱུང་བའམ་བདེན་འཛིན་དེས་བསླད་པའི་ཕྱིར་བདེན་འཛིན་དེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་ལྟར་ཉེ་བར་བསྟན་པ་མཐོང་བ་ནི་དབང་ཤེས་དང་སྒྲིབ་པའི་གཞི་མཐུན་མི་འདོད་པས་ན་རྟོག་པ་ཡིན་གྱི་དབང་ཤེས་མིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་པར་དགག་བྱ་བདེན་པ་དབང་ཤེས་ལ་མི་སྣང་བར་བཤད་པ་འདིར་ཡང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ཐ་སྙད་འདོགས་སའི་དོན་ནམ་གཞི་ཞིག་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་དེ་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་དུ་གསུངས་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པའི་བར་གྱི་འགྲེལ་བཤད་དང་། དེ་ཡང་ནས་བྱུང་བའི་ཞེས་པ་སྨིན་པའི་དབང་གིས་བྱུང་ལ། ཞེས་པའི་བར་གྱིས་ནི་བདེན་འཛིན་དེ་ལྷན་སྐྱེས་སུ་སྟོན་ནོ། །དེས་ན། གྲུབ་མཐས་བསླད་མ་བསླད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་དང་དུད་འགྲོ་སོགས་སྲོག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལ་ཞེས་སྨོས་སོ། །སྲོག་ཆགས་དེ་དག་གི་བསམ་པ་ནི་རྟོག་པ་ཁོ་ན་མིན་གྱི། རྟོག་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལ་ཡང་བྱ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་རྟོག་མེད་དེ་གཉིས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་གི་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་སམ་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་མིན་པའི་དངོས་པོ་བརྫུན་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ནི། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཀུན་རྫོབ་ཏུ། །ཞེས་པའི་དོན་ཏེ། དེ་ཡང་བདེན་འཛིན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པའི་དོན་མིན་ནོ། །དེ་ལྟར་བྱས་ན་བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པ་ནི། ཞེས་བློ་གནོད་མེད་ལ་ཆོས་གང་དང་གང་རང་གི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་ཡུལ་སྟེང་ནས་སྣང་བ་དེ་ལ་རང་མཚན་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་དེ་ཡོད་པ་ཡིན། དེ་དགག་བྱ་ལ་མི་འཇོག་པར་ཐ་སྙད་ཀྱི་དངོས་པོར་བཞག་སྟེ། དེ་ཉིད་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སྟེ་ཡུལ་སྟེང་ནས་རང་མཚན་ཞིག་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་བློས་བཏགས་ཤིང་། དེ་ལྟར་བློས་བཏགས་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་བློ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད། དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་ཡོད་པའམ་བློས་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་གཤིས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་ནི། བདེན་པ་དང་དོན་དམ་དང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་དང་ཞེས་རང་རྒྱུད་པའི་ལུགས་ལ་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་བདེན་པ་དང་བདག་ལ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་དང་དགག་བྱའི་བདག་དང་། དེར་འཛིན་པ་ནི་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སོ། །ཞེས་གསུངས། འོ་ན་དབུ་མ་སྣང་བ་ལས། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཞེས་པ་དབུ་མ་སྣང་བའི་གཞུང་གིས་དབུ་མའི་གཞུང་གི་མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་རྣམས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པར་དགོངས་ནས་གསུངས་ཤིང་དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་གང་ཡིན་སྙམ་ན། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་ནས་དོན་དམ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་སྟེ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བའི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་ཆོས་རྣམས་དོན་དམ་དཔྱོད་པའི་བློ་དེའི་ངོར་ཚུགས་མི་ཐུབ་པ་ཡིན་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས་པས་ན་དགག་བྱ་དེ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅེས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་སམ་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དོན་དམ་པའམ་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་དེ་དག་མི་འགྲུབ་པ་དང་། ཡང་དག་པའི་ཤེས་པའི་ངོར་དེ་དག་འགག་པ་དང་། དེའི་ངོར་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་པས། སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཡང་དག་པའི་ཤེས་པས་མ་གྲུབ་བོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཤུགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་དུ་ཡོད་པར་བཞག་པ་གཉིས་ཀྱི་ཞེས་གོང་དུ་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་དང་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་ཞེས་གསུངས་པ་བློ་ལ་སྣང་བའམ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པར་དོན་གྱི་སྡོད་ལུགས་སུ་གྲུབ་པར་བཞག་ནས་དགག་བྱ་དེར་དོན་དམ་དུ་བརྗོད་པ་གཅིག་དང་། ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པ་གཅིག་བཅས་གཉིས་ཡོད་པ་ལས། དང་པོ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཡོད་པའི་དོན་དམ་སྟེ། སྟོང་ཉིད་ལ་དམིགས་པའི་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་ཤེས་རབ་དེ་སྟོང་ཉིད་མཐོང་བའི་བློ་ཡིན་པས་གནས་ལུགས་ཤེས་པའི་བློ་ཡིན་པ་དང༌། མ་གཞི་མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་གོ་བ་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་། གང་ལྟར་བློས་རྟོགས་རྒྱུ་དང་རིག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་དེའི་ངོར་གྲུབ་པ་ཡང་ཡོད་ལ། བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་སྟེ་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དང་དེར་ཡོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །མདོར་ན། དབུ་མ་སྣང་བས་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་མེད་པ་དོན་དམ་དུ་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ལས་དེ་དོན་དམ་པར་མེད་པའི་དོན་དུ་བསྟན་པ་མིན། དེས་ན་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཞེས་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་དོན་དམ་སྔ་མའི་དོན་དམ་སྟེ་དོན་དམ་དུ་གྲུབ་པའམ་བློས་བཏགས་པ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པར་ཡུལ་རང་ངོས་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཚུལ་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེ་གནས་ལུགས་འཚོལ་བའི་བློས་ངེས་པར་རྙེད་དགོས་པས་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང༌། སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་ན་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་མི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེའི་ངོར་ཡོད་ཀྱང་བློ་གནོད་མེད་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པའི་དོན་དམ་དེར་མ་གྲུབ་པ་བཞིན་ནོ། །

དེའི་ཕྱིར་མདོ་ལས། གཟུགས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་བར་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དོན་དམ་པར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། སྤྲོས་པ་མེད་པར་གསུངས་པའི་ནང་དུ། ནང་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད། ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད། དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་སོགས་གསུངས་པ་ན། སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་ལ་སྟོང་ཉིད་བཞག་པའི་སྟོང་ཉིད་བདེན་སྟོང་གསུངས་ཤིང་། ཆོས་ཅན་བདག་དང་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་འཚོལ་བ་ལྷུར་བྱེད་པའི་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་ཤེས་དེའི་ངོར་བདག་ཕུང་གི་ཆོས་ཉིད་རྙེད་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར། ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཀྱི་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མིན། ཆོས་ཉིད་དེ་ཉིད་ཁྱད་གཞིར་བཟུང་ནས་དཔྱད་པས་ཆོས་ཉིད་བདེན་སྟོང་རྙེད་པས། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་ཡོང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། སྔ་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཕྱི་མའི་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པས་ཁྱབ་པ་མེད་པར་གསུངས། སྔ་མའི་ཡོད་འཛིན་ནི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མིན་ལ། ཞེས་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ཀྱི་ངོར་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཡོད་འཛིན་དེ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་མིན་པ་དང་། དེའི་ཞེས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ལ་ནི་དོན་དམ་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་དེར་ཡོད་པར་འཛིན་དགོས་སོ། །འདི་མ་ཕྱེད་པར་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དང༌། དཔྱད་བཟོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་འཛིན་པ་མང་དུ་བྱུང་ཞིང༌། ཞེས་རིགས་པས་དཔྱད་མི་བཟོད་པ་དང་རིགས་པས་གནོད་པ་གཉིས་དང་། རིགས་པས་མ་རྙེད་པ་དང་རིགས་པས་བཀག་པ་གཉིས་ལ་ཁྱད་འབྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ནས་རྣམ་པར་མ་བཞག་ན་འགལ་འདུ་མང་པོ་འོང་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལོ་ཙཱ་བ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པས་དོན་དམ་བདེན་པ་གཞི་མ་གྲུབ་པར་བཞེད་དགོས་པར་གྱུར་པ་དང༌། ཕྱྭ་པ་དང་ཇོ་ནང་ལ་སོགས་པ་འགའ་ཞིག་གིས་དོན་དམ་བདེན་པ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འདོད་པའི་ནོར་བ་མང་དུ་བྱུང་སྣང་ངོ༌། །དོན་དམ་པར་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ལ་དོན་དམ་པ་ཞེས་པ་གཅིག་ནའང་དོན་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་འདི་དག་ལེགས་པར་ཤེས་ན་དོན་དམ་ཕྱི་མའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་གཤིས་ལུགས་ལ་དང༌། དོན་དམ་དུ་མེད་ཟེར་བ་དང༌། ཡང་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་བྲལ་བའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་པ་ཚད་མས་གྲུབ་པར་འདོད་ཅིང་དེ་ཉིད་ཆོས་ཅན་དེ་དང་དེའི་གཤིས་ལུགས་དང་དོན་དམ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འགལ་བའི་གནད་རྣམས་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །

གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་པ་ལ་ལྟོས་པའི་བདེན་རྫུན་སྒྱུ་མའི་དཔེས་བསྟན་པ་ནི། བློའི་དབང་གིས་བཞག་པ་དང་མ་བཞག་པའི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཤེས་པ་ལ། སྒྱུ་མའི་དཔེའི་སྟེང་ནས་ཤེས་པར་བྱེད་པ་བསྔགས་པས་དེ་བཤད་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་གྱིས་རྡེ་ཤིང་སོགས་སྔགས་དང་རྫས་ཀྱིས་བསླད་དེ་རྟ་གླང་དུ་སྤྲུལ་པ་ན། སྒྱུ་མ་མཁན་དང་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་དང༌། གནས་དེར་གློ་བུར་དུ་སླེབས་པའམ་མིག་མ་བསླད་པ་བཅས་གང་ཟག་གསུམ་གྱི་དང་པོ་སྒྱུ་མ་མཁན་ལ། རྟ་གླང་དུ་སྣང་ཡང་སྒྱུ་མ་རང་གིས་སྤྲུལ་པ་ཡིན་ཕྱིར་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡོད་ཀྱི་དེར་ཞེན་པ་མེད་ལ། ཞེས་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ན། ལྟ་བ་རྙེད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དང་། གཉིས་པ་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་ལ། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དེར་རྟ་གླང་ངོ་མར་སྣང་བ་དང་དེར་རྟ་གླང་ངོ་མར་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། དེ་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ལྟ་བ་མ་རྟོགས་པའི་གང་ཟག་གི་རྟོག་པ་ལ་བདེན་གྲུབ་སྣང་བ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དེར་ཞེན་པ་གཉིས་ཀ་ཡོད། གསུམ་པ་གློ་བུར་དུ་ལྷགས་པའམ་སྔགས་རྫས་ཀྱིས་མིག་མ་བསླད་པའི་ལྟད་མོ་བ་ལ། རྟ་གླང་གི་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་དོ། །དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ན་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་མཉམ་གཞག་གི་ངོར་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པ་ལ་བྱེད། སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། སྤྱིར་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་མི་སྣང་ཞེས་བྱར་མི་རུང་གི། ཞེས་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་སྣང་བ་ཡོད་པར་གསུངས། ཁྱད་པར་དེ་ལྟར་མ་སྦྱར་ཡང་སྤྲུལ་གཞི་རྟ་གླང་དུ་སྣང་བར་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་དང་སྔ་མ་གཉིས་གཏན་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོ་ན་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་གང་གིས་འགྲུབ་ཅེ་ན། དེ་ལྟར་སྒྱུ་མའི་སྣང་བ་ནི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་དབུ་མ་པ་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དེ་སེམས་ཀྱི་སྣང་ཆ་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། སེམས་དེ་འཇལ་བའི་རང་རིག་གིས་ཤུགས་ལ་རྟོགས་པས་རང་རིག་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང༌། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པའི་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་ཕྱི་དོན་དང་། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་འདོད་པ་ཡིན་པས། ས་ཕྱོགས་སམ་བར་སྣང་ལྟ་བུའི་གཞི་ཅི་རིགས་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་ལ། དེ་དག་གིས། སྣང་བ་ཡོད་པ་དེ་གཅིག་རང་རིག་མངོན་སུམ་དང་། གཅིག་ཕྱོགས་སམ་བར་སྣང་ལྟ་བུའི་གཞི་ཅི་རིགས་འཛིན་པའི་དབང་པོའི་མངོན་སུམ་གྱིས་འགྲུབ་པ་དང་། སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་པ་ནི་དེ་ལྟར་དུ་ཡོད་ན་མིག་མ་བསླད་པས་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་ལས། ཞེས་པ་ནས། དེ་གཉིས་ཚོགས་པ་བྱུང་ན་བློ་རང་དགའ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བརྫུན་པ་ཁོ་ནའོ། །

གསུམ་པ་དཔེ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བཤད་པ་ནི། སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བ་མིག་བསླད་པ་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་འདི་རྣམས་བདེན་པར་ཡོད་པར་སྣང་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། བློའི་དབང་གིས་གང་བཞག་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །དབུ་མ་རྒྱན་རང་འགྲེལ་དུ་འདི་ལྟར་གསུངས། བྱིས་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བར་དུ་མྱོང་བ་གང་མ་བརྟགས་གཅིག་པུ་ན་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རང་བཞིན་ལ་ནི་ཁོ་བོས་བཀག་པ་མེད་དེ།17 ཞེས་ང་ཚོ་ཐ་མལ་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བར་དུ་དག་མ་དག་དང་། གཅིག་དང་དུ་མ་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤར་བ་རྣམས་རིགས་པས་བཀག་པ་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། འདིའི་སྣང་བ་ནི་རང་མཚན་ལ་གསུངས་པ་དང་། རང་མཚན་ནི། ང་ཚོ་ལ་བཏགས་ཙམ་ཞིག་གཏན་ནས་མི་འཆར་བར་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་སྣང་བ་དེ་ལ་རང་མཚན་དུ་འདོད་ཅིང་། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་དགག་བྱ་ལ་བརྩི་ཡང་། རང་རྒྱུད་པས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་ཚད་དུ་འཇོག་ཅིང་དེ་དགག་པ་མིན་པར་འདོད། གཞན་ཡང་། དབུ་མ་བདེན་གཉིས་ལས། སྣང་བའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ནི་འགོག་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །ཉམས་སུ་མྱོང་བ་གང་ཡང་ནི། །དགག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །18ཞེས་གསུངས། འདི་ཡོད་པའི་ཡོད་ཚད་དུ་བཞག་ནས་དེ་ཡུལ་སྟེང་ནས་བློར་སྣང་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། བློར་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་འདིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་རྣམས་བློར་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཏགས་པ་དང་། བློར་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་རང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྡོད་ལུགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་བདེན་པའི་བདེན་ཚད་ལ་བཞག་ནས་དེ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་དེ་བདེན་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་སུ་འདོད། མཚམས་རེར་འདི་དག་བློ་ངོར་འཆར་ཁག་པོ་འདུག་ཀྱང་གང་ལྟར་བློའི་དབང་གིས་མ་བཞག་པ་མེད་ཀྱང་བློས་གང་བཞག་ཡོད་མི་དགོས། ཐལ་འགྱུར་བའི་སྐབས་སུའང་བློས་གང་བཟོ་བྱས་ན་ཆད་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་ཀྱང༌། ཞེས་བློའི་དབང་གིས་འཇོག་ལུགས་དང་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་ཀྱང་སྤྱིར་དབུ་མ་པ་གཉིས་ཀས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བློའི་དབང་གིས་བཞག་པར་འདོད། འོན་ཀྱང་། རང་རྒྱུད་པས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་བློས་བཞག་ཙམ་མམ་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་དུ་མི་བཞེད་པར་མྱུ་གུ་རང་གི་ངོས་ནས་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མི་འགལ་བ་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྒྱུ་མ་དང་ཆོས་གཞན་རྣམས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱོར་བའི་དོན་གཏན་མིན་ཏེ། དེ་ལྟ་ན་སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་རྟ་གླང་གིས་སྟོང་པ་བཞིན། བུམ་སོགས་ཀྱི་ཆོས་བུམ་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་བུམ་སོགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཁས་བླངས་ན། རང་ཉིད་རང་ལ་མེད་ན་རང་ཡིན་པ་གཏན་ནས་འཇོག་མི་ཐུབ་པས་ཆོས་དེ་ཡིན་པ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། ནམ་ཞིག་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་དེའི་ངོར་གཉིས་སྣང་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་མིག་མ་བསླད་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་སྣང་ཞེན་གཉིས་ཀ་མེད་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་པ་ནས། འདིར་དེའི་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འཆར་ཚུལ་མདོར་བསྡུས་གོ་སླ་བར་བརྗོད་ན། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་ཀྱང་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་ནང་དུ་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པ་དེ་ཞིབ་མོར་གསུངས་ཡོད། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ལ་དངོས་པོར་ཡོད་མེད་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པའི་དང་པོར་དངོས་པོ་ལ་བཤད་ན། དངོས་པོ་ལ་གཟུགས་ཅན་ཡིན་མིན་གཉིས་སུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་ཅིང༌། གཟུགས་ཅན་ལ་ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་དང༌། ཤེས་པ་ལ་དུས་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་མེད་དགག་པ་གཞན་ནས་བཤད་པ་ལྟར་བྱ་ལ། ཞེས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་བཅས་སུ་གྲུབ་པ་དང་། གཟུགས་མེད་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རྒྱུན་ནམ་དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཆ་ཅན་དུ་བསྒྲུབས། མདོར་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་ཐམས་ཅད་ཆ་བཅས་སུ་བསྒྲུབས་ཤིང་། སྒྲུབ་ལུགས་ཀྱང་སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་དུ་གསལ་བས་འདིར་དྲངས་ན།

དང་པོ་ལ་འདུས་བྱས་གཟུགས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་དང༌། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་དགག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ནི། ཆ་མེད་དུ་འདོད་པའི་གཤིབས་ནས་གནས་པའི་རྡུལ་ཕྲན་བར་མེད་གཉིས་ཆོས་ཅན། ཕྲད་པར་ཐལ། ཡུལ་གོ་ས་གནོན་པའི་གཟུགས་ཅན་གྱི་དངོས་པོ་ཐ་དད་གང་ཞིག་བར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདོད་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་དམ་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྲད། དང་པོ་ལྟར་ན་གོ་ས་འདྲེས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན། རྡུལ་ཕྲན་ཇི་ཙམ་བསགས་ཀྱང་བོངས་ཚོད་ཆེར་འགྲོ་མི་སྲིད་པར་ཐལ་ལོ། །ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྲད་ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མ་ཕྲད་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ཤེས་པ་སོགས་ལ་དུས་ཆ་དགག་པ་ནི། དངོས་རྒྱུ་དངོས་འབྲས་སུ་འདོད་པའི་མིག་ཤེས་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་ཆོད་དམ་མ་ཆོད། དང་པོ་ལྟར་ན། དངོས་རྒྱུ་དངོས་འབྲས་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན། བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་ཆོད་དམ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཆོད་གཅིག་གིས་མ་ཆོད་པ་དང་པོ་ལྟར་ན་དུས་འདྲེས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། འདོད་ན་རྒྱུ་དུས་ན་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པ་ལྟར་ན་ཆ་མེད་ཡིན་པ་ཉམས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གཟུགས་ཅན་རྣམས་བྱེ་བྲག་སྨྲ་བས་འདོད་པའི་རྡུལ་ཕྲན་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་དང་། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཆ་མེད་ལྟ་བུ་གཅིག་ལ་ཆ་བཞག་ནས་བཤད་ན། རྡུལ་ཕྲན་དེ་ཕན་ཚུན་རེག་ལ་མ་འབྱར་བར་ཚོགས་པའམ་འདུས་ནས་གོང་བུ་ཆགས་དགོས་པ་ལས་ཡན་གར་བས་གོང་བུ་ཆགས་མི་ཐུབ། དེ་འདྲའི་གོང་བུའི་རྡུལ་རྣམས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད། དེ་དག་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་རེག་ལ་མ་འབྱར་བའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་དམ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྲད། ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕྲད་ན་ནི་ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཇི་ཙམ་བསགས་ནའང་གོང་བུར་མི་འགྱུར་བས་གོ་ས་འདྲེས་པར་ཐལ་བ་དང་། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་ཕྲད། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་མ་ཕྲད་པའི་རྡུལ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་དེའང་གཟུགས་ཅན་ཡིན་པས་ཕྱོགས་བཞི་དང་སྟེང་འོག་སྟེ་ཕྱོགས་དྲུག་ཡོད་དགོས། གང་ལྟར་ཕྲ་མོ་བསགས་ནས་གོང་བུ་ཆགས་པ་ཡིན་པས་གཅིག་གིས་གཅིག་ལ་བརྡེབས་པ་ན་གཡས་ངོས་ཐུག་ས་དེ་གཡོན་ངོས་ལ་མི་ཐུག་པ་གསལ་པོ་ཡིན། ཆ་ཕྱེ་བ་མེད་ན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཆུང་མཐའ་ནས་ཡལ་ཏེ་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པར་འགྱུར། མ་གཞི་དེང་སང་རྡུལ་ཕྲན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་སྐོར་བཤད་ཡོང་དུས་རྡུལ་ཧ་ཅང་ཕྲ་མོ་ཞིག་འཆད་རྒྱུ་འདུག །མངོན་པ་མཛོད་ལས། ལྕགས་ཆུ་རི་བོང་ལུག་དང་གླང་། །ཉི་ཟེར་རྡུལ་དང་སྲོ་མ་དང༌། །ཞེས་མངོན་པ་མཛོད་ཀྱི་ལུང་དྲངས་པའི་རྡུལ་གྱི་སྐོར་རྣམས་རགས་པའི་ནང་ནས་ཆེས་རགས་པ་རེད། ཤེས་པ་ལྟ་བུ་གཟུགས་ཅན་མིན་པས་ཕྱོགས་བརྩི་བ་མེད་ཀྱང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ནས་བརྩི་དགོས་ཏེ། དཔེར་ན། མིག་ཤེས་ལྟ་བུ་སྐད་ཅིག་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་ཆོད་དམ་མ་ཆོད། སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་ཆོད་ན་ནི་དངོས་རྒྱུ་དངོས་འབྲས་ཡིན་པ་མི་འཐད། སྐད་ཅིག་གཞན་གྱིས་བར་མ་ཆོད་ན་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐམས་ཅད་དུ་བར་མ་ཆོད་པའམ། ཕྱོགས་གཅིག་གིས་བར་མ་ཆོད་པ་གཉིས་ཀྱི་གང་ཡིན། དང་པོ་ལྟར་ན། སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་འདྲེས་པར་འགྱུར་བས་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་དུས་འཇོག་མི་ཐུབ་པ་དང་རྒྱུ་དུས་སུ་འབྲས་བུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། ཡང་སྐད་ཅིག་གཉིས་པ་དེ་ལའང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱིའི་ཆ་ཕྲ་མོ་ཞིག་སྐད་ཅིག་དང་པོ་ལ་ཉེ་བའི་ཆ་གཅིག་དང་། སྐད་ཅིག་གསུམ་པ་ལའང་ཉེ་བའི་ཆ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ཆ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ལས་དེ་ལྟར་མེད་ན་སྐད་ཅིག་བསགས་པའི་རྒྱུན་འཇོག་ཐུབ་པ་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔྱད་དེ་དངོས་པོ་ལ་ཆ་བཅས་ཀྱིས་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབ། འདུས་མ་བྱས་ལའང་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཕྱོགས་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་བརྩི་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ལྟ་བུ་ལ་ཆོས་ཅན་སོ་སོའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་སོ་སོར་ཡོད་པ་དང་། ཡང་ཆོས་ཅན་གཅིག་གི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་རིག་མཁན་གྱི་བློ་སྔ་ཕྱི་ལ་བལྟོས་ནས་སོ་སོར་མ་བཞག་ན་མི་འགྲིག་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་བརྩི་བ་སོགས། མདོར་ན། གཞི་གྲུབ་ན་ཆ་ཅན་ཡིན་པས་ཁྱབ་པར་བསྒྲུབ། དེ་ནས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་ཀ་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་འབྲེལ་མེད་དུ་འགྱུར་བས་དགག་ལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བསྟན། ཞེས་ཆ་དང་ཆ་ཅན་གཉིས་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་མེད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ཆ་དང་ཆ་ཅན་འཇོག་མི་ཐུབ། དེའི་ཚེ་དེ་ལ་ཡིད་ཇི་ལྟར་གཏད་པ་ན། ཡིན་ཚུལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ཀྱང་སྣང་ཚུལ་ལ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་སྣང་བ་སྙོན་དུ་མེད་པས། ཞེས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ནའང་བློར་འཆར་བའི་ཚེ་ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས། ཆ་དང་ཆ་ཅན་དང་། ཡན་ལག་དང་ཡན་ལག་ཅན་སོགས་སོ་སོར་སྣང་དུ་ཡོད་པས། སྣང་ཚུལ་དེ་ལྟ་བུ་བདེན་པར་མེད་ན་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གཉིས་མི་མཐུན་པ་མི་འགལ་ཡང་། བདེན་པར་ཡོད་ན་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་གནས་དགོས་པ་དང་། གནས་པ་བཞིན་སྣང་དགོས་པ་སྟེ། མདོར་ན། སྣང་གནས་མཐུན་པ་ཞིག་དགོས། རྫུན་པའི་སྡོད་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་འཐད་ཀྱང་བདེན་པའི་དོན་ལ་དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་མི་ཤེས་པས་རྫུན་པ་ལས་འོས་མི་འདུག་སྙམ་པ་བློར་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བ་དང་དེས་སྟོང་པ་གཉིས་ཚོགས་པར་གཏན་ལ་དབབ། ཅེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་སྡོད་ལུགས་མེད་ཀྱང༌། དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྡོད་ལུགས་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་མིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་སྟེ་བློ་ལ་སྣང་བའི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་ཆོས་ཤིག་མེད་ཀྱང་དེའི་དབང་གིས་བཞག་པའི་སྡོད་ལུགས་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ལུགས་འདི་ལ་མི་འགལ་བས། ཞེས་པ་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་བསྟན་ན་ལྟ་བ་དམིགས་ལེགས་པར་ཕྱེད་པར་མཐོང་ནས་འདིར་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན། སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་ཕྲ་མོ་ལེགས་པར་འཆར་ཐུབ་པ་དང་། དེའི་གོལ་ས་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཤེས་པ་ལ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མ་འོག་མའི་དགག་བྱ་འཇོག་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་ན་ཕན་ཐོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་། ང་ཚོ་ལྟ་བུ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ལྟ་བ་གཏན་ལ་འབེབས་ཚུལ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཁྲིད་ན་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བས་འདི་བཤད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

17 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ས་པ། ༧༢ ན་གསལ།

18 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ས་པ། ༢བ ན་གསལ།

ཐལ་འགྱུར་བའི་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན།

གཉིས་པ་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་བདེན་འཛིན་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ལུགས་འདི་ལ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཤེས་ན། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བདེ་བླག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་བས། ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ང་ཚོས་ཁ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ལ་མ་ལྟོས་པར་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་ཚིག་རྗོད་བཞིན་ཡོད་མོད་ཀྱང་དེ་མ་ཐག་དེའི་དོན་བློ་ངོར་འཆར་ཁག་པོ་འདུག །

དེས་ན། འདིར་གསུངས་པ་བཞིན་ཐོག་མར་རྒྱུན་དུ་རང་ཉིད་ཀྱི་བློ་ངོར་འཆར་བཞིན་པའི་ཕུང་པོ་ལྟ་བུ་དང་། ང་དང་། རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་སོགས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན། གཞན་ལྟ་ཅི་ཚན་རིག་པ་འགའ་ཞིག་གིས་ཀྱང་དངོས་པོ་བདེན་པ་བ་ཞིག་མི་འདུག་ཅེས་རྗོད་ཀྱིན་ཡོད། མདོ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱིས་གསུངས་པ་རྣམས་ལྡེ་མིག་ལྟ་བུར་བྱས་ནས་དཔྱད་ཡོང་དུས་ཡོད་ནི་ཡོད་ཀྱང་ཁྱད་མཚར་སྙམ་པ་འབྱུང་ཞིང་དེའི་སྐབས་སུ་ང་ཚོའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པ་ན་རི་ར་བ་ཁང་ཁྱིམ་རྣམས་དང་། བདག་དང་གཞན། འཁོར་བ་དང་མྱང་འདས་སོགས་བློར་ཇི་ལྟར་འཆར་གྱིན་འདུག་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་བསྐྱར་དུ་ཞིབ་འཇུག་ཅིག་བྱས་ན་སྔོན་བློར་འཆར་ཚུལ་རྣམས་ཕྱིས་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཞེས་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས་འགྲོ་ས་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་། ཡོད་ནི་ཡོད་དགོས་པ་ཞིག་ལ་བཙལ་ནས་མ་རྙེད། མ་རྙེད་ན་མེད་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། མེད་ན་མངོན་སུམ་ལ་བསྙོན་དགོས་པར་འགྱུར་ཏེ། ང་ཚོས་ཕན་གནོད་དང་། བདེ་སྡུག་དངོས་སུ་མྱོང་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། འབྲོམ་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་གནས་ཀྱིས། གནས་ལུགས་དག་ལ་མེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དང་། ལག་པ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནའང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རེད་ཅེས་མེའི་ནང་ལག་པ་བཅུགས་ན་ལག་པ་འཚིག་རྒྱུ་ལས་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། བཏགས་དོན་བཙལ་ན་མེ་ཡང་རྙེད་རྒྱུ་མེད། འཚིག་རྒྱུའི་ལག་པའང་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་། དེ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། མེའི་ནང་དུ་ལག་པ་བཅུག་ན་འཚིག་རྒྱུ་ཡིན་པ་ཤེས་གསལ་ཡིན། དེས་ན། ཡོད་ནི་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད། བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མི་འདུག་པས་འདི་ཁྱད་མཚར་སྙམ་པ་འབྱུང་།

དེས་ན། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཡོད་པར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་ཏེ། ཡོད་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་མ་རྙེད་ན་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པ་འོས་མེད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རེད། འདི་ལྟར་གོ་བ་ཆགས་རྗེས་ང་ཚོའི་བློ་ལ་གང་འདྲ་སྣང་གིན་འདུག་བརྟགས་ན་མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་པར་གཏན་ནས་མི་འཆར་ཞིང་། དོན་སྟེང་ནས་སམ་ཡུལ་ཕར་ངོས་ནས་ཡོད་པར་འཆར། དཔེར་ན། ང་ཚོར་བཟང་དང་ངན། བདག་དང་གཞན་སོགས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་སའི་ཆོས་དེ་དང་འདི་ཞེས་པ་ཞིག་བློས་བཏགས་པ་མེད་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་འཆར་བཞིན་ཡོད་པ་ངོ་འཕྲོད་ཐུབ། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་གཞི་ནས་རང་ལ་ཡུལ་འཆར་སྟངས་དེ་དོན་ལ་གནས་པའི་བདེན་པ་ཡིན་ན་བཙལ་ན་གསལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ལ་དཔྱད་ནས་གསལ་དུ་མི་འགྲོ་བས་ན། རང་ཉིད་ཀྱི་བློར་ཤར་བ་དེ་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་མེད་པར་བློ་འཁྲུལ་བའམ་བློ་བསླད་པ་དེ་ལ་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ལས་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་མེད་པ་གང་འཚམ་བློ་ངོར་འཆར་ཐུབ། དེས་ན། ཐོག་མར་རྟེན་འབྱུང་གི་གྲུབ་སྟངས་དེར་གོ་བ་སླེབས་ན། དེ་ནས་བློར་འཆར་ཚུལ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་། བློར་འཆར་ཚུལ་རྣམས་གསལ་ཡོང་བ་དེའི་གནས་སྟངས་ཇི་བཞིན་ཡིན་ན་རིགས་པས་དཔྱད་ནས་མ་རྙེད་པ་དང་དེ་གཉིས་མཉམ་དུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་འདུག་གམ་མི་འདུག་བསམས། དེ་ལྟར་དུས་ཡུན་བསྲིངས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་གང་འཚམ་ཞིག་ནས་དགག་བྱའི་སྣང་ཚུལ་བློ་ངོར་གསལ་དུ་འགྲོ་བ་དང་བློས་ངོས་འཛིན་བདེ་རུ་འགྲོ་བ་འོང་སྙམ། འོན་ཀྱང་། རྟོག་བཏགས་ཕྲ་མོ་ནི། དགག་བྱ་ཁེགས་ནས་མ་གཏོགས་ངེས་ཐུབ་པ་མེད་ཀྱང་རྟོག་པས་འདོགས་ལུགས་རྣམས་ག་ལེ་ག་ལེར་གོ་བ་རགས་པའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་དགོས་པས། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་ཞེས་པ་རྣམས་མུན་ནག་ཏུ་གློག་བཞུ་སྦར་བ་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ལ་དཀར་གསལ་ལེར་སོང་བ་དང་། དེ་ནས་དེ་ལས་ཇེ་དཀར་དུ་འགྲོ་བ་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིན། གང་ལྟར་གཏན་ཚིགས་བཀོད་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་བཀོད་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་བསམ་བློ་ཡང་ཡང་བཏང་ན་མེ་ཁ་གསོས་པ་ལྟར་ཤུགས་ཆེ་རུ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་ལས་དེ་མ་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་ཞིག་མེད།

འདི་ལ་གཉིས། ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་དང༌། དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇོག་ཚུལ་ནི། ཉེ་བར་འཁོར་གྱིས་ཞུས་པ་ལས། སྣ་ཚོགས་ཡིད་དགའ་མེ་ཏོག་ཁ་ཕྱེ་ཞིང༌། །གསེར་གྱི་ཁང་མཆོག་འབར་བ་ཡིད་འོང་བ། །འདི་ན་དེ་ལའང་བྱེད་པོ་འགའ་མེད་དེ། །དེ་དག་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན། །རྟོག་པའི་དབང་གིས་འཇིག་རྟེན་རྣམས་བརྟགས་ཏེ། །ཞེས་ལུང་འདིས་མཚོན་པའི་གཞུང་མང་པོའི་ནང་དུ་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་དང་མིང་གི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཡིན་པར་གསུངས། ཞེས་ཆོས་རྣམས་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་དང་རྟོག་པའི་དབང་གིས་བཞག་པར་གསུངས་པ་གཞན་ཡང་མང་ངོ༌། །རྟེན་འབྱུང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས་ཀྱང༌། འཇིག་རྟེན་མ་རིག་རྐྱེན་ཅན་དུ། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལྟར་རྟོག་པས་བཞག་པར་འཆད་པའོ། །ཞེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན། ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་ལྟར་ཡིན་པར་གསུངས་པ་དང་། འདོགས་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། དེ་ལ་ཁྲ་བོའི་མདོག་དང་འཁྱིལ་ལུགས་སྦྲུལ་དང་འདྲ་ཞིང༌། མུན་པ་ཅུང་ཟད་བབས་ཏེ། ཡུལ་མི་གསལ་བར་སྣང་བ་ན་ཐག་པ་ལ་འདི་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་པ་འབྱུང་ངོ༌། །དེའི་ཚེ་ཐག་པ་ལ་ཐག་པའི་ཆ་ཤས་འདུས་པའི་ཚོགས་པ་དང་ཚོགས་པའི་ཆ་ཤས་དང་། དེ་དག་གི་སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་སོགས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་སྦྲུལ་གྱི་མཚན་གཞིར་འཇོག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། དེའི་སྦྲུལ་ནི་རྟོག་པས་བཏགས་པ་ཙམ་མོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་ན། ཞེས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་ཀྱང་བཏགས་ཡོད་གང་ལ་འདོགས་སའི་གཞི་རྫས་ཡོད་དུ་བཞག་པ་ལྟར། གང་ཟག་བཏགས་ཡོད་བཤད་པ་ན་ཕུང་པོ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་བློ་ཡུལ་དུ་འཆར་དགོས་པར་གསུངས་ཡོད། ང་ཚོའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་ཡིན། ངའོ་སྙམ་པའི་ང་དེ་ཕུང་པོ་ལས་གོ་ས་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་ཐག་ཆོད་ཅིང་། ཕུང་པོ་ལས་ལོགས་སུ་ཕྱི་རོལ་ཏུ་བཙལ་དུ་མེད་པའང་ཤིན་ཏུ་གསལ་པོ་ཡིན། དེས་ན། སེམས་ཀྱི་ནང་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་ཤར་བ་དེ་ལས་ལོགས་སུ་ཤར་བ་མེད། དེ་ལས་བདག་དོན་གཞན་ཞིག་འཇོག་དགོས་ནའང་ཧ་ཅང་དཀའ། ཡང་ཕུང་པོ་རྒས་པ་ལ་ང་རྒས་ཞེས་དང་། ཕུང་པོ་གཞོན་པའི་སྐབས་ང་གཞོན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་པས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་དང་། བཏགས་པ་བཞིན་དོན་ལའང་གནས། དེ་བཞིན་དུ་ཕུང་པོ་ན་བའི་ཚེ་ང་ན་ཞེས་དང་ཕུང་པོ་ན་བ་དྲག་པའི་ཚེ་ན་ང་དྲག་ཅེས་བརྗོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད། གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས། མུ་སྟེགས་པ་སྒོམ་རྒྱག་མཁན་ཁ་ཤས་ཀྱིས་བདག་སྨིན་མཚམས་ཀྱི་ཐད་དུ་སྒོམ་པ་དང་། དེར་བློ་གཏད་ནས་བསྒོམས་པས་བདག་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཤར་སོང་ཟེར་མཁན་འདུག །ཕན་ཐོགས་མཁན་གྱི་བདག་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཤར་ན་འགྲིག །

ཡང་སྙིང་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་གཏོང་བ་སླ། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་གམ་གང་ཟག་འཇོག་དགོས། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་འཆར་བ་ཡིན་པས་ཕུང་པོ་ལ་གཟུགས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བར་གྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་ཡོད་ཀྱང་ལུས་སེམས་གཉིས་སུ་འདུས། ལུས་ཀྱི་གསེབ་ནས་ངའི་མཚན་གཞི་ཞིག་ངོས་འཛིན་ན་མགོ་ནས་རྐང་མཐིལ་བར་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་དེ་ལྟར་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཡང་སེམས་རགས་པ་དང་གློ་བུར་བ་རྣམས་ཅུང་དྲག །སེམས་ཕྲ་མོའི་སྟེང་དུ་སླེབས་པའི་ཚེ། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་བདག་གི་སྒྲ་དངོས་སུ་འདོགས་ཏེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་རྒྱུད་པས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་འདོད། ང་ཚོའི་བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ངའི་སེམས་ཞེས་བརྗོད་པ་བཞིན་བློར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཤར་བ་བཞིན་དོན་ལའང་གནས། འོན་ཀྱང་། སེམས་ཀྱི་ནང་ཚན་ཞིག་ངར་བཞག་ན། བྱེད་པ་པོ་ང་དང་དེས་དབང་བསྒྱུར་བྱའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱེ་བྲག་པ་གཉིས་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བས། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རིགས་པ་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་གནོད་ཡོང་བ་རེད། གང་ལྟར་དབང་ཆེ་ཤོས་སམ་བཙན་ཤོས་ལྟ་བུ་ངའི་སེམས་སྐྱིད་པོ་མི་འདུག །སེམས་སྐྱིད་པོ་འདུག་ཅེས་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ལུས་བདེ་མིན་ལ་བལྟོས་ནས་ང་བདེ་མིན་ཡོང་བ་བཞིན། སེམས་སྐྱིད་མིན་གྱིས་ང་སྐྱིད་མིན་བརྩི་བ་ཡོད་པས་ལུས་སེམས་གཉིས་ཀས་ང་ལ་ཞབས་འདེགས་ཞུ་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཡོད། དེ་ལྟར་ཚུར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་མཁན་གྱི་ནང་ནས་ཞབས་འདེགས་ཞུ་སའི་ང་ཞིག་བཞག་ནའང་བདེ་པོ་མེད། དེས་ན། ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་ལུས་སེམས་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཚོགས་པ་དང་། ཆ་ཤས་སོ་སོ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གྱི་ཚོགས་པ་དང༌། དུས་གཅིག་པའི་ཚོགས་པ་དང་དེའི་ཆ་ཤས་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ་རྒྱས་པར་འོག་ནས་འཆད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་གསེབ་ནས་ང་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པ་དང་ཕུང་པོའི་ཆ་དང་ཆ་ཅན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ང་དེའི་གཞིར་འཛིན་རྒྱུ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པས། ཞེས་དེ་ལྟར་དཔྱད་པས་ང་མེད་པ་ལྟ་བུ་བློར་འཆར་འོང་བས་དེ་ལ་སྐབས་རེར་མ་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། སྐབས་རེར་ཡ་མཚན་ཆེན་པོ་སྐྱེ་བ་འོང་། དེས་ན། ང་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་མི་འགྲིག་སྟེ་ཡོད་པར་མྱོང་བས་ཁ་གྲག་ཡོང་བ་ཡིན། ཡོད་ཚུལ་གཉིས་ལས་མ་འདས་ཤིང་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་རིགས་པས་གནོད་པས་ན་མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་པ་འོས་མེད་ཀྱིས་འགྲུབ་སྟེ། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་ལས། དོན་དང་ཐ་སྙད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་དོན་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་མ་སོང་བ་ན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་འོས་མེད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་དང་། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་ཡོད་པར་བཞག་པ་ཙམ་ལ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འཐད་དོ་སྙམ་དུ་རྟེན་འབྱུང་གི་ངེས་པ་དྲང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས། ང་དེ་ནི་རྟོག་པས་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་དོ། །ཞེས་མདོར་ན། ང་དེ་ཉིད་ང་མིན་པ་ཞིག་ལ་བཏགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། འོན་ཀྱང་། ང་མིན་མཁན་དེ་ཀ་ང་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་མིན་པར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་འདུ་ཁང་དང་ཀ་བ་སོགས་གདགས་གཞིའི་དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་སོགས་འཆར་བ་ཡོད་སྙམ། ཡང་ན། གདགས་གཞིའི་སྟེང་གི་ཁྱད་ཆོས་རྣམས་སྣང་བཞིན་ཡོད་པ་ལྟར་མངོན་ཡང་། ང་ཚོར་སྣང་བ་དག་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་གདགས་གཞིའི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་འཁོར་ཡང་དེའི་སྟེང་དུ་ཀ་བ་སོགས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཧ་ལམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། འོན་ཀྱང་། མེད་ཅེས་བརྗོད་མི་ཐུབ་སྟེ་ཀ་བ་ཡོད་པ་མངོན་སུམ་རེད།

དེས་ན། མིང་ཙམ་གྱིས་འཇོག་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན་མིན་ཏེ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཀྱང་མིང་མིན་པའི་དོན་ཡོད་པ་དང་། དོན་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཡང་མི་གཅོད་ལ་མིང་གིས་གང་བཏགས་ཐམས་ཅད་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པར་སྟོན་པ་ཡང་མིན་གྱི་དོན་རང་གི་ངོ་བོས་ཡོད་པ་གཅོད་དོ། །ཞེས་ནན་པོ་གསུངས། མིང་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་མེད་ན་མིང་གིས་གང་བཞག་དང་བློས་གང་བཞག་ཏུ་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟར་དུ་གྱུར་ན་ཆད་མཐར་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་མིང་ཙམ་མིན་པར་དོན་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཤིང་དེ་གང་དུ་ཡོད་ཅེ་ན་མིང་གིས་བཏགས་ཙམ་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་ལས་དེ་མིན་བརྗོད་རྒྱུ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་འོང་།

མདོར་ན། ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་ཙམ་ཡིན་པས། ལྟོས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན་ལ་མ་བརྟེན་པ་དང་། མ་ལྟོས་པར་ཡོད་པ་མིན་པར་གྲུབ། ལྟོས་པ་དང་མ་ལྟོས་པ་དངོས་འགལ་ཡིན་པས་མ་ལྟོས་པར་མ་གྲུབ་པས་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པར་ཐག་ཆོད། རང་རྒྱུད་པའི་སྐབས་སུ་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པའི་ཚེ་སྣང་བ་རྣམས་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ལ་ཡོད་ནས་སྣང་བ་མིན་པ་དང་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་ལས་གསུམ་དང་། ཕན་གནོད་སོགས་བཞག་པ་དེ་ལ་རང་མཚན་དང་། རང་མཚན་སྣང་བའི་བློ་དེ་མ་འཁྲུལ་བའི་བློར་འདོད་ཅིང་། ཐལ་འགྱུར་བས་དེ་འདྲའི་སྣང་བ་དེ་དོན་ལ་མེད་པར་དགག་བྱའི་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པར་སྣང་བར་འདོད་པས། དེ་ལྟ་བུའི་བློ་ལ་འཁྲུལ་པ་ཤ་སྟག་ལས་མེད་པར་འདོད། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བློ་མ་གཏོགས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་བློ་ལ་འཁྲུལ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་གསུངས་པ་འདི་གནད་འགག་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་ནི་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང་གསུངས་ཏེ། སྐྱེས་བུ་ས་མིན་ཆུ་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་ནས། ཚིག་ཐ་མས་ཁམས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་གང་ཟག་ཏུ་འཇོག་པ་བཀག་གོ །དེ་ལས་གཞན་ན་སྐྱེས་བུ་གང་། །ཞེས་པས་སྐྱེས་བུའམ་གང་ཟག་ནི་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་འདིའི་སྟེང་ནས་འཇོག་རྒྱུ་ལས། དེ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེས་བུ་མེད་པ་གསལ་བར་བསྟན་པ་ཡིན། ཡང་འབྱུང་བཞིའི་ནང་ནས་ཀྱང་ཆོས་གང་ཡང་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པར་གསུངས། དེ་ལྟ་ནའང་གང་ཟག་ཁས་མི་ལེན་པ་ནི་མིན་ལ། ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་སོགས་གང་ཟག་ཏུ་བཞེད་པ་ཡང་མིན་པས། འགྲེལ་པ་མཛད་པ་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་བཀྲལ་པ་ལྟར་སློབ་དཔོན་འཕགས་པ་ཡང་བཞེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས་ཀྱང༌། སྐྱེས་བུ་ཁམས་དྲུག་འདུས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཇི་ལྟ་བར། །ཞེས་ཁམས་དྲུག་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ལས་ཡང་དག་པའམ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད་ཅེས་གསུངས། དེ་བཞིན་ཁམས་ནི་རེ་རེ་ཡང༌། །འདུས་ཕྱིར་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མིན། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ཆ་ཤས་འདུས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན་ན། ཆ་ཤས་དང་ཆ་ཤས་ཚོགས་པའི་ཆ་ཅན་དེ་དེའི་མཚན་གཞིར་འཇོག་ཏུ་མི་རུང་ལ། དེ་གཉིས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ཡང་དེའི་གཞིར་མི་སྲིད་པའོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་རྟོག་པས་བཞག་ལུགས་ཀྱི་ཆ་དེ་ཙམ་ཞིག་ཐག་པ་ལ་སྦྲུལ་དུ་བཏགས་པ་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཀྱང༌། བུམ་སོགས་རྣམས་དང་ཐག་པའི་སྦྲུལ་གཉིས་ཡོད་མེད་དང་བྱ་བ་བྱེད་པར་ནུས་མི་ནུས་སོགས་ནི་གཏན་མི་འདྲ་སྟེ། ཞེས་ཐག་ཁྲ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་བློ་དེ་ལ་ཤར་བའི་སྦྲུལ་དེ་ཐག་པ་དེའི་ཕྱི་དང་ནང་། ཆ་ཤས་དང་ཚོགས་པ། སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གང་གི་སྟེང་དུ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་བཞིན། ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་ཏེ། གང་ཟག་འཇོག་པའི་སྐབས་གང་གི་སྟེང་ནས་འཇོག་རྒྱུའི་ཕུང་པོའི་ཆ་དང་། ཆ་ཅན་དང་། ཚོགས་པ་དང་། སྔ་ཕྱིའི་རྒྱུན་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་གང་ཟག་ཡིན་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད། དེ་ལྟ་ནའང་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་བཏགས་པའི་སྦྲུལ་དེ་མུན་པ་དྭངས་ཏེ། གསལ་པོར་གྱུར་པའི་ཚེའང་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་དང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་པས་ན་དེར་སྦྲུལ་མེད་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྟེང་ནས་གང་ཟག་བཞག་པའི་ཚེ་ཕུང་པོའི་གསེབ་ནས་གང་ཟག་ཡིན་པ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་ནའང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་དེར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། དེར་མ་ཟད་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱི་རིགས་པས་ཀྱང་གནོད་པ་མེད།

དེས་ན། གང་ཟག་གིས་མཚོན་པའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེ་དག་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པར་འཇོག་རྒྱུ་རེད། ཡང་རང་རྒྱུད་པས་གསུང་སྟངས་ལྟར་ན་གདགས་གཞི་ཚད་མ་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་པ་ལྟ་བུར་འདུག །གདགས་གཞི་ཚད་མ་ལ་འདོགས་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མས་བཏགས་ཞེས་པ་ལྟར་གདགས་གཞི་ཚད་མ་ཞེས་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་བསམས་ན་རང་རྒྱུད་པ་ལྟར་འགྱུར་གྲབས་བྱེད་པར་སྙམ།

སྤྱིར་གདགས་གཞི་ཚད་མ་ཞེས་པ་གཞལ་བྱ་ལ་བལྟོས་ནས་ཚད་མ་དང་། ཚད་མ་ལ་བལྟོས་ནས་གཞལ་བྱ་སྟེ་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་ཚོགས་པའི་སྟེང་ནས་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་ཏུ་བཏགས། བཏགས་ཙམ་དེར་གྲགས་པའི་གནོད་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཚད་མར་བཞག་པ་ན། གང་ལ་འདོགས་སའི་གདགས་གཞི་དེ་དེའི་གདགས་གཞི་ཡང་དག་པ་རེད། དེ་ལྟར་བཏགས་ཙམ་དེར་ཚད་མས་གནོད་པ་གཞན་མེད་པའི་སྒོ་ནས་དེའི་གདགས་གཞིར་འགྱུར་བ་ལས། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་གདགས་གཞི་ཚད་མར་གྲུབ་པ་ཞིག་མེད། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ཐག་ཁྲའི་སྟེང་དུ་སྦྲུལ་བཏགས་པ་དང་། ཕུང་པོའི་སྟེང་དུ་གང་ཟག་བཏགས་པ་གཉིས་ལ་དོན་སྟེང་ནས་མེད་མཉམ་ཡིན་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཞིག་ཡོད་དེ། གཅིག་གི་སྟེང་དུ་བཏགས་པ་དེ་འཇིག་རྟེན་ན་ཚད་མ་དང་བདེན་པ་ཡིན་པ་དང་། གཅིག་ལ་བཏགས་པ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན། འཁྲུལ་པ་ཡིན་པ་མཚུངས་ནའང་གཅིག་ལོག་ཤེས་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་དབྱེ་བ་ཇི་ལྟར་འབྱེད་དགོས་ཤེ་ན། དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་མེད་དང་ཡིན་མིན་འབྱེད་ཐུབ་པ་མེད་ཀྱང་། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་གནོད་དམ་མི་གནོད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་རྒྱུ་དང་། དེ་ཡང་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟོབས་ལས་གཅིག་ཤོས་བདེན་ལ་གཅིག་ཤོས་རྫུན་པར་འཇོག་རྒྱུ་ལས་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱིས་བདེན་རྫུན་འབྱེད་པ་མེད། དེ་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ངེས་པར་བྱ་དགོས་མི་དགོས་དང༌། ཐ་སྙད་བྱེད་པ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མེད་སོགས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་མིན་ན་རྨི་ལམ་གྱི་མི་དང་མི་ངོ་མ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པ་དང་རྨི་ལམ་གྱི་མི་བསད་པ་དང་མི་དངོས་བསད་པ་གཉིས་ལ་སྡིག་པ་ཡོད་མེད་ཁྱད་མེད་པར་འཇོག་དགོས་བྱུང་ན་ཆད་མཐར་ལྷུང་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་འཆོལ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡང་ཡོད།

དེས་ན། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་ཙམ་དེའི་ཐོག་ནས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་བདེན་རྫུན་དང་། འཐད་དང་མི་འཐད་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་རྣམ་གཞག་འཇོག་རྒྱུ་ཡོད། སྤྱིར་གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པས་བདེན་སྟོང་བསྒྲུབས་ཀྱང་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞེས་པའི་ཚིག་གི་སྟེང་ནས་བདེན་སྟོང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ལ་གོ་བ་སྟེར་ཕུལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་སྙམ། རྟོག་པས་བཞག་པ་དེ་ལ་རང་རང་གི་བྱ་བྱེད་འཐད་པའི་ཚུལ་འདི་ནི། ཚིག་དང་དོན་གྱི་འགྲེལ་མཛད་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་དང་ཞི་བ་ལྷ་དང་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་འདི་གསུམ་གྱིས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་མམ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་ཡོད་པའི་གོ་བ་གསལ་པོ་ལེན་ཐུབ། བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏ་ལས། འདི་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཡང་བརྟེན་ནས་གདགས་པས་ཅི་བྱ་སྟེ། ཞེས་གསུངས་པ་དངོས་གནས་རེད། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་བརྟེན་ནས་འདོགས་དགོས་པ་མེད་དེ། དཔེར་ན། མི་རང་རྐྱ་འཕེར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་གཞན་ལ་བརྟེན་དགོས་པ་མེད་པ་དང་རང་རྐྱ་མི་འཕེར་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་མི་ལག་བསྒྲིག་དགོས་པ་བཞིན་རེད། མི་ལག་བསྒྲིག་དགོས་པ་དེས་ཅི་ཞིག་བསྟན་སྙམ་ན་རང་རྐྱ་མི་འཕེར་བ་བསྟན་པ་རེད། བརྟེན་ནས་འདོགས་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་རྐྱ་མི་འཕེར་བ་གསལ་པོར་བསྟན། གལ་ཏེ་རང་དབང་གིས་གྲུབ་སྟེ་རང་རྐྱ་ཕེར་ན། བརྟེན་པའམ་བརྒྱུད་ནས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་མི་དགོས་པར་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་དེ་ལ་འདི་རེད་ཅེས་བརྗོད་ན་འགྲིག་པ་རེད། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་གོ་ཐུབ། ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པས་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་རེད། ལྟོས་པ་མེད་ན་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་མི་ཐུབ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པས་ན་རྐྱེན་ཕྲ་མོས་བདེ་སྡུག་ཆེན་པོ་ཡོང་བ་སོགས་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་འཐད་པ་རེད། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཕྱིར་ལྟོས་པ་འཐད་པ་དང་། ལྟོས་པ་ཡོད་པས་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་དང་། རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པས་ད་ལྟ་སྡིག་པ་སྤངས་ན་མ་འོངས་པར་འབྲས་བུ་བདེ་བ་ཡོང་བ་སོགས་འཐད་དེ། ད་ལྟ་དགེ་བ་ཡག་པོ་བསྒྲུབས་ན་མ་འོངས་པར་བདེ་སྐྱིད་ཆེན་པོ་འོང་བ་ལོས་ཡོད་སྙམ་པ་བློ་ངོར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད། མ་འོངས་པའི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་རང་མཚན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ད་ལྟའི་སྤྱོད་པས་དེ་ལ་བལྟོས་དགོས་པ་མེད། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་གཉིས་ཀྱི་འགྲེལ་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་དཀའ་ས་ཡང་འདི་ཉིད་དོ། །ཞེས་སྟོང་པའི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཆགས་པ་ཅུང་དཀའ་ཡང་ཕར་ཕར་དཔྱད་ན་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་མེད་པ་ཅུང་གོ་སླ་སྙམ། སྟོང་པ་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་ལས་འབྲས་དང་བྱ་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བདེ་མོར་འཇོག་ཤེས་པ་སྟེ་དཀའ་ས་འདིར་ཐུག་འདུག་གསུངས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན་སྟོང་པའི་གོ་བ་དེ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་གོ་བ་ཡིན་པ་ལས་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་མིན། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པ་ཡིན་པའི་གོ་བ་རྣལ་མ་ཞིག་སྐྱེས་ན། དེ་གཉིས་ཡང་ལྕི་ལྟ་བུ་མཉམ་པ་རེད། སྟོང་པ་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་གྱི་སྟོང་སང་གི་གོ་བ་ཞིག་སླེབས་པ་དང་། དེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་ཡོད་པ་དེ་དག་ཡང་ལྕི་མཉམ་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་ཡོད་པས་འདི་དགོས་པ་རེད། དཀའ་ས་ཡང་འདི་ཉིད་དོ་ཞེས་པའི་དོན་རང་གི་བསམ་ཚུལ་ཙམ་བཤད་པ་ཡིན་པ་ལས་ངས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་ཡོད་ཟེར་གྱི་མེད། འོན་ཀྱང་། མ་ཤི་ཚུན་ཆད་དུ་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་ནས་སྟོང་ཉིད་ཨེ་རྟོགས་བལྟ་དགོས་སྙམ་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་བྱས་ན་རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། གཟུགས་ཀྱི་དངོས་པོ་མིང་ཙམ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། ཐ་སྙད་དུ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་ཅི་ཡང་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གནས་སོ། །འདི་ལྟར་བཤད་ན་ཅུང་ཕན་ཐོགས་ཆེ་བ་མེད་དམ་སྙམ། དེ་ཡང་གང་ཟག་ཅེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཡིན། ཡང་ཞེ་ཐག་པ་ནས་གང་ཟག་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འདོགས་སའི་ཕུང་པོ་དེ་ཉིད་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་ངོས་ནས་སམ་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཡི་དམ་བཅའ་བ་དེ་ལ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་དུ་གོ་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་དཀའ། གང་ཟག་བདེན་སྟོང་གཏན་ལ་ཕབ་ནས་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་ཕྲ་མོ་ངེས་པའི་སྐབས། བློ་དེས་སྐབས་དེ་རང་དུ་ཕུང་པོ་བདེན་མེད་དངོས་སུ་མ་རྟོགས་ཀྱང་བློ་དེའི་བྱེད་པས་ཕྱིས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དཔྱད་མ་ཐག་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་པ་བཞིན། ཕུང་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུའང་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་གྱི་ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་འཇོག་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་བློར་ངེས་པ་འདྲེན་ཐུབ་པ་ཞིག་དགོས། གོང་དུ་ཕུང་པོ་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་མ་ཕྱུང་ན་གང་ཟག་བདེན་འཛིན་གྱི་ཞེན་ཡུལ་སུན་ཕྱུང་བ་རྣལ་མ་སྐྱེ་མི་ཐུབ་གསུངས་པ་ལྟར་རེད།

ཡང་མིག་རྣ་ལ་སོགས་པའི་ཕུང་པོའི་ཆོས་རྣམས་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བློས་ཞེན་ནས་ཇི་ལྟར་བློ་ལ་སྣང་བ་བཞིན་དོན་སྟེང་ནས་ལིང་ལིང་དུ་སྣང་བ་བཞིན་དུ་གྲུབ་པ་དེ་དོན་དམ་དུ་ཡོད་པའི་ཡོད་ཚད་ལ་བཞག་པའི་སྟེང་ནས་བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་བསམ་པ་ན་བདག་ཕུང་གཉིས་ཀ་རང་དབང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བློ་ངོར་འཆར་འོང་སྙམ། དེའི་ཐོག་ནས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུར་བཟུང་བས་བདག་ཕུང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་སྟངས་ཤིག་ཡོང་བ་ཡིན་སྙམ། བདག་ཕུང་གཉིས་ཀ་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་ཡིན་པ་ཤེས་པའི་སྟེང་ནས་བློར་འཆར་སྟངས་ཤིག་ལ་བདག་དེ་ཕུང་པོ་ལ་དབང་སྒྱུར་མཁན་གྱི་རྗེ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་ནའང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་དང་། ཕན་ཚུན་བརྟེན་པ་ལྟ་བུའི་ཐོག་ནས་བློ་ངོར་འཆར་སྟངས་ལ་ཁྱད་ཅིག་ཨེ་ཡོད་སྙམ། སྤྱིར་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསལ་པོ་ཡོད། རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་བདག་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གསལ་ཐག་ཆོད་ཡོད་སྙམ། བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་གང་ཞིག་ལ་ཕྱུགས་དང་ཕྱུགས་རྫི་ལྟར་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པ་ཞེས་པ་འདིའི་དཔེར་ཕྱུགས་དང་ཕྱུགས་རྫི་བཞག་པས་ཕྱུགས་དང་ཕྱུགས་རྫི་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། བདག་ཕུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་པའི་དཔེར་ཚོང་པ་དང་ཚོང་དཔོན་ལྟ་བུ་ཞེས་ཚོང་དཔོན་ཡང་ཚོང་པ་ཡིན་པས་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པ་མིན། མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་ནང་ནས་གཅིག་རྗེ་བོ་ལྟ་བུ་དང་། གཅིག་དབང་བསྒྱུར་བྱ་ལྟ་བུར་ཤར་བའི་དཔེའི་སྟེང་ནས་ཅུང་གོ་ཡང་། དཔེ་དེ་དོན་ལ་སྦྱར་ནས་བློའི་ངོར་བདག་ཕུང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་ལུགས་དང་། མཚན་ཉིད་མཐུན་པའི་རང་རྐྱ་བར་འཛིན་ལུགས་གཉིས་བློ་ངོར་ཡག་པོ་འཆར་ཐུབ་པ་ཁག་ཙམ་འདུག །འདི་དག་ལ་བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་དགོས། དེ་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་གཞག་དགོས་པ་དང༌། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་དང་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང༌། ཞེས་དབུ་མའི་གཞུང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་འདི་རེད། སྤྱིར་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཐལ་འགྱུར་བའི་གཞུང་ལ་བརྟེན་ན་མ་གཏོགས་མི་འོང་།

དེས་ན། བརྟེན་ནས་བཞག་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་སོགས་གསུངས་པས་བརྟེན་ས་དེར་གདགས་གཞི་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་ཆ་ཤས་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལའང་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཡོད་པ་དང་། རང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པ་དང་། མིང་བརྡ་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པ་སོགས་བརྟེན་ས་མང་པོ་ཡོད། ཐ་སྙད་གཞན་གྱི་དབང་གིས་བཞག་པ་མིན་པའི་རང་དབང་བའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དང༌། ཆོས་གང་ཡོད་པར་འཇོག་ནའང་བཏགས་དོན་མ་བཙལ་བར་འཇོག་པ་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདི་དག་གི་སྐོར་ལ་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་བློ་མང་ཙམ་གཏོང་དགོས་པ་དང་། ལྷག་པར་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ཏེ་རང་རང་གི་བློ་ངོར་གང་འདྲ་འཆར་གྱིན་འདུག་བརྟག་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཉམས་ལེན་རྣལ་མ་བྱེད་དགོས།

གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས། །

ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །

དམ་པའི་ཆོས་ནི་སྟོན་མཛད་པ། །

གཽ་ཏམ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

ཞེས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་མཇུག་དེར་སྟོན་པའི་བཀའ་དྲིན་དྲན་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་ཕྱག་མཛད་ཅིང་། འདིས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་ལ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཐུགས་བརྩེ་ཉེར་བཟུང་ནས་ཞེས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་དབང་གིས་གཅིག་ཏུ་འགྲོ་ལ་ཕན་པར་བརྩོན་པ་དང་། འགྲོ་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་སྟངས་དེ་ཡང་འགྲོ་བ་རང་རང་གི་རྒྱུད་ཀྱི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་རྣམས་བསལ་ཏེ་མི་འདོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་བསྒྲལ་ནས་རང་རང་གིས་འདོད་པའི་གཏན་གྱི་བདེ་བ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པའི་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་གོ་འཕང་ལ་འགོད་པར་མཛད། དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སེལ་བ་ལ་བྱིན་རླབས་གནང་ནས་སེལ་ཐུབ་པ་མེད། ཚད་མ་རྣམ་འགྲེལ་ལས། བྱམས་སོགས་རྨོངས་དང་འགལ་མེད་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་ཉེས་པ་ཚར་གཅོད་མིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་གྱི་ཤེས་རབ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེལ་རྒྱུ་ལས་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ཁོ་ནས་སེལ་མི་ཐུབ། དེས་ན། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སེལ་བ་དང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ལས་རྣམས་འགོག་དགོས།

གང་གིས་ཐུགས་བརྩེ་སོགས་ཀྱིས་སྟོན་པའི་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་བསྟོད་པ་དང་། སྟོན་པ་རང་ཉིད་ཀྱང་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་གསུམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་དུ་གྱུར་པ་དེའང་རང་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ལམ་ལ་བསླབས་ནས་བརྩེ་བ་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ། དེ་བཞིན་དུ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ་མཛད་པ་འཕྲིན་ལས་མཐར་ཕྱིན་པ་བྱུང་བ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་ཉིད་གང་ནས་གཤེགས་པའི་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྣམས་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རྗེས་འཇུག་གི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་བསྟན་གནང་བ་རེད།

དུས་ཀྱི་མཐའ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་ང་ཚོ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་བསྟན་པའི་སྒོར་ཞུགས་པའི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ་ལམ་བསྒྲུབ་བྱ་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་བརྙེས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དེ་འདྲ་ཞིག་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་རེད། སྟོན་པས་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཐུག་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་མཛད་པ་དེ་ཡང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་ཐུབ་པར་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གཅིག་པུ་གོམས་པས་མི་ཆོག་པར་ཐབས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་དགོས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་པ་འདི་དམིགས་པ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་འགོད་འདོད་ཀྱི་བསམ་པས་དུས་གྲངས་མེད་པའི་རིང་ལ་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ་སློབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་བློ་ཞིག་ཡིན་པས་བློ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྐྱེས་ན་དེས་ཟིན་པའི་སྒོ་ནས་དགེ་བ་ཅི་བསགས་ཀྱང་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་པོ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོང་བ་རེད། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཆེད་དུ་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། བསྒྲུབ་བྱའི་གོ་འཕང་གི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་ཆེ་བ། དུས་བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རིང་ལ་སློབ་སྙམ་པའི་སྙིང་སྟོབས་རྒྱ་ཆེ་བ། སློབ་རྒྱུའི་སྤྱོད་པ་ཡང་རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་པའི་གནས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སོགས་ལ་བསླབས་པས། རྟེན་འབྲེལ་གྱི་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་ཐུབ་པའི་ཐབས་ཀྱི་རྒྱབ་དཔུང་དང་བཅས་པའི་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ལ་གོམས་ན། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་སྐྱེ་ཐུབ་པ་འོང་བས་ང་ཚོས་ཀྱང་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གོ་འཕང་དེ་འདྲ་ཞིག་མངོན་དུ་བྱེད་པར་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་རྒྱབ་རྟེན་དང་བཅས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་བྱ་དགོས། དེས་ན། འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གཙོའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་བཞིན། ངེས་འབྱུང་། བྱང་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་ཉམས་ལེན་གྱི་གཞི་མར་བཟུང་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། ཁ་དོག་དཀར་དམར་སོགས་བསྡུས་གྲྭ་སྦྱོང་མཁན་ཞིག་ཡིན་ནའང་རིགས་ལམ་སློབ་པའི་དམིགས་ཡུལ་དེ་ངེས་འབྱུང་། བྱང་སེམས། ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་གསུམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་སྙམ་པ་སོགས། མདོར་ན། སློབ་གཉེར་མགོ་ཚུགས་པ་དེའང་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་ཡིན་སྙམ་པ་ཞིག་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། རིགས་ལམ་སྦྱངས་ནས་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དགེ་བཤེས་ཀྱི་མིང་བཏགས་འཇོག་རྒྱུའི་ཆེད་ཁོ་ནར་དམིགས་ན་འཕྲལ་སེལ་གྱི་དགོས་པ་ཞིག་ལས་འགྲུབ་མེད། ཆོས་ལ་སློབ་གཉེར་བྱེད་པ་དང་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་མཐར་ཐུག་གི་དགོས་པ་ཡིད་ངོར་ངེས་པར་བྱས་ནས་དེའི་འགྲོས་དང་མཐུན་པའམ་དེའི་ཕྱོགས་ལ་འགྲོ་དགོས། གོམ་པ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ལས་སྤོ་མ་ཐུབ་ནའང་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ཇེ་ཉེ་ཇེ་ཉེར་འགྲོ་ཨེ་ཐུབ་བལྟ་དགོས། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་བྱམས་སྙིང་རྗེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སོགས་བློ་བཟང་པོ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཕྱི་མར་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་འཐོབ་པའི་རྒྱུ་ཚོགས་ཀྱང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགྲུབ།

དེས་ན། རབ་ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་ན་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ཁག་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་། མངོན་མཐོའི་རྟེན་བཟང་རིམ་པར་བརྒྱུད་དེ་ཇི་སྐད་དུ། སྐྱེ་བ་ཀུན་ཏུ་ཡང་དག་བླ་མ་དང་། །འབྲལ་མེད་ཆོས་ཀྱི་དཔལ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཅིང་། །ས་དང་ལམ་གྱི་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་ནས། །རྡོ་རྗེ་འཆང་གི་གོ་འཕང་མྱུར་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་འཆར་གཞི་བསྒྲིགས། དམིགས་ཡུལ་བཟུང་ནས་འགྲོ་དགོས། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མི་ལུས་ཐོབ་པར་ཤོག །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་བར་ཤོག །ཅེས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་རེ་བ་བྱེད་མི་དགོས་པར་དངོས་སུ་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་བའི་སྐབས་འདིར་རང་གིས་ཉམས་ལེན་བྱས་ན་ཉམས་ལེན་ལག་མ་ཐོགས་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་། ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཁེ་ཕན་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དང་། གོ་སྐབས་ཀྱང་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དག་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བར་ཉིན་རེ་བཞིན་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱ་དགོས། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་ང་ཚོ་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་། ཚངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྟེན་ལ་གནས། ཧམ་པ་ཆེ་ཙམ་བཤད་ན། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་ནང་མའི་གྲལ་ལ་ཚུད་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རེད། གཞན་ཡང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་གོས་ངུར་སྨྲིག་འཆང་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་ཡང་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་ན་ཁྱད་པར་གང་ཡང་མེད། གོས་བརྗེས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི་མི་བདེ་བ་མང་བའི་རྒྱུ་ལས་མ་འདས།

ཡང་ང་ཚོའི་གོན་པ་དེ་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཚ་བ་ཆེ་བའི་སྐབས་གཟན་དེ་མར་ཕུད། འཁྱགས་ན་མགོ་བཏུམས་སུག་བཏུམས་བྱེད་ཆོག །འོན་ཀྱང་། གངས་ཀྱི་ནང་དང་ལྷགས་པ་ཆེན་པོ་ཡོད་སར་ཁག་པོ་རེད། མི་དཀྱུས་མའི་གོན་པ་སྟོད་ཐུང་ལྟ་བུ་ཚ་བས་གདུངས་ན་འཕུད་རྒྱུ་ཙམ་ལས་བྱེད་རྒྱུ་མེད། སྔོན་(Italy) ཨི་ཊ་ལིར་ཆོས་ཚོགས་ཆེན་པོ་ཞིག་འཚོགས་པའི་སྐབས་ཤིག་ལ་ངས་གོན་པ་མཐུག་པོ་ཁ་ཤས་ཁྱེར་ཡོད་ཀྱང་ཚོགས་འདུའི་སྐབས་ཆོས་གོས་དང་གཟན་སྲབ་བུ་ཞིག་མ་གཏོགས་གྱོན་མེད། དེར་གྲང་ངར་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཤེས་མ་སོང་ལ་ཤོད་མཁན་ཡང་མ་བྱུང་། ཚོགས་འདུ་དངོས་གཞིའི་སྐབས་ཆར་པ་ཏོག་ཙམ་བབས་སོང་བ་དང་། ཧ་ཅང་གྲང་མོ་འདུག །སྐབས་དེར་ཨཕ་རི་ཀ་ནས་ཡོང་བའི་བླ་མ་མི་རིགས་ནག་པོ་ཡིན་པ་ཞིག་འདུག་པ་ཁོང་འཁྱགས་ནས་འདར་སིག་སིག་བྱེད་ཀྱིན་འདུག །དེ་དུས་བླ་ཆེན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཡེ་ཤུའི་བླ་ཆེན་པོབ་ཀྱང་ཡོད། གྲ་སྒྲིག་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ཆེན་པོབ་ཁོང་གི་སྟོད་ལ་(blanket)མལ་གཟན་གཅིག་གཡོགས་པ་དང་། སྨད་(blanket)མལ་གཟན་གྱིས་དཀྲིས། འཁྲིས་ལ་མེ་ཞིག་བཞག་སོང་ཡང་ད་དུང་འཁྱགས་ཏེ་གང་འཚམ་ཞིག་ནས་ཁོང་ཞབས་སྟེགས་ཐོག་ནས་ལྷུང་སོང་། ངས་ཀྱང་ཆོས་གོས་ཀྱིས་མགོ་བཏུམས་སུག་བཏུམས་བྱས་ཀྱང་ལྷགས་པ་ཆེན་པོ་བརྒྱབ་སྟེ་ཧ་ཅང་འཁྱགས་སོང་། དེ་དུས་གཏུམ་མོའི་ཉམས་ལེན་ཞིག་ཡོད་ན་དགའ་བ་ལ་སྙམ་པ་བྱུང་། སྐབས་རེར་གཟན་གྱིས་གོ་མ་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་སྤྱིར་ང་ཚོའི་གྲྭ་ཆས་འདི་ཡག་པོ་ཡོད། དེང་དུས་ཀྱི་ལུགས་སྲོལ་ལྟར་ན་མི་སྐྱ་ཚོས་སྔ་དྲོ་གོས་མི་འདྲ་བ་གཅིག་གྱོན། ཉིན་གུང་མི་འདྲ་བ་གཅིག་གྱོན། དགོང་དྲོ་མཛད་སྒོའམ་ཞལ་ལག་སོགས་ལ་གོས་མི་འདྲ་བ་གཅིག་གྱོན་དགོས་ཀྱི་འདུག །ང་ཚོས་དེ་འདྲ་མི་དགོས་པར་དུས་གསུམ་ལ་གོན་པ་གཅིག་མ་གཏོགས་གྱོན་མི་དགོས་པས་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོད། འདི་ཁོ་ནའི་ཆ་ནས་བཤད་ནའང་འགྲོ་བདེ་འདུག་བདེ་རེད། སྔོན་བོད་ལ་རྒྱ་སེར་གྱི་སྟོད་འགག་གྱོན་པ་དེ་བྱབ་ཆུང་གི་བྱེད་སྟངས་རེད། བོད་ལ་གནམ་གྲང་མོ་དང་ས་མཐོན་པོ་ཡིན་པས་རྒྱ་སེར་གྱི་སྟོད་འགག་ལ་དྲེག་པས་གོས་ནའང་དེ་ཙམ་དྲི་མ་བྲོ་བ་མེད། ཚ་བའི་ལུང་པར་དེ་གྱོན་ན་དྲི་ངན་གྱིས་ཁྱབ་རྒྱུ་ལས་རྒྱ་སེར་གྱི་སྟོད་འགག་བཀྲུས་ན་ནི་མ་བདེ། ང་ཚོས་རས་ཀྱི་གཟན་ཤམ་དང་སྟོད་འགག་གྱོན་པ་འདི་ཡག་པོ་ཡིན། གང་ལྟར་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་གོས་གནས་མལ་གང་ཅིར་མཐའ་གཉིས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཞིག་དགོས་པ་ལས་དང་དོད་ཆེན་པོ་བྱས་ན་མི་འགྲིག་སྟེ། འདོད་པ་བསོད་ཉམས་ཀྱི་མཐའ་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ཡང་ལུས་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྤྲད་དེ་སྐྱོ་པོ་བྱས་ནའང་ངལ་ཞིང་དུབ་པའི་མཐའ་ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས་མི་འགྲིག །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཚོས་གོན་པ་གྱོན་སྟངས་ཚུན་ཡག་པོ་བྱ་དགོས། ཧ་ཅང་དང་དོད་ཆེ་བ་མ་ཡིན། ཡང་རྩབ་ཧྲལ་ལྟ་བུ་གྱོན་ནས་སྤྲང་པོ་སླེབས་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མ་ཡིན་པར་སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲང་ལོས་ཡིན་སྙམ་པའི་གཙང་མ་དང་སྣུམ་བག་ལྡན་པ་ཞིག་གྱོན་ན། གཞན་གྱིས་མཇལ་ནའང་དང་བ་འདྲེན་པ་ཞིག་འོང་བས་ཡག་པོ་ཡོད། མདོར་ན། སྐྲ་འཇོག་སྟངས་ཚུན་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ལུས་ལ་གྲྭ་ཆས་གྱོན་ཡོད་ནའང་སྐྲ་རིང་པོ་ཅན་དང་ཕུ་ཐུང་གྱོན་མཁན་དག་ནི་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐྱ་མིན་སེར་མིན་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་པས་ཡག་པོ་མེད། ཟུར་གཅིག་ནས་བལྟས་ན་གྲྭ་པ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཟུར་གཞན་ནས་བལྟས་ན་སྐྱ་བོ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་འདི་དག་ནི་རང་ཉིད་ཐབས་རྡུགས་པ་ཙམ་མ་ཟད་བསྟན་པ་སྤྱི་ལའང་མཚན་ཤས་འོང་བས་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མེད།

དེས་ན། ང་ཚོ་ཚང་མས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེའི་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སློབ་རྒྱུ་དང་། དེས་གནང་བའི་རྟགས་ཆ་ལུགས་འཆང་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་དངོས་གནས་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་སྙམ་པའི་སྒོ་ནས་དཔལ་དང་རྒྱན་ལ་བརྩིས་ཏེ་སྤོབས་པ་དང་བཅས། དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་ཏེ་དང་དུ་ལེན་པ་ལས་ཁྲལ་གྱི་འདུ་ཤེས་ལྟ་བུར་མི་འཛིན་པར་གྲྭ་པ་སྤུས་དག་པོ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་བྱུང་ན་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུའང་སྐྱེ་རྒུའི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་གཞི་རྟེན་དུ་སོང་སྟེ་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་དང་། གཙོ་བོ་རྒྱལ་བའི་ལུང་རྟོགས་ཀྱི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱིས་འཛིན་མཁན་གྱི་མིང་རྒྱབ་སྤུངས་ཀྱི་བསྟན་འཛིན་གྱི་སྐྱེས་བུ་ཞེས་པར་གྱུར་པ་རེད། ང་ཚོ་ལ་འདི་འདྲའི་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་འདི་ཁུར་དུ་མ་སོང་བར་རྒྱན་དུ་འགྲོ་བའི་ཐོག་ནས་ངས་གྲྭ་པ་སྤུས་དག་ཅིག་བྱས་ཏེ་བསྟན་པའི་མཛེས་རྒྱན་ལ་ཕན་པ་ཞིག་བྱེད་ཨང་སྙམ་པ་ཞིག་གནང་དགོས། ཐོག་མ་ཉིད་ནས་སྐྱོན་མེད་པ་ཞིག་སུ་ཡང་མེད། སྐྱོན་ཅན་ཞིག་རིམ་གྱིས་སྐྱོན་མེད་དུ་འགྱུར་དགོས་པས་རང་ཉིད་ཁ་སྟབས་སྐྱོ་པོ་ཡིན་སྙམ་ནས་ཞུམ་པ་ནམ་ཡང་སྐྱེ་མི་རུང་། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དྲི་མ་ཟད་རུང་དང་ཡོན་ཏན་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པས་རང་རང་གི་སྙིང་ལ་རུས་པ་བཅུག་སྟེ། སྤོབས་པ་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་འབད་རྩོལ་རྒྱུན་མཐུད་དུ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། སྤུས་དག་ཅིག་མ་བྱུང་ན་བོད་ཕྱི་ནང་གང་དུ་ཡིན་ཀྱང་ཡག་པོ་མེད། སྤུས་དག་ཅིག་ཡོང་བར་རང་ཉིད་སྟོན་པའི་རྗེས་འབྲང་ཡག་པོ་ཞིག་བྱེད་དགོས་སྙམ་སྟེ། འཕྲལ་དུ་བསམ་བློ་དེ་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་གྲྭ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་ཞིག་བྱས་པའི་མུ་ནས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་དགོས། སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་རྩ་བ་ཉོན་མོངས་ལ་འཐབ་རྩོད་བྱེད་རྒྱུ་དེ་རེད། དེ་ཡང་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། བསོད་ནམས་མིན་པ་དང་པོར་བཟློག །བར་དུ་བདག་ནི་བཟློག་པ་དང་། །ཕྱི་ནས་ལྟ་བ་ཀུན་བཟློག་པ། །གང་གིས་ཤེས་དེ་མཁས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་སྡོམ་ཞེས་པ་ལུས་ངག་གི་ཉེས་སྤྱོད་རྣམས་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་གིས་བྱུང་བ་ངོས་ཟིན་པར་བྱས་ཏེ། དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས། ཨ་ཙི། ངས་གཟབ་གཟབ་མ་བྱས་ན་མི་འགྲིག་སྙམ་སྟེ་དེ་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཀྱང་བསྡོམ་དགོས། འོན་ཀྱང་། དེ་ཁོ་ནར་བསྔས་བསྡད་ན་མི་འགྲིག །ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པ་སོགས་ལ་དང་དོད་བྱས་ཏེ་ཉོན་མོངས་འཇོམས་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ཡང་ཉེས་སྤྱོད་གང་ལས་འབྱུང་སའི་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བསྟེན་ནས་མེད་པར་བཟོ་དགོས་པ་དང་། གཉེན་པོ་དེའི་རྒྱུར་ཚོགས་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ལྟ་མིན་པར་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་བསྟེན་པ་གཅིག་པུས་ནམ་རིང་སྒྲུང་གིས་འཁྱོལ་དཀའ། ཕྱི་ནས་ལྟ་བ་ཀུན་བཟློག་པ། །ཞེས་ཉོན་མོངས་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱོང་བ་རིམ་པ་གསུམ་པ་རེད། ཇོ་བོའི་སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་རིམ་ཞེས་པ་ཡང་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ཕྱེ་ནས་བཞག་ཅིང་། རང་ཉིད་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་དང་ལྡན་པའི་གྲྭ་པ་ཡག་པོ་ཞིག་བྱས་པའི་མུ་ནས་ཉོན་མོངས་ལ་གཉེན་པོ་བྱེད་པའི་ལམ་མ་སྐྱེས་པ་གསར་དུ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་ཏེ་བརྟན་པོ་ཞིག་འོང་བའི་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས། དེའི་རྩ་བ་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རང་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་ནས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བ་ཞིག་དང་། དེ་ལྟར་འོང་བར་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ལ་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བས་དེའི་ཆེད་དུ་སྐབས་སུ་བབས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་བཤད་ལུང་གསན་སྙམ་དུ་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བཅོས་མ་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ངང་ནས་གསན་པར་ཞུ། གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི། རྟོག་པས་བཏགས་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་དེ་དགག་བྱ་བདེན་གྲུབ་བམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པར་བྱ་བའི་དོན་གྱི་སྤྱི་ངོ་སྤྲད་ཟིན་ནས།

གཉིས་པ་དེ་ལས་བཟློག་སྟེ་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་བསྟན་པ་ནི། སྔར་བཤད་པའི་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་ཙམ་གྱིས་བཞག་པ་མིན་པའི་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི། བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པར་དང་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པ་དང༌། རང་གི་ངོ་བོས་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ཡིན་ལ། དེས་བཟུང་བའི་ཞེན་ཡུལ་ནི་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་བདེན་ཚད་དོ། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ཀྱང་བརྟག་པ་མཐའ་བཟུང་གི་བདེན་པར་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་གྱི་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་ལ་ཐོས་བསམ་སྒོམ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཤེས་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པ་དང་། དགག་བྱ་ལ་དོན་དམ་དུ་བྱས་པའི་དོན་དམ་འདོད་ཚུལ་གཉིས་ཤེས་དགོས་པ་ནི་འདིར་ཡང་འདྲ་ལ། ཞེས་པ་ནས། བདེ་བླག་ཏུ་རྟོགས་མི་ནུས་པ་རྣམས་དེ་ལ་བཀྲི་བའི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོར་མཐོང་ངོ༌། །

དེ་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྟོག་པ་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དེའི་དབང་གིས་ཏེ། མདོར་ན། མིང་བརྡས་བཞག་པ་མིན་པའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ་དགག་བྱའི་བདག་ཅེས་བྱ་ལ། ཞེས་པ་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པར། བདག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པའི་ཞེས་གཞན་ལ་རག་མ་ལས་པ་ཞེས་པའི་གཞན་དེ་རྟོག་པ་ལ་སྦྱར་ཏེ། མདོར་ན། རྟོག་པས་བཏགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་རྒྱུ་ལས་རྟོག་པས་མ་བཏགས་པར་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཟེར། དེ་ཉིད་ཁྱད་གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང༌། མིག་སྣ་སོགས་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དུ་གསུངས་པས། བདག་མེད་ཅེས་པའི་མེད་རྒྱུའི་བདག་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བཞག་ནས་དེ་ཁྱད་གཞི་གང་ཟག་གི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ལ་གང་ཟག་གི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད་དམ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་། དེ་ཉིད་ཁྱད་གཞི་མིག་སྣ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་དུ་མེད་པ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཅེས་བརྗོད། རང་བཞིན་དེ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་བདག་གཉིས་ཀྱི་འཛིན་པར་ཤུགས་ཀྱིས་རྟོགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བདག་མེད་གཉིས་དགག་བྱའི་སྒོ་ནས་མ་ཕྱེ་བར་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱིས་འབྱེད་པར་བཤད་དོ། །ཞེས་པ་དབུ་མ་རང་རྒྱུད་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཡོད་གསུངས་ཀྱང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཇོག་པ་ལས་དགག་བྱ་ལ་ཕྲ་རགས་མེད་ཅེས་གསུངས། བདག་འཛིན་གྱི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ནི་རྩ་བར་ཕུང་པོ་དམིགས་པ་ཡིན་པ་བཀག་ཅིང༌། ཞེས་གང་ཟག་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང་། ཆོས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གཉིས། གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ལ་གང་ལ་དམིགས་ནས་ངའོ་སྙམ་པ་སྐྱེ་བའི་གཞི་དེ་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ལ་ཟེར་ཞིང་དེ་ལ་འཇིག་ལྟ་ཞེས་བརྗོད། འཇིག་ལྟ་ཡིན་ན་གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ཡིན་དགོས་ཀྱང་། གང་ཟག་གི་བདེན་འཛིན་ཡིན་ན་འཇིག་ལྟ་ཡིན་མི་དགོས། དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས། གྲུབ་མཐའི་དབང་གིས་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་སྲོག་ཆགས་ཚང་མར་རང་གི་ངང་གིས་ཡོད་པ་ལ་ལྷན་སྐྱེས་ཞེས་བརྗོད། འགྲེལ་པར་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་དམིགས་པར་གསུངས་པས། ངའོ་སྙམ་པ་ཙམ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པའི་ང་ཙམ་དང༌། གང་ཟག་ཙམ་ཞིག་ལ་དམིགས་པར་བྱའོ། །ཞེས་བདག་འཛིན་དེ་དག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་ཤིག་ལ་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་དེ་དང་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་ཅིང་། དེའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་ཡོད་ཀྱང་རྣམ་པའི་ཡུལ་ལམ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད། རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པའི་བློ་ནི་དམིགས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེར་དམིགས་ནས་རྣམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཡིན་པས་དེ་གཉིས་འཛིན་སྟངས་དངོས་འགལ་ཡིན། རྣམ་པ་ནི་རང་འགྲེལ་ལས། ངར་འཛིན་པས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བདག་ཡོད་དོ་སྙམ་དུ་ཉེ་བར་བརྟགས་ནས། ཞེས་པ་ནས། ང་དང་ངའི་སྙམ་པའི་རྣམ་པར་ཞུགས་ཞེས་པའི་གཞུང་འདིས་ནི་ང་ཙམ་དང་ང་ཡི་བ་ཙམ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་རྣམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྟོན་པ་མིན་གྱི། དེ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྟོན་པའོ། །ཞེས་འཇིག་ལྟ་ལ་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་དང་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་གཉིས་ལས་ངར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའམ་བདག་གིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་མིག་ལ་སོགས་པའི་གཞི་ལ་དམིགས་ནས་འདི་ནི་བདག་གི་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་ཞེན་པ་བདག་གིར་འཛིན་པར་བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན། ཞེས་གཞི་དེ་རྗེས་འཇུག་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་གིས་མིག་སྣ་སོགས་ང་ཡི་བའི་མཚན་གཞིར་འདོད་པ་དང་། འགའ་ཞིག་གིས་ང་ཡི་བའི་གདགས་གཞིར་འདོད་པ་སོགས་གསུང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད། དེ་ནི་མིག་སོགས་རྣམས་བདག་གི་བར་མཐོང་ནས་བདག་གི་བ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པའི་དོན་ཡིན་གྱི། བདག་གི་བའི་མཚན་གཞི་མིག་སོགས་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟའི་དམིགས་པར་སྟོན་པ་མིན་ཏེ། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ན་འཇིག་ལྟ་དང་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་མི་འགལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་ཏུ། ང་ཡི་བ་དེ་ཆོས་དང་གང་ཟག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་གང་ཡང་མ་ཡིན། ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་མེད་པ་བདག་མེད་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཡིན་ཞེས་གསུང་མཁན་ཡོད། འདི་ལ་མཁས་པ་སོ་སོའི་བཞེད་སྟངས་མི་འདྲ་ཞིང་། སྤྱིར་ང་ཡི་བའི་སྐོར་འདི་དཀའ་ས་ཞིག་ཀྱང་རེད། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་ནི། རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་གཟུགས་ཕུང་སོགས་དང༌། མིག་རྣ་སོགས་དང༌། རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལ་སོགས་པའོ། །རྣམ་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་སྟེ་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་རོ། །དེ་ལྟར་བདག་གཉིས་སུ་འཛིན་པ་དེ་ནི་འཁོར་བར་འཆིང་བའི་མ་རིག་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་དེ་ངོས་བཟུང་ནས། དེ་འདྲའི་འཛིན་པ་དེ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་པས་དེ་ཉོན་མོངས་སུ་ཟད་ཅེས་གསུངས། འོ་ན་འཁོར་བའི་རྩ་བར་གསུངས་ན། དེའི་ཁུངས་གང་ཡོད་ཅེ་ན། མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་མཛད་པའི་སྟོང་ཉིད་བདུན་ཅུ་པ་ལས། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་དངོས་རྣམས། །ཡང་དག་པར་ནི་རྟོག་པ་གང༌། །དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་གསུངས། །དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང༌། །ཞེས་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་རྟོག་པ་གང༌ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོན་པས་མ་རིག་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང༌ཞེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་འཁོར་བའི་གཞི་རྩ་མཐར་ཐུག་པ་ལ་བཞག་ནས་དེ་ལས་འཇིག་ལྟ་མ་རིག་པས་མཚོན་པའི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ཞེས་བཀྲལ་བ་མ་ཡིན་པར། འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་གཞི་བྱས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་སྐྱེ་བས་གཉིས་ཀ་བདག་འཛིན་ཡིན་པ་མཚུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལས་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་ཞེས་གསུངས། ཞེས་ཆོས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་དམིགས་ནས་ཡང་དག་ཏུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་འཁོར་བའི་རྩ་བའི་མ་རིག་པར་གསུངས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་དེ་ལས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་འབྱུང་བས། དེ་ལས་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བར་བཤད་དོ། །ཞེས་དེ་ཡང་སྔོན་ལ་ཕུང་པོ་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར། དེ་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ངའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ན་དེར་དམིགས་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟ་སྐྱེ་བས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱིས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་གྱི་གཞི་བྱེད་གསུངས། དེ་ལྟ་ནའང་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེ་རང་ལ་ང་ཙམ་ཁོ་ན་ལས་ཕུང་པོའི་རྣམ་པ་མི་འཆར་བ་འདྲ། མ་རིག་པ་དེ་ལྡོག་པ་ལ་དེས་ཇི་ལྟར་བཟུང་བས་སྟོང་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་འགག །ཅེས་དང༌། ཞེས་སྣང་ཚོད་ལ་ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པར་སྣང་ཡང་། སྣང་ཚོད་དེ་ཉིད་གནས་ཚོད་ལ་རྫུན་པ་སླུ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན། འོ་ན། ཡང་དག་པའམ་བདེན་པ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ཙམ་མམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་དབེན་པ། རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་ཙམ་གྱི་དོན་དེ་དོན་དངོས་པོའི་གནས་ཚོད་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་དོན་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་ལེགས་པར་ཤེས་པ་དང་། ཤེས་ཟིན་གོམས་པ་བསྲིངས་ནས་མ་རིག་པ་དང་དངོས་འགལ་དུ་སོང་བའི་བློ་ཞིག་སྐྱེས། དེ་ལ་རྒྱབ་རྟེན་ཚད་མ་ཡོད་པ་དང་། དེ་གོམས་ན་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་ཏེ། དེའི་ལྡོག་ཟླ་དངོས་པོ་རྣམས་ཡང་དག་ཏུ་ལྟ་བའི་མ་རིག་པར་འཛིན་སྟངས་འགལ་བའི་སྒོ་ནས་དངོས་སུ་གནོད་དེ་མཐར་མ་རིག་པ་འགག་པར་གསུངས། དེ་ཡང་རྩ་བ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཡིན་པས་དེའི་རང་བཞིན་ལ་དྲི་མ་མ་ཞུགས་དང་། དྲི་མ་དེ་ཡང་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་འབྲལ་རུང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་འགལ་བའི་བློ་དེ་གོམས་ན་གོམས་པ་མཐའ་མེད་དུ་འཕེལ་རྒྱུ་ཡོད་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་གི་འོག་ནས་མཐར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གྱི་མ་རིག་པ་འགགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་འཛིན་འཇིག་ལྟ་འགག་པ་དང་། དེ་ལྟར་འགགས་པས་འདུ་བྱེད་སོགས་ཡན་ལག་ལྷག་མ་རྣམས་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། ཆོས་དབྱིངས་བསྟོད་པ་ལས་ཀྱང༌། བདག་དང་བདག་གི་ཞེས་འཛིན་པས། །ཇི་སྲིད་ཕྱི་རོལ་རྣམ་བརྟགས་པ། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་མཐོང་ན། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ནམ་ཞིག་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པའི་བློ་དེ་ཉིད་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་མཐོང་ནས་སམ། ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་མཐོང་ཟིན་གོམས་ནས་དེའི་རྒྱུན་གོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། མཆོག་ཏུ་སེམས་ནི་སྦྱོང་བྱེད་པའི། །ཆོས་ནི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་སེམས་སྦྱོང་བྱེད་ཀྱི་ཐབས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་དེ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དད་པ་བསྒོམས་པ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་སམ་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཤེས་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་འབྱེད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ཡིན། ཞེས་དང༌། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས་ཀྱང༌། ཡུལ་ལ་བདག་མེད་མཐོང་ན་ནི། །སྲིད་པའི་ས་བོན་འགག་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་ལ་བདེན་པར་ཞེན་པའི་དབང་ལས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁོར་བ་ཡིན་པས། ཆོས་དང་གང་ཟག་གིས་བསྡུས་པའི་ཡུལ་ལམ་དམིགས་པ་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་མཐོང་ན་སྲིད་པའི་ས་བོན་མ་རིག་པ་འགག་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དང༌། དེ་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཀྱང༌། །གཏི་མུག་བཅོམ་པས་བཅོམ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཆགས་སྡང་སོགས་ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བས་གཏི་མུག་བཅོམ་པས་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་འགྲོ་ཞེས་ཚིག་གསལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོར་གང་གསུངས་པ་དེ་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྲོ་བས་གཏི་མུག་གི་གཉེན་པོ་སྐྱེས་ན་ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་བཅོམ་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་། ཉོན་མོངས་བྱེ་བྲག་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ཉོན་མོངས་སྤྱིའི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་ཞེས་གསུངས། འོ་ན་གཏི་མུག་འཇོམས་པའི་ལམ་གང་ཞེ་ན། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ནི། །མཐོང་ན་གཏི་མུག་འབྱུང་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་འབད་པ་ཀུན་གྱིས་འདིར། །གཏམ་དེ་ཁོ་ན་བསྙད་པར་བྱ། །
ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གཏི་མུག་གིས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཟུང་ན་ལྟོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡོད་ན་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་འཐད། འོན་ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ལྡོག་ཟླ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མཐོང་བ་དེས་གཉེན་པོ་བྱས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བློ་འགག་འགྲོ་ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་གསུངས་པའི་གཏི་མུག་ནི་དུག་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་གཏི་མུག་ངོས་འཛིན་པའི་སྐབས་ཡིན་པས། ཞེས་པ་ནས། རྐུན་མ་ནགས་ལ་སོང་བའི་རྗེས་སྤང་ལ་རྩད་གཅོད་པ་དང་འདྲ་བས་གནད་དུ་མི་འགྲོའོ། །ཞེས་པ་ང་ཚོ་ལྟ་བུ་ལ་དགོངས་ཏེ་གསུངས་པ་ཡིན་འདྲ། ང་ཚོས་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས་འཆད་རྒྱུ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་རང་གི་རྒྱུད་ལ་སྦྱར་ནས་བསམ་བློ་མ་བཏང་ན། ཁ་ཕྱིར་བལྟས་ཀྱི་དགག་བཞག་ཁོ་ནའི་ངང་མི་ཚེ་ཟད་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་མ་འགྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟར་བདེན་འཛིན་ལེགས་པར་ངོས་ཟིན་ན། ཞེས་པ་ནས། འགའ་ཞིག་ནི་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་བས་འདིར་མ་སྤྲོས་སོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྲུབ།

གཤམ་དུ་འཆད་འགྱུར་ལྟར། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ལ་དགག་པར་བྱ་བའི་སྤྱི་ཡིད་ངོར་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་འགག་པ་མེད་པ་སོགས་གཏན་ལ་དབབ་དགོས་པ་ཡིན། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་གཏན་ལ་འབེབས་པའི་སྐབས། ཁྲིད་ཡིག་འགའི་ནང་དུ་གསལ་བ་ལྟར་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་དང་། དོན་སྟེང་ནས་སམ་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་རྣམ་པ་བདུན་པོ་གང་རུང་དུ་ཡོད་དགོས་པས་ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད་དང་། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་བདུན་པོ་སོ་སོར་ཕྱེ་བ་བཅས་གནད་དགུ་ཚང་དགོས། གཅིག་དུ་བྲལ་གྱི་རིགས་པར་ཡང་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་དང་། ཁྱབ་པ་ངེས་པའི་གནད། གཅིག་བྲལ་དང་། དུ་བྲལ་བཅས་གནད་བཞི་གསུངས་པ་སོགས་ཡོད། ཡང་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་རིགས་པར་གནད་གསུམ་ཞེས་འཇམ་དཔལ་ཞལ་ལུང་དུ་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པའི་དོན་རབ་ཏུ་གསལ་བའི་རྒྱན་གྱི་ནང་དུའང་དེ་ལྟར་གསུངས་འདུག་པས་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་དེ་དགོས་པ་ཡིན།

མདོར་ན། ཚད་མའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ལྟར། རྟགས་ཀྱི་མཚན་གཞི་ངེས་པའི་ཚད་མ་དང་། དགག་ཆོས་བསྒྲུབ་ཆོས་དངོས་འགལ་དུ་ངེས་པའི་ཚད་མ། དགག་བྱའི་ཆོས་ལ་རྟགས་འགོག་པའི་ཚད་མ་རྣམས་འོང་། དེས་ན། རྟེན་འབྲེལ་ངེས་པའི་ཚད་མ། ལྟོས་པ་དང་མི་ལྟོས་པ་གཉིས་དངོས་འགལ་ཡིན་པ་དང་། མི་ལྟོས་པ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་མི་འཐད་པ་སོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གནད་གསུམ་གསུངས་པ་མིན་ནམ། ཡང་སྙིང་དགག་བྱ་བློ་ཡུལ་དུ་ངེས་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། དབུ་མ་འཇུག་པར། བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པའི་བདག་སྔ་མ་ཡོད་རྒྱུའི་བདག་སྟེ་ང་ཙམ་དང་། བདག་ཕྱི་མ་མེད་རྒྱུའི་བདག་སྟེ་དགག་བྱའི་བདག་གམ་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་ལ་འཇོག །འོན་ཀྱང་། ང་ཚོས་བདག་རང་བཞིན་མེད་པར་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་པ་དང་། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་བརྗོད་ན་ཚིག་ཁ་བསྒྱུར་བ་ལྟ་བུ་ལས་བློ་ངོར་ཤར་དུས་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་འཆར་རམ། ང་ཚོས་དགག་བྱའི་བདག་དང་ཐ་སྙད་ཙམ་གྱི་བདག་ཅེས་ཁ་ནས་བརྗོད་ཐུབ་ཀྱང་བློ་ངོར་དགག་བྱའི་བདག་དང་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་རྒྱུའི་བདག་གཉིས་ཆ་འབྱེད་ཐུབ་དཀའ་བ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། ནམ་ཞིག་མྱོང་ཐོག་ནས་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་ཕྲ་མོ་ཁེགས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་དགག་བྱ་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་གང་ཟག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་སོང་བའི་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཙམ་ཞིག་བློར་ཤར་བ་ཞིག་དེ་དུས་འོང་བ་ལས་ད་ལྟ་ང་ཚོའི་བློར་འཆར་མི་ཐུབ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་མེད་ཅེས་པ་དང་། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་ཅེས་པ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་འདུག་སྙམ།

དོན་བསྡུ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་དགོས་ཞེས་སྤྱིའི་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཡང་ང་ཚོས་དགག་བྱའི་བདག་ཅེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འཇོག་པར་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ཀྱིས་དོགས་པས་དགག་བྱའི་བདག་དང་། བདེན་གྲུབ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཚིག་ལ་བློས་བཅོས་ཆེས་ན་ཐ་སྙད་ཚིག་གིས་བཅིངས་པའི་དགག་བྱ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཏན་ཏན་མ་བྱས་ན་དགེ་ལུགས་པ་རྟག་མཐར་ལྷུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། ལྕང་སྐྱ་རོལ་པའི་རྡོ་རྗེས། སྣང་བ་ལིང་ལིང་དེ་རང་སོར་བཞག་ནས། །དགག་རྒྱུ་རྭ་ཅན་ཞིག་འཚོལ་བར་སྣང་སྟེ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། སྔོན་ངས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་འདུག །གུང་ཐང་བསྟན་པའི་སྒྲོན་མེའི་བསྟོད་པ་དོན་ལྡན་མར། ལྟ་བས་རང་བཞིན་བཙལ་བའི་ཕྱིར། །མ་རྙེད་པ་ཡིས་ཁེགས་འགྱུར་ལ། །མ་རྙེད་གདགས་གཞི་འགོག་མིན་པས། །རྗེས་ཀྱི་མིང་ཙམ་ལྷག་མར་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་འདིའི་སྟེང་ནས་བསམ་ན། ལྟ་བས་རང་བཞིན་བཙལ་བ་ལས་ཆོས་དེ་དང་དེ་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དེ་ལ་འགོག་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་དེའི་སྟེང་གི་རང་བཞིན་འཚོལ་བ་རེད་སྙམ་ན། ང་ཚོ་ལ་སྣང་བཞིན་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དང་དེར་ཐོ་ཐོ་རེག་རེག་མ་སོང་བར་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་འགོག་པའི་འབད་བརྩོན་བྱས་ནའང་ཁག་པོ་ཡིན་སྙམ། བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་རང་ཅག་ལ་ཀ་བ་ཞེས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཕར་ཕྱོགས་ནས་ཆ་ཚང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེའི་སྟེང་དུ་དགག་བྱའི་སྣང་ཚུལ་གསལ་པོ་ཡོད་འདྲ་ཡང་། དེ་ཕར་བཞག་ནས་དེ་ལས་ལོགས་སུ་ཀ་བ་བདེན་གྲུབ་ཅེས་པའི་དགག་བྱ་ཞིག་བཙལ་དུ་སོང་ན་ཐ་སྙད་ཚིག་གིས་བཅིངས་པའི་དགག་བྱ་ཞེས་རང་རྒྱུད་པས་བཤད་པའི་ཕྱོགས་སུ་སོང་བ་ཡིན་སྙམ། དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་ཕྱིན་ན་ཐ་སྙད་འཇོག་པར་དཀའ་ངལ་དེ་ཙམ་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སྣང་། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར། ཁྱེད་ཀྱི་བློ་ངོར་རང་བཞིན་མེད་པ་ལ། །རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་འཇོག་པ་དཀའ་མོད་ཀྱང་། །དེ་འདྲ་དབུ་མའི་ལུགས་ནི་ཡིན་ནོ་ཞེས། །དེ་སྐད་སྨྲ་བའི་ཚུལ་ལ་བརྟེན་ན་མཛེས། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་ལ། ང་ཚོར་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་མི་འགོག་པར་དེའི་སྟེང་གི་དགག་བྱ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པས་འདི་ལ་དེ་ཙམ་དཀའ་བ་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན་གྲབས་བྱེད་མྱོང་། དེ་ལྟར་ན་གོང་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མཐར་ཐུག་པའི་དཀའ་ས་ཡང་འདི་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐ་སྙད་འཇོག་སྟངས་དེ་ཧ་ཅང་དཀའ་བར་གསུངས། ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་བཀག་པ་ན་བྱ་བྱེད་ཕན་གནོད་འབྲེལ་བའི་གཞི་འཇོག་དཀའ་ཙམ་ཡོད་པར་མངོན། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་བློ་ངོར་ཐ་སྙད་དུའང་རང་བཞིན་བཀག་པ་ན་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་བཏགས་ཙམ་ལས་ངོ་ཐོག་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མ་རག་པ་ལྟ་བུས་ཐ་སྙད་འཇོག་སར་དཀའ་ངལ་ཞིག་འཕྲད་ཀྱིན་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་གནས་སྐབས་སྟོང་ཕྱོགས་ནས་དགག་བྱ་ཤུགས་ཆེ་ཙམ་དགག་རྒྱུ་གལ་ཆེ་སྙམ། སྤྱིར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་ལ་གོམས་འདྲིས་ཡོད་མཁན་ཞིག་ཡིན་ན་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་མེད་སྙམ། རྩ་བའི་དགག་བྱའི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་རྣམས་ལ་ཚིག་གི་གོ་བའི་སྟེང་ནས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་རྒྱུའི་བདག་དང་མེད་རྒྱུའི་བདག་ལ་གོ་བ་ཡག་པོ་ཆགས་པའི་སྟེང་ནས་སྒོམ་པའི་སྐབས་ཐལ་ཆེ་སོང་སྙམ་པ་ཞིག་མ་བསྒོམས་ན་ཁག་པོ་ཡིན་པ་འདྲ། དེ་དག་ངའི་བསམ་ཚུལ་བཤད་པ་ཡིན། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པ་ཡག་པོ་བྱོས་དང་ཤེས་འོང་། དེ་ལྟར་གལ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་དགག་བྱ་ངེས་པའི་གནད་གསུངས་པ་གྲུབ་ནས།

གཉིས་པ་ལུང་གི་དོན་དེ་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གཉིས། ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་དང༌། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པའོ། །ཞེས་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བར། ཇི་སྲིད་ཕུང་པོར་འཛིན་ཡོད་པ། །དེ་སྲིད་དེ་ལ་ངར་འཛིན་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དང་པོ་ཕུང་པོ་བདེན་པར་མེད་པའི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་པོར་བསྟན་པ་ཁུངས་སུ་བྱས་ཏེ། དབུ་མ་འཇུག་པར་དང་པོར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་པ་དང་། ཡང་གཞུང་འགའ་ཞིག་གིས། ཏིང་ངེ་འཛིན་རྒྱལ་པོ་ལས། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་གི་འདུ་ཤེས་ནི། །ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཀུན་ལ་བློས་སྦྱར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ཁུངས་སུ་བྱས་ནས་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་དང་པོར་གཏན་ལ་འབེབ་པར་གསུངས་པ་ཡོད་ཀྱང་དེ་འཆད་པའི་རིམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནམ། འདིར་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་དང་པོར་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་པས་དེ་ལ་བཞི། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་དགག་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ། རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ། དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ། མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ནོ། །

དང་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་བཞག་པ་ནི། ཙ དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །གཉིས་ཀ་ལས་ཀྱང་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་པར་ནི་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་པའི་དོན་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བདག་ལས་མ་ཡིན་གཞན་ལས་མིན། །གཉིས་ལས་མ་ཡིན་རྒྱུ་མེད་མིན། །དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་། །སྐྱེ་བ་ནམ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་། འབྲས་བུའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་མི་འབྱུང་བ་སྟེ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གཞན་ལས་དང་། གཉིས་ཀ་ལས་དང་། རྒྱུ་མེད་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་དམ་བཅའ་བཞི་བཞག་པ་རེད།

ར དེའི་ཕྱིར་འདིར་ཆོས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་ཞེས་པ་ནས། གང་ན་ཡང་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འགར་ཡང་གི་སྒྲའི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་གང་དུ་སྐྱེ་བའི་རྟེན་གྱི་ཚིག་གིས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་བཤད་དོ། །ཞེས་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། གྲུབ་མཐའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས། དངོས་པོ་གང་དག་གི་སྒྲ་བརྟེན་པའི་ཚིག་ནི་སྐྱེ་བ་པོ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་བརྗོད་པའོ། །དེས་ན་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགར་ཡང་སྟེ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་བདག་ལས་དང་། གཞན་ལས་དང་། གཉིས་ཀ་ལས་དང་། རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་འདི་ལྟར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་མྱུ་གུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་ལས་མྱུ་གུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་དེ་ཉིད་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འདིར་དམ་བཅའ་བའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

ག སྔར་བཤད་པའི་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུའི་ནང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཁོ་ན་རིགས་པས་བསྟན་པ་ཉིད་ཀྱིས། ཞེས་པ་ནས། དེ་དགག་པ་དོན་གྱིས་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །19ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ནི་རྐང་པ་ཕྱི་མ་དངོས་པོ་གང་དག་གང་ན་ཡང་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་དང༌། བདག་ལས་མ་ཡིན་སོགས་རྐང་པ་སྔ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྟགས་བསྟན་པར་འཆད་པ་ལྟར་སོ་སོར་མི་གཅོད་པར། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་མེད་སྒྲུབ་པ་མི་རུང་ཞེས་པ་མིན་གྱི། སྔར་ལྟར་སོ་སོར་གཅོད་པ་གཞུང་དེའི་དོན་མིན་ཞེས་པའོ། །ཞེས་པ་སྤྱིར་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་རྟགས་སུ་བྱས་ནས་རང་བཞིན་སྐྱེ་མེད་བསྒྲུབ་བྱར་བྱས་ནས་གསུངས་པ་མི་འགྲིག་པ་མིན་ཡང་། སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་པ་རྣམས་འགྲེལ་སྟངས་འདི་ལྟར་འགྲེལ་དགོས་ཞེས་གསུངས། རང་རྒྱུད་པས་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་སྐྱེ་བཞེད་པས་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་དོན་དམ་པར་ཞེས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་མ་སྦྱར་ན་གཞན་སྐྱེ་འགོག་མི་ཐུབ་པར་གསུངས་ཀྱང་། འདིར་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་མི་དགོས་པར་དངོས་པོ་རྣམས་ཡུལ་དུས་གྲུབ་པའི་མཐའ་འགར་ཡང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་སྲིད་པ་མ་ཡིན། ཞེས་སྦྱར་བ་དང༌། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་ཀུན་རྫོབ་གྲུབ་པར་ཁས་ལེན་གྱི། ཕྱོགས་བཞི་ཁས་བླངས་པའི་སྒོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ཕན་གནོད་དངོས་སུ་འདྲེན་པའི་སྐྱེ་འགག་ཡོད་ཀྱང་དེ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་གཞན་སྐྱེ་མིན། འོ་ན་གང་རེད་ཅེ་ན། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་རེད་ཅེས་གསུངས། མདོར་ན། གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ན་དངོས་པོ་རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་གསུངས་པས་རང་རྒྱུད་པས་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དཔྱད་པ་བྱེད་སྟངས་སྣང་ཙམ་དེས་མ་ཚིམ་པར་དཔྱད་པ་དེ་ཙམ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པར་མི་བཞེད། དེས་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པའི་རང་མཚན་སྣང་བ་ཡོད་པ་དང་། རང་མཚན་དེ་སྣང་བའི་ཐོག་ནས་དེ་ལ་ཐ་སྙད་སྦྱར་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལས་སྣང་ཙམ་དེས་མ་ཚིམ་པར་དཔྱད་པའི་སྐབས་སུ་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་མི་བཞེད། ཐལ་འགྱུར་བས་སྣང་ཙམ་དེས་མ་ཚིམ་པར་དཔྱོད་པའི་མགོ་ཚུགས་པ་ནས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་དེ། སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་བདག་ལས་དང་གཞན་ལས་སོགས་གང་ནས་སྐྱེ་བར་དཔྱད་ཙམ་ནས་དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་དུ་སོང་ཟིན་པར་འདོད། དོན་དམ་དཔྱོད་བྱེད་ཀྱིས་རྙེད་ན་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྐྱེ་བར་ཐལ་བས་ན་གཞན་སྐྱེ་ནི་གསུང་རབ་ཀྱི་ཐ་སྙད་མིན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ཐ་སྙད་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོར་མི་འདོད་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དམ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པའི་གཞན་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་དེ་གཞན་སྐྱེའི་དོན་མིན་ཞེས་གསུངས། འདི་ནས་དགག་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད། རྩ་འཇུག་གི་རྣམ་བཤད་གཉིས་དང་དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ་གསུམ་གྱིས་དགག་པའི་རྣམ་གཞག་བསྟན་ཡོད་པས་གནད་འགག་ཆེན་པོར་དགོངས་ནས་གསུངས་པ་རེད་སྙམ། ཚིག་གསལ་ལས་དངོས་པོ་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དམ་བཅའ་མེད་དགག་ཏུ་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་སྒྲུབ་པར་མི་འདོད་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་སྐྱེ་བ་བཀག་ཙམ་ལས་དེ་ལས་གཞན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་མི་སྒྲུབ་པའང་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །ཚིག་གསལ་ལས། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྦྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་པོས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་དམ་བཅས་པ་འགོག་པ་ཙམ་དུ་ཟད་ཀྱི། དེ་ལས་གཞན་མི་སྒྲུབ་པའི་དོན་ཡིན་གྱི་བཀག་པ་ཙམ་སྒྲུབ་པ་འགོག་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གཞུང་རྣམས་གོང་འོག་བསྒྲིག་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་བྱས་ན་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར། རྗེས་སུ་དཔག་པ་དག་ནི་གཞན་གྱི་དམ་བཅའ་བ་འགོག་པ་ཙམ་གྱི་འབྲས་བུ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོགས་ཀྱིས་དམ་བཅའ་འགོག་པ་ཙམ་ཡིན་གྱི་དེ་ལས་གཞན་མི་སྒྲུབ་གསུངས་པས། བསྒྲུབ་རྒྱུ་མེད་ན། ཡང་གོང་དུ་ཚིག་གསལ་ལས། དེའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པར་གསུངས་པ་གཉིས་འགལ་བ་ལྟ་བུ་འོང་བས་གཞུང་གོང་འོག་བསྒྲིགས་ནས་དོན་གོ་བར་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཡང་མིན་ན་ནི་ཕུང་གསུམ་མེད་པས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་མེད་པས། དངོས་འགལ་ཡིན་ན་ཅིག་ཤོས་མིན་ན་ཅིག་ཤོས་ཡིན་དགོས་པས་དོན་འདི་ལ་དགོངས་ནས། རྩོད་ཟློག་ལས། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནས། དེ་འདྲ་བའི་བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཁས་ལེན་ཀྱང་རང་རྒྱུད་པར་མི་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་ཡང་ཡང་བཤད་ཟིན་པས་མ་སྤྲོས་སོ། །ཞེས་རྗེས་སུ་དཔགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་ཡོད་ཀྱང་རང་རྒྱུད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ། ཚུལ་གསུམ་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་སྒྲུབ་པ་དང་། ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་དེའང་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚད་མ་གཞིར་བཞག་ནས་ཚད་མ་དེས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གསུམ་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་པ་རྣམས་རང་རྒྱུད་པའམ་རང་དབང་བའི་གཏན་ཚིགས་སུ་འགྱུར་བས། རང་མཚན་ཐ་སྙད་དུའང་མི་བཞེད་པའི་ལུགས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འཐད་པ་ལས། དེས་གཏན་ཚིགས་མི་འདོད་པའམ་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་ནས་བསྒྲུབ་བྱ་སྒྲུབ་པ་མེད་པར་བཞེད་པ་མིན་པའི་སྐོར་རྣམས་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོ་དང་། དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་སོགས་སུ་བཤད་ཟིན་པས་འདིར་མ་བཤད་ཅེས་གསུངས། འོ་ན་དགག་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་འགྲེལ་བཤད་དུ་དྲངས་པ་ལས། དགག་པ་དོན་གྱིས་བསྟན་པ་དང༌། །ཚིག་གཅིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང༌། །དེ་ལྡན་རང་ཚིག་མི་སྟོན་པ། །མ་ཡིན་གཞན་པ་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །ཞེས་དགག་བྱ་བཀག་ཤུལ་དུ་ཆོས་གཞན་དོན་གྱིས་ཤུགས་ལ་འཕངས་པ་དང་། ཚིག་གཅིག་གིས་དགག་བྱ་གཅོད་པ་དང་ཆོས་གཞན་དངོས་སུ་འཕེན་པའམ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལྡན་ཞེས་པས་དངོས་ཤུགས་གཉིས་ཀར་ཆོས་གཞན་འཕེན་པ་དང་། རང་ཚིག་གིས་མི་སྟོན་པར་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་འཕེན་པ་རྣམས་མ་ཡིན་དགག་དང་། དེ་ལས་གཞན་པ་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་མ་གཏོགས་ཆོས་གཞན་མི་འཕེན་པ་ལ་མེད་དགག་ཟེར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། ཁ་ཅིག །གཞི་སྒྲུབ་པ་དང་ཚོགས་ན་མེད་དགག་མིན་པར་སྨྲ་བ་མི་འཐད་དེ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་ཡོད་པ་ལ་རང་གཞན་རེ་རེ་བ་དང་གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་གསུམ་དུ་ཁ་ཚོན་ཆོད་པས་དམ་བཅའ་བཞིས་ཆོག་གོ །

གཉིས་པ་དེ་རིགས་པས་སྒྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ལ་བཞི། བདག་སྐྱེ་དགག་པ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་རིགས་པས་དགག་པ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་གྲུབ་མཐའ་མཁན་གྱི་ལུགས་དགག་པ། གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རང་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང༌། ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་དང༌། དེ་དག་གི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །

19 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༤༦བ དེ་དགག་པ་དོན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཞེས་གསལ།

བདག་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ།

དང་པོ་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ན་དོན་མེད་དུ་ཐལ་བ་ནི། ཙ དེ་ནི་དེ་ལས་འབྱུང་ན་ཡོན་ཏན་འགའ་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་བདག་སྐྱེ་འདོད་མཁན་གྲངས་ཅན་པའི་ལུགས་ཇི་མ་ཇི་བཞིན་ངས་མི་ཤེས་ཀྱང་། མདོར་བསྡུས་ན། རྣམ་འགྱུར་འདྲ་མིན་རྣམས་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཡང་རྒྱུ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་དང་། འབྲས་བུ་ལ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཕར་ཡོད་ཚུར་ཡོད་ཀྱི་རང་བཞིན་དབྱེར་མེད་ཅིག་བཤད་པ་སྟེ། ངས་རྒྱ་གར་བ་ཞིག་ལ་གྲངས་ཅན་པས་བདག་སྐྱེ་འདོད་པ་དང་། གཅེར་བུ་བས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའི་ལུགས་དེང་སང་ཡང་ཡོད་དམ་ཞེས་དྲིས་པར་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་བྱུང་། མདོར་ན། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་རང་བཞིན་གཉིས་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱི་དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་གཅིག་པར་འདོད་པས་འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྣམས་རྒྱུའི་གནས་སྐབས་ན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་ཞེས་བརྗོད། འོན་ཀྱང་། རྒྱུས་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ནི། རྒྱུ་དུས་ཀྱི་མངོན་པར་མི་གསལ་བ་དེ་ཉིད་གསལ་དུ་བཏང་བར་བཤད། དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་གྱི་དབྱེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་རྒྱུ་དུས་སུ་གྲུབ་ཟིན་པ་ཞིག་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་དེ། དེ་ལས་འབྱུང་དགོས་པའི་ཡོན་ཏན་ནམ་དགོས་པ་ལྷག་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་ནས་སྔར་མེད་པའི་འབྲས་བུ་གསར་དུ་བསྐྱེད་པ་ཡོད་ན་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་དགོས་པ་ཡོད་ཀྱང་ས་བོན་གྱི་དུས་ནས་འབྲས་བུ་རྫོགས་པར་གྲུབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་གཞག་དེ་འཐད་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་ཅེས་གསུངས།

ར ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཡོད་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་མྱུ་གུའི་རང་གི་བདག་ཉིད་ཡོད་བཞིན་པ་དེ་ཉིད་ལས་འབྱུང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ཉིད་སྔར་ཐོབ་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་མི་སྐྱེ་བ་འདི་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་ངེས་ཤེ་ན། ཞེས་པ་ནས། གྲངས་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་འགའ་ཞིག་ནི་གཙོ་བོ་ལས་སྐྱེ་བར་མི་སྨྲ་བར་རྒྱུ་ལས་སྔར་མི་གསལ་བ་ཕྱིས་གསལ་བར་འདོད་མོད་ཀྱང་དོན་འདྲའོ། །ཞེས་སྤྱི་དང་གསལ་བ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཚུལ་དང་། གྲུབ་ཚུལ་སྔ་མ་ལྟར་འདོད་པ་ཡིན་པས་དོན་འདྲའོ་གསུངས། འདིས་སྤྱི་གསལ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་འདོད་པ་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཚེ་དེ་གྲུབ་པའི་འོག་ཏུ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ལ་དོན་གཏན་མེད་དོ། །

གཉིས་པ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ལས་སྐྱེ་ན་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ནི། ཙ སྐྱེས་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ཉིད། །སྐྱེས་ཟིན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འགྱུར་ན་ནི། །མྱུ་གུ་ལ་སོགས་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་འདིར་རྙེད་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །ས་བོན་སྲིད་མཐར་ཐུག་པར་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །ཞེས་སྐྱེས་ཟིན་པ་སླར་ཡང་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། སྐྱེས་ཟིན་པའི་ས་བོན་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འདོད་ན་ནི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པའི་སྐྱེ་བ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་བ་སྟེ། མི་འགྲུབ་ཅིང་། ཡང་ན། ས་བོན་ཉིད་བར་མ་ཆད་པར་སྲིད་པ་མཐར་ཐུག་པའི་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

ར བདག་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱོགས་འདི་ནི་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

ག སྐྱེས་ཟིན་པར་གྱུར་པ་སླར་ཡང་སྟེ་སྐྱེས་ཟིན་པའི་འོག་ཏུ་བལྡབས་ནས། ཞེས་པ་ནས། བདག་སྐྱེ་རིགས་པ་དང་འགལ་ཞེས་པ་དམ་བཅའ་ཙམ་དུ་ཟད་པས་དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་སྟོན་པ་ནི། ས་མྱུག་གཉིས་རང་བཞིན་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་ཡིན་པས་ན་སྐྱེས་ཟིན་པའི་གནས་སྐབས་སུའང་ས་བོན་གྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པས་ན་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ས་བོན་སླར་ཡང་བལྡབས་ནས་སྐྱེ་བར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པར་འགྱུར་བ་སྟེ་འདོད་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེས་ཟིན་པ་དེ་ཉིད་སླར་ཡང་སྐྱེ་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ས་བོན་ཁོ་ན་བལྡབས་ནས་སྐྱེས་པའི་འབྲས་བུའི་རིགས་འདྲ་རྣམས་མི་སྐྱེ་བ་དང༌། རྒྱུའི་རིགས་འདྲ་རྣམས་བར་མ་ཆད་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱོན་གཉིས་བསྟན་ནས་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་བརྗོད་པའོ། །

གསུམ་པ་དེ་དག་གི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་མྱུ་གུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བོན་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་འཇིག་པར་བྱེད་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྐྱེན་ཆུ་དང་དུས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་ས་བོན་རྣམ་པར་འགྱུར་བར་བྱེད་ཅིང་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལ། ཞེས་པ་ནས། མྱུ་གུས་ཀྱང་འདི་འཇིག་པར་བྱེད་པར་མི་རིགས་ཏེ། རང་གི་བདག་ཉིད་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །

ག ཅི་སྟེ་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཕན་འདོགས་པའི་རྐྱེན་ཆུ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ངོ་བོའམ་རང་བཞིན་ཐམས་ཅད་ཕར་ཡིན་ཚུར་ཡིན་དུ་སོང་ན་རྣམ་འགྱུར་སོ་སོ་བ་ཡང་མི་འགྲུབ་པས་གནོད་པ་སྤང་མི་ནུས་སོ། །

གཉིས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ས་མྱུག་གཉིས་ལ་དབྱིབས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བས་དགག །དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག །གནས་སྐབས་གཉིས་ཀྱི་རེ་རེར་གཉིས་ཀ་འཛིན་མི་འཛིན་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་དགག་པའོ། །

དང་པོ་ས་མྱུག་གཉིས་ལ་དབྱིབས་སོགས་ཐ་དད་མེད་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། ཙ བྱེད་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་ལས་ཐ་དད་མྱུ་གུའི་དབྱིབས་དང་ནི། །ཁ་དོག་རོ་ནུས་སྨིན་པའི་ཐ་དད་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་མདོག་དང་དབྱིབས་སོགས་ལས་ཐ་དད་པའི་མྱུ་གུའི་དབྱིབས་དང་། ཁ་དོག་དང་། རོ་དང་། ནུས་པ་རྣམས་ཐ་དད་པ་ཁྱོད་ལ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། བྱེད་རྒྱུ་ས་བོན་ཞེས་པ་ནས། དམིགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། སྒོག་སྐྱ་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་དག་ལས་ཆུ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་མྱུ་གུ་རྣམས་ལྟར་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་སོ། །

ག སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ས་བོན་གྱི་ཁ་དོག་དང་ཞེས་པ་ནས། པི་པི་ལིང་སོགས་ལ་རོ་མངར་པོར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །

གཉིས་པ་དེའི་ཉེས་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་བདག་གི་དངོས་པོ་བསལ་ནས་དེ་ལས་གཞན། །ངོ་བོར་འགྱུར་ན་དེ་ཚེ་དེ་ཡི་དེ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་གལ་ཏེ་སྔར་གྱི་ས་བོན་གྱི་བདག་གི་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བསལ་ནས་དེ་ལས་གཞན་པ་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྱུར་ན། དེའི་ཚེ་ས་བོན་དེའི་རང་བཞིན་མྱུ་གུའི་རང་བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཞེས་ཐལ་བ་བཀོད་པའོ། །

ར ཅི་སྟེ་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་གནས་སྐབས་གཞན་འཐོབ་པས་ས་བོན་ཉིད་མྱུ་གུར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་ནས། དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་ན་དེ་དག་གི་རྫས་མ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ག ཅི་སྟེ་ས་བོན་གྱི་གནས་སྐབས་བཏང་ནས་མྱུ་གུའི་གནས་སྐབས་གཞན་དུ་འགྱུར་བས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ་དབྱིབས་ལ་སོགས་པ་མ་བཟུང་ན་ས་མྱུག་གི་རྫས་ཀྱང་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གསུམ་པ་གནས་སྐབས་གཉིས་ཀྱི་རེ་རེར་གཉིས་ཀ་འཛིན་མི་འཛིན་མཚུངས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ས་བོན་མྱུ་གུ་འདིར་གཞན་མ་ཡིན་ན། །ས་བོན་བཞིན་དུ་མྱུ་གུ་ཞེས་བྱ་དེ་གཟུང་མེད་པའམ། །ཡང་ན་དེ་དག་གཅིག་པས་ཇི་ལྟར་མྱུ་གུ་འདི་བཞིན་དུ། །དེ་ཡང་གཟུང་དུ་ཡོད་འགྱུར་དེ་ཕྱིར་འདི་ནི་ཁས་མི་བླང༌། །ཞེས་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་གཞན་མ་ཡིན་པར་གཅིག་ཏུ་འདོད་ན། མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ས་བོན་གཟུང་དུ་མེད་པ་བཞིན་མྱུ་གུ་དེའང་གཟུང་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བའམ། ཡང་ན། ས་མྱུག་དེ་དག་ངོ་བོ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་གཅིག་པས། ཇི་ལྟར་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་དེ་གཟུང་དུ་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ས་བོན་ཡང་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ཚུལ་དེ་ལྟར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ས་བོན་ཞེས་པ་ནས། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཁས་བླང་བར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

ག སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ས་བོན་དང་མྱུ་གུའི་ངོ་བོ་གཉིས་ལ་འཇིག་རྟེན་འདིར་ངོ་བོ་གཞན་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་དུ་འདོད་པའི་ལོག་རྟོག་ཐམས་ཅད་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཆོས་ཅན་དེའི་སྟེང་དུ་ཆོས་ཉིད་རང་མཚན་པ་ཞིག་ཡོད་ན་དེ་ལྟར་འོང་སྲིད་ཀྱང་དེ་ལྟར་མིན་པར་ཆོས་ཉིད་ཅེས་པ་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ནམ་མ་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་དང་བྲལ་ཙམ་དེ་ལ། ཆོས་ཉིད་དམ་དེའི་གནས་ལུགས་ཞེས་བརྗོད། དེས་ན། ཆོས་ཅན་འགྱུར་བས་ཆོས་ཉིད་འགྱུར་བ་དང་། ཆོས་ཅན་འཇིག་པས་དེའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་ངོས་གཟུང་དུ་མེད་པར་གསུངས། དེ་ལྟ་ནའང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་གཅིག་ཅེས་པར་བསམ་བློ་གཏོང་ས་ཡོད་པ་རེད།

གཉིས་པ་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བའི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་དེ་ཡི་འབྲས་བུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན། །ཞེས་གང་གི་ཕྱིར་རྒྱུ་ཞིག་ན་ཡང་དེའི་འབྲས་བུ་མྱུ་གུ་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བའི་ཕྱིར། ས་མྱུག་དེ་དག་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་ལུགས་གཞན་དུ་བརྟག་པའི་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་བཟློག་ནས་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །

ག དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འདོད་པའི་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས། ཞེས་པ་ནས། ས་མྱུག་དེ་དག་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཡིན་ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་ཁས་མི་ལེན་ནོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཙ དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདག་ལས་འབྱུང་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་འདི། །དེ་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དངོས་པོ་བདག་ལས་འབྱུང་ཞེས་རབ་ཏུ་བརྟགས་པ་འདི་དེ་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བའི་ལུགས་དང་། འཇིག་རྟེན་པའི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་གང་ལྟར་ཡང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ། །དེ་ཕྱིར་དངོས་པོ་བདག་ལས་ཞེས་པ་ནས། རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་མ་མཛད་པར། བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་བཀག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་བཀག་པ་རེད། གང་ཞིག་དངོས་པོ་རྣམས་ནི་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་བཞིན་ནོ་ཞེས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དམ་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །འདིའི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ཚིག་གསལ་ནང་དུ་གསུངས་ཤིང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་ཚིག་གསལ་དང་དབུ་མ་འཇུག་པ་གཉིས་ལས་འཇུག་པ་དང་པོར་བརྩམས་པ་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་དེ། ཚིག་གསལ་དུ་འཇུག་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར། འོན་ཀྱང་། དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཤད་པའམ་རང་འགྲེལ་དང་ཚིག་གསལ་གཉིས་ལས་སྔོན་དུ་གང་བརྩམས་པ་ཡིན།

ག གང་གི་ཕྱིར་དོན་དམ་པ་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལྟར་ཡང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་པ་དང་འགལ་བ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་དེའི་དོན་དམ་པར་ཞེས་པའི་ཁྱད་པར་དོན་མེད་དོ་ཞེས་བསམ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་དོན་དམ་པར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་སྦྱར་བའི་དོན་དམ་པ་དེ་ཚིག་གསལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། སྔ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བཀོད་པར་དགོས་པ་མེད་པར་གསུངས།

གཉིས་པ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་པས་དགག་པ་ནི། ཙ བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན་བསྐྱེད་པར་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་དང༌། །ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་ཡང་གཅིག་ཉིད་འགྱུར་ན་དེ་དག་ནི། །གཅིག་ཉིད་མ་ཡིན་པས་ན་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་བར། །བྱ་མིན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཅིག་ཉིད་ན། །བསྐྱེད་བྱ་སྐྱེད་བྱེད་གཅིག་ཏུ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བྱེད་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་རིགས་པ་འདིའི་དོན་རེད།

ར གཞན་ཡང༌། བདག་ལས་སྐྱེ་བར་ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱའོ། །

ག སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། འབྲས་བུ་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་ན། ཞེས་པ་ནས། སྤྱིར་གཅིག་ཏུ་ཐལ་ཟེར་ན་མ་ཁྱབ་བོ་ཞེས་ཕྱོགས་སྔས་ཞིབ་ཆ་ཕྱེ་ནས་ལན་དེ་ལྟར་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། བདག་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་ངེས་པར་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །

གཞན་སྐྱེ་འགོག་ཚུལ།

གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་ནི། ར འདིར་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ལས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟར་འབྲས་བུ་རང་ལས་ངོ་བོ་ཉིད་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་རྐྱེན་བཞི་པོ་རྒྱུ་དང་དམིགས་པ་དང་དེ་མ་ཐག་པ་དང་དེ་བཞིན་དུ་བདག་པོ་སྟེ། རྐྱེན་རྣམས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བའི་གསུང་རབ་ལ་ལྟོས་ནས་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ཡང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །ཞེས་གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ལུགས་སྤྱིར་བཤད་ནས། བྱེ་བྲག་ཏུ། དེ་ལ་བྱེ་སྨྲ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། རྒྱུའི་རྐྱེན་ནི་བྱེད་རྒྱུ་མ་གཏོགས་པའི་རྒྱུ་ལྔའོ། །ཞེས་པ་ནས། བྱེད་རྒྱུ་ནི་བདག་པོའི་རྐྱེན་ཡིན་ནོ་ཞེའོ། །མདོ་སྡེ་པ་ལ་སོགས་པ་གཞན་དག་ན་རེ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་འགགས་མ་ཐག་པ་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་བ་རང་ལུགས་ལ། དཔེར་ན་ས་བོན་འགགས་མ་ཐག་པ་མྱུ་གུའི་མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་ཡིན་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་སྨྲའོ། །

ག རང་སྡེ་དངོས་པོར་སྨྲ་བ་རྣམས་ན་རེ་རང་ལས་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པས་བདག་སྐྱེ་མི་རིགས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བཤད་པ་བཞིན་དུ་འདོད་དོ། །

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། གཞན་སྐྱེ་འདོད་པའི་ཕྱོགས་སྤྱིར་དགག་པ་དང༌། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་ལྔ། གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་དངོས། བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགར་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། གཞན་སྐྱེ་སྤྱིར་དགག་པ། གཞན་སྐྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ། འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་གཞན་སྐྱེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཧ་ཅང་ཐལ་བས་དགག །སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དངོས་དང༌། དེ་དག་གི་མཐའ་དཔྱད་པའོ། །

དང་པོ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་དངོས་ནི། ཙ གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གལ་ཏེ་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ན་ནི། །འོ་ན་མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །
ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར། །སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་མ་ལུས་ལ་ཡང་གཞན་ཉིད་མཚུངས། །ཞེས་གལ་ཏེ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ན་ནི་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་གྲུབ་ན་རང་མཚན་དུ་ཐལ་ཞིང་། རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ཡིན་ན་ལྟོས་པ་མི་འཐད། ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་ན་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་ཆོག་པས་ན། མེ་ལྕེ་ལས་ཀྱང་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞེས་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་འཕངས། དེ་བཞིན་དུ་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་རང་སྐྱེད་བྱེད་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་དང་རང་ཉིད་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར། སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དེ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་ལས་གཞན་དུ་ཡོད་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེར་མི་བཏུབ་སྟེ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས།

ར འདི་ནི་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་མཚུངས་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་སུ་གསུངས། གཞན་ཡང༌། ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། མེ་དང་སོལ་བ་དང་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ཀྱང་འགྱུར་རོ། །

ག གཞན་སྐྱེ་འདི་ནི་གཞག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། རིགས་པ་དང་ལུང་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གཞན་གྱིས་ཁས་བླངས་པའི་གཏན་ཚིགས་ལ་བརྟེན་པའི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་གཉིས་སོ། །ཞེས་མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་དེ་གཉིས་བཤད་ན་ཇི་ལྟར་སཱ་ལུ་སྐྱེད་པའི་ས་བོན་རང་འབྲས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ལས། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གཞན་སྐྱེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་གསུངས་པའི་རིགས་པའོ། །ཞེས་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་ན་ནམ་ཡང་འཐད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་དུ་ཡོད་ན་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འོང་མི་ཤེས། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་ཐུབ་ན་རྒྱུ་དང་རྒྱུ་མིན་ཐམས་ཅད་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། ཐལ་བ་གཉིས་ཀ་ལ་ཟློག་པ་འཕེན་པ་འགྲེལ་པར་བཤད་དོ། །

གཉིས་པ་དེ་དག་གི་མཐའ་དཔྱད་པ་ལ་གཉིས། གཞན་སྐྱེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡི་འགལ་བའོ། །

དང་པོ་གཞན་སྐྱེ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། འདིར་གཞན་སྐྱེ་ཁས་ལེན་པ་ལ་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་སྐྱོན་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ལ། བོད་ཁ་ཅིག །ཅེས་པ་ནས། དགག་བྱ་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་དགག་བྱའི་ཚད་འཛིན་བཤད་པ་དྲན་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པ་ཁས་ལེན་པ་ཡི་འགལ་བ་ནི། གལ་ཏེ་སྔར་བཤད་པའི་མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་འཐུག་པོ་འབྱུང་བ་དང་། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ཐལ་བ་གཉིས་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ཁས་ལེན་ན། ཚིག་གསལ་ལས། ཞེས་པ་ནས། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་ཐལ་བ་གཉིས་ལ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཐལ་ཆོས་ནི་ཞེས་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་སྦྲེལ་ནས་བཤད་ན་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་དང་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་ཙམ་མིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། ལུང་གཉིས་པའི་དོན་ནི་རང་བཞིན་མེད་པར་སྨྲ་བ་དབུ་མ་པས། རང་བཞིན་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་གྲངས་ཅན་ལ་སྔར་བཤད་པའི་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཐལ་བ་གཉིས་འཕངས་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་པའི་དགོས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་ཀྱི་ཧ་ཅང་ཐལ་བ་གཉིས་ལ་ནི་ཐལ་བའི་བཟློག་དོན་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་པས། ཐལ་བ་ལས་བཟློག་པའི་དོན་ལ་རང་གིས་ཁས་ལེན་པ་དང་མི་ལེན་པ་གཉིས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ལ་གཉིས། སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན། ལན་དེ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་ནི། ཙ རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ཕྱིར་འབྲས་བུར་ངེས་བརྗོད་ཅིང༌། །གང་ཞིག་དེ་སྐྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ནའང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །རྒྱུད་གཅིག་གཏོགས་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ནས་ལ་སོགས་ལས་དེ་ལྟ་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་པ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་གིས་ཕན་པ་རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་དེ་ཉིད་དེའི་འབྲས་བུར་ངེས་པར་བརྗོད་ཅིང་། རྒྱུ་གང་ཞིག་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་ནའང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པའི་རྒྱུར་འཐད་པ་དང་། གཞན་དུ་མཚུངས་ནའང་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བའི་ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཉེས་པ་མེད་དེ། གཞན་ཉིད་སྤྱི་ཙམ་གྱི་རྒྱུ་འབྲས་འཇོག་པ་མ་ཡིན་པར་ས་མྱུག་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། རྒྱུད་གཅིག་པས་ཀྱང་སྔ་མས་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པས་ན་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ནས་ལ་སོགས་པའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དེ་དག་མི་འོང་ཞེ་ན། ཞེས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་དེ་དག་མེད་ཅེས་སྐྱོན་སྤོང་བརྗོད་དོ། །

ར ཡང་ཇི་ལྟར་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བར་ཐལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་དུ་མཚུངས་ནའང་གཞན་ཁྱད་པར་བ་ལས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་ངེས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། རབ་ཏུ་བྱ་བར་ནུས་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུར་ངེས་བརྗོད་ཅིང༌། །གང་ཞིག་དེས་བསྐྱེད་ནུས་པ་དེ་ནི་གཞན་ནའང་རྒྱུ་ཡིན་ལ། །རྒྱུད་གཅིག་གཏོགས་དང་རྣམ་སྨིན་ཕྱི་མ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ལས་སྐྱེ་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག འདིར་སྨྲས་པ། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཉིད་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཞེས་པ་ནས། གཞན་ཉིད་ཀྱི་སྤྱི་གཞན་ཙམ་གྱིས་ནི་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འཇོག་གོ །ཞེས་པ་གཞན་ཡིན་ཚད་ཀྱིས་མིན་པར་གཞན་ཁྱད་པར་བས་རང་འབྲས་སྐྱེད་པར་གསུངས། གཞན་ཡང༌སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ནི་རང་དང་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་ཡི། ཞེས་པ་ནས། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་ནི་ནས་ལ་སོགས་པ་ལས་ནས་ཀྱི་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ལྟར་སྐྱེ་བ་མིན་པས་ཐམས་ཅད་ལས་ཐམས་ཅད་མི་སྐྱེའོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་ལན་དེ་དགག་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་ནས་དང་གེ་སར་དང་ནི་ཀེང་ཤུ་ཀ་ལ་སོགས། །སཱ་ལུའི་མྱུ་གུའི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་མིན་ནུས་ལྡན་མིན། །རྒྱུད་གཅིག་ཁོངས་སུ་གཏོགས་མིན་འདྲ་བ་མ་ཡིན་ཉིད་དེ་བཞིན། །སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཡང་ནི་དེ་ཡི་མིན་ཏེ་གཞན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ཇི་ལྟར་ནས་དང་གེ་སར་ལ་སོགས་པ་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་དང་འབྲེལ་མེད་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པར་འདོད་པ་མིན་པ་དང་། སཱ་ལུའི་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པའི་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་མིན་པ་དང་། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་མིན་པ་དང་། རིགས་འདྲ་བའི་སྔ་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ན་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པ་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་ན་སཱ་ལུའི་ས་བོན་ཡང་ནི་དེ་ཡི་མིན་ཏེ་གཞན་ཉིད་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་མདོར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་འགལ་བ་སྤོང་མི་ཐུབ་ཅེས་གསུངས།

ར རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན་གྱི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་གཏོགས་པ་ནས་ཀྱི་ས་བོན་ལ་སོགས་པའམ། ཞེས་པ་ནས། སྨྲས་པ། རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོར་ངེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངེས་པ་མཐོང་ཞེས་བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། ད་ལྟར་རེ་ཞིག་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་གཞན་ཉིད་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་རྗེས་སུ་བརྗོད་ནས་སུན་འབྱིན་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག སཱ་ལུའི་ས་མྱུག་སོ་སོར་ངེས་པ་འདི་ཀོ་རྒྱུ་མཚན་གང་ལས་ཡིན་ཞེས་རྒྱུ་འབྲས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྨྲ་བ་འདི་ལ་འདྲི་བར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ཡང་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ལ་ཁྱད་པར་བཞི་ཡོད་མེད་ཀྱང་གཞག་པར་མི་ནུས་པའི་རིགས་པའོ། །

གཉིས་པ་གཞན་སྐྱེ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་འབྲས་སྔ་ཕྱི་བ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ། རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །གཞན་ཉིད་མེད་པར་ས་བོན་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། །ཞེས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་རིགས་པ་ལྟར་དུ་གསུངས། དེས་ན་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་མིན་པས། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་གཏང་བར་བྱོས། །ཞེས་ས་བོན་རྣམ་པར་མ་འགྱུར་བར་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དུས་མཉམ་དུ་མེད་ན་གཞན་ཞེས་པ་གཞན་རང་མཚན་པ་ཞིག་བཤད་ན་ལྟོས་སའི་གཞན་དེ་ཉིད་ཉེ་སར་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་གཞན་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས། སྔར་འདས་ཟིན་པ་དང་། མ་འོངས་འབྱུང་འགྱུར་ཞིག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བཤད་ན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་ཡོད་པ་ལ་མི་བདེ་བ་འོང་། དེས་ན། གཞན་ཉིད་མེད་པར་དེ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ས་བོན་གཞན་པ་ཉིད་དུ་ག་ལ་འགྱུར། དེ་ལྟར་གཞན་ཉིད་མེད་པས་ན་མྱུ་གུ་རང་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་གྱི་ས་བོན་ལས་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མིན་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བའི་ཕྱོགས་འདི་གཏང་བར་བྱོས་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དག་གི་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དོན་འདི་ནི། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི། །རྐྱེན་ལ་སོགས་ལ་ཡོད་མ་ཡིན། །བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །གཞན་གྱི་དངོས་པོ་ག་ལ་ཡོད། །20ཅེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལ་གཉིས་གསུངས་ཏེ། བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་ལ་འབྲས་བུའི་བདག་གི་དངོས་པོ་རྒྱུ་དུས་སུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ན་སྤྱི་ལ་བལྟོས་ནས་གཞན་དུ་འཇོག་པ་ཡིན་པ། དེས་ན། གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྦྱོར་སྟངས་གཅིག་དང་། ཡང་འབྲས་བུ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྐྱེན་ལ་སོགས་པར་ཡོད་པ་མིན་ན་རྐྱེན་ལ་སོགས་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འོང་བས་ན། བདག་གི་དངོས་པོ་ཡོད་མིན་ན། །སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་དེ་ལྟར་བཀོད། འདིར་རྐྱེན་ལ་སོགས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའམ་རྐྱེན་དག་གམ། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་ཚོགས་པའམ་དེ་ལས་གཞན་ཡང་རུང་སྟེ། རང་བཞིན་རྣམ་པར་མ་གྱུར་པ་ན་ཞེས་ཡོད་ན་སྣང་དུ་རུང་བ་ལས་མི་སྣང་བ་དང་། ཡང་ན། བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་ལྟར་སླར་ཡང་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཁོ་ན་སྟེ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་མེད་ན་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་གཞན་བརྩི་སའི་ཡུལ་ཡང་མེད་པས་ན་གཞན་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡོད་པས་ན་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདུན་པ་ཡིན་ནོ། །གནས་གཞི་ལ་སྦྱར་ནས་གང་གི་ཚེ་གཞི་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ན་འབྲས་བུ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྐྱེན་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་འཁར་གཞོང་དང་རྒྱ་ཤུག་ལྟར་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཡང་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་རྒྱུ་གང་གི་དུས་ན་མེད་པ་དེ་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན་བྱེ་མ་དག་ལ་ཏིལ་མར་བཞིན་ཏེ། ཅི་སྟེ་དེ་ནི་མེད་པར་ཡང༌། །སྟེ་འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་རྒྱུ་དུས་ན་མེད་པ་ཞིག་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་འགྱུར་ན། །འབྲས་བུ་རང་ཉིད་ཀྱི་རྐྱེན་ཡིན་པ་དང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་འབྱེད་མི་ཐུབ་པས་ན། རྐྱེན་མ་ཡིན་པ་དག་ལས་ཀྱང༌། །ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་སྐྱེད་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་རྟེན་གྱི་ཕྱོགས་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བ་ཁོ་ནས་ཆེས་ལེགས་པར་རྣམ་པར་ཕྱེ་བས་ཉེ་བར་མ་བཀོད་དོ། །

ག དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་ཕྱི་རྒོལ་གཞན་ལ་གྲགས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་གྲུབ་གྲུབ་ལྟར་བརྗོད་ནས་སུན་འབྱིན་བྱས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དགག་བྱ་ལ་གཏུག་པ་ཤེས་དགོས་སོ། །

གཉིས་པ་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་སྲང་གི་མདའ་གཉིས་མཐོ་བ་དང་ནི་དམའ་བ་དག །དུས་མཉམ་མ་ཡིན་པར་ནི་མིན་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །བསྐྱེད་པར་བྱ་དང་སྐྱེད་བྱེད་དག་གི་སྐྱེ་འགག་འགྱུར་ཞེ་ན། །གལ་ཏེ་གཅིག་ཚེ་ཡིན་ན་འདིར་དུས་གཅིག་མེད་དེ་ཡང་མིན། །གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་སྐྱེ་ལ་ཕྱོགས་པས་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །འགག་བཞིན་པ་ནི་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་ལ་ཕྱོགས་པར་འདོད་གྱུར་པ། །དེ་ཚེ་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྲང་དང་མཚུངས་པ་ཡིན། །སྐྱེ་བ་འདི་ནི་བྱེད་པོ་མེད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོའང་མིན། །ཞེས་ཇི་ལྟར་སྲང་མདའ་གཉིས་ལས་གཅིག་མཐོ་བ་དང་ཅིག་ཤོས་དམའ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། དུས་མཉམ་མ་ཡིན་པ་མིན་པ་སྟེ། དུས་མཉམ་པར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་མྱུ་གུ་དང་། སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་ས་བོན་གཉིས་སྐྱེ་འགག་གི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་མཉམ་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། དཔེ་སྲང་གི་མགོ་མཇུག་གཉིས་མཐོ་དམའ་མཉམ་པར་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་ནའང་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་ས་མྱུག་གཉིས་དུས་གཅིག་སྟེ་དུས་མཉམ་དུ་ཡོད་པ་མིན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་མྱུ་གུ་ས་བོན་གྱི་དུས་དེར་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡིན་པས་མྱུ་གུའི་ངོ་བོར་མ་སོང་བས་ད་ལྟ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། འགག་བཞིན་པའི་ས་བོན་ཡོད་ཀྱང་འཇིག་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པར་འདོད་པར་གྱུར་པ་ད་ལྟ་ཡོད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་དུས་སུ་ས་བོན་ད་ལྟ་བ་དང་། མྱུ་གུ་མ་འོངས་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར་འདི་ནི་ཇི་ལྟ་བུར་ན་སྲང་དང་མཚུངས་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་མཚུངས་པར་མ་ཟད་བརྟེན་པ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ། རྟེན་བྱེད་པ་པོ་མྱུ་གུ་མེད་པར་ཡོད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོའང་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དེ་སྐྱེ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པས་ཡོད་པ་མིན་ཞིང༌། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ད་ལྟ་མ་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་སླར་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ད་ལྟར་བ་ཡིན་པས་འགག་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཅི་སྟེ་ས་མྱུག་གི་ཆོས་དག་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ན་ཡང་དེའི་བྱ་བ་དག་ལ་དུས་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོད་དོ་སྙམ་ན་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་དག་གི་བྱ་བ་ཆོས་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་ཐ་དད་པར་ཁས་མ་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བརྟེན་པ་སྐྱེ་བ་འདི་ནི་རྟེན་བྱེད་པོ་མེད་པར་རིགས་པའི་ངོ་བོའང་མིན། །སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དེའི་བྱེད་པ་པོ་མྱུ་གུ་ནི་ས་བོན་གྱི་དུས་དེར་མ་འོངས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བའི་སྔོན་དུ་གང་ན་ཡོད་པར་གྱུར་ན། །དེ་ནི་སྐྱེ་འགྱུར་དངོས་པོ་དེ་སྐྱེ་ཡི། །མེད་ན་ཅི་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། ས་བོན་ཞིག་དང་མ་ཞིག་ལས། །མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པ། །ཞེས་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་ས་བོན་ཞིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་ཞིང་། ས་བོན་མ་ཞིག་པ་ལས་མྱུ་གུ་འབྱུང་བའང་མིན། འོ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་གཏན་ནས་མེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁྱོད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་ནི། །སྒྱུ་མ་འབྱུང་བ་བཞིན་དུ་གསུངས། །ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱིས་ཏེ་སྒྱུ་མ་བཞིན་དུ་འབྱུང་ཞེས་གསུངས།

ག མྱུ་གུ་ས་བོན་དང་ནི་དུས་མཉམ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ལན་གཅིག་རྟེན་བརྟེན་པར་སོང་ན་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་མི་དགོས་པས་མི་མཚུངས་སོ། །ཐ་སྙད་པའི་སྐྱེ་བ་ལ་ལན་གཅིག་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་སོང་ན་ཞེས་པ་མྱུ་གུ་དང་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་གཉིས་དུས་ནམ་ཞིག་ན་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་སོང་བ་ཡིན། སྤྱིར་མིང་གི་དབང་གིས་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་འཇོག་ཆོག །དུས་ཡུད་ཙམ་ལ་རྟེན་བརྟེན་པར་སོང་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནམ། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུའང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་སྙམ། ས་བོན་འགག་བཞིན་པ་དེ་དང་དུས་མཉམ་པའི་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བའི་བྱ་བ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཁོ་བོ་ཅག་སྨྱོན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་མི་རྩོད་དོ། །ཞེས་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་རྒྱུ་འབྲས་དུས་མཉམ་པ་ལ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་མིག་གི་བློ་ལ་རང་གི་སྐྱེད་བྱེད་དུས་གཅིག་པ། །མིག་ལ་སོགས་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་ལས། །གཞན་ཉིད་ཡོད་ན་ཡོད་ལ་འབྱུང་བས་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅི་སྟེ་དེ་མེད་ཅེ་ན་འདི་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་གལ་ཏེ་མིག་གི་བློ་སྟེ་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་གི་སྐྱེད་བྱེད་རང་དང་དུས་གཅིག་པ་མིག་གི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་འདུ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལས་དེ་དག་ལ་བལྟོས་ནས་གཞན་ཉིད་ཡོད་ན། མིག་གི་ཤེས་པ་མིག་དབང་ལ་རྒྱུ་དུས་ནས་ཡོད་པས་སླར་ཡང་འབྱུང་བའི་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡོད་ཅེས་བདག་སྐྱེ་འགོག་པའི་སྐབས་ལྟར་གསུངས། ཅི་སྟེ་རྒྱུ་དུས་སུ་འབྲས་བུ་དེ་མེད་ཅེས་པ་ཡིན་ན་ནི་སྔ་ཕྱི་བ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ལ་སྐྱེ་བའི་རྣམ་གཞག་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་གྱི་ཉེས་པ་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། ས་བོན་དང་མྱུ་གུ་དག་ཅིག་ཅར་བ་ཉིད་མེད་པས་གཞན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་ན། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཚེ་ཡང་སྟེ་ད་ལྟར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་བློ་ལས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་གཞན་ཉིད་དོ་ཞེས་ཇི་ལྟར་འཇོག་སྟེ་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་སྲིད་ཀྱང་གཞན་ཉིད་མི་སྲིད་པ་དེ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ལྟར། གཞན་སྐྱེ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་ཡིན་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཚོགས་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས་པར་གསུངས་པས། རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་གཉིས་ཀ་མི་འཐད་པ་སྟེ་གཉིས་ཀ་ཡང་མི་སྲིད་པས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་གྱིས་སྟོང་པས། ཞེས་པ་འདི་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་མིན་པར་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཞེས་པའི་ཚིག་དེ་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཚིག་ཙམ་རེད་ཅེས་གསུངས། སོང་སོང་ནས་ཏེ་བརྟགས་ན་སྒྲ་ཙམ་འབའ་ཞིག་ལུས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་འདི་ནི་མི་རུང་ངོ༌། །

ག འདིར་སྨྲས་པ། ས་མྱུག་དུས་མཉམ་པ་མེད་པས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་བརྗོད་པའི་སྒྲ་འབའ་ཞིག་ལྷག་མར་ལུས་པར་འགྱུར་རོ། །

གསུམ་པ་འབྲས་བུ་ལ་མུ་བཞིར་དཔྱད་ནས་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ནི། ཙ སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། །ཡོད་པའམ་འོན་ཏེ་མེད་དང་གཉིས་ཀ་གཉིས་བྲལ་ཞིག་སྐྱེད་གྲང༌། །ཡོད་ན་སྐྱེད་བྱེད་ཅི་དགོས་མེད་ལའང་དེས་ནི་ཅི་ཞིག་བྱ། །གཉིས་ཉིད་ལ་དེས་ཅི་བྱ་གཉིས་དང་བྲལ་ལའང་དེས་ཅི་བྱ། །ཞེས་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་རང་ལས་གཞན་གྱིས་སྐྱེད་པ་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། རྒྱུ་དེའི་འབྲས་བུ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཅས། དེས་ཡོད་པ་ཞིག་སྐྱེད་དམ། མེད་པ་ཞིག་སྐྱེད། ཡང་ན་གཉིས་ཀའམ། ཡང་ན་གཉིས་བྲལ་ཞིག་སྐྱེད། ཡོད་ན་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ་ཡོད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་སུ་མེད་པས་ཡང་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཉིས་ཀ་ཚོགས་པ་ལའང་རྐྱེན་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། གཉིས་ཀ་དང་བྲལ་བ་ལའང་རྐྱེན་དེས་ཅི་ཞིག་བྱ་ཞེས་མུ་བཞིའི་སྐྱེ་འགོག་གསུངས།

ར ད་ནི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ལས་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པའི་དུས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། བོང་བུའི་རྭ་ལྟར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། འབྲས་བུ་ཡོད་པར་གང་འདོད་དང༌། །འབྲས་བུ་མེད་པར་གང་འདོད་ལ། །ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་སོགས། །བརྒྱན་པའི་དོན་ཡང་མེད་པར་འགྱུར། །21ཞེས་བཤད་དོ། །ཞེས་པའི་དོན་ནི། རྒྱུའི་དུས་སུ་འབྲས་བུ་སྔར་ནས་ཡོད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འཐད་པ་དང་། ཡང་རྒྱུ་དུས་སུ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་འདོད་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་མི་འཐད། དེ་ལྟར་ན་ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱན་བྱས་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལས་ཀྱང༌། འབྲས་བུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་ན། །ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུ་གང་གི་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡོད་མེད་གཉིས་ཉིད་ཡིན་པར་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་ཀྱང་ཞེས་པའི་དོན། དེ་ལ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། བྱེད་པ་པོར་གྱུར་མ་གྱུར་དང༌། །ལས་སུ་གྱུར་པ་དང་ལས་སུ་མ་གྱུར་པ་དེ་ནི་མི་བྱེད་དོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཉིས་ཡིན་དང་མ་ཡིན་གྱུར་ཅིག་ལ། །དུས་གཅིག་ཏུ་ཕན་ཚུན་འགལ་བས་དེ་ལྟ་བུ་ག་ལ་ཞིག །ཅེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། གྲུབ་ན་དེ་ནི་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་བསྐྱེད་བྱ་རང་ལས་གཞན་སྐྱེད་པ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་གཉིས་གང་ཡང་མིན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གཉིས་པ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་རྩོད་པ་དང༌། དེས་མི་གནོད་པའི་ལན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་རྩོད་པ་ནི། ཙ གང་གིས་རང་ལྟ་ལ་གནས་འཇིག་རྟེན་ཚད་མར་འདོད་པས་ན། །འདིར་ནི་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་ཀོ་ཅི་ཞིག་བྱ། །གཞན་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་རྟོགས་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་གཞན་ལས་སྐྱེ་ཡོད་འདིར་ནི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་རང་གི་ལྟ་བ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མར་གནས་ནས་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཚད་མར་འདོད་པས་ན། འཇིག་རྟེན་ན་རྒྱུ་གཞན་ལས་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བ་མཐོང་བས་དེ་ལ་རིགས་པ་སྨྲས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ལྟ་ཀོ་ཅི་ཞིག་བྱ། གཞན་ལས་གཞན་འབྱུང་བ་ཡང་འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་མངོན་སུམ་ཚད་མས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན། གཞན་ལས་སྐྱེ་ཡོད་འདི་ལ་ནི་རིགས་པ་ཅི་ཞིག་དགོས་ཞེས་གསུངས།

ར གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རིགས་པ་གང་དང་གང་སྨྲས་པ་དེ་དང་དེ་ནི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མར་གྱིས་བྲན་པ་ལྟར། ཞེས་པ་ནས། རིགས་པ་ཉེ་བར་འགོད་པ་ཡང་དངོས་པོ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ལྐོག་གྱུར་གྱི་རིགས་ཁོ་ན་ལ་ནི་རྟགས་འགོད་འོས་ཀྱི་མངོན་སུམ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འཐད་པ་མེད་པར་ཡང་དངོས་པོ་རྣམས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན།

ག གལ་ཏེ་གཞན་སྐྱེ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དུ་རིགས་པ་གང་སྨྲས་པ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་དེས་མི་གནོད་པའི་ལན་བསྟན་པ་ནི། ར གང་ཞིག་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་དོན་ཞེས་པ་ནས། རེ་ཞིག་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་འདི་ནི་མཚམས་སྦྱོར་ལྟ་བུར་མངོན།

ག གང་ཞིག་གསུང་རབ་ཀྱི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མ་རྟོགས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་འདི་འདྲ་བ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་དོ་ཞེས་མི་གནོད་པའི་ཡུལ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྟན་དགོས་སོ། །

20 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཙ་པ། གཞན་དངོས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསལ།

21 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཚ་པ། ༡༢བ། འབྲས་བུ་ཡོད་ཉིད་གང་འདོད་དང༌། །འབྲས་བུ་མེད་ཉིད་གང་འདོད་ལ། །ཁྱིམ་གྱི་དོན་དུ་ཀ་བ་ལ། །སོགས་པའི་རྒྱན་ནི་དོན་མེད་འགྱུར། །ཞེས་གསལ།

བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །

དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་དབྱེ་བསྟན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་དགོས་པ་ལ་ལྔ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་སྤྱིའི་རྣམ་གཞག །སྐབས་ཀྱི་དོན་ལ་སྦྱར་བ། བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ། བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ། འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་གནོད་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། བདེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་བརྗོད་པ། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་བསྟན་པ། འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ། ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་བདེན་གཉིས་སུ་དབྱེ་བས་ཆོས་རྣམས་ལ་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་བརྗོད་པ་ནི། ཙ དངོས་ཀུན་ཡང་དག་བརྫུན་པ་མཐོང་བ་ཡིས། །དངོས་རྙེད་ངོ་བོ་གཉིས་ནི་འཛིན་པར་འགྱུར། །ཡང་དག་མཐོང་ཡུལ་གང་དེ་དེ་ཉིད་དེ། །མཐོང་བ་བརྫུན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས། །ཞེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཀུན་ལ་ཡང་དག་པར་བདེན་པ་དང་། ཡང་རྫུན་པ་མཐོང་བའི་བློ་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་འཛིན་པའམ་ཡོད་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་དང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་སྟེ་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད། དེ་གང་ཞེ་ན། ཡང་དག་པར་མཐོང་བ་འཇལ་བའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་རྙེད་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ་དོན་དམ་བདེན་པ་དང་། རྫུན་པར་མཐོང་བ་སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་རྙེད་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་གསུངས་ཞེས་པའོ། །

ར དངོས་ཀུན་ཡང་དག་ཅེས་པ་ནས། འདུ་བྱེད་དང་ཞེས་ལས་ཏེ་ནང་གི་དང་མྱུ་གུ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་སྟེ་ནང་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་བར་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའོ། །དེ་ལ་དོན་དམ་པ་སྟེ་དོན་དམ་བདེན་པ་ནི་ཡང་དག་པར་གཟིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་རྗེས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་སྟེ་གཉིས་སྣང་གི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་རྗེན་ཆར་དུ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡུལ་ཉིད་ཀྱིས་བདག་གི་ངོ་བོ་རྙེད་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་དང་། ཡང་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པས་དོན་དམ་པར་གྲུབ་བམ་སྙམ་པའི་དོགས་པའི་ཉེན་ཁ་ཡོད་པས་ན། རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་དོན་དམ་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་རྙེད་པ་ཡིན་ཀྱང་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསལ་ཁ་བཏོད་པ་རེད། འདི་ནི་ངོ་བོ་གཅིག་ཡིན་ནོ། །གཞན་ནི་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཞེས་སོ་སྐྱེ་གཙོ་བོར་སྨོས་ནས་མ་རིག་པའི་རབ་རིབ་ཀྱི་ལིང་ཐོག་གིས་གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་བློའི་མིག་མ་ལུས་པར་ཁེབས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་སྟོབས་ལས་བདག་གི་ཡོད་པ་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ཐ་སྙད་དཔྱོད་པའི་རིགས་པས་རྙེད་པ་ཡིན་ཏེ། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་དེ་གཉིས་འཛིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མདོར་ན། འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་གང་དང་གང་ལའང་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་དང་། ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་སྟེ་ངོ་བོ་གཉིས་གཉིས་ཡོད་པར་གསུངས། ཡང་གཞི་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བུའི་སྟེང་དུའང་རང་གི་ཆོས་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་རང་སྟེང་གི་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱང་གསུངས་ཡོད། རང་བཞིན་དེ་གཉིས་ལས་ཀྱང་མཐོང་བ་ཡང་དག་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་ཉིད་དེ། ཞེས་པ་ནས། མཐོང་བ་བརྫུན་པའི་ཡུལ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའོ། །

ག འདི་ན་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་གི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་གཞི་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་པ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་མ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་ང་ཚོ་ཚང་མས་མཐོང་བའི་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། མཐོང་བའི་ཀུན་རྫོབ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཚད་མས་མ་ངེས་པས་གཞི་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཚད་མས་རྙེད་པ་ལ་ནི། སྟེ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་ཤེས་པ་ལ་སྔོན་དུ་དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ཞིག་ངེས་པར་དགོས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་རྙེད་པའི་གཞི་གཉིས་སོ་སོར་གསུངས་ཀྱི་གཅིག་ལ་རྙེད་ཚུལ་གཉིས་བྱུང་བ་མིན་ནོ། །

གཉིས་པ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གཞན་བསྟན་པ་ནི། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་གཞི་ལ་འདོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་པ་ནི་དབྱེ་བའི་ངོ་བོའོ། །ཞེས་ཤེས་བྱ་དབྱེ་གཞིར་བྱས་ནས་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་དོན་ལ་ཡང་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་ཞིག་འདུག་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཅན་རྣམས་བདེན་སྟོང་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར། ཞེས་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ན་སྐྱོན་གཅིག་དང་། ལྡོག་པ་གཅིག་ཡིན་ན་སྐྱོན་བཞི་ཚན་གཅིག་གསུངས་པ་ལྟར་རེད། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་བྱས་པ་དང་མི་རྟག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། གཅིག་འགོག་ན་གཅིག་ཤོས་སྒྲུབ་དགོས་པ་ལ་དབུ་མ་ཐལ་རང་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

གསུམ་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་བཤད་པ་ནི། ཙ མཐོང་བ་བརྫུན་པའང་རྣམ་པ་གཉིས་འདོད་དེ། །དབང་པོ་གསལ་དང་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་ནོ། །སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི། །དབང་པོ་ལེགས་གྱུར་ཤེས་ལྟོས་ལོག་པར་འདོད། །གནོད་པ་མེད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་རྣམས་ཀྱིས། །གཟུང་བ་གང་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་ཏེ། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ལྷག་མ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག །ཅེས་ཤེས་བྱ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བར་མ་ཟད་མཐོང་བ་རྫུན་པའམ་རྫུན་པ་མཐོང་བ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལའང་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། དེ་ཡང་འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་གསལ་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཁྲུལ་རྒྱུས་བསླད་པའི་དབང་པོ་སྐྱོན་ལྡན་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་སྐྱོན་ལྡན་དབང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཤེས་པ་ནི་དབང་པོ་ལེགས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ལོག་པར་འདོད་པ་དང་། འཕྲལ་གྱི་འཁྲུལ་རྒྱུས་མ་བསླད་པའི་དབང་པོ་དྲུག་གི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཟུང་བ་གང་ཞིག་སྟེ། གཟུགས་ལྟ་བུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་རྟོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ཉིད་ལ་བལྟོས་ནས་ཡང་དག་པ་དང་། ལྷག་མ་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་ལོག་པར་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དཔྱོད་མཁན་གྱི་རིགས་ཤེས་གཉིས་ཀྱི་རྙེད་དོན་གྱི་སྒོ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་རྣམ་པར་གཞག་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་ཡུལ་དང༌། དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཉིས་ཉིད་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་འདི་དག་གི་ཤེས་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་ཡུལ་ཅན་ཤེས་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། ཡུལ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་ལོག་པ་ཡིན་ནོ། །

ག ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ལས་ཐོག་མར་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཡུལ་ཅན་ལ་ཡང་དག་པ་དང་ལོག་པ་གཉིས་སུ་སྟོན་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཉིད་ཀྱི་སྒྲས་ནི་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་བདེན་ཡིན་ཞེས་པའི་ཉིད་སྒྲ་ལ་གསུངས། ཤེས་པ་དེ་རྣམས་འཁྲུལ་བར་འཇོག་པ་ལ་ནི། ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོག་གི་རིགས་ཤེས་ལ་མི་ལྟོས་པར་སྟོན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པ་ནི་འཁྲུལ་པར་སྟོང་ཉིད་ལ་བློ་ཁ་མ་ཕྱོགས་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་མི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་ཀུན་རྫོབ་ལ་ཡང་ལོག་གཉིས་ཕྱེ་བ་སྟེ་གལ་ཆེན་པོ་དང་དཀའ་གནད་ཀྱང་ཡིན། རྗེའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོའི་གྲས་སུ་འདིའི་སྐོར་ལ་གསུང་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཕྲན་བུ་ཡོད།

བཞི་པ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ མི་ཤེས་གཉིད་ཀྱིས་རབ་བསྐྱོད་མུ་སྟེགས་ཅན། །རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཉིད་ཇི་བཞིན་བརྟགས་པ་དང༌། །སྒྱུ་མ་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་ལ་བརྟགས་པ་གང༌། །དེ་དག་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་མིན་ཉིད། །ཅེས་མི་ཤེས་པའི་གཉིད་ཀྱིས་ཏེ་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་རབ་ཏུ་རྨོངས་པའི་གཉིད་ལྟ་བུ་མི་ཤེས་པས་རབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་མུ་སྟེགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་སྤྱི་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་དང་། སྒྱུ་མའི་རྟ་གླང་དང་། སྨིག་རྒྱུ་ཆུར་སྣང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པར་གསུངས།

ར ད་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་དོན་ཉིད་དཔེར་བརྗོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཉེ་བར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་གིས་གང་བརྟགས་པ་ཡོན་ཏན་གསུམ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་ཡོན་ཏན་གསུམ་ནི་རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་སྙམ།

ག ད་ནི་བཤད་ཟིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་གནོད་པས་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་སྤྱིར་བསྟན་པའི་དོན་དེ་ཉིད། ཅེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ཞིག་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པ་དང་། གྲགས་པ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མ་གཞན་གྱིས་མི་གནོད་པ་དང་། དེ་ལ་མཐར་ཐུག་དཔྱོད་པའི་རིགས་ཤེས་ཀྱིས་ཀྱང་མི་གནོད་པ་གསུམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཡོད་མེད་འཇོག་སྟངས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་འདྲ་བའི་སྒྱུ་མ་དང་སྨིག་རྒྱུ་སོགས་རྟ་གླང་དང་ཆུ་སོགས་ལ་ཞེན་པའི་ཞེན་ཡུལ་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་ཀྱང་སྣང་ཡུལ་ལ་ནི་དེ་ལྟར་མི་བཞེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ཕྲ་རགས་ཙམ་མ་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་བདེན་སྣང་ཡོད་པས་སྣང་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། ལུགས་དམ་པ་འདི་ཡི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའོ། །

གཉིས་པ་སྐབས་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི། ཙ མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་དམིགས་པ་ཡིས། །རབ་རིབ་མེད་ཤེས་ལ་གནོད་མིན་ཇི་ལྟར། །དེ་བཞིན་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློས། །དྲི་མེད་བློ་ལ་གནོད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་གོང་དུ་འཇིག་རྟེན་པས་མཐོང་བས་གཞན་སྐྱེ་ཡོད་པར་འགྲུབ་པས་དེ་ལ་གཞན་སྐྱེ་འགོག་པའི་རིགས་པས་གནོད་མི་ཐུབ་གསུངས་པ་དེ་ལ། དཔེར་ན། མིག་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ཡིས་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སྐྲ་ཤད་སོགས་མི་སྣང་བ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། དྲི་མ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློ་སྟེ་སོ་སྐྱེའི་བློ་མ་རིག་པས་བསླད་པས། དྲི་མ་མེད་པའི་འཕགས་པའི་བློས་གནས་ལུགས་གཟིགས་པའི་ངོར་གཞན་སྐྱེ་བཀག་པ་ལ་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་གསུངས། མདོར་ན། གཞན་སྐྱེ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བར་བརྩི་བ་དང་། འཕགས་པས་གཞན་སྐྱེ་མ་གཟིགས་པས་ན་དེ་ལ་དྲི་མེད་ཡེ་ཤེས་སྤངས་པའི་བློས་གནོད་མི་ཐུབ་པར་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་འདིར། མིག་ནི་རབ་རིབ་ཅེས་པ་ནས། གང་གི་ཚེ་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ཞེས་པ་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་དང་། འདིར་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི་འཕགས་པའི་གཟིགས་པ་ལ་བལྟོས་ཏེ་ཡིན་པས་འདི་ཁྱད་པར་དུ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་22སྐྲ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ལ་དམིགས་པས་རབ་རིབ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལ་མི་གནོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་དབྱེ་བས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཐ་སྙད་པའི་ཤེས་པས་མི་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་པོ་ནི་དམ་པ་མཁས་པ་དག་གིས་བཞད་གད་དུ་བྱ་བར་འོས་སོ། །

གསུམ་པ་བདེན་གཉིས་སོ་སོའི་ངོ་བོ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བཤད་པ་དང༌། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཀུན་རྫོབ་པ་གང་གི་ངོར་བདེན་ལ་གང་གི་ངོར་མི་བདེན་པ་དང༌། ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་ཚུལ་དང༌། སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པའོ། །

22 རྩ་བའི་ཚིག་ལ་དཔགས་ན་རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་འདྲ་ཡང་སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༥༤བ༢ རབ་རིབ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་གསལ།

ཀུན་རྫོབ་བདེན་པའི་ངོས་འཛིན།

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །དེས་གང་བཅོས་མ་བདེན་པར་སྣང་དེ་ནི། །ཀུན་རྫོབ་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། །
བཅོས་མར་གྱུར་པའི་དངོས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུའོ། །ཞེས་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེས་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ལྟ་བ་ལ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་དེའི་མཐུས་གང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་བཅོས་པ་སྟེ་གནས་ཚུལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་སྣང་ཚུལ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་བཅོས་ཏེ་བདེན་པར་སྣང་བ་དེ་ནི། བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ཏེ་དེའི་ངོར་བདེན་ཞེས་ཐུབ་པ་དེས་གསུངས་ཏེ། མདོར་ན། ཀུན་རྫོབ་སྟེ་རྫུན་པ་སླུ་བའི་རང་བཞིན་ཅན་དེ་ལ་བདེན་པའི་ཐ་སྙད་བྱེད་ས་དེ་དོན་ལ་བདེན་པ་བརྩི་རྒྱུ་མེད་པར་བློ་ངོར་བདེན་པ་དང་། བློ་ངོར་བདེན་པ་བརྩི་ས་དེ་ཡང་བློ་གཞན་གྱི་ངོར་མི་བདེན་པར་བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི་ངོར་བདེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་བརྗོད། གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ཟད་པར་སྤངས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་རྣམས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་རྣམས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་སྤངས་ཟིན་པས་དེ་དག་གི་ངོར་བཅོས་མར་གྱུར་པ་སྟེ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་གཟིགས་པར་གསུངས།

ར དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་དང་། འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་སྒྲ་སོགས་ཡོད་ཀྱང་འདིར་སྒྲིབ་བྱེད་ལ་སྦྱར་བ་སྟེ། གཏི་མུག་རང་བཞིན་སྒྲིབ་ཕྱིར་ཀུན་རྫོབ་སྟེ། །ཞེས་གཏི་མུག་ལ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་དེས་གང་བཅོས་མ་ཞེས་པ་ནས། རྨོངས་པར་བྱེད་པས་ན་གཏི་མུག་སྟེ། གནས་ལུགས་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པའི་མ་རིག་པ་དངོས་པོའི་རང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་བྱེད་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོའམ་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབེན་པའམ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་མཐོང་བ་ལ་སྒྲིབ་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་ཀུན་རྫོབ་བོ། །བློ་ཀུན་རྫོབ་པ་གཏི་མུག་དེས་གང་ཞིག་བདེན་པར་སྣང་ཞིང་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་དུ་སོ་སོར་སྣང་བ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་བདེན་པས་ཏེ་བདེན་འཛིན་དེའི་ངོར་བདེན་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་སྟེ། དེ་ནི་བཅོས་མ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་ངོ༌། །འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་རྫུན་པར་གྲགས་པའི་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་གཟུགས་བརྙན་དང་བྲག་ཅ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བརྫུན་ཡང་ཞེས་པའི་རྫུན་པ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རྫུན་པ་མ་ཡིན་པར་བརྡ་བྱང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྫུན་ཡང་མ་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དེའི་ངོར་བདེན་པར་སྣང་ལ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གཟུགས་དང་སེམས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ནི་བརྡ་བྱང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་བལྟོས་ནས་བདེན་པར་སྣང་སྟེ། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཆོས་དབྱིངས་དེ་ནི་མ་རིག་པས་བསླད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་ངོ༌། །དེའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དེ་དང་ཞེས་སྤྱིར་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མིན་པ་དང་། གང་ཞིག་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་བརྫུན་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་བརྡ་བྱང་གི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ངོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྫུན་པར་བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྲིད་པའི་ཡན་ལག་གིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པའི་དབང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཞེས་མདོར་ན། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་པའི་བདེན་ས་ངོས་བཟུང་ནས་དེའི་ངོར་བདེན་པས་ན་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་འཇོག་བྱེད་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མས་འཇོག་རྒྱུ་ལས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ལོག་ཤེས་འོང་ས་མེད། འོན་ཀྱང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་བློ་གང་གི་ངོར་བདེན་པའི་བདེན་ས་དེ་བདེན་འཛིན་མ་གཏོགས་མེད། དེ་ལ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་གང་ཟག་གསུམ་ངོས་བཟུང་ནས་དེ་དག་གི་ནང་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་སྤངས་པ། ཞེས་ཉན་རང་དགྲ་བཅོམ་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་བདེན་འཛིན་དག་པའི་དག་ས་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཀུན་རྫོབ་པའི་ཆོས་བློ་གང་གི་ངོར་བདེན་པར་འཇོག་སའི་བདེན་འཛིན་མེད་པས་འདུ་བྱེད་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པའི་ཡོད་པ་ཉིད་དང་འདྲ་བར་གཟིགས་པ་རྣམས་ལ་ནི་བཅོས་མའི་རང་བཞིན་ཡིན་གྱི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གིས་བདེན་འཛིན་སྤངས་ཟིན་པས་ན་བདེན་པར་མངོན་པར་རློམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་གཞན་པ་སྟེ་བཤད་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་གསུམ་པོ་དེ་རྣམས་ལ་ནི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པར་མི་འགྱུར་བར་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དུ་འགྱུར་རོ། །དེ་ཡང་བཤད་མ་ཐག་པའི་གང་ཟག་གསུམ་གྱིས་བདེན་འཛིན་མ་རིག་པ་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་ཙམ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར། དེ་དག་གིས་བདེན་པར་ཞེན་པའི་བདེན་ཞེན་རྩ་བ་ནས་སྤངས་ཟིན་ཀྱང་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་ལས་བདེན་གྲུབ་ཀྱི་སྣང་བ་དང་བཅས་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཅན་གྱི་འཕགས་པ་རྗེས་ཐོབ་རྣམས་ལ་སྣང་གི། སྣང་བ་མེད་པའི་སྟེ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མངའ་བ་རྣམས་ལ་ནི་སྣང་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་བཅོམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཕྱིར། མདོར་ན། སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་ནམ་ཡང་གཡོ་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྒྱུ་བ་གཏན་ལོག་པར་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ཀྱི་མཉམ་གཞག་གི་ཡུལ་དོན་དམ་པའོ། །རང་བཞིན་ལ་མཉམ་པར་བཞག་པ་དེ་ལས་ལྡང་བ་མེད་པར་གཏན་དུ་མཉམ་པར་བཞག་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་ནི་རང་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ནི་སླུ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག འདིས་སེམས་ཅན་རྣམས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་གནས་པའི་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་པ་མ་སྤངས་པའི་མ་དག་ས་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། ཉན་རང་སློབ་པ་འཕགས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པར་བཞེད་པས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་དེ་མ་སྦྱར་ན་བདེན་པར་མི་འགྲུབ་ཅིང་བརྫུན་པ་ཡིན་པར་མཐོང་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་ཡིན་ནོ། །གཤམ་འདིར་ས་བཅད་ལོགས་སུ་ཕྱེ་ནས་གསུངས་པས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

ལུགས་འདིའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག །

གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བཤད་པ་ནི། ལུགས་འདི་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པ་དང་མི་མཐུན་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ནས། བདག་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང༌། མཛོད་ལས། མ་རིག་མི་མཛའ་རྫུན་སོགས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ཡང་རིག་པ་དེ་མེད་པ་ཙམ་དང༌། དེ་ལས་གཞན་པ་ཙམ་ལ་མི་བྱེད་ཀྱི། འགལ་ཟླ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའོ། །ཞེས་ལྟ་བ་ལྔ་དང་ལྟ་མིན་ལྔ་ཡོད་པས་གོང་དུ་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་གཉིས་རགས་ཙམ་སོང་ཟིན་པ་ལྟར་དང་། འདིར་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་དང༌། ལོག་པར་ལྟ་བ། མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་སོགས་བཤད་པ་ནི། དེ་ལྟར་བྱས་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་ཏུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པར་འཇོག་པ་དང༌། ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་འཇོག་ཚུལ་དང་། ང་དང་ང་ཡི་བ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་སྟེ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ངའོ་སྙམ་དུ་ང་ལ་དམིགས་ནས་ང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པ་གཉིས་ལུགས་འདིས་འཇིག་ལྟ་ཕྲ་མོར་འཇོག་པ་སྟེ། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་བློ་དོན་མཐུན་དུ་བརྩི་བའི་འཇིག་ལྟར་བཞག་པ་རྣམས་མངོན་པ་བ་དང་མི་མཐུན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་ལྟ་བདག་གིར་འཛིན་པར་འཇོག་པ་ཡིན་ཏེ་ཆེས་མི་མཐུན་ནོ། །རང་དུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་ཡོངས་སུ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ས་བཞི་པའི་སྐབས་སུ་སྤངས་པའི་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ལྷན་སྐྱེས་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་ཡང་ཡོད་མོད་ཀྱང༌། གང་ཟག་ཕུང་པོ་དང་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་གཞན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ནི་གྲུབ་མཐས་བློ་མ་བསྒྱུར་བ་ལ་མེད་དོ། །ཞེས་པ་བདག་ཕུང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཞག་ནས་ད་དུང་རྗེ་ཁོལ་ལྟར་བཟུང་ན་མཚན་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་འཛིན་ཚུལ་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་ལྟར་ན་རྟག་པར་ལྟ་བ་དང་། ཆད་པར་ལྟ་བའི་མཐར་འཛིན་པར་ལྟ་བ་ལ་ཡང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཕྲ་མོ་རེ་རེ་སྟེ་གཉིས་ཡོད་དགོས་སོ། །གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་དང་། དེ་ལྟར་དུ་འཛིན་པའི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། དེ་ལྟར་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའམ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དེ་རྣམས་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་མ་རིག་པ་དང༌། བདག་འཛིན་གཉིས་སུ་ཇི་ལྟར་སྒྲུབ་ཅེ་ན། གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། དེ་འགོག་པའི་རིགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཁེགས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞེས་རྒྱང་ནས་སྨིག་རྒྱུ་ལ་ཆུར་མཐོང་བ་དེ་ཆུ་ཡིན་ན། དབུ་མ་རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྨིག་རྒྱུ་གལ་ཏེ་ཆུ་ཡིན་ན། །ཉེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཅིས་མི་མཐོང༌། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བློར་སྣང་བ་བཞིན་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་ན་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་ན་ཇེ་གསལ་དུ་འགྲོ་དགོས་པ་ལ་དེ་ལྟར་མི་འགྲོ་བ་གོང་དུ་བཤད་ཟིན་ལ་གཤམ་ནས་ཀྱང་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟར། དེ་འདྲའི་རང་བཞིན་དེ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། འཇོག་ས་མེད་པ་རིགས་པས་འགྲུབ་པར་གསུངས། དེའི་ཚེ་དེ་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བའི་བདེན་འཛིན་དུ་འགྲུབ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རིག་པའི་འགལ་བ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སུ་འགྲུབ་པས། ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ཡང་བཙལ་ན་མི་རྙེད་པས་ན་མཐར་ཐུག་གི་གནས་ཚོད་ལ་མེད་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་དང་ཡོད་པ་ལྟར་དུ་ཞེན་པས་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་པ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་ཐུབ་པས་གང་ཟག་དང་ཆོས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་དེ་མ་རིག་པར་འགྲུབ་ཅིང༌། ཞེས་འཇིག་ལྟ་དང་མ་རིག་པ་གཉིས་ཀ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་སྟངས་གཅིག་པ་ཡིན་པས་དེ་མ་ཟད་བར་དུ་འཇིག་ལྟ་ཡང་མི་འཛད་པར་སྒྲུབ་ནུས་པས། ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་བདེན་འཛིན་གྱི་གཏི་མུག་ལས་འཇུག་པའམ་བདེན་འཛིན་གྱི་གཏི་མུག་ལས་འབྱུང་ཚུལ་ནི། འདི་སྤྱི་ལྡོག་ནས་གསུངས་པ་འདྲ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཇི་བཞིན་དུ། །གཏི་མུག་ཀུན་ལ་གནས་འགྱུར་ཏེ། །ཞེས་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། གཏི་མུག་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཡུལ་དེ་རྣམས་ཇི་ལྟར་བདེན་པར་རྟོག་པ་ལས་རྨོངས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། དངོས་པོ་བདེན་པའི་རང་གི་ངོ་བོར་ལྷག་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ །ཞེས་གཏི་མུག་དང་། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དག་ཀྱང་གཏི་མུག་གིས་ཏེ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱིས་བདེན་པར་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པའི་དངོས་པོའི་རང་བཞིན་ཁོ་ན་ལ། ཡིད་དུ་འོང་བའི་སྡུག་པ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བའི་མི་སྡུག་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པར་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། འདོད་ཆགས་ཕྲ་མོའི་རིགས་རྣམས་གཏི་མུག་ལས་ཐ་མི་དད་པར་འཇུག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞེས་གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གསུངས། འདོད་ཆགས་རགས་པ་རྣམས་གཏི་མུག་སྔོན་དུ་མ་སོང་བར་མི་སྐྱེ་བས་ན་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འཇུག་གི་དེ་དང་བྲལ་བར་མི་འཇུག་པའོ། །ཞེས་གཏི་མུག་གིས་གྲོགས་བྱས་ནས་འབྱུང་བ་ལས་མ་བྱས་པར་མི་འབྱུང་། འོ་ན་ཆགས་སྡང་གིས་ཡུལ་དེ་དག་བདེན་པར་འཛིན་ནམ་ཞེ་ན་བདེན་པར་འཛིན་གསུང་མཁན་ཡོད་པ་མིན་ནམ། གལ་ཏེ་བདེན་པར་འཛིན་ན་ཆགས་སྡང་གིས་བདེན་པར་འཛིན་པ་གཏི་མུག་གིས་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་པར་འཛིན་པ་དང་། གཏི་མུག་གིས་རང་སྟོབས་ཀྱིས་བདེན་པར་འཛིན་པ་ཞེས་ཁྱད་ཅིག་འབྱེད་རྒྱུ་ཡོད་པ་མིན་ནམ་སྙམ། འདིའི་སྐོར་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཀར་གསུངས་ཡོད་ལ། རིམ་ལྔ་གསལ་སྒྲོན་ལས་ཀྱང་། ཆགས་སྡང་གང་ཡིན་ཀྱང་ཉོན་མོངས་ཅན་གྱི་གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་འབྱུང་བས། ཞེས་སོགས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་མང་པོའི་ནང་དུ་མཚུངས་ལྡན་ཞེས་གསུངས་འདུག་ཀྱང་མཚུངས་ལྡན་རྣམ་པ་ལྔ་མཚུངས་ཡིན་མིན་དཔྱད།

དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆགས་སོགས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འདོད་མི་འདོད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་ཙམ་ཞིག་འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དུ་འཇོག་པ་མིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་གྱིས་དྲངས་པ་ཞིག་དགོས་པས་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཀྱང་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲའོ། །ཞེས་གོང་དུ་མ་རིག་པ་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འཇིག་ལྟ་དང་། མཐར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་འཇོག་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་བཅས་གསུངས་པ་དང་། འདིར་ཆགས་སྡང་གཉིས་ཕྲ་རགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡོང་དགོས་པར་གསུངས། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་པ་ནི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་གཏི་མུག་སྔོན་དུ་སོང་བས་ཆགས་སོགས་འདྲེན་པའི་དོན་ནོ། །ཞེས་སྤྱིར་ཉོན་མོངས་གང་ཡིན་ཀྱང་གཏི་མུག་སྔོན་དུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡོང་དགོས་ཀྱང་འདིར་ཐུན་མིན་གྱི་ཉོན་མོངས་བཤད་པའི་སྐབས་ཡིན་པས་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་སྐྱེ་བའི་སྐབས་དེ་ཉིད་དུ་ཁོང་ཁྲོ་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དེར་ཞེན་སྟངས་གང་འདྲ་འདུག་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་རྩད་གཅོད་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། ཆགས་སྡང་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་གང་ཟག་བསྟན་འཛིན་ལྟ་བུ་ལ་ཆ་བཞག་ན། གང་ཟག་དེ་ལ་དམིགས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་ཤུགས་ཆེན་སྐྱེས་པའི་སྐབས་སུ་བསྟན་འཛིན་གང་ལ་ཟེར་ཞེས་སྐད་ཆ་དྲིས་ཚེ། ཁོང་ཁྲོ་ཟ་སའི་བསྟན་འཛིན་ཞེས་ལག་པས་དམར་འཇུ་བྱེད་ས་དང་། དབྱུག་པ་སོགས་ཀྱིས་གཞུ་ས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དེར་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་དཔྱད་པ་བྱེད་པ་ལྟར། སྣང་ཙམ་དེས་མ་ཚིམ་པར་བསྟན་འཛིན་གང་དུ་འདུག་བལྟས་ཚེ་རང་ཉིད་ཁ་སྐྱེངས་དགོས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར། དེས་རྟགས་གང་སྟོན་སྙམ་ན། ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཕལ་ཆེར་གོ་ཐུབ་སྙམ།

དེས་ན། ཆགས་སྡང་རགས་པ་ཡིན་ན་གཏི་མུག་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་མི་དགོས་ལ། གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་དགོས་པའང་ཕལ་ཆེར་ཚོད་ཐིག་པ་ཡིན། ཡང་དད་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་ལྟ་བུ་ལའང་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་ལིང་ངེར་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བློར་འཆར་ཡང་། སྐབས་དེ་རང་དུ་དད་པ་བྱེད་སའི་ཡུལ་དང་བརྩེ་བར་བྱ་བའི་ཡུལ་གང་ཡིན་ཀྱང་ལིང་ངེར་ཤར་བ་དེ་ཁོ་ནར་བརྟེན་ནས་ཡོང་བ་མིན་པར་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་པས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད། དེ་ལྟར་མིན་པར་རང་གི་དགའ་ཉེ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། དཔྱད་པ་གང་ཡང་མེད་པར་སྐྱབས་སུ་མཆི་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པ་ཙམ་ལ་ནི་བདེན་འཛིན་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱེ་བ་ཡོད་སྙམ། རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དད་པ་སྐྱེ་བ་དང་། རང་གི་དགའ་ཉེ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་སོགས་ལ་དེ་ལྟར་མེད་སྙམ། མདོར་ན། བློ་རབ་ཏུ་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཆགས་སྡང་སོགས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱས་ནས་སྐྱེ་དགོས་པ་དང་། སྤྱིར་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་གཉིས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་གྲོགས་བྱེད་པ་ཡོད་སྙམ་ཡང་རྒྱུ་མཚན་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སྐྱེས་པའི་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་ནི་བདེན་འཛིན་གྱི་གྲོགས་མེད་ན་མི་སྐྱེ་བ་མིན་པ་གསལ་པོ་རེད། ད་དུང་བདེན་འཛིན་གྱིས་ཕུང་ལུགས་ལ་བསམ་པ་དང་། བདེན་འཛིན་ལོག་ཤེས་ཡིན་པ་ཇི་ཙམ་གྱིས་བློར་ངེས་པ་ཐོབ་པའི་ཚོད་ཀྱིས་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྐྱེ། དཔེར་ན། རང་ཉིད་ནད་ཀྱིས་མནར་བའི་སྐབས་ནད་དེ་ལས་དྲག་པའི་གོ་སྐབས་ཡོད་བཞིན་དུ་གོ་སྐབས་དེ་བརླག་བཅུག་ན་ཐབས་རྡུགས་རེད་སྙམ་པ་དྲན། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་དེ་ལས་ཐར་པའི་སྐབས་ཡོད་བཞིན་དུ་རྨོངས་པའི་བྲན་དུ་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བཞིན་པ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྷག་པར་སྐྱེ། སྡུག་ཀུན་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཐར་པ་མེད་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཡང་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་དེ། དཔེར་ན། ཤིང་ཞིག་སྐྱེས་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་བསྐམས་སོང་ན་བྱེད་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟར། ཤིང་དེ་མ་སྐམ་པར་གནས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལ་བཟོ་ཉེས་བཅོས་ཉེས་ཀྱིས་བསྐམས་ན་ཧ་ཅང་ཕངས་པོ་རེད། བདེན་འཛིན་གྱིས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྩ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དེ་མེད་པར་བྱེད་ཐུབ་པ་སོགས་བསམ་བློར་འཁོར་ན། བདེན་འཛིན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་ཤོར་ནས་ལས་བསགས་ཏེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་པ་རྣམས་ལ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་རྗེ་སྐྱེ་བ་ཞིག་འོང་། བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་དད་པ་དང་སྙིང་རྗེ་སོགས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་དང་། དེས་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་སོགས་ལ་མགོ་ལྕག་གཞུ་བ་རེད།

དེས་ན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་ཧ་ཅང་འཇོན་པོ་ཡིན། ང་ཚོའི་ཁ་རྒྱུན་དུ། དགྲ་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ཁ་གཏད་གཅོག་མཁན་དང་། གཉེན་ལ་ནུས་པ་ཐོན་པའི་ཕན་ཐོགས་བྱེད་མཁན་ལ། དགྲ་གཉེན་རུས་ཐོན་པའི་མི་ཞེས་བཤད་ཚུལ་ཡོད་པ་བཞིན། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་དེ་རུས་ཐོན་པ་རེད། ཆགས་སྡང་སོགས་ལ་ཁ་གཏད་མཐིལ་ཕྱིན་པ་གཅོག་ཐུབ་མཁན། བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་ཧ་ཅང་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་པ་རེད། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་གཏམ་ལྟར་བྱས་ན། དགྲ་འདུལ་གཉེན་སྐྱོང་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་རེད། ལུས་ལ་ལུས་དབང་ཞེས་པའི་དཔེ་ནི། དབང་པོ་གཞན་བཞི་ལ་ལུས་དབང་ཟུར་དུ་བཞག་པའི་རྟེན་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཉོན་མོངས་གཞན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཞེས་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇུག་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཕྱོགས་འདི་ལ་སློབ་དཔོན་ཟླ་བ་གྲགས་པ་དང་། ཞི་བ་ལྷ་འདི་གཉིས་དང་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་གསུམ་འཕགས་པའི་དགོངས་པ་འགྲེལ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་དོ། །འདིའི་གནད་ཀྱིས་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་གི་ལམ་ཙམ་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བཤད་པ་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། ཞེས་མངོན་པ་གོང་འོག་ནས་བཤད་པའི་སྡུག་ཀུན་རགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་ཙམ་བསྒོམས་ནས་སྤངས་པར་བཤད་པ་དེ་དོན་དངོས་སུ་ཉོན་མོངས་དེའང་རགས་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་སྤོང་སྟངས་ཀྱང་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཞིག་མགོ་གནོན་པ་ཙམ་ཞིག་ཡིན་པས། དེའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཞག་པའི་འགོག་བདེན་དེ་འགོག་བདེན་མཚན་ཉིད་པ་མིན། དེ་ནས་བཤད་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་རགས་པ་དེ་ཙམ་ཞིག་སྤངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཐོབ་པ་ལ་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཐ་སྙད་བྱས་པ་དེ་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་ཞེས་པ་དེ་རེད། དེ་འདྲའི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མིན། དེ་ནས་བཤད་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་ལམ་བདེན་ཡང་ལམ་བདེན་མཚན་ཉིད་པ་མིན། བདེན་བཞི་མི་རྟག་སོགས་བཅུ་དྲུག་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་སོ་སྐྱེ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནས་བཤད་པའི་ལམ་བདེན་དེའང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དངོས་གཉེན་བྱེད་ཐུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་ལམ་མིན། དེ་ནས་བཤད་ཚད་ཀྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་མིན་ཟེར་དགོས་མིན་མི་ཤེས་ཀྱང་། མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་ཐུན་མིན་གྱི་དགྲ་བཅོམ་པ་དེ་དགྲ་བཅོམ་པ་མིན། དེ་བཞིན་དུ་འགོག་བདེན་དང་ལམ་བདེན་ཡང་དེ་ལྟར་ཡིན། ལམ་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་རྣམས་ཀྱང་ལྷག་མ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་རྒྱལ་སོགས་ཀྱང་ཤེས་པར་ནུས་ལ། ཞེས་གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པས་དྲངས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པས་དྲངས་པའི་ང་རྒྱལ་ལྟ་བུ་ལ་ཟེར། གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རགས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རྟོགས་ཟིན་གོམས་པར་བྱས་པའི་གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ང་རྒྱལ་དང་། ཆགས་སྡང་སོགས་མངོན་གྱུར་པ་མི་སྐྱེ་ནའང་། གང་ཟག་དེའི་རྒྱུད་ལ་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཡོད་པས། དེས་དྲངས་པའི་ཆགས་སྡང་མངོན་གྱུར་སྐྱེ་བ་ཡོད། དེས་ན། དེ་དག་ལ་ཕྲ་རགས་མང་པོ་ཡོད་པ་གསལ་པོ་རེད། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མ་རིག་པ་དང་འཇིག་ལྟ་དང་མཐར་ལྟ་ལ་ཡང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཀ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཚིག་མངས་སུ་དོགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །ཞེས་དེ་ཡན་གྱིས་མངོན་པ་ནས་བཤད་པའི་དམིགས་རྣམ་ཅན་གྱི་ཉོན་མོངས་ཞེས་ཐེག་པ་གོང་འོག་ཐུན་མོང་ལ་གྲགས་པའི་ཉོན་མོངས་དང་། ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཉོན་མོངས་སུ་འདོད་པའི་ལུགས་དེའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་གཉིས་བཤད་པ་ལས། ཕྱི་མ་ལའང་ཀུན་བཏགས་དང་ལྷན་སྐྱེས་གཉིས་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ་ཆོས་རྣམས་བདེན་གྲུབ་ཏུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་སྒོམ་སྤང་ཆེ་འབྲིང་དགུར་བྱས་ནས། གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་དགུ་དང་སྦྱོར་བ་ཡང༌། རྣམ་རིག་པའི་གཞུང་ནས་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་རྣམ་རྟོག་ལ་སྒོམ་སྤང་ཆེ་འབྲིང་དགུར་བྱས་ནས། སྒོམ་ལམ་དགུ་དང་སྤང་གཉེན་དུ་སྦྱོར་བར་བཤད་པ་དེ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་དུ་མི་འདོད་པར་དྲང་དོན་དུ་བཀྲལ་བ་བཞིན་དུ། ཕར་ཕྱིན་གྱི་སྐབས་ལྟར་བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་རྣམ་རྟོག་ལ་སྒོམ་སྤང་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་གསུམ་དགུར་ཕྱེ་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་ལམ་དགུ་དང་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་དེའང་རེ་ཞིག་ལ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཕྲ་རགས་གཉིས་ཀ་རྫོགས་པར་རྟོགས་མི་ནུས་པའི་གདུལ་བྱ་འགའ་ཞིག་གི་ངོར་གསུངས་པའི་དྲང་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

རྟེན་འབྲེལ་འགག་སོགས་བརྒྱད་ལས་འཕྲོས་པའི་སྤྱི་བཤད།23

དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། གང་གིས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང༌། །འགག་པ་མེད་པ་སྐྱེ་མེད་པ། །ཆད་པ་མེད་པ་རྟག་མེད་པ། །འོང་བ་མེད་པ་འགྲོ་མེད་པ། །ཐ་དད་དོན་མིན་དོན་གཅིག་མིན། །སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞི་བསྟན་པ། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་སྨྲ་རྣམས་ཀྱི། །དམ་པ་དེ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རང་ཅག་ནི་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་མཉམ་མེད་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཞིང་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་མཁན་ཡིན། འོ་ན་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དེ་གང་འདྲ་ཡོད་ཅེ་ན། སྤྲོས་པ་ཉེར་ཞི་ཞེས་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་བཞིན་དུ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་ནུབ་པའི་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་དུ་མཛད་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་གློ་བུར་གྱི་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་དྲི་མའི་ཚོགས་མཐའ་དག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྦྱངས་པའི་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་དེ་ཉིད་མངོན་དུ་མཛད། དེ་ཡང་དགོས་པ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་མངོན་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་རང་ཉིད་གང་ནས་གཤེགས་ཤིང་། ད་ལྟ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བའི་དབྱིངས་ལ་ཇི་སྲིད་ནམ་མཁའ་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་མཉམ་གཞག་དེ་ལས་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་སྙོམས་པར་ཞུགས་པ་དེ་ལྟ་བུའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་མཛད་པ་དེ་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་གདུལ་བྱ་ལ་སྟོན་པའི་སྟོན་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ཡང་རྟེན་འབྲེལ་འགག་སོགས་བརྒྱད་དེ། ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སྐྱེ་འགག་བྱེད་པའི་འཕེལ་འགྲིབ་གཉིས། དུས་ལ་ལྟོས་ཏེ་རྟག་ཆད་གཉིས། ཡུལ་ལ་ལྟོས་ཏེ་འགྲོ་འོང་གཉིས། ཟླ་ལ་ལྟོས་ཏེ་གཅིག་དང་ཐ་དད་བཅས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འགག་སོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་ཡོད་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་ཆོས་རྣམས་ང་ཚོ་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་བཞིན་དོན་ལ་གནས་ན་རྟེན་འབྱུང་གི་གཤིས་སུ་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་། རྟེན་འབྱུང་གི་གནས་ལུགས་རྗེན་པར་གཟིགས་པའི་འཕགས་པའི་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་སྤྲོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བའམ་དབྱིངས་སུ་ནུབ་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་རེད།

དེས་ན། ཡུལ་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་རྟེན་འབྱུང་གང་ལ་ཐ་སྙད་འདོགས་པའི་འགག་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་འཕགས་པའི་མཉམ་བཞག་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་ངོར་མེད་པས་ན་སྤྲོས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་དང་། དེ་ཡང་རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་སྟེ། མདོར་ན། རྟེན་འབྱུང་ཡིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་དུ་གསུངས་པ་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་རྟེན་འབྱུང་སྐྱེ་འགག་གི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་ཤིན་ཏུ་འཐད་པ་ཡིན། དེས་ན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་ཟུང་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། མདོར་ན། སྣང་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན་གྱི་ཆོས་ཚུལ་ཞིག་གསུངས་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་བདེན་པ་མིན། གལ་སྲིད་ང་ཚོར་སྣང་བ་བཞིན་དུ་དོན་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ང་ཚོ་མགོ་སྐོར་ཐེབས་པ་འོང་མི་ཤེས་ཞེས་ངས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། མི་གཡོ་ཅན་ཞིག་གིས་བཤད་པ་རྣམས་བདེན་པར་བཟུང་ནའང་ཕྱིས་སུ་གནས་ཚུལ་དངོས་ཤེས་པའི་སྐབས་སྔར་ལྟར་རེད་མི་འདུག་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་མངོན་སུམ་ཡིན། དེས་སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་ར་འཕྲོད་པ་ཡིན། དེང་སང་ཚན་རིག་པས་ཀྱང་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པ་སྟེ། སྣང་ཚོད་ལ་ཆོས་དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་ནམ་ངོ་བོ་ལྟ་བུར་སྣང་བ་ཡོད་ཀྱང་དོན་གྱི་གནས་ཚུལ་སྣང་བ་ལྟར་དུ་མེད་པ་འཆད་བཞིན་ཡོད།

སྤྱིར་སྔར་གྱི་ཕྱི་རོལ་པའི་གཞུང་དུ་མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དང་མ་གྱུར་པའི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་བཞི་ཀས་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་གསུངས་ཡོད་ཀྱང་། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གསུངས་པས་ཟབ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་རང་རྒྱུད་པས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གསུངས་ཀྱང་། ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་འདོད་ཕྱིན་ཆད་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་དོན་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་བཤད་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་རེད། ཐལ་འགྱུར་བས་རྟེན་འབྱུང་རྩལ་དུ་བཏོན་ནས་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རང་མཚན་མེད་པར་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་གྱི་ཀུན་རྫོབ་པའི་ངོ་བོ་དེ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་དོན་དམ་པའི་ངོ་བོ་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་ཡང་ལྕི་མཉམ་པར་མ་ཟད་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་སོང་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གསུངས་པའི་གནད་ཀྱིས་ལམ་སྒོམ་པའི་སྐབས་ལའང་ལམ་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མི་ཕྱེད་པ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཐེག་པའི་སྐབས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐབས་དང་། ཐབས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཤེས་རབ་ཅེས་གསུངས་ཀྱང་། སྔགས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་དུ། བློ་གཅིག་ལ་ལྡོག་ཆས་ཐབས་ཤེས་སོ་སོར་འཇོག་རྒྱུ་ལས། ཐབས་ཤེས་ཡན་གར་བའམ་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་སོ་སོ་བ་གཉིས་བཞག་ནས་དེ་གཉིས་གཅིག་གྲོགས་སུ་གཅིག་སོང་བའི་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་ཙམ་མིན་པར་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཐབས་ཤེས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ཞིག་གསུངས་ཡོད། དེའི་གནད་ཀྱིས་གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པ་ཡིན་པས་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཆོས་ཅན་ལ་མ་རེག་པར་ཆོས་ཉིད་གཟིགས་ཞེས་དང་། མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིགས་ཞེས་པ་རྣམས་བྱུང་བ་ཡིན། གཞི་བདེན་པ་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་ཡིན་ན་དེ་ལྟར་ཡོང་བའི་གནས་མེད་པས། བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་ཅེས་པའི་བདེན་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྐོར་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

མདོར་ན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་རྟེན་འབྱུང་འགག་སོགས་བརྒྱད་གཟིགས་པ་གང་ལ་ལྟོས་ནས་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལས་སྤྲོས་པ་གཏན་ནས་མེད་པའི་དོན་མིན། ཡོད་པ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་མེད་པས་དོན་དམ་གྱི་དབང་དུ་མེད་པ་ནི། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་གྲུབ་པའི་ཆ་ནས་བཤད་པ་སྟེ། མེད་པ་ཞིག་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་མ་གྲུབ་བཤད་ས་མེད། དེས་ན། སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ཡོད་དགོས་པ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་རྣམས་ཤེས་ན། བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བདེ་བླག་ཏུ་གསོག་ཐུབ། སྐབས་རེར་ངས་འདི་ལྟར་དྲན་བཞིན་ཡོད། གཞིའི་གནས་སྐབས་དང་། ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་དང་། སངས་རྒྱས་པའི་གནས་སྐབས་གང་ཡིན་ཀྱང་རྟེན་འབྱུང་གི་དངོས་པོའི་གཤིས་ལ་ལྟོས་དགོས་ལ་བརྟེན་ཡང་དགོས། རྟེན་སའི་དངོས་པོ་དེའི་སྡོད་ལུགས་མ་ཤེས་པས་ང་ཚོ་ཕུང་བཞིན་ཡོད། སྟོང་པ་ཉིད་གཏན་ལ་འབེབས་པར་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་ཤེས་དགོས། གང་ལྟར་ཕན་གནོད་འདྲེན་མཁན་གྱི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། ཕན་གནོད་མྱོང་མཁན་གྱི་ང་ཞིག་ཡོད། དེ་འདྲའི་ང་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་མིན་གང་ལྟར་ཡང་ང་ཡོད་ཐག་ཆོད་ཡིན་ཏེ། ང་ཡོད་ནས་སྟོང་ཉིད་དང་། ལམ་སྒོམ་བཞིན་ཡོད། ང་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བ་དང་། ང་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་འོང་བའི་ཆེད་ཐབས་ཤེས་བྱེད་ཅིང་། བདེ་སྡུག་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོས་བདེ་སྡུག་གི་དོན་དུ་ཧ་ཅང་འབད་རྩོལ་བྱེད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ང་ཡོད་པ་དང་། ང་དེའང་རང་བཞིན་གྱིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཡིན་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཐ་ན་འབུ་སྲིན་ཚུན་ཆད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་པ་ཤེས་ནུས།

གཞན་ཡང་། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བཤད་ནའང་སྤྱིར་ངའོ་སྙམ་པ་དེའི་ཐོག་ནས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཆོས་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བྱེད་པ་དེའང་རང་ཡལ་བར་དོར་ཞེས་པ་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པའི་ང་དེ་བརྗེད་དགོས་ཞེས་པ་མིན། རང་ཉིད་ལྟར་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ངའོ་སྙམ་པ་དེའི་སྟེང་ནས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཅན་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐུབ་པ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ། རང་ལས་གཞན་མང་བས་ན་གཞན་གལ་ཆེ་བ། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡང་ཡོད་པ་སོགས་རྒྱུ་མཚན་དེ་དང་དེའི་ཐོག་ནས་རང་དོན་སྣང་ཆུང་ཆུང་དང་། གཞན་དོན་གཙོ་བོར་བརྩིས་ན་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་བསམ་བློ་སྐྱེ་བ་ཡིན། ངས་བཤད་འདོད་པ་དེ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་ང་དང་། ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕུང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་གཉིས་ཀའི་དོན་གྱི་ཡིན་ལུགས་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན། ང་དང་། ང་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་རྐྱེན་དུ་ཡོད་པའི་ཕུང་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་རིག་པའི་ཐོག་ནས་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྟངས་ཤིག་མ་ཆད་མ་ལྷག་པར་བཤད་ཐུབ་པ་འབྱུང་། དེར་བརྟེན། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་གཏན་ལ་ཕབ་པས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནུབ་ནས་གང་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་མི་འོང་བ་ཡིན།

མ་གཞི་ཆོས་སྐུ་བདེ་ཆེན་གྱི་དབྱིངས་ཞེས་པ་དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ལྟར་སྣང་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཉེར་ཞིའི་དབྱིངས་ཡིན་ཀྱང་། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡོད་བཞིན་པ་རེད། དེས་ན། བདེན་གཉིས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཤེས་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། ལྷག་པར་ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ལྷ་ཁང་ཞིག་བཞེངས་ནའང་དེའི་ནང་དུ་མགོན་ཁང་ཞེས་པ་ལོགས་སུ་ཡོད་པ་དེ་གསང་སྔགས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས་ཡིན། དོན་ངོ་མར་གཙུག་ལག་ཁང་ནང་གི་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྣང་བརྙན་གྱིས་མ་ཆོག་པ་མེད་ཀྱང་ང་ཚོ་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོར་སྐྲག་གི་མེད། དགེ་བསྐོས་བཙན་པོ་དགོས་པ་བཞིན། མགོན་ཁང་ནང་དུ་མཆེ་བ་གཙིགས་མཁན་ཁ་ཤས་བཞག་ན་ང་ཚོ་སྐྲག་ཐུབ་པ་ཡིན་ནམ། དོན་ངོ་མར་ང་ཚོ་སྐྲག་དགོས་ས་དེ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ། དམན་ལ་ལྷག་པར་བརྩེ་བ་ཅན་དེ་དང་། དེའི་གསུང་ལ་བརྩི་ན་དེར་བརྩི་དགོས། སྐྲག་ན་དེར་སྐྲག་དགོས། དེར་སྐྲག་པ་དེའང་སྡུག་པ་ཞིག་ཏུ་མཐོང་ནས་མིན་པར་རང་ལ་ཧ་ཅང་བྱམས་པོ་དང་ལམ་སྟོན་གནང་མཁན་དེའི་བཀའ་མ་བརྩིས་ན་ང་མི་ཐབས་རྡུགས་ཤིག་རེད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་སྐྲག་དགོས། ང་ཚོས་ཡུས་བཤད་ས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཡར་བཞག །མར་ཙམ་དེར་ཆོས་སྐྱོང་སྲུང་མ་ཞེས་ཅུང་ཟད་མ་འགྲིག་པ་རེ་བྱུང་ན་སྐྲག་སྣང་གིས་ཏིང་ཏིང་ཞེས་བསྐང་གསོ་འདོན་པ་སོགས་བྱེད། འདི་དག་ལ་བསམ་བློ་ཡག་པོ་བཏང་ན་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ང་ཚོའི་བླ་མ་ཟེར་ནའང་འདྲ། དཔོན་པོ། སྐྲག་ས། དགའ་ས། ཡུས་བཤད་ས། བདེ་སྡུག་བཤད་ས་ཟེར་ནའང་འདྲ། མདོར་ན། སྐྱབས་དང་མགོན་དང་རེ་ས་ཡོད་ན་མེད་ན་དེ་རེད། རྩ་བའི་བསམ་བློ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་ཐོག་ནས་ཡི་དམ་ཆོས་སྲུང་འདྲ་མིན་བསྟེན་པ་སོགས་བྱས་ན་འགྲིག་སྙམ། འོན་ཀྱང་། བསྟེན་ཚུལ་ཡག་པོ་མ་ཤེས་ན་ནོར་འཁྲུལ་གྱི་ཐོག་ཏུ་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། བོད་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཧ་ཅང་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད། ནང་པའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ཞེས་པ་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྟེ་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་བསམ་བློའི་གོ་བ་མེད་མཁན་ཞིག་ལ་ཡི་དམ་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་གསལ་སྣང་ཟེར་བ་རྣམས་རྩེད་མོ་ལྟ་བུ་རེད། སྤྱིར་ཡི་དམ་ལྷའི་ང་རྒྱལ་དང་གསལ་སྣང་གང་འཚམ་སྒོམ་པ་མུ་སྟེགས་པ་ཚོ་ལའང་ཡོད། བལ་ཡུལ་ནས་ཐོན་པའི་ལྷ་འདྲ་མིན་གྱི་རི་མོ་དང་དཀྱིལ་ཐང་དེ་འདྲ་འདུག །ཞལ་ཕྱག་མང་པོ་ཡོད་པ། ཞབས་མནན་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ལ་སྤྱི་བོ། མགྲིན་པ། སྙིང་ག །ལྟེ་བ་སོགས་ཀྱི་རྩ་འཁོར་ཡང་ཡོད་པ་དེ་དག་ནང་པའི་ལྷ་མ་རེད་ཅེས་དམན་པ་ཞིག་ལ་བརྩིས། ཚུར་ཙམ་དེར་འདི་དང་དེ་ནང་པའི་ལྷ་རེད་ཅེས་རྩ་ཆེན་པོར་བརྩི་ནའང་། ཞལ་ཕྱག་མང་ཉུང་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་དབྱེ་འབྱེད་གཏོང་དགོས་ན་ཁག་པོ་ཡོད།

མདོར་ན། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་ལ་སློབ་པ་ནང་པའི་གསང་སྔགས་དང་། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་རང་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་ལྷ་སྒོམ་པ་དང་། རྩ་རླུང་ཐིག་ལེ་སྒོམ་པ་མུ་སྟེགས་པའི་གསང་སྔགས་རེད། མུ་སྟེགས་པའི་ཆོས་ལ་འགྲོའམ་ནང་པའི་ཆོས་ལ་འགྲོ་བ་དེ་ཡང་། ལྟ་བ་དང་ལྷག་བསམ་གྱི་ཐོག་ནས་དབྱེ་རྒྱུ་ལས་བསྒོམ་རྒྱུའི་ལྷའི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་འབྱེད་དཀའ། སྒོམ་པ་ནང་པའི་ལྷ་བསྒོམས་ནའང་སྒོམ་སྟངས་མུ་སྟེགས་པའི་ལྷ་སྒོམ་པར་འགྲོ་བའི་ཉེན་ཁ་ཡོད། དེས་ན། གསང་སྔགས་དར་ཁྱབ་ཡོད་པའི་ང་ཚོའི་ཡུལ་དུ་དབང་ཞུ་བ་དང་། སྔགས་བགྲང་བ་སོགས་སྤྱི་ཚོགས་ཧྲིལ་པོའི་ནང་དུ་ཁྱབ་བརྡལ་ལ་སོང་ཡོད་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྒོམ་དགོས་ཞེས་པ་ཁྱབ་བརྡལ་ལ་སོང་མེད་པ་དེ་ང་ཚོའི་ནོར་འཁྲུལ་རེད། བོད་ལ་ནང་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་བྱེ་བྲག་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དར་ཡོད་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་པོའི་ཐོག་ནས་བལྟས་ན་འཐུས་ཤོར་ཏན་ཏན་སོང་ཡོད།

མདོར་ན། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གང་ཉམས་སུ་ལེན་ནའང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་གལ་ཆེ་བ་དང་དེའི་ནང་ཚན་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་། ལྷག་པར་གསང་སྔགས་ཉམས་སུ་ལེན་པ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་སྟོང་ཉིད་སྒོམ་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ་ཕྱག་ཆེན་དང་། རྫོགས་ཆེན། གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟ་བ་སྒོམ་པའི་སྐབས་ལའང་མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་བའི་གོ་བ་ཡོད་དགོས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེ་ཡང་རྩ་བའི་སེམས་རིག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་རིག་པའི་ངོ་བོ་མྱོང་ཐོག་ནས་ངོ་འཕྲོད་དེ་རིག་ངོ་སྐྱོང་བ་ནའང་། མ་གཞི་ཡུལ་ཅན་འོད་གསལ་བསྒོམས་པའི་སྟེང་ནས་སྒོམ་པ་ཡིན་ཀྱང་དེ་ལ་འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་དེའི་དབྱིངས་ནས་ཤར་བའི་གོ་བ་རྣམ་དག་ཆགས་པ་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་བརྡས་བཞག་ཙམ་གྱི་གོ་བ་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འོང་། གང་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པའི་མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་ལྟ་བ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སོགས་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་རེད་ཅེས་པའི་སྟོང་པའི་གོ་བ་དེ་གསང་སྔགས་ཟབ་མོའི་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རང་རང་ལ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པས་སྒོམ་སྟངས་ཅུང་མི་འདྲ་བ་འོང་། དཔེར་ན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལུགས་ལ་ཆ་བཞག་ནའང་། སྤྱིར་ལྷག་མཐོང་ལ་དཔྱད་སྒོམ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཀྱང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་དང་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐབས་སུ་ལྷག་མཐོང་ལ་འཇོག་སྒོམ་བཤད་ཡོད། འོན་ཀྱང་། རྩ་བ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་འཁོར་ལོ་བར་པའི་སྐབས་སུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ཚུལ་གསུངས་པ་རྣམས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་ཕབ། ཡང་སྒོས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་གསལ་བར་མཛད་དེ། སེམས་ཙམ་པའི་འདོད་ཚུལ་མི་འགྲིག་པའི་སྐྱོན་རྣམས་ཐེར་འདོན་བྱས་ནས་སྐྱོན་སེལ་མཛད་ཅིང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་རྗེས་འབྲང་དབུ་མ་པ་ཆེན་པོ་ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དང་། ཞི་འཚོ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གསུང་དུའང་སྐབས་རེར་རང་མཚན་མི་འགོག་པ་དང་། སྐབས་རེར་གསལ་ཁ་མེད་པ་སྟེ་མདོར་ན། ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་འགོག་དགོས་པ་རྣམས་ཀྱང་བཀག་ནས། འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་གཏན་ལ་ཕབ་ཡོད།

དེ་ལྟ་བུའི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་གཞུང་གི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཀྱི་ཚུལ་ཏེ། མདོར་ན། སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་དང་། རྟེན་འབྱུང་སྟོང་པའི་རྣམ་གཞག་དེ་ཉིད་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་དང་། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་། མདོ་སྔགས་གཉིས་བཅས་གང་ལའང་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ངོས་འཆད་པ་པོས་ལེགས་པོ་མི་ཤེས་ཀྱང་སྟོང་པ་ཉིད་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་མོས་པ་ཡོད། དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་དགའ་ཞེན་དང་། དབུ་མའི་གཞུང་ལ་དད་འདུན་གྱི་སྒོ་ནས་དབུ་མ་འཇུག་པའི་བཤད་ལུང་འདོན་པ་ལས་ང་ལ་ཉམས་མྱོང་དེ་ཙམ་མེད། འདིའི་བཤད་པའི་རྒྱུན་དཀོན་པོར་གྱུར་འདུག་པ་དང་། གལ་ཆེན་པོ་ཡང་ཡིན་པས་ད་རེས་བཤད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བ་དང་། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ནས་ཉམ་ཐག་པ་དང་སྐྱོ་པོའི་སྐབས་དང་། ལྷག་པར་དགེ་འདུན་འདུས་ཚོགས་ཆེན་པོ་འདི་ཙམ་ལ་བཤད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་ཧ་ཅང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་ཡིན་སྙམ་གྱིན་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་སྤྲོ་དང་བཅས་གཞུང་ཟབ་མོ་འདི་ལེགས་པར་ཉན་སྙམ་པའི་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་དགོས། གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི། ལུགས་འདིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གཞུང་དུ་གསལ་པོ་ཡོད་ཀྱང་ཞིབ་ཅིང་ཕྲ་བའི་སྒོ་ནས་གཏན་ལ་འབེབས་མཁན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་འདི་མ་གཏོགས་ཧ་ཅང་ཉུང་ཉུང་རེད།

གཉིས་པ་ཀུན་རྫོབ་ཙམ་དེ་གང་ཟག་གསུམ་ལ་སྣང་བ་དང་མི་སྣང་བའི་ཚུལ་ནི། དངོས་པོ་འདི་དག་ཀྱང་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་ནི་རང་བཞིན་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བས་སླུ་བར་བྱེད་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཡི་གེ་རྣམས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །

གསུམ་པ་སོ་སྐྱེ་དང་འཕགས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འགྱུར་ཚུལ་ནི། དེ་ལ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། ཅེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ངོར་སླུ་བ་མེད་པར་གནས་པ་བདེན་པའི་དོན་དུ་བཤད་དོ། །ཞེས་མདོར་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཅེས་པ་བདེན་འཛིན་གྱི་བག་ཆགས་སམ། ས་བོན་ནམ། ཡང་བག་ཆགས་ཙམ་ཟེར་དགོས་སམ་གང་ལྟར། དགྲ་བཅོམ་པས་བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཀྱང་། བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡོད། བག་ཆགས་ཀྱི་ངོ་བོ་བཤད་པའི་སྐབས། ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་མེད་ཐད་ཡིག་ཆ་སོ་སོའི་གསུང་སྟངས་མི་འདྲ་ཞིང་། ཀུན་མཁྱེན་བླ་མ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད།

23 ཚན་པ་འདི་བཀའ་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་སོར་བཞག་བྱས་ན་གོང་གི་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཆགས་སོགས་ནས་འཇུག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ཡན་ནོ། །ཞེས་པའི་མགོར་གནང་འདུག་ཀྱང་འཇུག་པ་བདེ་བའི་ཕྱིར་མཚམས་འདིར་བཀོད།

དོན་དམ་བདེན་པའི་ངོས་འཛིན་དང་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་བདེན་གཉིས་མཁྱེན་ཚུལ།

གཉིས་པ་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང༌། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་ནི། ཙ རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི། །ངོ་བོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རྣམ་བརྟགས་པ། །དེ་ཉིད་བདག་ཉིད་གང་དུ་མིག་དག་པས། །མཐོང་དེ་དེ་ཉིད་དེ་བཞིན་འདིར་ཤེས་གྱིས། །ཞེས་རབ་རིབ་ཀྱི་མཐུས་བསླད་པའི་མིག་གིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་ཡོད་པར་མཐོང་བའི་ངོ་བོ་ལོག་པ་གང་ཞིག་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད། བདག་ཉིད་གཞི་གང་དུ་རབ་རིབ་མེད་པར་མིག་དག་པས་སྐྲ་ཤད་གཏན་ནས་མི་མཐོང་བཞིན་དུ་མིག་སློད་བྱེད་རབ་རིབ་དང་འདྲ་བའི་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་ཤེས་པ་ལ་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་སྣང་བ་གཏན་ནས་ཞི་བ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་བདེན་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་ནས། ཞེས་པ་ནས། སྨྲ་བ་པོ་འདི་ལ་དེ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མེད་ཅེས་པ་བློ་འཁྲུལ་བས་མཐོང་བ་དེ་དོན་ལ་མེད་ཅེས་བཤད་པ་ལས་དོན་ལ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་མེད་ཅེས་སྐུར་བ་བཏབ་པ་མིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །སྐྲ་ཤད་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་གང་ཞིག་རབ་རིབ་མེད་པས་མཐོང་བ་དེ་རབ་རིབ་མེད་པས་དངོས་པོའི་གནས་ཚུལ་སྐྲ་ཤད་གཏན་ནས་མེད་པར་མཐོང་བ་དེ་དོན་གྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་གྱི་ཅིག་ཤོས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའི་དོན་དམ་བདེན་པའི་བརྡས་ཕྱེ་བས་གཉིས་སྣང་ཅན་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བརྫུན་ཏེ་སླུ་བའི་ཆོས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དེའི་ཡུལ་ཅན་ཏེ་ཟག་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོར་དངོས་པོ་དང་དངོས་པོ་མེད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསམ་པ་ལ་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ན་ཚད་མ་ཡིན་གྱི་འཕགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ད་ནི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་བསྟན་པར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ནས། དེའི་དོན་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གཞན་ལས་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན་པར་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཚིག །གཞན་ལས་ཤེས་མིན་ཞེས་གསུངས་པའི་འགྲེལ་པ་ཚིག་གསལ་ལས། ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་ཅན་དག་གིས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་མཐོང་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཕུང་སོགས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དུ་གཟིགས་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་སངས་རྒྱས་དེ་རྣམས་ཀྱི་དོན་དམ་པའི་བདེན་པའོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། གལ་ཏེ་རབ་རིབ་མེད་པའི་མིག་གིས་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་ཙམ་ཡང་མ་མཐོང་བ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་རྒྱུ་མ་རིག་པས་བསླད་པའི་སེམས་ཅན་གྱི་བློ་ལ་སྣང་བའི་ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་གཏན་ནས་མ་གཟིགས་ན། དེ་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། སྤྱིར་ཤེས་བྱ་ལ་ཡོད་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུང་སོགས་ཀུན་རྫོབ་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཟིགས་པ་བཞིན་དོན་ལ་གནས་དགོས་ཤིང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གཏན་ནས་མ་གཟིགས་ན་མེད་དགོས། མེད་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཐོབ་པ་ཡང་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྣང་བ་དེ་མེད་པར་མི་རུང་ལ་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཡོད་ན་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་དམིགས་དགོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གོང་དུ་སོང་བ་བཞིན། ཡུལ་ཅན་ལ་བསླད་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་མ་བསླད་པའི་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཡོད། ཡུལ་ཅན་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཡུལ་འཇལ་བ་ལ་བསླད་མ་བསླད་གཉིས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་དཔེ་ལ་སོགས་པ་མ་བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མ་རིག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བའམ། ཡང་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་དང་བཅས་པའི་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་ཡིན། མ་བསླད་པའི་ཡུལ་ཅན་དེས་བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་དང་། མ་བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་གཟིགས་ཚུལ་གཉིས། བསླད་པའི་བློས་མ་བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་མཐོང་ཚུལ་དང་། བསླད་པའི་ཇི་སྙེད་པ་མཐོང་ཚུལ་བཅས་ཡོད། རབ་རིབ་དང་བྲལ་བའི་མིག་ཤེས་ལ། རབ་རིབ་ཅན་ལ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བ་མེད་ཀྱང༌། སྣང་བ་དེ་མེད་མི་དགོས་པས་སངས་རྒྱས་དང་མི་འདྲའོ། །རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གཟིགས་སྟངས་སྐོར་ལ་མཁས་གྲུབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དང་། རྒྱལ་ཚབ་དར་མ་རིན་ཆེན་གཉིས་གསུང་ཚུལ་ཅུང་མི་འདྲ་ཞིང་། དངོས་གནས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་མཁས་པ་མང་པོས་འདིའི་ཐད་དཔྱད་པ་གནང་ཡོད། སྐབས་རེར་རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གཟིགས་ཚུལ་དང་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་མེད་སོགས་གནས་སྐབས་ཇུས་གཏོགས་མེད་པའི་ཇུས་གཏོགས་ཙམ་ལས། གནས་སྐབས་ཐག་མ་ཆོད་ནའང་ཁྱད་པར་མི་འདུག་སྙམ་པ་དྲན། ཐོག་མར་ང་ཚོས་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་བསྒོམས་ནས་འཕགས་ལམ་བསྐྱེད་པར་བྱས། དེ་ནས་དགྲ་བཅོམ་པའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱས་ན་ཤེས་པར་གྱུར་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ཡོད་མེད་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་བཤད་ཐུབ་སྙམ། དེ་མིན་བཤད་ཐུབ་པ་ཁག་པོ་རེད། རྣམ་མཁྱེན་གྱིས་རྣམ་མཁྱེན་གཟིགས་ཚུལ་དེ་གཉིས་སྣང་ནུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་སམ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས། དང་པོ་ལྟར་ན་རྣམ་མཁྱེན་དོན་དམ་བདེན་པར་འགྱུར་ཞིང་། གཉིས་པ་ལྟར་ན། རྒྱང་ཆད་ཀྱིས་གཟིགས་པ་སོགས་མི་བདེ་བ་མང་པོ་འབྱུང་བར་གསུངས་ཡོད། གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་པའི་བག་ཆགས་མ་ཟད་ཀྱི་བར་དུ་ཇི་ལྟ་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་ཏུ་འཇལ་དགོས་པས་སློབ་པའི་སར་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་སྟེང་ནས་དེ་གཉིས་འཇལ་བ་མི་འོང་ངོ༌། །འཁྲུལ་བའི་བག་ཆགས་མ་ལུས་པར་སྤངས་པ་ན། ཞེས་བདེན་གཉིས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་དྲི་མ་གཏན་ནས་ཟད་པ་ན་ཡེ་ཤེས་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེའི་སྟེང་དུ་ཡང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པས། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉག་གཅིག་གི་ཁྱད་ཆོས་སུ་འདུག་པ་ལ། ཞེས་བདེན་སྣང་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་གཟིགས་སྟངས་སྐོར་ཧ་ཅང་དཀའ་བས་ང་ཚོ་ལྟ་བུས་བཤད་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་གཅིག་པུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཁྱེན་ཚུལ་དུ་བྱས་ནས། ཞེས་པ་ནས། ཕུང་སོགས་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པར་གསུངས་པ་དང་དོན་གཅིག་གོ །
མདོར་ན། ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་ནུབ་མི་དགོས་པར་དེའི་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པ་ཡོད་པར་གསུངས། མཐོང་བ་མེད་པ་ནི་མཐོང་བ་དམ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། གཞན་སྐྱེ་འཕགས་པའི་དོན་དམ་གྱི་གཟིགས་ངོར་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

བཞི་པ་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། །འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་མཐོང་བས་འཕགས་གཞན་གྱིས། །ཅི་དགོས་འཕགས་པའི་ལམ་གྱིས་ཅི་ཞིག་བྱ། །བླུན་པོ་ཚད་མར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ཚད་མིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གནོད་པ་མེད། །ཅེས་གལ་ཏེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བ་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ན་ནི། འཇིག་རྟེན་རང་ག་བས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་ནུས་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཐོང་བ་ལ་འཕགས་པ་གཞན་གྱིས་ཅི་ཞིག་དགོས་ཏེ། འཕགས་ལམ་འཚོལ་བས་ཅི་ཞིག་བྱ། འཇིག་རྟེན་རང་ག་བ་སྟེ་བླུན་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཚད་མར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་འཇིག་རྟེན་ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་གཞན་སྐྱེ་དགག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མཐོང་བའི་གནོད་པ་མེད་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །གོང་དུ་རིགས་པས་སྒྲུབ་མི་དགོས་པར་འཇིག་རྟེན་གྱི་བློས་གཞན་སྐྱེ་མཐོང་བས་སོ་ཞེས་པའི་ལན་དུ། བདེན་པ་གཉིས་སམ་སྣང་ཚུལ་དང་གནས་ཚུལ་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་ལན་འདེབས་དགོས་གསུངས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ལན་གནང་བའོ། །

ར ཅི་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བ་ཡང་ཚད་མ་ཉིད་དུ་ཁས་ལེན་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་སུ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ཅི་སྟེ་གཞན་སྐྱེ་དོན་དམ་པར་བཀག་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་བརྗོད་པར་འདོད་པས། ཞེས་པ་ནས། ལྟོས་འཇོག་གི་ཚད་མ་དང་གཞལ་བྱ་འཇོག་པར་བཤད་པ་ལྟ་བུར་བྱེད་དགོས་ཏེ་འོག་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །

ལྔ་པ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པའི་གནོད་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ཙ འཇིག་རྟེན་དོན་ནི་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཉིད་ཀྱིས། །གལ་ཏེ་སེལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་འགྱུར། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་གྲགས་ཤིང་གྲུབ་པའི་དོན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སེལ་ན་གང་ཟག་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར འོ་ན་ཅི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། མཁས་པས་ཕྱོགས་འདིས་གཞན་ཡང་དཔྱད་པར་བྱའོ། །

ག འོ་ན་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ད་ལྟ་དབུ་མའི་རིགས་པ་ཆེན་པོར་འདོད་པ་རྣམས་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་བསྟན་ཏོ། །

གཉིས་པ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་གཞན་སྐྱེ་མེད་པས་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། །བདག་གིས་བུ་འདི་སྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བྱེད་ཅིང༌། །ཤིང་ཡང་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་དེས་ན། །གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མེད། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ལའང་གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་བུའི་ས་བོན་ཙམ་བཏབ་ནས། ཕྱིས་བུ་མཐོང་བའི་ཚེ་བདག་གིས་བུ་འདི་སྐྱེད་ཅེས་སྨྲ་བར་བྱེད་ཅིང་། ཤིང་དེ་ཡང་བདག་གིས་བཙུགས་སོ་སྙམ་དུ་རྟོག་པ། དེས་ན། རྒྱུ་འབྲས་གཉིས་འབྲེལ་མེད་དོན་གཞན་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མི་འདོད་ཅེས་གསུངས།

ར དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པས་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་ས་བོན་དང་ལྗོན་ཤིང་དག་ལ་ཡང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

ག དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གྲགས་པའི་ངོར་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་ནས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པ་སྤངས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པ་ལ་ངེས་པར་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་གཞན་སྐྱེ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་ཡིན་མིན་གྱི་སྐོར་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་གཞན་གྱིས་གཞན་སྐྱེ་ཁས་བླངས་པའི་དོན་ནི། ཞེས་པ་ནས། ལུགས་འདི་ལེགས་པར་མ་རྟོགས་པའི་བཤད་པའོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ཕྱིར་མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཞིག་པ་མེད། །གང་ཕྱིར་གཅིག་ཉིད་ཡོད་མིན་དེ་ཕྱིར་ཡང༌། །མྱུག་ཚེ་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་མི་བྱ། །ཞེས་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་བསལ་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་གསུངས་པ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་མེད་པའི་གྲུབ་མཐའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་གཉིས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་མི་འགལ་བར་བདེ་བར་འཇོག་ཐུབ་པས། མྱུ་གུ་ཡོད་པའི་ཚེ་ན་གཞན་གྱིས་འདོད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ས་བོན་ཞིག་པ་སྟེ་དེའི་རིགས་རྒྱུན་ཆད་པ་མེད་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ས་མྱུག་གཉིས་གཅིག་ཏུའང་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་མྱུ་གུའི་དུས་སུ་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་ཡོད་པར་ཡང་མི་འདོད་པས་ན་དེའི་ཚེ་ས་བོན་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པར་མི་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་ནས། འདུ་བྱེད་མ་རིག་པ་གཉིས་སྟོང་པ་སྟེ། །རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བའོ། །24ཞེས་བྱ་བས་བཤད་པ། ཞེས་འདུ་བྱེད་རྣམས་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་ཅན་ལས་བྱུང་བས། འདུ་བྱེད་དེ་དག་གཞན་ལ་ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད། ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པས་དེ་ཉིད་དམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། མ་རིག་པ་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུར་བཞག་པ་འདུ་བྱེད་ལ་བརྟེན་པས། འདུ་བྱེད་དང་མ་རིག་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་། སྟོང་པ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་གཡོ་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། གང་ལ་བརྟེན་ཏེ་གང་འབྱུང་བ། །དེ་ནི་རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་མིན། །
དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་མིན་ཆད་པའང་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་རྒྱུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་འབྲས་བུ་གང་འབྱུང་བ་དེ་ནི། རེ་ཞིག་དེ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་མིན་པ་དང་། གཅིག་ཏུའང་གྲུབ་པ་མིན། དེ་ལས་གཞན་པའང་མ་ཡིན་པས་ན་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ག དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་རྟག་མིན་ཆད་མ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

བཞི་པ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་འགར་ཡང་མེད་པར་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་དགག་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག །ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བས་དགག །དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པའོ། །

24 རྒྱ་ཆེར་རོལ་པའི་མདོའི་ཚིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལྷ་སའི་ཞོལ་བཀའ་འགྱུར་དང་། སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་དཔེ་རིང་གཉིས་ཀའི་ནང་། མ་རིག་པ་ཡི་འདུ་བྱེད་རྐྱེན་ཡིན་ཏེ། །འདུ་བྱེད་དེ་ཡང་ཡང་དག་ཉིད་དུ་མེད། །མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཀྱང༌། །རང་བཞིན་སྟོང་སྟེ་གཡོ་བ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསལ།

འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་
ཐལ་བ་སོགས་ཐལ་བ་གསུམ།

དང་པོ་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་བརྟེན་འགྱུར་ན། །དེ་ལ་སྐུར་བས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན། །དེ་ནི་རིགས་མིན་དེ་ཕྱིར་དངོས་ཡོད་མིན། །ཞེས་གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ལ་སྐུར་བའི་ཚུལ་གྱིས་དངོས་པོ་སྔར་ཡོད་པ་ཕྱིས་འཇིག་པའི་ཕྱིར། སྟོང་ཉིད་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དངོས་པོ་འཇིག་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ན་དེ་ནི་རིགས་པ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར། རང་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡོད་པ་མིན་གསུངས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། གཞི་བུམ་པ་ལྟ་བུ་ང་ཚོར་སྣང་བ་བཞིན་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་ན། བུམ་པའི་གནས་ལུགས་འཚོལ་བའི་བློས་བུམ་པ་རྙེད་དགོས་ཀྱང་། དེ་ལྟར་མི་རྙེད་པར་གནས་ལུགས་མཐོང་བའི་བློའི་ངོར་སྤྲོས་པའི་ཆོས་རྣམས་རོ་གཅིག་པའི་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་རྣམ་པ་ཙམ་ཞིག་ལས་གང་ཡང་འཆར་རྒྱུ་མེད་པས། སྔར་ཡོད་པ་འཕགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་གཟིགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དེས་བསལ་བའི་ཚུལ་ལྟ་བུར་གྱུར་པས་ན་འཕགས་པའི་མཉམ་གཞག་དངོས་པོའི་འཇིག་རྒྱུར་ཐལ་བ་ཞེས་པ་འདི་བྱུང་།

ར ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་དེ་རང་གི་ངོ་བོ་དང་རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་གིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པའི་མདོ་ལས། འོད་སྲུངས་གཞན་ཡང་དབུ་མའི་ལམ་ཆོས་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི། གང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པར་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པའི་ཀུན་བཏགས་ལྟ་བུས་སྟོང་པར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་སྟོང་པ་དང༌། ཞེས་སྟོང་གཞི་དེ་ཉིད་གཞན་ཞིག་གིས་སྟོང་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན། ལྷ་ཁང་དགེ་འདུན་གྱིས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་དགག་གཞི་རང་གི་སྟེང་དུ་རང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞིག་དགོས་པར་གསུངས། གང་མཚན་མ་མེད་པས་ཆོས་རྣམས་མཚན་མ་མེད་པར་མི་བྱེད་དེ། ཞེས་པ་ནས། གང་མ་བྱུང་བས་ཆོས་རྣམས་མ་བྱུང་བར་མི་བྱེད་དེ། ཆོས་རྣམས་ཉིད་མ་བྱུང་བ་དང་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་རང་སྟོང་གི་གོ་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་རང་སྟོང་སྟེ། བུམ་པ་བུམ་པས་སྟོང་པ་ལྟ་བུ་མིན་པར་གོང་དུ་གསུངས་ཟིན་པ་ལྟར་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་ཏེ། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞིག་ཏུ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པར་བཤད་པ་ལས་གཞན་ཞིག་གིས་སྟོང་པར་བཤད་པ་མིན་པས་ན། གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་མ་བྱུང་བ་སོགས་གསུངས་པ་ཡིན། གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་སྟེ་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་ཁས་བླངས་ནས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྫས་གཞན་དུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་པ་ནས། ངེས་པར་འབྱིན་པར་རྒྱལ་བས་གསུངས། །ཞེས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་སུན་དབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟན་ཅེས་གསུངས། གང་དག་སྟོང་པ་ཉིད་ལྟ་བ། །དེ་དག་སྒྲུབ་ཏུ་མེད་པར་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག ཇི་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཆོས་འགའ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱ་དགོས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་ལེགས་ལྡན་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པའི་དབུ་མ་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་ཁས་ལེན་པ་རྣམས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པས་དམིགས་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་ཡུལ་སྟེང་ནས་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་ཡིན་པས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དཔྱོད་པས་དེ་མི་དཔྱོད། རང་བཞིན་དེ་ལས་བརྒལ་བའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་ལུགས་ཤིག་ཡོད་མེད་དཔྱོད་པ་ནི་རང་བཞིན་འཚོལ་བ་ཡིན་པས། དེས་རྙེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཆོས་ཐམས་ཅད་བདེན་པར་གྲུབ་པར་ཐལ་ཡང་། དེས་མ་རྙེད་པ་ཙམ་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་གྲུབ་པའི་གྲུབ་ཚད་ཀྱིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཙམ་འགོག་པར་ཐལ་བ་མེད་པར་འདོད་ཅེས་གསུངས། ཞེས་སྨྲ་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། འདིས་སྟོང་པ་དང་འདིས་མི་སྟོང་ཞེས་པའི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་འདྲ་བའི་སྟོང་པ་དེ་ཁ་ཅིག་ཡང་དག་ཏུ་སྨྲ་ལ། ཞེས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་རང་སྟོང་དང་། དོན་དམ་བདེན་པ་སྒྲུབ་པ་རང་དབང་བ་ཞེས་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བས་བཤད་པ་དེ་ལྟར་གནང་ཡོད། གཞན་དག་ཆད་སྟོང་དུ་འདོད་པ་གཉིས་ཀ་ཡང་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལས་གཞན་པའི་སྟོང་ཚུལ་རྣམས་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོང་པ་མིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དཔེར་ན། རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ངེས་ནས་དེའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་པ་སྐྱེ་ཡང་། གང་ཟག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་ངེས་པའི་བློའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་དུ་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་ལྟ་བུ་གཏན་ནས་སྐྱེ་བ་མེད། སྟོང་ཚུལ་སྔ་མ་ཚད་མས་གྲུབ་ཟིན་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ། གྲུབ་མཐས་གཞི་དེ་བདེན་པའམ་དེའི་དོན་དུ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེ་མི་སྲིད་ལ། རང་སྟོང་སྟེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ངེས་ནས་བློ་དེའི་བྱེད་པ་མ་ཉམས་པའི་རིང་ལ་གྲུབ་མཐས་སྒྲོ་བཏགས་ནས་བདེན་པར་འཛིན་པའི་སྒྲོ་འདོགས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅེས་གསུངས། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་དུ་གྲུབ་པ་མེད་པར་ངེས་ནའང་ཡུལ་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲོ་འདོགས་པའི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་གསུངས། ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ཚད་མས་གྲུབ་ཅིང་བྱེད་པ་མ་ཉམས་ཀྱང༌། གྲུབ་མཐས་བདེན་པའམ་བདེན་པའི་དོན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་མི་འགལ་བའོ། །

གཉིས་པ་ཐ་སྙད་བདེན་པ་རིགས་པས་དཔྱད་བཟོད་དུ་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་དཔྱད་ན། །དེ་ཉིད་བདག་ཅན་དངོས་ལས་ཚུ་རོལ་ཏུ། །གནས་རྙེད་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི། །ཐ་སྙད་བདེན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་མི་བྱ། །
ཞེས་གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་རྣམ་པར་དཔྱད་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་བདག་ཅན་ཏེ་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མིན་པས་ན། གནས་རྙེད་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཐ་སྙད་པའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་བཞི་གང་ལས་སྐྱེ་བ་དཔྱད་ན་དཔྱད་མི་ཐུབ་པས་ཐ་སྙད་བདེན་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པར་མི་བྱ་ཞེས་པ་སྟེ་ཐ་སྙད་དུའང་གཞན་སྐྱེ་མི་འདོད་པར་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། ལེགས་ལྡན་སོགས་ཀྱིས་དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་ལ་རག་མོད། ཐ་སྙད་དུ་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་ན་སླུ་བའི་ཆོས་ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་མེད་ཅེས་པའམ། ཡང་ན། མི་སླུ་བ་དོན་དམ་བདེན་པ་གཅིག་པུ་ཡིན་ཞེས་པ་འདི་བདེན་མོད་ཀྱི་དོན་དམ་པར་ན་བདེན་པ་གཉིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པ་ཡིས་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པར། །འཇིག་རྟེན་གཟུང་བར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །དམ་པའི་དོན་ནི་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་བརྟེན་ནས་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བར་ངེས་པ་དྲངས་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་རང་བཞིན་མེད་པ་བསྒྲུབ་དགོས་པས་དེ་ལྟར་གསུངས། དམ་པའི་དོན་ནི་མ་རྟོགས་བར། །མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱས་ན་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཉམས་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་མདོ་ལས། དཔེར་ན་ཤིང་དང་རྒྱུད་ལ་བརྟེན་བྱས་ལ། །ལག་པ་རྩོལ་བ་བྱས་པ་གསུམ་ཚོགས་ན། །སྒྲོག་བྱེད་པི་ཝང་གླིང་བུ་ལ་སོགས་ལས། །དེ་དག་ལས་སྐྱེས་སྒྲ་ཡང་འབྱུང་བར་འགྱུར། །དེ་ནས་མཁས་པ་ལ་ལས་བརྟག་བྱས་ཏེ། །པི་ཝང་གླིང་བུ་སོགས་ལས་བྱུང་བའི་སྒྲ་དེ་རྣམས་ནི་གང་ནས་འོངས་ལ་གར་སོང་ཞེས། །ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག འདིར་སྨྲས་པ། དོན་དམ་པར་སྐྱེ་བ་མེད་པས་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་ལ་རག་མོད། ཅེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་ཐམས་ཅད་ཉམས་པར་འགྱུར་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་དོན་དམ་པའི་སྐྱེ་བ་མི་ཁེགས་པར་ཐལ་བས་དགག་པ་ནི། ཙ དེ་ཉིད་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། །བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་རིགས་མིན་པའི། །རིགས་དེས་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་རིགས་མིན་པས། །ཁྱོད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་གང་གིས་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་སྐབས་སུ་རིགས་པ་གང་ཞིག་གིས། ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུས་བྱས་ཀྱི་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་གང་ལས་སྐྱེ་བར་དཔྱད་པ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྙེད་པའི་རིགས་པ་དེས་ཐ་སྙད་དུའང་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བར་རིགས་པ་མིན་པས། ཁྱོད་ཀྱི་བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་ཚད་མ་གང་གིས་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ནས་གཅོད་པ་ན་བྲེད་ཤ་ཐོན་པ་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་འདི་གང་ཞིག་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྟ་བུ་རྫས་ཀྱི་བདག་ཉིད་འགའ་ཞིག་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་བྱ་དགོས་སོ་ཞེས་སྨྲ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་མི་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ཡང་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །སློབ་དཔོན་ཆོས་སྐྱོང་ལ་སོགས་པ་གང་དག་བདག་ལས་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་གྱི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་བཀག་པ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་གིས་གནས་བརྟན་ཆོས་སྐྱོང་གིས་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གསུང་འགའ་ཞིག་རྣམ་རིག་པའི་ལུགས་སུ་བཀྲལ་བ་དགག་པ་རེད།

ག ཅི་སྟེ་ཡང་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་ལ་བདེན་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཐམས་ཅད་ཅེས་པ་ནས། གཞུང་གི་དོན་རྣམ་པ་གཞན་དུ་དྲང་དུ་མི་རུང་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས་འདིར་མདོ་ཙམ་ལས་མ་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ དངོས་པོ་སྟོང་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ། །ཚོགས་ལ་ལྟོས་རྣམས་མ་གྲགས་པ་ཡང་མིན། །ཇི་ལྟར་དེར་ནི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་སྟོང་ལས། །ཤེས་པ་དེ་ཡི་རྣམ་པ་སྐྱེ་འགྱུར་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྟོང་ན་ཡང༌། །སྟོང་ཉིད་དག་ལས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ། བདེན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་དུ་གྲགས་པའི་རྫུན་པ་གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་མེ་ལོང་དང་བྱད་བཞིན་གྱི་ཚོགས་པ་ལ་བལྟོས་ནས་དངོས་སུ་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ཡོད་པས་ཚོགས་ལ་ལྟོས་ནས་མ་གྲགས་པ་ཡང་མིན་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དེ་ནི་གཟུགས་བརྙན་རྫུན་པས་སྟོང་པ་དེས་དམིགས་རྐྱེན་བྱས་ནས་དེར་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སྐྱེ་རྒྱུ་ཡོད་པ་བཞིན། དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་ནའང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་དངོས་པོ་དེ་དག་གིས་རྒྱུ་འབྲས་བྱ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བྱེད་པ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པས་ན་རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་དང་། རྐྱེན་ལ་ལྟོས་པ་ཡིན་པས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་འཐད་ཅེས་གསུངས།

ར འོ་ན་ནི་གལ་ཏེ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུ་ཡང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཅི་ལྟར་ན་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རང་གི་ངོ་བོ་འཇིག་རྟེན་དུ་དམིགས་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་བྱད་བཞིན་གྱི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡི། །བྱད་བཞིན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ལྗོན་པ་ཆོས་རྣམས་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག གལ་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་བདེན་པ་གཉིས་ཅར་དུ་ཡང་མེད་ན། ཞེས་པ་ནས། དབང་པོ་ལ་འཕྲལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་ཤེས་པ་ལྔ་ལ་སྣང་བའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་འདྲའོ། །མེ་ལོང་ནང་དུ་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་ཤར་ཡང་དེ་བྱད་བཞིན་དུ་མེད་པ་སྟེ། བྱད་བཞིན་སོགས་མི་སྲིད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་ནི་དངོས་པོ་རྣམས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མི་སྲིད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་པ་ནས། རང་གི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེ་བ་མི་འགལ་བ་དཔེར་བྱས་ནས་དོན་ལ་སྦྱར་བ་ནི་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བ་ན་ཡང༌། སྔོན་པོའི་སྟེང་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་མི་སྣང་གི་ཆ་གཉིས་དབྱེར་མེད་པར་ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་ང་ཚོར་སྣང་བའི་སྐབས་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ལ། དེ་ལྟར་སྣང་བ་ཡང་གང་སྣང་གི་ཆ་ཐམས་ཅད་ནས་སྣང་བ་ལྟར་དུ་ཡོད་པས་སྟོང་ཡང༌། སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྫུན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་ཆོས་དེ་རང་ཉིད་རང་གི་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང་རང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་འབྲས་བུ་བསྐྱེད་པ་མི་འགལ་བར་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མའི་ལྟ་བ་རྙེད་པ་ལ་མེད་མི་རུང་དུ་དགོས་པས་ཚིམ་སླ་མི་ཉན་ནོ། །

སྐབས་རེར་ཤེལ་སྒོ་སོགས་ལ་བལྟས་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད། གཟུགས་བརྙན་སོགས་བདེན་མེད་དུ་སྒྲུབ་པའི་དཔེར། རྒྱུད་སྨིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་གཟུགས་བརྙན་གྱི་སྟེང་དུ་བདེན་མེད་ཕྲ་མོ་ངེས་པ་སྐབས་རེར་ཡོད་པ་དང་། རྒྱུད་མ་སྨིན་པའི་དབང་དུ་བྱས་པའི་རྒོལ་བའི་ངོར་འཇིག་རྟེན་ཡོངས་གྲགས་ཀྱིས་མི་བདེན་པར་བརྩི་བའི་གཟུགས་བརྙན་སོགས་དཔེར་བཀོད་ནས་བདེན་མེད་སྒྲུབ་པ་སོགས་ཕྱི་རྒོལ་རྒྱུད་སྨིན་མ་སྨིན་གྱི་སྟེང་ནས་ཁྱད་པར་འབྱེད་པ་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མས་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་སོ་སོ་ཁུངས་སུ་དྲངས་ནས་གསུངས་ཡོད། དེས་ན་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་གཟུགས་བརྙན་རང་བཞིན་མེད་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་བཞག་པ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། བརྫུན་པའི་དཔེ་གཞན་རྣམས་ཀྱི་དཔེ་དོན་སྦྱོར་ཚུལ་ཡང་སྔར་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །

ལྔ་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ་གཉིས། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་དང༌། ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །

དང་པོ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ནི། ཙ བདེན་པ་གཉིས་སུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རྟག་པ་མ་ཡིན་ཆད་པའང་མིན། །ཞེས་དོན་དམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་དུའང་རང་མཚན་བཀག་པ་སྟེ། བདེན་པ་གཉིས་ཆར་དུའང་རང་བཞིན་མེད་པའི་ལུགས་ལ། ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་རྟག་པའི་མཐའ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་འགགས་ན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་འགག་པས་གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བས་སྔར་ཡོད་ཕྱིས་མེད་པའི་ཆད་མཐར་ལྷུང་བ་སྟེ། མདོར་ན། རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྷུང་བའི་ཉེས་པ་དེ་དག་མི་འོང་བར་གསུངས།

ར དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བདེན་པ་གཉིས་སུ་འང་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ཡོད་པ། །དེ་ནི་མེད་པ་མིན་པས་རྟག །ཅེས་གྲུབ་མཐའ་གང་གི་ལུགས་ལ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་ན། དེ་ནི་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་མི་མཐུན་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད། མཐུན་པའི་རྐྱེན་འགག་པའི་སྒོ་ནས་འགྱུར་བ་འབྱུང་བ་མི་འོང་། སྔོན་བྱུང་ད་ལྟར་མེད་ཅེས་པ། །གལ་ཏེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་ཞིག་འགག་ན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་སམ་ལྟོས་མེད་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགག་དགོས་པས། དེས་ན་ཆད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། དངོས་པོ་ཡོད་པར་ཁས་བླངས་ན། །རྟག་དང་ཆད་པར་ལྟ་བར་ནི། །ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་ནི་དངོས་པོ་དེ་ནི། །ཡང་ན་རྟག་ཏུ་ཡོད་པ་ཅན་དང་མི་རྟག་ཅེས་རྟག་ཏུ་མེད་པར་འགྱུར་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་སྤྲུལ་བའི་དཔེས་རང་བཞིན་མེད་པ་ལས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྣམས་སྐྱེ་བར་བསྟན་ཏོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་གཟུགས་བརྙན་ལྟར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པས་སྟོང་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་དོ། །

གཉིས་པ་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཆེས་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་གསུམ། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པ་ལ་ཀུན་གཞི་སོགས་ཁས་བླང་མི་དགོས་པར་བསྟན་པ་དང༌། ལས་འགགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། མཚམས་སྦྱོར་གྱི་གཞུང་བཤད་པ་དང༌། རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་དང༌། དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་བཤད་པའོ། །

ཐལ་འགྱུར་བའི་དཀའ་གནད་བརྒྱད་ཀྱི་ངོས་འཛིན།

དང་པོ་མཚམས་སྦྱོར་གྱི་གཞུང་བཤད་པ་ནི། ར དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་ལྟར་བདེན་པ་གཉིས་ཀར་ཡང་རང་བཞིན་མེད་པས་ཞེས་པ་ནས། ཆུད་མི་ཟ་བ་དང་ཐོབ་པ་ལ་སོགས་པར་ཡོངས་སུ་རྟོག་པ་མེད་པར་ཡང་འཐད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ལས་འབྲས་གལ་ཆེ་བར་གསུངས་ཡོད། རྒྱུ་ལས་བསགས་པའི་གནས་སྐབས་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་བར་དུ་དུས་ཡུན་རིང་པོ་སྟེ། སྐབས་རེར་བསྐལ་པས་ཆོད་པ་ལྟ་བུ་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བར་འབྲེལ་བ་མཐུད་མཁན་ཞིག་ཡོད་དགོས་པས་དེ་ལ་ལས་ཀྱི་ཐོབ་པ་ཞེས་པ་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་པ་དང་། སྔར་ལས་བསགས་དུས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་བཞག་ནས་ལས་ཆུད་མི་ཟ་བའི་ཚུལ་མང་པོ་ཡོད་ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཁས་བླངས་ན་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་རྣམ་གཞག་ཆེས་འཐད་པར་གོ་ཐུབ་པ་ཡིན། ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱོགས་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་ལྟ་བ་རྒྱང་རིང་དུ་བསྲིངས་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཀུན་གཞི་ལ་སོགས་པ་ཁས་མ་བླངས་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་ཤིན་ཏུ་འཐད་པའི་ཡོན་ཏན་ཡོད་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལས་འཕྲོས་ནས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་མདོར་བསྡུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་སྨོས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། འཕགས་པའི་གཞུང་འགྲེལ་ཚུལ་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། རང་རྒྱུད་ཀྱི་སྦྱོར་བས་ཕྱི་རྒོལ་གྱི་རྒྱུད་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་སྐྱེད་པ་ཞེས་རང་བཞིན་མེད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ནས་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་དང་། རང་རིག་མི་བཞེད་པ་དང་། རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་སྟེ་ཁས་མི་ལེན་པ་གསུམ་དང༌། ཐ་སྙད་དུ་ནང་ཤེས་པ་ཁས་ལེན་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་ཁས་བླང་དགོས་པ་དང༌། ཉན་རང་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པར་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང༌། ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཉོན་མོངས་སུ་འཇོག་པ་དང༌། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དང༌། ཞིག་པ་དངོས་པོ་ཡིན་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་དུས་གསུམ་གྱི་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་སོགས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཁས་ལེན་པ་ལྔ་བཅས་བརྒྱད་གསུངས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་མཐའི་རྩ་བ་ཡིན་པས། དེའི་དབང་གིས་ཁྱད་ཆོས་དེ་དག་ཐོན་པ་རེད། དེའི་དང་པོ་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་མི་འདོད་པ་ནི་སྐབས་འདིར་བསྟན་ལ། རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པ་ལ་ཐུག་ཚུལ་ནི་གཤམ་དུ་སེམས་ཙམ་པས་གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་ལ་རང་རིག་དགོས་པར་འདོད་པ་མི་འཐད་པའི་ཚུལ་ཞིབ་ཏུ་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །རང་རྒྱུད་མི་བཞེད་པ་དེ་ལ་ཐུག་ཚུལ་ནི་རྒྱས་པར་གཞན་དུ་བཤད་ཟིན་ལ། ཞེས་གོང་དུ་རགས་ཙམ་བཤད་པ་ལྟར་དང་། བདག་ལས་མ་ཡིན་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་འཕྲོས་ཏེ་ཞིབ་ཚགས་ཡོད་པས་དེ་ལྟར་གསུངས། མདོར་བསྡུས་ཤིག་འདིར་ཡང་འཆད་དོ། །ཕྱི་རོལ་ཁས་ལེན་པ་འདི་ལ་ཐུག་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་ལ། ཞེས་ནང་ཤེས་པ་དང་ཕྱི་དོན་གཉིས་ཡོད་ན་ཡོད་མཉམ་དང་། མེད་ན་མེད་མཉམ་སྟེ། ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་མཉམ་དང་། དོན་དམ་པར་མེད་མཉམ་ཡིན་པ་ལ་དགོངས་ནས་གསུངས། ལྔ་པ་ཉན་རང་ལ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་མེད་པ་རྟོགས་པ་ཡོད་པར་འདོད་པ་ཡང་འདི་ལ་ཐུག་ཚུལ་ནི་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་ལས་ཞེས་པ་ནས། ཤེས་སྒྲིབ་མཚམས་གང་ནས་སྤོང་བ་མི་འདྲ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་དོ། །འདི་དག་གི་སྐོར་སྔར་བཤད་ཟིན་པ་རྣམས་སོ། །ཞིག་པ་དངོས་པོར་བཞེད་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་དུས་གསུམ་འཇོག་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ནི། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །ཞེས་སོགས་ཀྱི་སྐབས་ནས་ཐོན་ཡོང་བ་རེད། འོ་ན་དང་པོར་ཐེག་ཆེན་དུ་ཞུགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལེགས་པར་གཏན་ལ་ཕེབས་པ་ཞིག་དང༌། ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཉམས་པ་དང་སེམས་བསྐྱེད་མ་ཐུབ་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་ཉན་རང་དུ་ལྷུང་བ་གཉིས་གཞི་མཐུན་སྲིད་པ་ནི་དབུ་མ་པ་ཐལ་རང་གཉིས་ཀས་ཀྱང་འདོད་དགོས་ལ། དེ་ལྟ་ན་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་རྟོགས་ཤིང་ཉན་རང་གི་ལམ་ལ་ལྷུང་བ་དེ་འདྲ་བ་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྒོམས་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་འགྱུར་བ་དང༌། དེ་ལྟར་མཐོང་ཟིན་གོམས་པར་བྱེད་པ་ཞིག་ཀྱང་འདོད་དགོས་སོ། །རང་རྒྱུད་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ཏུ་འདོད་པའི་ལུགས་དེ་ལྟ་ན་ལམ་དེས་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་ཀུན་བཏགས་མཐོང་ལམ་ནས་སྤོང་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཚོགས་མཐའ་ཡས་པ་བསགས་པའི་གྲོགས་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་བདག་འཛིན་གཉིས་པོ་གང་གི་ཡང་ས་བོན་སྤངས་པ་མི་འོང་ཞེས་བཞེད་དགོས་པས། བདེན་འཛིན་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་བཞག་པས་ཤེས་སྒྲིབ་མངོན་གྱུར་པ་རེ་ཞིག་ལ་སྤངས་པ་ཉན་རང་ལ་སྲིད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། སྔར་བཤད་པ་དེ་དག་གི་གོ་བ་ཆགས་ན་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་སྣང་བས་བཤད་དོ། །

གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིའི་ངོས་འཛིན།

གཉིས་པ་རྩ་བའི་ཚིག་དོན་བཤད་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་དེ་མི་འགག་པ། །དེ་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་འདི་ནུས་ཕྱིར། །ལ་ལར་ལས་འགགས་ཡུན་རིང་ལོན་ལས་ཀྱང༌། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་འབྱུང་བར་རིག་པར་གྱིས། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་ན་ཤུལ་མེད་དུ་འགྱུར་བར་གོ་ནས་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགག་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་ལས་ཞིག་པའི་ཞིག་པས་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པས་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ལས་དཀར་ནག་གཉིས་འགགས་ནས་བསྐལ་པ་དུ་མས་བར་དུ་ཆོད་དེ་ཡུན་རིང་ལོན་ནའང་འབྲས་བུ་བདེ་སྡུག་གཉིས་པོ་མི་འཁྲུལ་བར་འབྱུང་བར་རིག་པར་གྱིས་ཞེས། མདོར་ན། ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་བར་མཐུད་བྱེད་ཀྱི་ཐོབ་པ་སོགས་གྲུབ་མཐས་བཏགས་ནས་འཇོག་མི་དགོས་པར་ལས་ཞིག་པའི་ཞིག་པའི་ཐོག་ནས་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་བདེ་བླག་ཏུ་འཇོག་ཐུབ་ཅེས་གསུངས།

ར ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། གང་ཕྱིར་རང་བཞིན་ཞེས་པ་ནས། མདོ་ལས་ཀྱང༌། མི་ཡི་ཚེ་ཚད་ལོ་བརྒྱ་སྟེ། །དེ་སྲིད་འཚོ་ཞེས་བརྗོད་མོད་ཀྱི། །ལོ་གྲངས་བསགས་པ་ཡོད་ཀྱང་ལོ་ལ་ཕུང་པོར་སྤུངས་པ་མེད། །ཅེས་པ་ནས། ཐ་སྙད་ཚུལ་དུ་ཟད་པར་བསྟན། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །

ག དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་བ་གང་གི་ལྟར་ན། ཐོབ་པ་ཞེས་པ་དང་། བག་ཆགས་འཇོག་པའི་གཞི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་སོགས་ཁས་ལེན་མི་དགོས་པར། ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པའམ་རང་དབང་ངམ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་དེའི་ལྟར་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་རྣམས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཏེ་མི་འགག་པ་ཞེས་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྦྱར་བའི་སྟེང་ནས་བཤད་པའོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་དོན་བཤད་པ་ལ་གཉིས། འགག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་དང༌། ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་འཇོག་པའོ། །

ལུགས་འདིའི་དུས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཐུན་མིན་འཇོག་ཚུལ།

དང་པོ་འགག་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུ་འགྲོ་ཚུལ་ནི། གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འགག་པ་མེད་ཀྱང་རང་གི་ལུགས་ལ་ཡང་ལ་ལར་ལས་འགགས་ཞེས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཞེས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ལས་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་ལས་ཕྱིས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་འགྲུབ་པས་ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་མི་འགག་པ་ཡིན་པས་ལས་འགགས་ནས་ཀྱང་ལས་ཞིག་པ་ཡོད་པ་དང་། ཞིག་པ་ལས་ཟད་ནས་ཀྱང་ཡོད་པས་ཞིག་པ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པ་དང་། དེ་རྒྱུས་བསྐྱེད་པའི་དངོས་པོ་ཡིན་པས་ཞིག་པས་རང་གི་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ནུས་པས་ལན་ཟུར་པ་མ་གསུངས་སོ། །ཞེས་གསུངས། དེ་ཡང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལ། ལས་སམ་དངོས་པོ་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་དངོས་པོར་མི་རུང་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཞིག་པ་དངོས་པོར་གྲུབ་པའི་གནད་དོ། །ལུགས་དང་པོ་ལ་ནི། ཞེས་པ་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ལ་ནི། མྱུ་གུ་ལྟ་བུའི་དངོས་པོ་གཅིག་ཞིག་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། ལུགས་ཕྱི་མ་ལ་ནི། ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མི་འདོད་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ནི། དཔེར་ན་གང་ཟག་ཉེར་སྦས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་རེ་རེ་བ་དང་ཚོགས་པ་གཉིས་ཀ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོའོ། །ཞེས་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཆོས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་རང་ཉིད་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་དང་། རང་གི་བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུ་ཞིག་ཡོད་པས་ན་དངོས་པོའོ་ཞེས་གསུངས། དེ་སྒྲུབ་པ་ལ་ལུང་རིགས་གཉིས་ཚིག་གསལ་ལས་གསུངས་པའི་དང་པོ་ནི། ས་བཅུ་པ་ལས། སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་རྒ་ཤི་ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ། ཤི་བ་ནི་ཞིག་པའམ་ཟད་པ་དང་། གང་ཤི་བའི་སེམས་ཅན་དེ་ཞིག་པ་ཡིན་ལ། དེ་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེད་པར་གསུངས་པ་དང་། ཞེས་ཞིག་པ་རྒྱུ་བཅས་སུ་བསྒྲུབས། ཡང་ས་བཅུ་པའི་མདོ་དེ་ཉིད་ལས། འཆི་བ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ་ཞེས་རང་ཉིད་སྐྱེ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་འཆི་བ་ལ་རང་གི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཡོད་དེ་འདུ་བྱེད་འཇིག་པར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཞིག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་ནུས་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་ཕུང་པོ་སྨིན་ཅིང་གཞན་དུ་འགྱུར་བའི་རྒ་བ་དང་། རིགས་མཐུན་འདོར་བའི་ཞིག་པ་སྟེ་རྒྱུན་གྱི་ཞིག་པ་ཡིན་ཀྱང་རིགས་པས་དཔྱད་ན་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་སྐད་ཅིག་མ་དུས་གཉིས་པར་ཞིག་པ་ལ་ཡང་འདྲ་ལ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུས་སྐྱེད་མི་སྐྱེད་ཀུན་ནས་མཚུངས་སོ། །ཞེས་མདོར་ན། དངོས་པོ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་མི་སྡོད་པའི་འཇིག་པ་རྒྱུ་བཅས་སུ་འདོད་པ་དང་། དེ་ཡིན་ན་རང་ཉིད་མ་བསྡད་པའི་ཞིག་པ་ལའང་རྒྱུ་འཇོག་དགོས་པར་འདུག་ཅེས་རིགས་པ་མགོ་མཚུངས་བཏང་བ་སྟེ། འདི་ལ་དགོངས་ནས་རྩ་ཤེ་ལས། མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དེ་ཞིག་པ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་བལྟོས་ནས་མ་ཞིག་པ་ཡིན་པས་དངོས་པོ་དང་གང་ཞིག་རྒྱུའི་དངོས་པོ་མྱུ་གུ་ལ་བལྟོས་ནས་མྱུ་གུ་འགགས་ནས་མེད་པས་དངོས་མེད་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་དངོས་དང་དངོས་མེད་ཀྱི་མིང་གིས་བཏགས་པ་དེ་འདུས་བྱས་ཡིན། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་ལུགས་འདིའི་རིགས་པ་ཕྲ་ལ་དོན་ཆེ་བ་ཅིག་ཏུ་འདུག་གོ །

གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་ཁས་མི་ལེན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱི་གཞི་འཇོག་པ་ནི། གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ཁས་མི་ལེན་ཀྱང་དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་འཇོག་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་རེས་འགའ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོ་བའི་གཞིར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་དང་། རེས་འགའ་བའི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་གཉིས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་དེ་དང་དེ་འགག་པའི་དུས་དེར་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བསྒོ་བ་ཡོད་པར་འཇོག་ཆོག་པས་དེ་གནས་སྐབས་ཀྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་དང་། དེ་འདྲའི་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ང་ཙམ་དེ་གཏན་གྱི་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞིར་འཇོག་པ་ཡིན། མ་རིག་པའི་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཏིལ་མར་དང་མེ་ཏོག་ལ་སོགས་པ་བསལ་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། དེ་དག་གིས་བཞག་པའི་དྲི་མ་བསལ་བར་ཡུན་རིང་པོ་འགོར་བ་དཔེར་བྱས་ནས། བདེན་འཛིན་ས་བོན་དང་བཅས་པ་སྤངས་ཟིན་ནའང་། དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཤེས་པའི་རྒྱུན་གྱི་སྟེང་དུ་མུ་མཐུད་ནས་གནས་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་བདེན་སྣང་ཡོད་པ་སོགས་དཔེའི་སྒོ་ནས་གསུངས། བུམ་པ་དང་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ལ་དེ་དང་ཕྲད་པས་ཡོན་ཏན་ཕྲ་མོ་དམིགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །དགེ་མི་དགེའི་བག་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་གཞན་ལ་ཡང་བག་ཆགས་བསྒོ་གཞི་གཉིས་སུ་འགྱུར་བ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྦྱར་རོ། །ལས་ཞིག་པ་ཞེས་པ་རང་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་འགགས་པའམ་ཞིག་སོང་བ་དེ་ཙམ་མིན་སྙམ། དཔེར་ན། ཤེས་སྒྲིབ་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་མི་འཇོག །ལས་གང་ཞིག་གི་འབྲས་བུ་སྨིན་པའི་འོག་ཏུ་དེའི་ཞིག་པ་གནས་སམ། ཡང་ལས་ཀྱི་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་ལས་མིན་ཏེ་ལས་འགགས་ཟིན་པས་སོ། །འོན་ཀྱང་། དགེ་མི་དགེའི་ཞིག་པ་དགེ་མི་དགེ་ཡིན་སྙམ། ཤེས་སྒྲིབ་འགགས་པར་བསམས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་ཤེས་སྒྲིབ་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་ཡོད་ཆོག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཀྱང་དེར་ཤེས་སྒྲིབ་ཞིག་པའི་ཞིག་པ་མེད་པར་འདོད། འགགས་ཟིན་པའི་ལས་དེ་ལ་མ་འོངས་པར་འབྲས་བུ་འབྱིན་པའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་ཞིབ་ཕྲའི་གོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་མིན་ནམ། འདིའི་སྐོར་ཞིབ་ཕྲ་ཤེས་རྒྱུ་ཁག་པོ་འདུག །འོ་ན་མཐོང་ལམ་བར་ཆད་མེད་ལམ་གྱི་དུས་སུ་དེའི་སྤང་བྱ་མཐོང་སྤང་མེད་མོད་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། སྐྱོན་མེད་དེ་དེའི་ཚེ་ང་ཙམ་ཞིག་རང་རྒྱུད་པས་ཀྱང་འདོད་མོད། ང་ཙམ་གྱིས་མ་ལྡང་བར་མཚན་གཞི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ཨུ་ཚུགས་བྱས་ནས་བཞག་ནའང་། ཟག་མེད་ཀྱི་ངོ་བོར་སྐྱེས་པའི་ཚེ་མི་བདེ་བ་འོང་བ་ཡིན། ང་ཙམ་འདོད་པ་འདྲ་ནའང་ལུགས་འདིར་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་གཏན་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་དང་། ང་ཙམ་དེ་ཉིད་མཉམ་རྗེས་གང་གི་སྐབས་སུའང་ཡོད་པས་སྒོམ་སྤང་གི་བག་ལ་ཉལ་གྱི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། བློ་གྲོས་ཆེ་ཞིང་ཞིབ་ལ་རྣོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རྩད་གཅད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པའི་གསུང་འདི་ནུས་པ་ཆེན་པོ་རེད། བློ་གྲོས་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་ཞིག་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡིན་ཀྱང་། ཧ་རི་ཧུ་རི་བྱས་ན་མི་འགྲིག་པར་ཞིབ་མོ་ཡིན་དགོས། དེ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང་མི་འགྲིག་པར་སྤྱང་གྲུང་ཅན་དང་བློ་རྣོན་པོ་ཡིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཞིབ་བརྩད་བགྱིས་ན་ཤེས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་འགྲེལ་ངག་མདོར་བསྟན་དང་རྒྱས་བཤད་ཀྱི་དོན་སྦྲེལ་མ་ཤེས་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་ན་ཅུང་ཟད་ཧ་རི་ཧུ་རི་གནང་བ་མིན་ནམ་སྙམ། གང་གིས་ན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་པཎྜི་ཏ་ཞིག་གིས་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་མ་དགོངས་པ་དང་། དེའི་དོན་སྦྲེལ་མ་ཤེས་པ་ཡིན་མི་སྲིད་སྙམ། གུང་རུ་རྒྱལ་མཚན་བཟང་པོའི་གསུང་གི་ནང་དུ། ལེགས་ལྡན་གྱིས་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལེན་པ་ན་མདོར་བསྟན་རྒྱས་བཤད་སྦྲེལ་ནས་དགོངས་པ་བླངས་ཏེ། དེ་མི་འཐད་པའི་སྐྱོན་གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་མ་བཀོད་པ་དང་། གཞན་གྱིས་སྨྲས་པའི་ཉེས་པ་མ་སེལ་བའི་སྐྱོན་དང་། གླགས་ཡོད་པའི་ཚིག་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོགས་བཀོད་པ་ཞིག་ཡོད་ཚོད་འདུག །འོན་ཀྱང་། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་གྱི་ནང་དུ་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱིས་དེ་མ་དགོངས་པ་རེད་ཅེས་ཐག་བཅད་འདུག །

གཉིས་པ་ལས་འགགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ རྨི་ལམ་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་ནི། །སད་ཀྱང་བླུན་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་འགགས་ཤིང་རང་བཞིན་ཡོད་མིན་པའི། །ལས་ལས་ཀྱང་ནི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་རྨི་ལམ་དུ་ཆགས་ཡུལ་བཟང་པོར་དམིགས་པའི་ཡུལ་དག་མཐོང་ནས་གཉིད་སད་པའི་སྐབས་ཀྱང་བླུན་པོ་ལ་ལ་ཆགས་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ། སྔར་བསགས་པའི་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་འགག་པ་ཡོད་པ་མིན་པས། ལས་ལས་ཀྱང་དེའི་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ཞེས་དཔེ་དོན་སྦྱར་ནས་གསུངས།

ར ཇི་སྐད་བསྙད་པའི་དོན་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བས་སྟོང་ལ་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་ཡང་མངོན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག སྔར་ལས་འགགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་འབྱུང་བར་བཤད་པའི་དོན་དེ་ཉིད་དཔེའི་སྒོ་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཆགས་པ་ལས་བྱུང་བའི་སྒོ་གསུམ་གྱི་ལས་གསུམ་ལ་ནི། དགེ་མི་དགེའི་ལས་གཉིས་ཀ་དང༌། ཞེས་མངོན་མཐོའི་ལུས་རྟེན་ཐོབ་པའི་དགེ་བའི་ལས་ལྟ་བུ། ཞེ་སྡང་ལས་བྱུང་བའི་ལས་ནི་མི་དགེ་བ་དང་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ན་ལས་འབྲས་ཡོད་པ་མིན་པར་བཟུང་གིས་དོགས་ནས་ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གསུངས་སོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་འབྱིན་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང༌། ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་རྣམ་སྨིན་ཐུག་མེད་དུ་འབྱིན་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་ཡུལ་ནི་ཡོད་ཉིད་མིན་མཚུངས་ཀྱང༌། །རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་རྣམ་པར་ནི། །མཐོང་གི་དངོས་གཞན་རྣམ་པར་མ་ཡིན་ལྟར། །དེ་བཞིན་སྨིན་ལས་སླར་སྨིན་མིན་ཤེས་ཀྱིས། །དེ་ཕྱིར་རྣམ་སྨིན་མི་དགེ་ནག་པོའི་ལས། །རྣམ་སྨིན་དགེ་ཉིད་དགེ་ལས་ཡིན་མཐོང་ཞིང༌། །དགེ་མི་དགེ་མེད་བློ་ཅན་ཐར་འགྱུར་ཏེ། །ལས་འབྲས་རྣམས་ལ་སེམས་པའང་དགག་པ་མཛད། །ཅེས་ཇི་ལྟར་ཏེ། དཔེར་ན། ཡུལ་སྐྲ་ཤད་དང་། རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་གཉིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་མཚུངས་ཀྱང་། རབ་རིབ་ཅན་གྱི་མིག་གིས་སྐྲ་ཤད་ཀྱི་རྣམ་པ་མཐོང་གི་དེ་ལས་གཞན་བོང་བུའི་རྭ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་མཐོང་བ་མ་ཡིན་པ་ལྟར། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ནའང་སྨིན་ཟིན་པའི་ལས་སླར་སྨིན་པ་མེད་པ་དང་། སྨིན་མ་ཟིན་པའི་ལས་སླར་སྨིན་པ་ཡོད་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཞེས་དང་། རྣམ་སྨིན་མ་སྨིན་པ་ལས་སླར་འབྲས་བུ་སྨིན་ངེས་པ་དེའི་ཕྱིར། རྣམ་སྨིན་མི་དགེ་བ་སྟེ་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་རྣམས་ནག་པོའི་ལས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པ་དང་། རྣམ་སྨིན་དགེ་བ་སྟེ་ཡིད་དུ་འོང་བ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་ལས་ལས་ཡིན་པར་མཐོང་ཞིང་། དེ་ལྟར་དུག་གསུམ་གྱི་དབང་གིས་བསགས་པའི་ལས་འགགས་ནས་ལས་སླར་མི་གསོག་པ་དང་། སྔར་བསགས་ཀྱི་ལས་ལ་གསོས་འདེབས་མཁན་མེད་པར་གྱུར་པས་ན་བློ་ཅན་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་རྣམ་གཞག་གི་ཚུལ་ལ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་ཏེ་བཏགས་དོན་རྙེད་ན་ལས་འབྲས་འཇོག་རྒྱུ་དང་། མ་རྙེད་ན་ལས་འབྲས་འཇོག་མི་བདེ་བ་ལྟ་བུའི་ལས་འབྲས་ལ་སྣང་ཆུང་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིག་པར་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ཟད་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་སྨིན་པར་འདོད་ན། ཞེས་པ་ནས། ལས་དང་འབྲས་བུ་ལ་བརྟེན་པའི་སེམས་པ་དགག་པར་མཛད་དོ། །

ག གལ་ཏེ་ལས་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཟད་པ་མེད་པས་རྣམ་སྨིན་འབྱུང་བར་འདོད་ན་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ད་རེས་རིན་པོ་ཆེའི་གླིང་དུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ལོག་ཏུ་མི་འགྲོ་བ་ལ་འབད་པར་བྱོས་ཤིག །

གཉིས་པ་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པའི་ལུང་དང་འགལ་བའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གསུམ། ལུང་འགལ་སྤོང་བའི་ཚིག་དོན་དངོས། ཡིད་ཤེས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་བཤད་མ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ། དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པའི་དཔེ་བསྟན་པའོ། །

ཀུན་གཞི་འགོག་ཚུལ།

དང་པོ་ལུང་འགལ་སྤོང་བའི་ཚིག་དོན་དངོས་ནི། ཙ ཀུན་གཞི་ཡོད་ཅིང་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ། །ཕུང་པོ་འདི་དག་འབའ་ཞིག་ཉིད་ཡོད་ཅེས། །བསྟན་པ་འདི་ནི་དེ་ལྟར་ཆེས་ཟབ་དོན། །རིག་པར་མི་འགྱུར་གང་ཡིན་དེ་ལ་འོ། །ཞེས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་མོས་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་སོགས་ལས་ཚོགས་དྲུག་ལས་གཞན་པའི་ཀུན་གཞི་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་ཉིད་ཡོད་ལ་ཞེས་ཁུར་འཁུར་བ་པོ་ནི་གང་ཟག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་གསུངས་པ་དང་། ཡང་ཕུང་པོ་འདི་འབའ་ཞིག་ཡོད་པ་ལས་གང་ཟག་རྫས་སུ་གྲུབ་པ་མེད་ཅེས་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་འདི་ནི་རེ་ཞིག་བློ་རིམ་གྱིས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས།

ར གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ལས་རྣམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་གཞག་ན། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྒྲས་བསྟན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཀུན་གཞིའི་སྒྲས་བསྟན་པ་དང་། སྤྱིར་མདོ་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་དུ་མའི་ནང་དུ་སྐབས་སྟོབས་ཀྱིས་ཀུན་གཞིའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་ས་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབའ་ཞིག་ཡོད་པར་མ་ཟད་ཀྱི་གང་ཟག་ཀྱང་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཉིད་ཟབ་མོ་ལ་འཇུག་པར་མི་ནུས་ཤིང་བདག་མེད་དོ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་རང་ཅག་གིས་དངོས་སུ་མཐོང་བའི་སྐྱེ་བ་དང་། འགག་པ་རྣམས་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་གསུངས་པ་མིན་ནམ། ཞེས་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོས་ནས་སྐྲག་པ་ཞེས་པ་ནས། སྣོད་ནི་ཅིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བཤད་དོ། །

ག གལ་ཏེ་དེ་ལྟར་ཀུན་གཞི་མེད་ཀྱང་ལས་འབྲས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་རྣམ་པར་འཇོག་ནུས་ན། ཞེས་པ་ནས། ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་བསྟན་དགོས་པ་ལ་ནི། ཞེས་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་གཞག་ཁས་ལེན་ན་ཕྱི་རོལ་དགག་དགོས་པས་ཞེས་པ་ནས། ཆེས་ཟབ་པའི་དོན་རིག་པར་མི་འགྱུར་བ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གྲུབ་མཐས་བཏགས་པའི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་གཞག་འཇོག་དགོས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས།

གཉིས་པ་ཡིད་ཤེས་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ཀུན་གཞི་བཤད་མ་བཤད་ཀྱི་ཚུལ་ནི། ཤེར་ཕྱིན་འབུམ་པ་སོགས་མང་པོར་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་གྲངས་སྟོན་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཁས་བླང་དགོས་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་འགྲེལ་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་པས་ཤེས་བྱ་རྟོགས་པ་སྟེ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་རྣམས་རྒྱས་པར་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་མོད་ཀྱང་མངས་པས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །

གསུམ་པ་དགོངས་པའི་དབང་གིས་གསུངས་པའི་དཔེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ འཇིག་ཚོགས་ལྟ་དང་བྲལ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །ཇི་ལྟར་ང་དང་ང་ཡི་བསྟན་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་མོད་ཀྱི། །ཡོད་ཅེས་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན། །ཞེས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་སྟེ་བྲལ་བ་ཡིན་ཀྱང་། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ང་དང་ང་ཡི་ཞེས་ང་དང་ང་ཡི་རྟོག་པ་ཡོད་པ་ལྟར་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་མེད་མོད་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོར་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། ཞིག་པ་མེད་ཅིང་སྐྱེ་མེད་ལ། །ཞེས་བྱས་ན་མི་རྟག་པས་ཁྱབ་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་མི་རྟག་པ་སྟེ་སྐད་ཅིག་གིས་མི་སྡོད་པ་དེ་རང་སྐྱེད་པའི་རྒྱུས་བྱས་པ་ཡིན་པས་ན། སྐད་ཅིག་དང་པོའི་དུས་ནས་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན། མདོར་ན། རང་ཉིད་གསར་དུ་ཡོད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུས་རང་ཉིད་འཇིག་པའི་བདག་ཉིད་དམ་རང་ཉིད་མི་སྡོད་པའི་བདག་ཉིད་དུ་བསྐྱེད། མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་ཙམ་ཞིག་བཤད་པའི་ཚེ་དངོས་པོ་དེ་དང་དེ་ཡོད་བཞིན་པ་ཡིན་ནའང་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་མི་སྡོད་པ་དེ་དངོས་པོ་རང་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བཤད་པས་དངོས་པོ་རང་ཉིད་འགགས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུའང་དངོས་པོ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་ཞིག་པ་ཞིག་ཡོད། དེའང་སྔར་གྱི་རྒྱུ་དེ་ལས་སྐྱེས་པར་བཤད་ན་དེ་གཉིས་རིགས་འགྲེ་གཏོང་དགོས་པ་མེད། ཅིག་ཤོས་དངོས་པོ་བདེན་གྲུབ་འཆད་མཁན་གྱིས་མི་སྡོད་པའི་དངོས་པོ་ཞིག་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་རེད་ཅེས་དང་། དངོས་པོ་འགགས་ཟིན་པ་དེའི་ཞིག་པའི་ཞིག་པར་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་འཇོག་མི་ཐུབ་པས་མཛུབ་མོ་འཛུགས་སའི་དངོས་པོ་རང་མཚན་པ་མ་རྙེད་པས་ན་ཞིག་པ་རྟག་པ་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་མིན་ནམ། གང་ལྟར་ཁྱད་ཅིག་ཡོད། སྐད་ཅིག་གིས་མི་སྡོད་པ་ལ་རྒྱུ་ཡོད་ན་མ་བསྡད་པ་ལའང་རྒྱུ་ཡོད་དགོས་པར་མཚུངས་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་གོང་དུ་སོང་བ་བཞིན་མྱུ་གུའི་ཞིག་པ་དེ་རྩ་བ་མྱུ་གུ་མིང་གི་དབང་གིས་བཞག་ཙམ་མམ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་དངོས་པོའི་ཆོས་ཤིག་གི་སྟེང་ནས་འཇོག་ཐུབ་ན་མྱུ་གུ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་རིམ་གྱིས་སྐྱེས་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེའང་དངོས་པོར་འཇོག་ཆོག་པ་དང་། དེ་དངོས་པོར་བཞག་ཆོག་པས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་མཉམ་གྱུར་ཀྱང༌། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་མཐུན་འཇུག་ཡིན། །ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག གདུལ་བྱ་གཞུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་པོ་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་བསྟན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་སྟོན་པ་ཞིག་ཡོད་པར་སྣང་ངོ༌། །

གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དགག །སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་མིན་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། ཙ གཟུང་བ་མེད་པར་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང༌། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་རབ་རྟོགས་པས། །ཤེས་རབ་ལ་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས། །རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རླུང་གིས་བསྐུལ་བའི་25རྒྱ་མཚོ་ནི། །ཆེ་ལས་ཆུ་རླབས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་ལས། །རང་གི་ནུས་པས་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་འབྱུང༌། །དེ་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་གང༌། །དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང༌། །ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་མེད་པར་འབྱུང་འགྱུར་ལ། །ཡོད་དང་སྤྲོས་ཀུན་ཡུལ་མིན་རང་བཞིན་ཡོད། །ཅེས་ཕྱི་དོན་གྱི་གཟུང་བ་མེད་ཅིང་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང་སྟེ། མདོར་ན། སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནང་སེམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས། གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་བདག་མེད་པའི་ཚུལ་རྣམས་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཤེས་རབ་ལ་ལྷག་པར་གནས་པ་སྟེ། ཞུགས་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བསྒོམས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དྲུག་པ་བ་དེས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་རིག་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་རླུང་གིས་བསྐུལ་བའི་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་ལས་ཆུ་རླབས་འབྱུང་བ་དེ་བཞིན་དུ། ཀུན་གྱི་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ལས། ཆགས་པ་དང་དད་པ་ལ་སོགས་པ་སྔ་མ་སྔ་མ་འགག་བཞིན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རང་དང་རྗེས་མཐུན་གྱི་ནུས་པ་འཇོག་པའི་རྣམ་ཤེས་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་དེའི་དབང་གིས་ཕྱི་གཟུང་བའི་རྣམ་འགྱུར་མི་གཅིག་པ་རྣམས་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཙམ་དུ་ཤར་བ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་དང་། དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་ནི། གཟུང་འཛིན་གྱི་དངོས་པོ་རྫས་ཐ་དད་དུ་མེད་ནའང་གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་དུ་འཛིན་པ་སོགས་ཀྱི་རྟོག་པའི་དྲ་བ་མ་ལུས་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་བ་ཞེས། མདོར་ན། གཞན་དབང་གི་ངོ་བོ་བཤད་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་རོལ་གཟུང་བ་མེད་པར་རང་གི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་དང་། ཡོད་དང་ཞེས་ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་སྟེ། དབུས་མཐའ་ལས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་པའི་དོན་ནི། སློབ་དཔོན་བློ་བརྟན་གྱི་དབུས་མཐའི་འགྲེལ་བཤད་ལས། ལ་ལ་དག་ཆོས་ཐམས་ཅད་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟར་རང་བཞིན་ཡེ་མེད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ལ་སྐུར་བ་དགག་པའི་དོན་དུ། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་གསུངས་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ཚིག་གི་ལྷག་མའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་ཡུལ་མིན་པ་སྟེ། སྤྲོས་པ་ཀུན་གྱི་ཡུལ་མིན་པ་བཅས་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་ཅེས་གཞན་དབང་གི་ཁྱད་པར་གསུམ་དང་བཅས་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་ཀྱི་འདོད་པ་བརྗོད་དོ། །

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་པ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་མི་བཟོད་ཅིང༌། རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་ལུགས་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པ་མིན་པར། གཟུང་འཛིན་རྫས་གཞན་བཀག་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཁོ་ནའི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དོན་དག་འཇོག་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལུགས་བསལ་བའི་ཕྱིར་སྨྲས་པ། གཟུང་བ་མེད་པར་26འཛིན་པ་མ་མཐོང་ཞིང་། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་གང་གི་ཕྱིར་སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་གང་ལ་དགག་བྱ་ཀུན་བརྟགས་གང་མེད་པའི་གཞན་དབང་དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་དེས་སྟོང་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། གང་ཞིག་སྟོང་གཞི་དང་དགག་བྱས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་གཉིས་འདིར་ལྷག་མར་ལུས་པར་གྱུར་པ་གཞན་དབང་དང་ཡོངས་གྲུབ་གཉིས་པོ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དེ་འདི་ན་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་འདི་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇུག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ལེགས་པར་གཟུང་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་པ་དེ་དང་། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་འདི་ནི་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡང་ཡིན་ཏེ། མངོན་པར་བརྗོད་པ་སྒྲ་རྟོག་ནི་བཏགས་པའི་རྣམ་པ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྲིད་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་དངོས་པོ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཕྱིར་མདོར་བསྡུ་ན། འདིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ལ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཕྱི་དོན་མེད་པར་རང་གི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བ་དང་ཞེས་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་དང་། ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཉིད་དང་ཞེས་བདེན་པར་ཡོད་པ་དང་། སྤྲོས་པའོ་27ཅོག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གཞུང་གཞན་དུ་མི་འོ་ཅོག་ཅེས་འབྱུང་བ་ལྟར་འདིར་སྤྲོས་པའོ་ཞེས་པ་སྤྲོས་པ་འོ་ཅོག་དང་། དེ་ཡང་སྤྲོས་པ་ཡིན་ནོ་ཅོག་གི་དོན་ཡིན་པས་གཞུང་འགའ་ཞིག་ཏུ་སྤྲོས་པའོ། །ཞེས་ཉིས་ཤད་འབྱུང་བ་མ་དག་པའོ། །

25 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༦བ བསྐུལ་བས་ཞེས་གསལ།

26 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༦༣ན གཟུང་བ་མེད་པས་ཞེས་གསལ།

27 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༦༤ན༤ སྤྲོས་པའོ། །གཅིག་གི་ཡུལ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསལ།

ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱེད་དགོས་ཚུལ་སོགས།

དེ་ཡང་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱིས། དགེ་བ་འདི་ཡིས་སྐྱེ་བོ་ཀུན། །
བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་བསགས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ལས་བྱུང་བའི། །
དམ་པ་གཉིས་ནི་ཐོབ་པར་ཤོག །ཅེས་བསྔོ་བ་མཛད་པ་བཞིན་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་སྐུ་བཞི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་གྱི་གོ་འཕང་དེ་ཉིད་ཐོབ་ན་རང་དོན་དང་གཞན་དོན་གཉིས་ཀ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཅིང་། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་བྱེད་པ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབ་དགོས། དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དཔྱིས་ཕྱིན་པ་ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་ལམ་ཡ་མ་བྲལ་བར་ཉམས་སུ་བླངས་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་སར་བགྲོད་དགོས། དེ་ཡང་ང་ཚོའི་བློ་རགས་པ་ཆེས་མ་དུལ་བ་དེ་རིམ་གྱིས་འདུལ་རྒྱུ་ལས།
ལས་དང་པོ་བའི་སྐབས་ནས་གློ་བུར་དུ་ས་ལམ་མཐོན་པོའི་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་དཀའ་བ་ཡིན། དེས་ན། ཐོག་མར་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཐར་པ་ངོ་འཕྲོད་པ་དང་། དེ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྦྱང་དགོས།

མདོར་ན། ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་གྱུར་པའི་རིང་དུ་ཕུགས་བཙན་པ་ཞིག་དང་། བློ་བདེ་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མི་འདུག་སྙམ་པ་བློར་ཤར་ན་ཇི་ཙམ་རང་སྟེང་དུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་མི་བཟོད་པ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་དོན་བསམ་པ་ན། སྙིང་རྗེ་བཟོད་གླགས་མེད་པ་ཞིག་སྐྱེ་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་རིམ་བཞིན་སྙིང་རྗེའི་སྟོབས་ཤུགས་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བ་དང་། དེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། དེས་ཟིན་པའི་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་གྱི་ཁོངས་སུ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་ཉམས་ལེན་འདུ་བ་རེད། ཡང་སྙིང་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བསྒྲུབ་བྱ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་བློ་གང་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཡོད་ལ། བློ་གང་མེད་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མེད་པ་དེ་ནི་ཀུན་རྫོབ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་གྱི་མཐིལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བྱེད་དགོས། ངེས་འབྱུང་གི་བློ་སྦྱངས་པ་དང་། ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་ལྡོག་པ་སོགས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཚོད་ལྟ་བུ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེས་པའི་རྗེས་སུ་ཕྱིན་དྲུག་གི་ཉམས་ལེན་དང་། གསང་སྔགས་རྒྱུད་སྡེ་བཞིའི་སྐོར་རྣམས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བ་དེ་ལྟར་རེད། དེས་ན། གལ་ཆེ་ཤོས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བློ་སྦྱོང་རྒྱུ་ནི་རྩ་བ་ལྟ་བུ་ཡིན།

དེ་ཡང་བློ་རྩེ་གཏོད་ས་དེ་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་བསམ་བློ་བང་བསྒྲིག་ཐུབ་ན་ཚེ་འདིའི་བསྒྲུབ་བྱ་སེམས་ཞི་བདེ་བག་ཕེབས་ཞར་ལ་འགྲུབ་ཐུབ་པ་ཏན་ཏན་འོང་། དཔེར་ན། ཞིབ་འཇུག་ཅིག་བྱས་ན་གླིང་གཞན་དང་གཞན་ཡོད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ལ་སྒྲུབ་བྱེད་གང་ཡང་མེད་སྙམ། གང་ལྟར་ཡོད་མེད་གཉིས་ལས་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་སུ་ཐག་ཉེ་བ་ལྟ་བུར་འདུག །ང་ཚོས་མཐོང་ཚོད་ཀྱི་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་མཚོན་ནའང་སྲོག་ཆགས་འདྲ་མིན་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་རྩལ་ཡོད་པའི་མི་དུང་ཕྱུར་ང་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཡོད། ངས་རྒྱུན་དུ་བཤད་པ་ལྟར། དེ་དག་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན། དེ་དག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་འཐོབ་པའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་ཡང་གཅིག་མཚུངས་རེད། ཀླད་པར་སྐྱོན་ཡོད་མཁན་རིགས་ཡིན་ན་བསམ་རྒྱུ་དྲན་རྒྱུ་གང་ཡང་མེད་པར་འདུག་པ་ལས། དེ་མིན་དུང་ཕྱུར་ང་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་རང་ལ་བདེ་སྐྱིད་འོང་བའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་མཁན་རེད། དེ་དག་ལ་ཁྱད་པར་གཅིག་ཡོད་པ་ནི། འགའ་ཞིག་གིས་ཆོས་ཁས་བླངས་ནས་བདེ་སྐྱིད་ཅེས་པ་ཕྱི་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་པ་ཁོ་ནས་མི་ཆོག་པར་ནང་བསམ་བློའི་སྟེང་ནས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་དགོས་པ་ངོས་ལེན་བྱས་ཏེ་དེ་འདྲའི་སྟེང་ནས་ནང་སེམས་ལ་དོ་སྣང་བྱེད་པ་དང་། དད་པ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱིས་དྲངས་པའི་ཡ་རབས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་པ་རྣམས་ལ་ཆོས་པ་ཞེས་བརྗོད། འགའ་ཞིག་གིས་བདེ་སྐྱིད་ནི་ཕྱི་དངོས་པོ་ཁོ་ན་ལ་བརྟེན་ནས་འོང་བ་དང་། སེམས་སམ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་མེད་ཐེ་ཚོམ་བྱེད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། མི་ཚེ་ནི་ལྗོན་ཤིང་ལྟ་བུ་ཞིག་ལས་གང་ཡང་མེད་པར་ལྟ་བ་ལྟ་བུ་ཡོད། ཐོབ་ཐང་སོགས་ཀྱི་ཐ་སྙད་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་ས་དང་ལྗོན་ཤིང་རྣམས་ཀྱང་འཚོ་དགོས་པ་བཞིན་མི་འཚོ་དགོས། མི་ཚེའི་སྙིང་པོའམ་མི་ཚེའི་དགོས་དོན་འཚོ་བའི་ཆེད་དུ་ལྟོ་གོས་གནས་མལ་སོགས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་དེ་ཙམ་ལ་བརྩིས་ནས་ཆོས་ནི་རྣམ་རྟོག་གིས་སྒྲོ་བཏགས་པ་ཡིན་པས་མི་དགོས་པ་རེད་ཅེས་འཆད་མཁན་དང་། དེང་ང་ཚོ་བོད་པར་ཆ་མཚོན་ན། ཕར་ཙམ་དེར་རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་པ་ཚོས་ཆོས་ནི་མི་ལ་མགོ་སྐོར་གཏོང་བྱེད་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ལ་བཤུ་གཞོག་བྱེད་པའི་ལག་ཆ་རེད་ཅེས་ཆོས་ལ་སྐྱོན་དང་ཉེས་དམིགས་སུ་བལྟས་ནས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་འགོག་བཞིན་ཡོད། མི་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཆོས་ལ་མི་དགའ་བ་མེད་ཀྱང་ཁ་ནས་གང་བཤད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དོན་ལ་དངུལ་ཁོ་ན་བསམ་པ་ལས་ཆོས་ལ་དོ་སྣང་མེད་པར་བཏང་སྙོམས་སུ་གནས་ཡོད།

མདོར་ན། མི་དུང་ཕྱུར་ང་དྲུག་ལྷག་ཙམ་ཡོད་པ་དུམ་བུ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཆོག་པ་འདུག་སྙམ། དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ལས་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། དེ་ལྟར་བསམས་ན་ཆོས་པའི་ནང་ནས་མིང་ཆོས་པའི་ཐོག་ཡོད་ནའང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་དེ་ཙམ་གྱི་ཆོས་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བ་དང་ཉམས་ལེན་མི་བྱེད་མཁན་རྣམས་ནི་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ལས། ཆོས་ལ་དོ་སྣང་ཡོད་པར་མ་ཟད་ངོ་ཐོག་གང་འཚམ་ཉམས་མྱོང་བསགས་ཡོད་པའི་ཆོས་པ་དེ་དང་མི་གཞན་བསྡུར་ན་བསམ་བློའི་བདེ་སྐྱིད་མི་འདྲ་བ་ཏན་ཏན་ཡོད། ང་ཚོ་བོད་པ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་རང་གི་ལུང་པ་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ནས་ཡོང་སྟེ། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་ཕྱིའི་ཡུལ་ལུང་དག་ཏུ་སླེབས་སྐབས་ཡར་རྒྱས་ཞེས་པ་འདི་ཚོ་རེད་སྙམ་པ་འབྱུང་སྲིད། དོན་དངོས་སུ་ཕན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ན་ཡར་རྒྱས་ཡིན་པ་ལས་ཕན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་མིན་ན་དགོས་དོན་གྱིས་སྟོངས་པ་རེད། ཡར་རྒྱས་ཀྱི་མིང་བཏགས་པའི་ཁྲ་ཁྲ་ཟིང་ཟིང་རྣམས་ངོ་ཐོག་མིའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཚིམ་པ་སྐྱེ་བ་ཇི་ཙམ་ཡོད་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན་ང་ཚོ་བོད་པ་ཡག་པོ་རེད། གང་ལྟར་དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཡུལ་ལུང་རྣམས་སུ་ནམ་དུའང་སེམས་མ་ཚིམ་པའི་དབང་གིས་སམ་ཆོག་མི་ཤེས་པའི་དབང་གིས་ཆགས་སྡང་རྨོངས་གསུམ་རྩ་བར་བྱས་པའི་ངན་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྲན་སྡུར་བྱེད་པ་སོགས་རེ་དོགས་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱིས་བཅིངས་བསྡད་པ་གསལ། ཡང་བཟང་པོའི་ཕྱོགས་ནས་འགྲན་སྡུར་བྱས་ན་སྐྱོན་མེད། ཡང་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཁྱད་པར་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་འགའ་ཞིག་གིས་སྲོག་ཆགས་ཚང་མའི་ནང་ནས་མི་གཅིག་པུ་མ་གཏོགས་མི་བསམ་པ་དང་། དུད་འགྲོ་རྣམས་འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོས་མིའི་དགོས་མཁོ་ལ་བཀོད་པ་ལྟ་བུར་ལྟ་བ་དང་། མི་རྣམས་དཀོན་མཆོག་གིས་བཀོད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་གཙོ་བོ་ལྟ་བུར་འཛིན་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་མཐའ་མ་རང་ཉིད་གཅིག་པུ་དང་། དེ་ཡང་ཚེ་འདི་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པར་བསམས་པ་ནི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆུང་ཆུང་ཡིན། དེ་འདྲའི་བསམ་བློ་གུ་དོག་པོ་དེས་ཚེ་འདིར་ཡོད་ན་ཡོད་པ་དང་། ཚེ་འདིར་མེད་ན་མེད་པའི་བསམ་བློ་སྐྱེས། མི་ལ་བདེ་སྐྱིད་ཡོད་ན་སྲོག་ལྡན་གཞན་རྣམས་སྤྱོད་དུ་རུང་བ་དང་བཀོལ་དུ་རུང་བ་ལྟ་བུའི་འདུ་ཤེས་སྐྱེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པ་དང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བརྩེ་བ་མེད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་རིམ་བཞིན་མི་ལའང་བརྩེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་བ་འོང་། ང་ཚོས་རང་དང་རྒྱུད་ཐ་དད་པའི་མི་ཞིག་གི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་དངོས་ནི་ང་ཚོར་གཞན་སེམས་ཤེས་པའི་མངོན་ཤེས་མེད་པས་མྱོང་མི་ཐུབ། འོན་ཀྱང་། རང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་མཁན་ཡིན་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། ཕ་རོལ་པོའི་བདེ་སྡུག་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པར་མ་ཟད་ཕྱིའི་རྣམ་འགྱུར་ལ་བརྟེན་ནས་བདེ་སྡུག་གང་ཡོད་ཅུང་ཟད་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ་སྙམ།

དེས་ན། ཕ་རོལ་པོ་བཀོལ་སྤྱོད་དང་། མནར་གཅོད་བྱས་ན་སེམས་ཅན་དེར་སྡུག་བསྔལ་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་རང་སྟེང་གི་ཉམས་མྱོང་དཔེར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་མི་འགྲིག་སྙམ་པའི་བློ་མེད་ན། རིམ་གྱིས་མི་དང་མིའི་བར་དུའང་བརྩེ་བ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན། རང་སྐྱིད་པའི་དོན་དུ་མི་གསོད་པ་སོགས་ནི་མཐོང་ཆོས་རེད། དངོས་པོ་ཡར་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཕྱིན་པའི་མི་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སེམས་བག་ཕེབས་པོ་ཡོད་མཁན་བརྒྱ་ཆར་བརྩིས་ན་ཉུང་ཉུང་རེད། བསམ་བློ་འཕར་འབུབ་ཆེན་པོ་ཅན་ཏེ། དགའ་ན་དགའ་ཚོད་མེད་པ་ཅན་དུ་གྱུར་ན་དེའི་མཇུག་དེར་སྡུག་པ་ཞིག་འོང་བ་གཏན་ཁེལ་བ་ཡིན། ཡང་ཅུང་ཟད་མ་འགྲིག་པ་ཞིག་བྱུང་ནའང་སེམས་ཞུམ་ཞིང་མ་སྐྱིད་པར་གྱུར་པ་སྟེ་སྡུག་ན་སྡུག་ཚོད་མ་ཟིན་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག །བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་མི་ཁོ་ན་དང་དེ་ཡང་མི་ཚེ་གཅིག་ཁོ་ནར་བསམ་པའི་བསམ་བློ་དེ་ཧ་ཅང་གུ་དོག་ཅན་གྱི་བསམ་བློ་ཡིན། དེ་རིགས་ལ་བློ་འཇོག་ས་མི་ཚེ་འདི་མ་གཏོགས་མེད་པས་ན་ཁ་ཆག་སྣ་རལ་ལྟ་བུའི་དཀའ་ངལ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཕྲད་ནའང་མི་བཟོད་པ་ཞིག་འོང་། ཚེ་རབས་ཚེ་རབས་ཟེར་བ་ཡོད་ཀྱང་རུང་མེད་ཀྱང་རུང་། བློ་ངོར་ཚེ་རབས་ནས་ཚེ་རབས་ཞེས་པའི་བསམ་བློ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁོར་ན་མི་ཚེ་གཅིག་ནི་ཇི་ཙམ་རིང་ནའང་ལོ་བརྒྱ་ཙམ་ཡིན་པས་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད་སྙམ་པའི་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བསམ་བློའི་ནང་དུ་དཔའ་གདེང་ཞིག་སླེབས་འོང་བ་ཡིན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་མཉམ་དུ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་རང་གི་བདེ་སྡུག་དང་མཉམ་དུ་སྦྲེལ་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་རང་ལ་བདེ་སྡུག་ཡོད་པ་དང་གཅིག་མཚུངས་རེད་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་ལས། དེ་མིན་རང་གི་ཐོག་ཏུ་ཆག་ཆེ་ཉམ་ང་ཞིག་ཡོང་ན་ང་ལ་མ་བབ་མ་འོས་པ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོང་དགོས་པ་ཅི་ཞིག་ཡིན་སྙམ་སྟེ་བཟོད་མི་ཐུབ་པ་ལྟ་བུ་འོང་། དེ་ལྟར་རྩ་བའི་བསམ་བློའི་འཁྱེར་སོའི་ཐོག་ནས་བདེ་སྡུག་བསྡུར་ན་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར། སྤྱིར་ཆོས་དང་ལྷག་པར་ནང་པའི་ཆོས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པའི་མི་ལ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་བསམ་བློའི་གཏིང་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏན་ཏན་འདུག་སྙམ། འོ་ན་ཚུར་ཕྱོགས་དེར་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ནས་བཤད་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཞེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། འདིར་དབུ་མ་འཇུག་པར་གསུངས་པའི་ས་གཉིས་པ་དང་། གསུམ་པ། བཞི་པ་སོགས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་གསུངས་འདུག་ཀྱང་། དངོས་གནས་ཡོད་དམ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བ་ཡོད། ང་ཚོས་གོང་དུ་བཀུར་བའི་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས། བདག་ལྟ་བུས་དེ་ལྟར་བཤད་མི་ཐུབ་ཀྱང་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་པ་ཡིན། ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་ཁེངས་སྐྱུང་བ་ཡིན་སྲིད། ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་འཕགས་ལམ་ཐོབ་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་ན་གང་འཚམ་ནས་ཅི་ཡིན་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་འབྱུང་། གསེར་འོད་དམ་པ་ལས། སྐུ་ལ་རུས་པ་ཁྲག་མེད་ན། །རིང་བསྲེལ་ཡོད་པར་ག་ལ་འགྱུར། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །ཐབས་ཀྱིས་རིང་བསྲེལ་བཞག་པར་མཛད། །ཅེས་སེམས་ཅན་འདུལ་བའི་དོན་དུ་རིང་བསྲེལ་བཞག་པ་ཡིན་ཞེས་འགྲེལ་བཤད་བརྒྱག་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་པ་དང་། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་རྣམ་ཐར་རྣམས་སུའང་རིང་བསྲེལ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་དེང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྐུའི་རིང་བསྲེལ་ངོ་མ་རྣམས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། འཛམ་བུའི་གླིང་པས་ཡོངས་གྲགས་སུ་ཁས་ལེན་པའི་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འཛམ་གླིང་དུ་ཕེབས་ནས་ལོ་ཉིས་སྟོང་བརྒྱད་བརྒྱ་ཙམ་ཕྱིན་ཟེར་མཁན་དང་། ལོ་ཉིས་སྟོང་ལྔ་བརྒྱ་ཕྱིན་ཟེར་བ་སོགས་འདོད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་འདུག་པར་བློ་མ་བདེ་བ་ཞིག་འདུག །བཅོམ་ལྡན་འདས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུར་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ནམ་བྱོན་བཤད་ཀྱི་མེད། དེ་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་རེད། གང་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་མཆོག་གི་སྤྲུལ་སྐུར་འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་ནམ་ཕེབས་ལ་ལོ་མང་པོའི་བར་ཁྱད་ཐོན་ཡོང་བ་ན། མཚམས་རེར་བློ་མ་བདེ་བ་འདུག །སྡུག་ས་ནས་བཤད་ན་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་མང་པོ་ཞིག་བཤད་འདུག་ཀྱང་དོན་ངོ་མར་དེ་འདྲ་ཞིག་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་འབྱུང་སྲིད་པ་དང་། གཞན་ཡང་། ལས་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་འགའ་ཞིག་བློ་ཡུལ་དུ་མ་ཤོང་བ་ལྟ་བུ་འདུག །འོན་ཀྱང་། བློ་ཡུལ་ལ་མ་ཤོང་བ་དེ་མཐར་གཏུགས་ན་ང་དེ་ལ་ཡིད་མི་ཆེས་ཟེར་བ་ཙམ་ལས་རྒྱུ་མཚན་གཞན་འཆད་རྒྱུ་མི་རྙེད། ཡིན་ཀྱང་སྣང་རུང་མ་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད། དེས་ན། སྐབས་རེར་བསམ་བློའི་ནང་དུ་ཐམ་མེ་ཐོམ་མེ་ཡོང་བའི་སྐབས་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པར། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་ལྐོག་གྱུར་ལ། །གང་ཞིག་ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ཉིད་བསྟེན་ཏེ། །འདི་ཉིད་ཁོ་ནར་ཡིད་ཆེས་བྱ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ལས་འབྲས་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ང་ཚོར་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པས་ཤེས་མི་ཐུབ་པས་ན། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་གཞག་སྟོན་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེ་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་མོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་གང་ཟག་ཅིག་གིས་རིགས་པ་ཟབ་མོའི་སྒོ་ནས་བཤད་ཡོད་པས། ང་ཚོས་བརྟག་དཔྱད་མ་ཐུབ་སར་ཁོང་གིས་གསུངས་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་ལོས་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་ཐུབ་པ་ཡིན། ཕྱོགས་གཞན་ནས་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་མཁས་པ་དང་གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་རྣམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོ་བྱོན་ཡོད། དེ་དག་ལ་རྣམ་དཔྱོད་དང་གཤིས་ཀ་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་ཐར་དང་བརྩམས་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་བལྟས་ན་ཚོད་ཐིག །བོད་སྐད་ཀྱི་ནང་ནས་ཇི་བཞིན་ཤེས་མི་ཐུབ་ནའང་། ལེགས་སྦྱར་འབྲི་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྩ་བ་ཤེས་རབ་དང་། དབུ་མ་འཇུག་པ། རྣམ་འགྲེལ། སྤྱོད་འཇུག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་དེ་དག་རྩོམ་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ཅི་འདྲ་ཡོད་པ་གང་འཚམ་ཚོད་ཐིག་ཅེས་ཁུ་ནུ་བླ་མ་བསྟན་འཛིན་རྒྱལ་མཚན་དང་། གཞན་ཡང་། ལེགས་སྦྱར་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས་མྱོང་། དེ་ལྟར་ཞི་བ་ལྷ་དང་། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པ། འཕགས་པ་ལྷ་སོགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་ནང་དུ་བསླབ་བྱ་གཙོ་བོ་གང་གསུངས་ཡོད་ཅེ་ན། རང་ཡལ་བར་དོར། གཞན་གཅེས་པར་ཟུངས་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། ལྷག་པར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་རྣམས་ང་ཚོས་ཉམས་སུ་ལེན་ཐུབ་མིན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ལས་ཉམས་སུ་བླངས་ན་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཡོད། གཞན་གྱིས་མ་བཤད་པའི་བསླབ་བྱ་ཧ་ཅང་རྩ་ཆེན་གནང་འདུག །དེར་བརྟེན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་དེ་རྣམས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་ཚོད་དཔག་བྱེད་ཐུབ། ཡང་དེ་དག་གིས་རྫུན་གསུང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མེད་ལ་རྫུན་མི་གསུང་། དེ་འདྲའི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན་སློབ་ཕྲུག་འཛིན་རིམ་དང་གཉིས་ལྟ་བུར་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་སློབ་ཚན་ཁྲིད་པ་ལྟ་བུ་བློར་མ་ཤོང་བ་སྲིད། དཔེར་ན། སྔོན་འགྲོའི་འཛིན་གྲྭ་འགྲིམ་བཞིན་པའི་ཕྲུ་གུ་ཞིག་ལ་མཁའ་དབྱིངས་འགྲིམ་པའི་གནས་ཚུལ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པ་དྲིས་ན་དེ་ལྟར་ཨེ་ཡོད་སྙམ་པ་འབྱུང་སྲིད་པ་ལྟར། དེ་ནི་ཕྲུ་གུ་དེའི་བསམ་བློའི་གནས་ཚད་དམའ་བས་དེའི་བསམ་བློའི་ནང་དུ་མ་ཤོང་བ་ལས། གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭའི་ནང་དུ་སློབ་བཞིན་པའི་ཚན་རིག་དང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་རྣམས་དངོས་སུ་ལག་ལེན་དུ་བསྟར་བཞིན་ཡོད་པ་མཐོང་ཆོས་རེད། ང་ཚོ་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་བློར་མ་ཆུད་པ་འགའ་ཞིག་བློའི་གནས་ཚད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་མཐོང་བ་ཡོད་ཆོག །

སྤྱིར་ང་ཚོའི་མི་ཚེ་འདིའི་ནང་གི་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལ། བློ་མ་འཚར་བའི་གནས་སྐབས་སུ་དེར་ལྟོས་པའི་ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར་ཡོད་པ་བཞིན། དེ་ལས་གཏིང་ཟབ་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་དེ་བས་ཀྱང་ཡོད་ཆོག །བོད་གངས་ཅན་གྱི་མི་ཐོག་འདིའི་ནང་ནས་ཉམས་བཞེས་ཚད་ལྡན་གནང་མཁན་དེ་འདྲ་ལ་ཉམས་མྱོང་ཁྱད་མཚར་ཡོད་མཁན་ཁ་ཤས་དངོས་སུ་བྱུང་ཡོད། ཁ་ཤས་དངོས་སུ་མ་མཐོང་ནའང་མཐོང་མཁན་གྱི་མི་གཞན་བརྒྱུད་ནས་གོ་བའང་ཡོད། ངས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ཁྱེད་ཚོ་མང་པོས་གོ་མེད་སྲིད་པས་བསྐྱར་དུ་བརྗོད་ན། སྐུ་གཤེགས་སྟག་ལུང་ཞབས་དྲུང་ཁོང་གིས་ང་ལ་གསུངས་པར། སྐབས་ཤིག་བལ་ཡུལ་དུ། གཤེགས་ཟིན་པའི་དིལ་མགོ་མཁྱེན་བརྩེ་རིན་པོ་ཆེར་སྟག་ལུང་ཆོས་བརྒྱུད་སྐོར་གྱི་དབང་དང་རྗེས་གནང་སྐོར་ཞིག་འབུལ་བའི་སྐབས་བཀའ་ཆོས་གནང་ཡུལ་གྱི་ཁང་པའི་གདུང་མགོའི་ཐད་ནས་བཀའ་ཆོས་དེའི་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཡོངས་རྫོགས་ཁྲ་ལམ་མེར་གཟིགས་ཚུལ་གསུངས་བྱུང་། རིན་པོ་ཆེ་བླ་རྒན་ཞིག་གིས་རྫུན་གསུང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཏན་ནས་མེད། ཁོང་ར་ག་ཤག་གི་རྒྱུད་པ་དང་། སྟག་ལུང་གི་བླ་མ་ཆེན་པོ་ཞིག་ལོ་ཉི་ཤུ་མིན་ཙམ་རྒྱ་མིའི་བཙོན་ཁང་དུ་བཞུགས་ནས་སྡུག་སྦྱོང་ཚད་མེད་མྱངས། དེ་ནས་རྒྱ་གར་ལ་ཕེབས་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་གིས་རེ་དོགས་ཚང་མ་སྤངས་ཟིན་པ་རེད། ཡང་ཁོང་མཆོད་ཆང་མཆོད་མཁན་དང་། ར་བཟི་བ་དེ་འདྲའང་གཏན་ནས་མ་རེད། དེས་ན། ཁོང་གིས་གསུངས་པ་ལྟར་དེང་གི་དུས་སུའང་ཡོང་བཞིན་པ་རེད། དེ་བཞིན་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མངོན་ཤེས་ཡོད་མཁན་ཡང་རེ་ཟུང་འདུག །ངས་ངོ་ཤེས་པའི་ནང་དུའང་དེ་འདྲ་ཡོད། དེ་དག་དངོས་སུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པས་རང་ལ་ཉམས་མྱོང་མ་བྱུང་བ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ་དེ་ལྟར་མེད་ཅེས་འཆད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད།

དེས་ན། བཤད་མ་ཐག་པ་དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་ནང་པའི་གཞུང་ནས་གསུངས་པའི་བསླབ་བྱ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པ་དང་། རིགས་འགའ་ཞིག་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། དེ་གང་འདྲ་ཡིན་སྙམ་པ་རྣམས་ད་ལྟ་དངོས་སུ་ཉམས་མྱོང་བྱུང་ཟིན་པའི་མི་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་དང་། ས་ལམ་བགྲོད་ནས་རྟོགས་པ་བརྙེས་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ནས་བཤད་པ་རྣམས་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་པ་དང་དངོས་ཡོད་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་ཐུབ། གང་གིས་ལན་པ་རེད་སྙམ་ན། ང་ཚོས་ལག་ལེན་དུ་མ་བསྟར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་གཞུང་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་གནས་ཚུལ་རྣམས་མ་མཐོང་བ་རེད། འདིའི་སྐོར་ཞུ་དགོས་པ་མི་འདུག་ཀྱང་། མཐའ་གཞན་དུ་དོགས་པ་རྣམས་སེལ་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ང་ལ་མཚོན་ན་མཚམས་རེར་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ཚེ་ཕན་ཐོགས་འདུག །ཡང་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་ན་གང་འདྲ་ཡིན་སྙམ་ནས་དོགས་པ་ཟ་བ་འདི་རྣམ་རྟོག་མང་དྲགས་པ་མིན་ནམ་སྙམ་སྟེ་དེ་འདྲ་ཞིག་རེད། ཁྱེད་ཅག་རིགས་འགའ་ཞིག་གིས་དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཕན་སྲིད་སྙམ་ནས་ཞོར་འཕྲོས་སུ་བཤད་པ་ཡིན། མདོར་ན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཉམས་ལེན་མ་བྱས་པར་ལྷོད་གཡེངས་སུ་བཏང་ན། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས། ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་མ་དྲན་ཉི་ཤུ་ཐལ། །བྱེད་དོ་བྱེད་དོའི་ངང་ལ་ཉི་ཤུ་ཐལ། །མ་བྱུང་མ་བྱུང་ཟེར་ཞིང་བཅུ་ལྷག་ཐལ། །མི་ཚེ་སྟོང་པར་ཟད་པའི་རྣམ་ཐར་ཡིན། །ཞེས་བདེན་གཏམ་དེ་ཉིད་གསལ་བའི་མེ་ལོང་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ལྟ་བུ་ལོ་དྲུག་ཅུར་སླེབས་པའི་མི་ཞིག་ལ་མཚོན་ན་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་གྱུར་ཡོད། དཔེ་ཆར་བལྟ་སྙམ་ཡང་ལྟ་ལོང་མེད་པ་དང་། ཉམས་ལེན་བྱེད་སྙམ་ཡང་བྱེད་ལོང་མེད་པ། ཐ་ན་མཚམས་ཤིག་ལ་འདུག་སྙམ་ཡང་བདུན་ཕྲག་གཅིག་གཉིས་ཙམ་ལས་ལོང་མེད་པ་ལྟ་བུའི་སྒོ་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་རེད། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ང་ལ་སེམས་གསོ་གཏོང་བྱེད་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་གནང་སྟངས་འདི་ཡིན། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཐོག་མར་རི་ཁྲོད་དུ་བྱ་བྲལ་བྱས་ནས་བཞུགས། ཕྱིས་སུ་ལྷ་དང་བླ་མས་ལུང་བསྟན་ལྟར་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ཕྱག་འདེབས་པའི་སྐབས་སུ་ཨར་ལས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་འཛུགས་སྐྲུན་མཐའ་དག་གི་ཐུགས་འགན་བཞེས་རྒྱུ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དཔེ་ཁྲིད་གནང་རྒྱུ་སོགས་མཛད་པ་ཆུ་གཉེར་ལྟ་བུ་ཡོད་པ་རྣམས་ལྕོགས་པར་མཛད་གནང་བ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་སྐབས་ཤིག་ལ་སློབ་གཉེར་བ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་དཔེ་ཆ་ལ་འབད་བརྩོན་ཡག་པོ་མི་བྱེད་པར་བྱ་བྲལ་ལ་འགྲོ་བའི་སྐོར་ཞུས་པ་ན། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཅུང་སྐུ་རླུང་བཞེངས་ནས། ང་སྔར་བྱ་བྲལ་ལ་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཉམས་ལེན་ཡག་པོ་བྱས་ཡོད་པས་དེ་མུར་གནས་ཐུབ་ཡོད་ན་ད་མཚམས་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་གང་འཚམ་ཐོབ་ཡོད་མཆིའང་། ངས་ཁྱེད་ཅག་གི་ཆེད་དུ་དེ་དག་བློས་བཏང་ནས་དགོན་པ་བཞེངས་པ་དང་དཔེ་ཁྲིད་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་དང་། ཡང་མྱ་ངན་ལས་འདའ་ཁར། པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ་སོགས་ཀྱིས་ཁྱེད་སྔོན་གྱི་མཚན་མའམ་ལུང་བསྟན་བཞིན་དག་ཞིང་དུ་ཕེབས་རྒྱུ་རེད་ཅེས་པའི་བགྲོས་ཤིག་གི་སྐབས། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་ཀྱིས། ང་དག་ཞིང་དུ་སྐྱེ་བའི་རེ་བ་མེད། མུ་མཐུད་ནས་མ་དག་པའི་ཞིང་རྣམས་སུ་སྐྱེས་ནས་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་འགྲུབ་པ་ཞིག་བྱུང་ན་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་འདུག །རྣམ་ཐར་དེ་བཀླགས་པའི་སྐབས་ངའི་སེམས་ལ་བྱ་བྲལ་བྱས་ནས་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་མ་སོང་ཡང་། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་སྐབས་འདིར་ཡང་རང་ཡུལ་དང་བྲལ་ནས་མི་ཡུལ་ལ་འཁྱམས་པ་རྣམས་དང་། རང་ཡུལ་ལའང་དཀའ་ངལ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྲད་པའི་སྐབས་སུ་ངས་སྐྱོ་རོགས་ལྟ་བུ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་ཅག་གིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་ཡིད་ཆེས་དང་བློ་གཏད་བཅོལ་བ་དང་། ལྷག་པར་གཞིས་བཞུགས་རྒྱ་ཆེའི་མི་མང་གིས་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཡོད་སྙམ་པའི་སྤོབས་པ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་པས་ངས་དམིགས་བསལ་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་ནའང་སྐྱོ་རོགས་ལྟ་བུ་བྱས་པ་འདིས་ཕན་ཐོགས་ཡོང་བཞིན་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་ཚེ་སྲོག་འཚོ་བའི་སྙིང་པོ་གཞན་ཕན་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་གཞན་ལ་ཕྲན་བུའི་སྐྱོ་རོགས་ཤིག་བྱུང་ནའང་ཕན་ཐོགས་པ་ཡིན་སྙམ་པ་བཅས་རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ཞིག་གིས་ཆོག་ཤེས་ལྟ་བུའི་ཐོག་གནས་ཡོད་པ་ལས་སྡུག་ས་ནས་བཤད་ན་ལོ་དྲུག་ཅུར་སོན་པའི་མི་ཞིག་གི་མི་ཚེ་སྟོང་ཟད་དུ་ཕྱིན་པ་ལྟ་བུ་རེད། ང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གྲངས་དང་སུམ་ཅུ་སོ་གྲངས་ཀྱི་སྐབས་ངས་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱེད་ཨང་སྙམ་པའི་སེམས་ཤུགས་དགའ་རབ་ཡོད་ཀྱང་ད་ཆ་འདི་འདྲ་ཞིག་ལ་སླེབས་ཡོད། དེ་དག་ངས་སྡུག་སྐད་བརྒྱབ་པ་ལྟ་བུར་གོ་སྲིད་ཀྱང་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ཡིན། མདོར་ན། རང་རང་གིས་མ་བྱས་པར་ཡམ་མེ་བ་ཞིག་གི་ངང་ནས་འགྲོ་བ་དེ་ཕུང་ཚབས་ཆེན་པོ་རེད་འདུག །

དེས་ན། སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་སྒྲུབ་པ་ཞེས་པ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ལས་གང་འཚམས་ཤིག་ནས། རང་རང་གིས་འབད་རྩོལ་བྱེད་མི་དགོས་པར་ནམ་ཟླ་དུས་བཞི་འཕོ་འགྱུར་འགྲོ་བ་ལྟར་ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་རང་ཤུགས་ཀྱིས་ཚུར་འོང་བ་ཞིག་ནམ་ཡང་མི་སྲིད། དེ་ཡང་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེའི་མི་རྟག་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། ཚེ་འདི་སྣང་བྱ་བ་ཆུ་གཉེར་འདྲ། །གཅིག་འདས་རྗེས་གཅིག་གིས་མནན་ནས་འོངས། །དེ་སྒྲུབ་ཀྱིན་སྒྲུབ་ཀྱིན་མང་དུ་འགྲོ། །ད་བཙན་ཐབས་སུ་བཅད་ན་མི་ལེགས་སམ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རང་ཉིད་ཀྱིས་འབད་བརྩོན་བྱས་ནས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས་པ་ལས། རང་ཉིད་བག་ཡངས་སུ་བསྡད་ན། ཉིན་ཞིག་ཉམས་ལེན་གྱིས་ཚུར་དེད་འོང་བ་མེད། དེས་ན། རང་གཞན་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ངའི་ངོས་ནས་ལོ་དྲུག་ཅུར་སོན་ཡོད་པ་འདིའི་རིང་ལ་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་གཞན་ལ་ཕན་པ་བྱས་ཡོད། ད་དུང་ཡང་མ་ཤིའི་བར་དུ་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་དེ་བཞིན་བགྱིས་ཏེ། མདོར་ན། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བསྒྲུབ་པ་འདི་སྲོག་འཚོ་བའི་དགོས་དོན་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་གནང་བའི་སྙིང་པོ་དང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་ཡག་ཤོས་ཡིན་པས་དེ་ལྟར་བྱས་ན་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཐུགས་མཉེས་པ་དེས་འོང་། ཀླུ་སྒྲུབ་ཡབ་སྲས་ལ་སོགས་པའང་དེས་ཐུགས་མཉེས་པ་ཞིག་འོང་། དེས་ན། ངས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱེད། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་ཧུར་ཐག་བྱོས་དང་། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་ཞལ་ནས། སངས་མཉམ་པོར་རྒྱ་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ཡོད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡག་པོ་ཡོད། དེ་ལྟ་མིན་པར་ངས་ཁ་ནས་འདྲ་ཆགས་པོ་བཤད་པ་དང་ཁོག་ལ་ཤར་བ་གཉིས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཀྱང་བླ་མའི་མདུན་དུ་ཆོས་པ་ཡིན་ཁུལ་དང་། ཕར་ལོག་པ་དང་ར་ལང་ཆ་ལང་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན། བླ་མས་སློབ་མ་མགོ་བསྐོར་བ་དང་། སློབ་མས་བླ་མ་མགོ་བསྐོར་བ་ཡིན་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ལ་ཡག་པོ་གཏན་ནས་ཡོང་རྒྱུ་མེད། དེས་ན། ང་ཚོས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་པར་མ་ཟད་འབད་རྩོལ་བྱེད་སྟངས་ཤེས་དགོས། དེ་ཡང་གླེན་པའི་ཨུ་ཚུགས་མ་ཡིན་པར་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ནང་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། ཁྱེད་མཁྱེན་སྙམ་པའི་དད་པ་ལྟ་བུས་མི་འགྲིག །དཔེར་ན། སིམ་ལར་གནས་སྡོད་ཨ་མ་རྒན་མོ་ཞིག་ཡོད། མོ་ང་སར་ཡོང་རེས་བཞིན་ང་དམྱལ་བར་མ་གཏོང་ཞེས་དམྱལ་བར་གཏོང་དང་མི་གཏོང་ང་ལ་དབང་ཆ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་བྱེད་པ་ལ། ངས་ཀྱང་རྩེད་མོ་དང་སྦྲགས་ནས་དམྱལ་བར་མི་གཏོང་ཨཱ་ཞེས་བཤད་མྱོང་། ང་དགའ་ན་དམྱལ་བར་མི་གཏོང་བ་དང་། ང་མ་དགའ་ན་དམྱལ་བར་གཏོང་ཆོག་ཆོག་ལྟ་བུ་དེ་ལྟ་མིན། ནང་ཆོས་དེ་འདྲ་མ་རེད། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དམྱལ་བར་མི་གཏོང་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ན་ང་ཚོ་སྔར་ནས་སངས་རྒྱས་སུ་བཅུག་ཟིན་ནའང་ང་ཚོའི་གནས་སྟངས་འདི་རེད། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ནང་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པར་དད་པ་ཁོ་ན་དང་། གཏི་ཐུག་གི་ཆོས་བྱེད་སྟངས་ཀྱིས་མི་འགྲིགས་པར་ནང་ཆོས་ཤེས་དགོས་པ་དང་དེ་ལ་ཐོས་དགོས། དེས་ན། ཐོས་པར་བྱ་བའི་གཞུང་ནི། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལེགས་བཤད་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་འགྲེལ་བཤད་མཛད་པའི་ཐོག་ནས་བཤད་ལུང་འབུལ་བ་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་པས་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་པར་ཞུ།

གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི། ག སེམས་ཙམ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྨྲ་བ་དབུ་མ་པའི་ལུགས་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་མི་བཟོད་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་སོགས་ཀྱི་གཟུང་བ་མེད་པ་ལ་རྣམ་ཤེས་ལས་ཐ་དད་པའི་ཞེས་གཟུགས་སོགས་མེད་པར་མ་གསུངས་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་ཐ་དད་པའི་གཟུང་བ་མེད་པ་ཞེས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྨོས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་འདི་ཉིད་དེ་སྣང་བཞིན་པའི་གཟུགས་སོགས་འདི་ག་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར། མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་བསྙོན་མེད་དུ་ཡོད་པས་ན་དེ་ལས་ལོགས་སུ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་མེད་ལ་རྩོད་པ་མིང་ལ་རྩོད་པའོ་ཞེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། གྲུབ་མཐའ་གཉིས་ཀའི་དཀའ་གནས་ཆེན་པོར་སྣང་བས། དབུ་མའི་ཚུལ་དཀའ་བར་མ་ཟད་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་འདི་ལ་ཡང༌། ཕྱི་རོལ་བཀག་ན་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་མེད་པར་འགྲོ་ཞིང༌། གཟུགས་སོགས་བཞག་ན་ཕྱི་རོལ་ཡང་བཞག་དགོས་པར་མཐོང་བར་འདུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་ཀྱིས་སྟོང་པ་འདི་དག་དཀའ་མོད་ཀྱང་མངས་པས་འཇིགས་ནས་མ་བྲིས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་གསུང་རབ་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞག་པ་ནི་སྔར་བཤད་པ་འདི་ཡིན་པར་གྲགས་པ་ཞེས་གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དེ་གསུང་རབ་ནས་བཤད་པའི་ས་དྲུག་པ་བས་ཆོས་ཉིད་མངོན་དུ་གྱུར་བར་བཤད་པ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་པ་འདི་ནི་ཞེས་པ་ནས། ཐག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྟེ་ཐག་པའི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྲུལ་དུ་འཁྲུལ་བ་ནི་ཐག་པ་མེད་པའི་གཞིར་མི་སྐྱེ་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་གདོན་མི་ཟ་བར་ཕྱི་རོལ་ཏུ་འཁྲུལ་བའི་རྟོག་པའི་རྒྱུ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་མ་དག་གཞན་དབང་ཁས་བླང་དགོས་ཏེ། ཞེས་དངོས་སྨྲ་བ་ལྟ་བུ་བདེན་གྲུབ་ཁས་ལེན་པ་གཞིར་བཞག་གི་ངོས་ནས་སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ཁས་མ་བླངས་ན་འཁོར་འདས་ཀྱི་གཞི་སྟོར་བ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཏེ། སྣང་གཞི་དེ་ཉིད་ཀུན་བྱང་གི་འཆིང་གྲོལ་གཉིས་ཀའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དབུ་སེམས་གང་གི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟ་28སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྣང་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཞུགས་པའི་བདེན་ཞེན་ཕྲ་རགས་གང་གི་ཡང་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བས་ངལ་བ་འབྲས་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ཨ་འཐས་ཀྱིས་ཞེན་ཆགས་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དེ་ཉིད་བདག་ཏུ་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་གཏན་ལ་ཕབ་ན། ཡུལ་དེ་ལ་ཆགས་པའི་ཞེན་ཆགས་ལ་གནོད་ཐུབ་པ་ལས། གང་ཞེན་ཆགས་སྐྱེ་སའི་ཡུལ་དེ་ལས་ཟུར་དུ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་དོན་ཞིག་གི་སྟེང་དུ་བདག་མེད་གཏན་ལ་ཕབ་ནའང་དེ་ཙམ་གྱིས་དགོས་པ་ཆེན་པོ་མེད་ཅེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བའི་གཞན་དབང་གང་ལ་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་སྣང་བ་བཞིན་དུ། ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་གྱི་ཀུན་བཏགས་གང་མེད་པ་དེ་ནི། སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་དེ་དགག་བྱ་ཀུན་བརྟགས་དེས་སྟོང་པར་ཏེ་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་ཏུ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་ལ། དེ་ལྟར་སྟོང་གཞི་གཞན་དབང་དང་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་གང་ཞིག་འདིར་ལྷག་མར་ལུས་པར་གྱུར་པ་དེ། འདི་ན་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་དབང་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན་ཏེ་དེ་ནི་རྒྱུའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་པར་རང་གི་བག་ཆགས་ཁོ་ན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་ལ། ངོ་བོའི་ཁྱད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་དང་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདིའི་ལུགས་ཀྱི་དོན་དམ་པར་སྒྲ་རྟོག་གི་སྤྲོས་པ་ཀུན་ཏེ་ཞེས་པ་ནས། བརྟག་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུའམ་གཞི་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་དངོས་པོའི་ཁོངས་སུ་འདུ་བས་དེ་ནི་ཁྱད་པར་གསུམ་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་འདི་ངེས་པ་འོག་ཏུ་གལ་ཆེའོ། །ཞེས་འོག་ཏུ་སེམས་ཙམ་པས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁས་ལེན་པ་གཞིར་བཞག་གི་སྟེང་ནས་དེའི་འདོད་པ་འགོག་པ་ན། དབུ་མ་པས་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་རེ་འགའ་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་དང་འབྲེལ་ནས་འགོག་དགོས་པ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དགག་པ་རྒྱས་པར་བརྗོད་པ་དང༌། དེ་ལྟར་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེ་དགག །བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དགག །དེ་ལྟར་བཀག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་གཉིས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་དགག་པ། སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་དཔེ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་སད་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པ། རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་འགྲུབ་པའོ། །

28 གཙང་པར་དུ་དེ་ལྟ་ཞེས་གསལ་བ་ནི་མ་དག་པ་ཡིན་གསུངས། (པར་མ་གཞན་རྣམས་སུ་ཡང་དེ་ལྟ་ཞེས་གསལ་ཡང་། རྗེ་གུང་ཐང་པས་དྲང་ངེས་དཀའ་འགྲེལ་དུ་འདིའི་ལུང་དྲངས་པར་ད་ལྟ་ཞེས་གསལ།)

ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དཔེ་དགག་པ།

དང་པོ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མི་འགྲུབ་པ་ནི། ཙ ཕྱི་རོལ་མེད་སེམས་དཔེ་ནི་གང་དུ་ཡོད། །རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཞེ་ན་དེ་བསམ་བྱ། །གང་ཚེ་ང་ལ་རྨི་ལམ་ན་ཡང་སེམས། །ཡོད་མིན་དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱི་དཔེ་ཡོད་མིན། །གལ་ཏེ་སད་ཚེ་རྨི་ལམ་དྲན་ལས་ཡིད། །ཡོད་ན་ཕྱི་རོལ་ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ངས་མཐོང་སྙམ་དྲན་པ། །དེ་འདྲ་ཕྱི་རོལ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་སེམས་ཙམ་པས་ཕྱི་དོན་མེད། ནང་སེམས་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་པ་དེའི་དཔེ་གང་དུ་ཡོད་ཅེ་ན། རྨི་ལམ་ཇི་བཞིན་ཞེ་ན། དེ་ལ་བསམ་པས་བརྟག་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་དབུ་མ་པ་ངའི་ལུགས་ལ་སད་དུས་སུ་མ་ཟད་རྨི་ལམ་ན་ཡང་ཡུལ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་བཞིན་སེམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་པས་ཁྱོད་ཀྱིས་བཀོད་པའི་དཔེ་དེ་རྒོལ་ཕྱི་རྒོལ་གཉིས་ཀར་ཐུན་མོང་དུ་གྲུབ་པའི་དཔེ་མིན་ཏེ། གལ་ཏེ་སད་པའི་ཚེ་རྨི་ལམ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པ་ལས་རྨི་ལམ་གྱི་ཡིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན། ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་དྲན་པ་ཡོད་པས་དེ་བཞིན་དུ་འགྱུར། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་སད་དུས་སུ་རྨི་ལམ་གྱི་དུས་སུ་ངས་འདི་ལྟ་བུ་རྨིས། ངས་འདི་ལྟ་བུ་མཐོང་སྙམ་པའི་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དྲན་པའི་ཡིད་ཡོད་པ་བཞིན་དུ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཡུལ་ལའང་དེ་ལྟར་ཡོད།

ར གདགས་པར་ཡོད་པའི་དངོས་པོའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་ལས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་གསུམ་པོ་ལས་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཡང་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱའོ། །

ག སེམས་ཙམ་པ་ཁྱེད་ཕྱི་རོལ་མེད་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཡོད་པར་འདོད་ན། ཞེས་པ་ནས། བློ་ཡང་མེད་ཅེས་པའི་འགྲེལ་པར་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཡང་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་གསལ་བར་གསུངས་ཤིང༌། ཞེས་དེའི་འགྲེལ་པའི་སྐབས་སུ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་དགག་བྱའི་ཁྱད་པར་སྦྱར་ནས་གསལ་བར་གསུངས་འདུག་པ་དྲན་དགོས་ཞེས་གསུངས། གཞན་ཡང་རྩ་འགྲེལ་གཉིས་སུ་འདི་འདྲའི་རིགས་འགོག་པའི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། དཔེར་ན་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ན་དེ་སྣང་བའི་མིག་ཤེས་ཀྱིས་བྱད་བཞིན་ཚོར་བའམ་མྱོང་བ་བཞིན་མིན་ཀྱང༌། གཟུགས་བརྙན་ལ་ལྟོས་པའི་ཡུལ་མྱོང་ཡོད་པ་བཞིན་དུ། རྨི་ལམ་གྱི་ཚེ་ཡང་གླང་པོ་ཆེ་མྱོང་བའི་ཡུལ་མྱོང་མེད་ཀྱང༌། ཞེས་ཡུལ་མྱོང་ནི། དཔེར་ན། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡུལ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་ཤར་བ་ལ་དམིགས་ནས་དེའི་རྣམ་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལ་དམིགས་མྱོང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད། དེར་སྣང་བའི་ཡུལ་མྱོང་ཡོད་པས་ཡུལ་དྲན་ཟེར་ཡང་ཡུལ་དེ་མྱོང་བ་དྲན་པའོ། །དམིགས་མྱོང་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ནི་སྐབས་འགའ་ཞིག་མ་གཏོགས་པ་འདི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ལ་དམིགས་པ་དང་མྱོང་བ་སོ་སོར་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་དེས་དམིགས་པ་ཙམ་ལ་མྱོང་བའི་ཐ་སྙད་སྦྱར་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དམིགས་པ་དང་མྱོང་བ་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ནི། དཔེར་ན། དབང་ཤེས་འཁོར་གྱི་ཚོར་བས་བདེ་སྡུག་མྱོང་ཞེས་པ་དམིགས་པར་བྱས་ནས་མྱོང་བ་མིན་པར། དེའི་ངོ་བོར་སྐྱེས་ནས་མྱོང་བ་ལ་དམིགས་མྱོང་སོ་སོར་འབྱེད་པ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་འཇོག་པར་མི་ནུས་ཏེ། དངོས་ཀྱི་དཔེ་ཡང་མི་སྲིད་ལ་སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་ཡོད་པར་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུ་ལ་དངོས་ཀྱི་དཔེ་མེད་ཀྱང༌། ཞེས་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་ཡོད་དེ་ཞེས་མི་སྒྲུབ་པར་རིག་པ་སྔ་མ་སྔོན་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། ད་ལྟའི་རིག་པ་བཞིན། ཞེས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྦྱོར་བའི་འགོད་ཚུལ་གཞན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ལྟ་བུའི་དཔེ་ཡང་འདི་ལ་མེད་པས། སེམས་ཙམ་པ་འགོག་པ་ནི་རིགས་པ་ཤིན་ཏུ་སྟོབས་ཆེ་བར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་སད་དུས་སུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པ་མི་འགྲུབ་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་གཉིད་ནང་མིག་བློ་མི་སྲིད་པས། །ཡོད་མིན་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད། །དེ་ཡི་རྣམ་པ་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན། །རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་འདིར་འདོད་ན། །ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཕྱི་ཡུལ་རྨི་ལམ་དུ། །མ་སྐྱེས་དེ་བཞིན་ཡིད་ཀྱང་སྐྱེས་མ་ཡིན། །མིག་དང་མིག་གི་ཡུལ་དང་དེས་སྐྱེད་སེམས། །གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན། །རྣ་སོགས་ལྷག་མ་གསུམ་པོའང་སྐྱེ་བ་མེད། །ཅེས་གལ་ཏེ་གཉིད་ལོག་པའི་གནས་སྐབས་སུ་མིག་བློ་མི་སྲིད་པས་ན་མིག་གི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱིས་གཟུང་བར་བྱ་བའི་གཟུགས་དེ། དེའི་ཚེ་ཡོད་པ་མིན་པར་དེའི་ཚེ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཁོ་ན་ཡོད་པས་ཤེས་པ་དེའི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཤར་བ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་ཉིད་དུ་ཞེན་པ་འབྱུང་བ་དང་། རྨི་ལམ་དུ་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་སྐབས་འདིར་འདོད་ཅེ་ན། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་རྨི་ལམ་དུ་མ་སྐྱེས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་པ་དང་། རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་མིག་དང་། མིག་གི་ཡུལ་གཟུགས་མེད་པ་བཞིན་དུ་དེས་བསྐྱེད་པའི་མིག་ཤེས་ཀྱང་མེད་པས། རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་མིག་སོགས་སུ་སྣང་ཡང་དེ་དག་གིས་སྟོང་པས་ན་རྫུན་པ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྣ་བ་སོགས་ལྷག་མ་གསུམ་པོའང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པས་རྫུན་པ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་ན་དེ་གཟུང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན། རྨི་ལམ་ན་མིག་ཤེས་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་མི་རིགས་སོ། །ཞེས་པ་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་འབྱེད་ཀྱི་བཞེད་པ་བཀོད་པ་སྟེ། གང་ཞིག་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་དུ་གཏོགས་པའི་གཟུགས་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་གཟུང་བར་བྱ་བ་ཞིག་ཐ་སྙད་དུ་རང་མཚན་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ན་རྨི་ལམ་ན་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་དེ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་ཡུལ་མེད་པར་འགར་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དེ། རྨི་ལམ་ན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་སེམས་ཙམ་པ་དགག་པའི་སྐབས་སུ། ཅི་སྟེ་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཁས་ལེན་ན་ནི། དེའི་ཚེ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ངོ་བོས་གྲུབ་པར་བཞེད་ན་ནི་དེ་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པའི་དོན་ཅན་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དཔེ་ལས་བྱུང་བ་དངོས་ཀྱི་དོན་བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་དུ་བསྟན་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག གལ་ཏེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་ན། ཞེས་པ་ནས། ཡིད་ཀྱི་གསུམ་ནི་རྨི་ལམ་ན་ཡོད་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་བཞིན་དུ་དེར་སྣང་བས་རྫུན་པའོ། །ཞེས་རྨི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་དབང་པོའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་འགག་པར་གསུངས། ཚན་རིག་པས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ན་ལུས་ཤེས་ཀྱི་རིགས་འགའ་ཞིག་འགགས་ཀྱང་ལུས་ཀྱི་ཆ་ཤས་འགའ་ཞིག་ཏུ་ཤེས་པ་ཡོད་པའི་སྐོར་འཆད་མཁན་འདུག །འདིའི་སྐོར་དབྱེ་འབྱེད་གང་འདྲ་བྱེད་དགོས་བརྟག་དཔྱད་བྱེད་དགོས། ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་ཡང་ཡང་བྱས་ནས་ངེས་པ་ཐོབ་སྟེ་ར་འཕྲོད་པ་བྱུང་ན་ཁས་ལེན་པ་རེད། ཚན་རིག་པས་མ་རྙེད་པ་དེ་མེད་པར་རྙེད་པ་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། ཁོང་ཚོས་མ་རྙེད་ནས་བློར་མ་ཤར་བ་ལས་མེད་པར་བློར་ཤར་བ་མིན་པས་དབྱེ་བ་འབྱེད་ཐུབ་པ་དགོས། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཁོང་ཚོས་ཡོད་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཡུན་རིང་པོར་བརྟག་དཔྱད་ཡང་ཡང་བྱས་ནས་ཐག་བཅད་པ་ཡིན་པས། ང་ཚོའི་གཞུང་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་ན་ཞིབ་འཇུག་ནན་ཏན་གྱི་སྒོ་ནས་བརྡར་ཤ་གཅོད་དགོས། དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་དབང་ཤེས་ཡོད་པ་སློབ་དཔོན་འདིའི་ལུགས་སུ་བྱས་ནས་དེ་ལ་དགག་པ་བྱེད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་གཟུགས་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་སྒོམ་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལྟ་བུ། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་སུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ངོར་ཤར་བའི་གཟུགས་དེ་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང་། དེ་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོར་གྱུར་པའི་སྐབས་སུ་སྟེ། དཔེར་ན། ཟད་པར་གྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་དང་དེའི་བྱ་བ་དངོས་སུ་བྱེད་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་ལ་དབང་འབྱོར་བས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུགས་ཞེས་བརྗོད་པ་དང་། དེ་ཡང་དེའི་གཟུགས་ལྔ་སྟེ་བསྡུས་པ་ལས་གྱུར་པའི་གཟུགས་དང་། མངོན་པར་སྐབས་ཡོད་པའི་གཟུགས་དང་། ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ལས་བྱུང་བའི་གཟུགས་དང་། ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་དང་། དབང་འབྱོར་བའི་གཟུགས་ལས་ཀུན་བཏགས་པའི་གཟུགས་ཡིན་ནོ། །འདིས་ནི་འདི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཞིག་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་རྨི་ལམ་གྱི་དཔེས་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་རྫུན་པར་འགྲུབ་པ་ནི། ཙ རྨི་ལམ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་སད་འདིར་ཡང༌། །དངོས་རྣམས་བརྫུན་ཡིན་སེམས་དེ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྤྱོད་ཡུལ་མེད་ཅིང་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད། །འདི་ན་ཇི་ལྟར་སད་བཞིན་ཇི་སྲིད་དུ། །མ་སད་དེ་སྲིད་དེ་ལ་གསུམ་པོ་ཡོད། །སད་པར་གྱུར་ན་གསུམ་ཆར་ཡོད་མིན་ལྟར། །གཏི་མུག་གཉིད་སད་ལས་དེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་རྨི་ལམ་གྱི་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་རྫུན་པ་ཡིན་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་སད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་སྣང་བ་ལྟར་མ་གྲུབ་པའི་རྫུན་པ་ཡིན་པས་ན་སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་པ་བཞིན་དབང་པོ་རྣམས་ཀྱང་མེད་ཅིང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཇི་ལྟར་གཏི་མུག་གི་གཉིད་ལས་མ་སད་པ་དེའི་ངོར་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཐ་མལ་པའི་གཉིད་སད་པར་གྱུར་པའི་དུས་ན་གསུམ་པོ་ཡོད་པ་མིན་པ་ལྟར། གཏི་མུག་གི་གཉིད་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སད་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གཏན་དུ་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་དུ་མཛད་པས། དེ་ཐམས་ཅད་མ་གཟིགས་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དེ་ཐམས་ཅད་གཟིགས་པ་མེད་ཅེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་གསུམ་ཅར་ཡང་མི་བདེན་པ་དེའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་མ་གྲུབ་པ་ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་པའི་གཉིད་མ་ལུས་པར་དྲུངས་ཕྱུང་བ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་ཡང་སྒྲ་མཚམས་འདིར་ཡོད་པ་བཞིན་འགྲེལ་ན་སློབ་པའི་མཉམ་གཞག་གི་གནས་སྐབས་སུ་མ་ཟད་ཅེས་འགྲེལ་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་སྙམ། གསུམ་ཆར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ན་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་སུ་སྣང་བ་གསུམ་ཆར་ཡང་མི་བདེན་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། གསུམ་ཆར་ཡང་29ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་དོ། །གཏི་མུག་གཉིད་སད་ཅེས་པ་སྣང་བ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་བཅོམ་པའི་མཉམ་གཞག་དེ་ལས་སླར་ལྡང་བ་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཆོས་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་ཡང་སྒྲ་མེད་ན་བདེ་བ་ལྟ་བུ་དང་། གསུམ་ཆར་ཡང་ཞེས་པའང་མ་འགྲིག་པ་མི་འདུག །དེ་ཡང་ཇི་ལྟ་བ་གཟིགས་པའི་ངོར་ནི་གསུམ་པོ་མི་སྣང་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་སྣང་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ལ་སྣང་ནས་མཁྱེན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གང་ཟག་དེ་ལ་སྣང་བ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པར་སྣང་བ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་ངོས་ནས་མི་སྣང་། ཞེས་དག་པ་རབ་འབྱམས་འབའ་ཞིག་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན།

གཉིས་པ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་དཔེ་དགག་པ་ནི། ཙ དབང་པོ་རབ་རིབ་བཅས་པ་བློ་གང་གིས། །རབ་རིབ་མཐུ་ལས་སྐྲ་རྣམས་གང་མཐོང་བ། །དེ་བློ་ལ་ལྟོས་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། །དོན་གསལ་མཐོང་ལ་གཉིས་ཀའང་བརྫུན་པ་ཡིན། །གལ་ཏེ་ཤེས་བྱ་མེད་པར་བློ་ཡོད་ན། །སྐྲ་དེའི་ཡུལ་དང་མིག་ནི་རྗེས་འབྲེལ་བའི། །རབ་རིབ་མེད་ལའང་སྐྲ་ཤད་བློར་འགྱུར་ན། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་དེ་ཕྱིར་དེ་ཡོད་མིན། །ཞེས་མིག་གི་དབང་པོ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་དང་བཅས་པའི་བློ་གང་གིས་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བ་ན། སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་མིག་གི་ཤེས་པས་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལྟར་དོན་ལ་མེད་ཀྱང་བློ་དེ་ལ་བལྟོས་ནས་དེ་བདེན་པ་དང་། སྐྲ་ཤད་སོགས་སྣང་བའི་ཡུལ་དེའང་བདེན་པར་སྣང་བས་ན་གཉིས་ཆར་བདེན་པ་སྟེ། རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པ་མེད་པས་དོན་གསལ་བར་མཐོང་བ་ལ་ནི་དེ་གཉིས་ཀ་རྫུན་པ་ཡིན་པ་དང་། གལ་ཏེ་རབ་རིབ་ཅན་ལ་ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་མེད་པར་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་ཡུལ་དང་མིག་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས། སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་གནས་སུ་རབ་རིབ་མེད་པ་གཞན་གྱིས་སྐྲ་ཤད་མཐོང་དགོས་པ་ལ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར འོ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ནི་མི་རིགས་སོ། །

ག འོ་ན་རབ་རིབ་ཅན་གྱིས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །

གཉིས་པ་བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དགག་པ་ལ་གསུམ། བག་ཆགས་སྨིན་མ་སྨིན་ཉིད་ལས་དོན་སྣང་གི་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བ་དང་མི་སྐྱེ་བ་དགག་པ། སླར་ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དགག་པ། སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་བཀག་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

29 རང་འགྲེལ་དུ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་རྣམས་ལ་ཡང་གསུམ་ཆར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས། ཞེས་རྣམས་ལ་ཡང་ཞེས་པའི་ཡང་སྒྲ་འདི་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ལྟར། གསུམ་ཆར་ཞེས་པའི་མཚམས་སུ་དགོས་པ་ཡིན་ནམ་གསུངས།

བག་ཆགས་ཀྱི་ནུས་པ་ལས་དོན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་དོན་དགག་པ།

དང་པོ་གཞན་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་མཐོང་བ་དག་ལ་བློ་ནུས་ནི། །སྨིན་མེད་དེ་ཕྱིར་དེ་ལ་བློ་མི་འགྱུར། །ཤེས་བྱ་ཡོད་དངོས་བྲལ་བས་མིན་ཞེ་ན། །ཞེས་སྐྱོན་སྤོང་ལྟ་བུར། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་རབ་རིབ་མེད་པར་ཡུལ་མཐོང་བ་དག་ལ་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློའི་ནུས་པ་སྟེ། བློའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་མེད་པས་རབ་རིབ་མེད་པ་ལའང་སྐྲ་ཤད་མཐོང་བའི་བློ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་གྱི། ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བའི་བློ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ཞེ་ན་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་གལ་ཏེ་ཡུལ་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན་ནི་འདི་དེ་ལྟར་འགྱུར་བ་ཞིག་གོ །ཞེས་པ་ནས། ཤེས་བྱ་ཡོད་དངོས་བྲལ་བས་མིན་ཞེ་ན། །

ག གལ་ཏེ་སྐྲ་ཤད་དུ་སྣང་བའི་སྐྲ་ཤད་ལྟ་བུའི་ཡུལ་གྱི་ཡོད་པ་ཉིད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། ཤེས་བྱ་སྐྲ་ཤད་དུ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བས་བློ་དེ་མི་སྐྱེ་བ་མིན་ནོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ། ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །མ་འོངས་པའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག །འདས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་ད་ལྟར་བ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ནི། ཙ ནུས་དེ་མེད་པས་འདི་ནི་འགྲུབ་མ་ཡིན། །སྐྱེས་ལ་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །མ་སྐྱེས་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ནུས་ཡོད་མིན། །ཞེས་ཤེས་པ་སྔ་མ་སྔ་མའི་བག་ཆགས་སམ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས། ནུས་པ་སྨིན་མ་སྨིན་ལས་སྐྲ་སྣང་གི་བློ་སྐྱེ་མི་སྐྱེའི་ཁྱད་པར་འདི་འགྲུབ་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་སྟེ་ཤེས་པ་ད་ལྟ་བ་ལ་ནུས་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་སྟེ་མ་འོངས་པའི་ངོ་བོ་ལ་ཡང་ད་ལྟ་མེད་པས་ན་དེ་ལའང་ནུས་པ་དེ་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར ནུས་དེ་མེད་པས་འདི་ནི་འགྲུབ་མ་ཡིན། །ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །30གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འབའ་ཞིག་ཡོད་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། གང་གི་ཚེ་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་དྲུག་པ་འབྲེལ་སྒྲ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་ནུས་པ་དང་ནུས་པ་ཅན་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནུས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུའི་ངོ་བོར་གྱུར་པ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཡང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ཡིན་ན་ནི་ཞེས་ནུས་པའི་རྣམ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་དེ་གཉིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པར་བཤད་ན་རྣམ་ཤེས་ནུས་པའི་དུས་སུ་ཡོད་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཞིང་མྱུ་གུ་སྐྱེས་པ་ན་ཡང་ས་བོན་མི་འཇིག་པར་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ནུས་པ་མི་སྲིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ནུས་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་ལྔ་པ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་སྒྲ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེས་པ་ནུས་པ་ལས་འབྱུང་བར་མི་རིགས་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་སྐྱེས་པ་ལ་ནུས་པ་སྲིད་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག གལ་ཏེ་ནུས་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཅིག་ཡོད་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་རྣམ་ཤེས་ད་ལྟར་བ་ལ་དེའི་རྒྱུའི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་མ་འོངས་པའི་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ནི། ཙ ཁྱད་པར་མེད་པར་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད་མིན། །མོ་གཤམ་བུ་ལའང་དེ་ནི་ཡོད་པར་ཐལ། །གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་བསྙད་འདོད་ན། །ནུས་པ་མེད་པར་འདི་ཡི་འབྱུང་འགྱུར་མེད། །ཕན་ཚུན་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་འགྲུབ་པ་ནི། །གྲུབ་མིན་ཉིད་ཅེས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཞེས་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མེད་པར་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་ཅན་གྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་མིན། དེ་ལྟ་མིན་ན་མོ་གཤམ་བུ་ལའང་ནུས་པ་དེ་ནི་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གལ་ཏེ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་རྣམ་ཤེས་ལ་བསམས་ནས་དེའི་ནུས་པ་ཞེས་བསྙད་པར་འདོད་ན་ནི། ནུས་པ་དེ་ད་ལྟ་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ནམ་ཡང་མེད་པ་ཡིན། དེས་ན། ནུས་པ་དེ་ཉིད་གཏན་མེད་པ་ཡིན་པས་རྣམ་ཤེས་འདིའི་འབྱུང་འགྱུར་ཡང་མེད། ཕན་ཚུན་དོན་ལ་བརྟེན་པའི་ཞེས་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པའམ་བཞག་པ་ཡིན་ན་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཞེས་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

ར མ་སྐྱེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྙིང་ལ་བསམས་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདིའི་སྐྱེ་འགྱུར་གྱི་ནུས་པ་ལ་བསམས་ནས་ནུས་པ་འདི་ཡིན་ཞིང་ནུས་པ་འདི་ལས་མ་འོངས་པའི་རྣམ་ཤེས་འདི་འབྱུང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་དེ་ལྟར་ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་དང་ཁྱད་པར་གྱི་གཞི་ནུས་པའི་དངོས་པོ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ་འཇིག་རྟེན་ན་ཚོས་ནས་འབྲས་ཆན་དུ་གྲུབ་པ་ལས་མ་ཚོས་པར་འབྲས་ཆན་མེད་ཀྱང་འབྱུང་འགྱུར་ལ་བསམས་ནས་འབྲས་ཆན་ཚོས་ཤིག །ཅེས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐུད་པ་རྣམས་འཐག་ཟིན་ནས་རས་ཡུག་གྲུབ་དགོས་ཀྱང་། འབྱུང་འགྱུར་ལ་བསམས་ནས་སྣལ་མ་འདི་ལ་རས་ཡུག་ཐོགས་ཤིག་ཅེས་སྨྲས་ལ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་སོགས་སུ་འགྱུར་རྒྱུ་ཡིན་རུང་འབྱུང་འགྱུར་ལ་བསམས་ནས། མངལ་དུ་འཇུག་པ་གསུམ་དག་སྟེ། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་དང་རང་འབྱུང་གཉིས། །ཞེས་བཤད་དོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་ན་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར། ཕན་ཚུན་དོན་ལ་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་ཡི་ནི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་འབྲས་བུ་ཀུན། །རྒྱུ་ཉིད་དུ་ནི་ཐལ་བར་འགྱུར། །31ཞེས་བཤད་ལ། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་གང་ཞིག་གང་ལ་ལྟོས་ནས་འགྲུབ་པ་དེ་ནི། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་ལྟོས་ནས་ཏེ་ཚུར་ལའང་བལྟོས་ནས་ནི། །ལྟོས་བྱ་གང་ཡིན་དེ་འགྲུབ་ན། །གང་ལ་ལྟོས་ནས་གང་ཞེས་འགྲུབ། །ཅེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན། ཕན་ཚུན་ལ་རག་ལས་པར་གསུངས། འདིའི་དོན་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག རྣམ་ཤེས་མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནུས་པ་ཡོད་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ནུས་པ་ཞེས་སྦྱར་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་ཤེས་མ་འོངས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དོ། །

གསུམ་པ་འདས་པ་ལ་ནུས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་འགགས་པའི་ནུས་སྨིན་ལས་འགྱུར་ན། །གཞན་གྱི་ནུས་པ་ལས་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར། །རྒྱུན་ཅན་རྣམས་དེར་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་ཡོད། །དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་ཀུན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དེར་ནི་རྒྱུན་ཅན་ཐ་དད་ཀྱི། །དེ་དག་ལ་རྒྱུན་ཐ་དད་མེད་དེའི་ཕྱིར། །ཉེས་མེད་ཅེ་ན་འདི་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་ཞིག །ཐ་མི་དད་རྒྱུན་སྐབས་མི་རིགས་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པ་ཉེར་སྦས་ལ་བརྟེན་ཆོས་རྣམས་ནི། །གཞན་ཉིད་ཕྱིར་ན་རྒྱུད་གཅིག་གཏོགས་མིན་ཏེ། །གང་དག་རང་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་སོ་སོ་བ། །དེ་དག་རྒྱུད་གཅིག་གཏོགས་པ་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཞག་ནས་གལ་ཏེ་སྐྱེས་ནས་འགག་བཞིན་པའི་གཞན་གྱི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལས་འབྲས་བུའི་རྣམ་ཤེས་གཞན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། རྒྱུན་ཅན་སྐད་ཅིག་མ་རྣམས་ཀྱང་རིམ་ཅན་དུ་འབྱུང་བ་དེར་ཕན་ཚུན་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་དུ་ཡོད་ན་སྟེ། འབྲེལ་བ་མེད་པའི་ཆོས་གཞན་ལས་སྐྱེ་ན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་ལས་གཞན་པའི་དངོས་པོ་ཀུན་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་དང་། གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་འཇུག་པ་དེར་རྒྱུན་ཅན་རྫས་ཀྱི་སྐད་ཅིག་ཕན་ཚུན་ངོ་བོས་གྲུབ་པའི་ཐ་དད་དེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་བ་དེ་དག་ལ་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་མེད་པར་གཅིག་ཁོ་ན་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་མེད་ཅེས་སྐྱོན་སྤོང་བྱེད་ན་ནི། ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་རྒྱུན་གཅིག་པ་འདི་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཞིག་སྟེ་བསམ་དགོས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ཡང་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་ཐ་མི་དད་པའི་རྒྱུན་གཅིག་པའི་གོ་སྐབས་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དཔེར་ན། བྱམས་པ་དང་ཉེར་སྦས་གཉིས་རྒྱུད་ཐ་དད་པ་སྟེ་རྒྱུད་སོ་སོ་བ་ཡིན་པས་གང་ཟག་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་གང་ཟག་གཅིག་ཤོས་ཀྱི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པ་མི་འཐད་པ་བཞིན། སྔ་ཕྱི་རང་མཚན་གྱིས་སོ་སོར་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་རིགས་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་འདས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག ད་ནི་འདས་པ་ལ་ཡང་ནུས་པ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕར་སྐྱོན་བརྗོད་པ་གཞན་གྱིས་སྐྱོན་སྤོང་མི་ནུས་པར་གསུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་བཞག་ནས་མ་གསུངས་པའི་རྟོག་བཟོ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་གྲུབ་མཐའ་སློད་པའོ། །

གཉིས་པ་སླར་ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་པ་དགག་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་གཞན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། ཙ མིག་བློ་སྐྱེ་བ་རང་ནུས་གང་ཞིག་ལས། །དེ་མ་ཐག་ཏུ་ཀུན་ནས་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང༌། །རང་གི་རྣམ་ཤེས་རྟེན་གྱི་ནུས་དེ་ལ། །
དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མིག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །འདི་ན་དབང་པོ་ལས་བྱུང་རྣམ་པར་རིག །ཕྱི་གཟུང་མེད་པར་རང་གི་ས་བོན་ལས། །སྔོ་སོགས་སྣང་ཉིད་འབྱུང་བར་མ་རྟོགས་ནས། །སྐྱེ་བོས་ཕྱི་རོལ་གཟུང་32བར་སེམས་ཁས་ལེན། །རྨི་ལམ་ན་ནི་གཟུགས་དོན་གཞན་མེད་པར། །རང་ནུས་སྨིན་ལས་དེ་ཡི་རྣམ་ཅན་སེམས། །འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་དེ་བཞིན་སད་ལའང་འདིར། །ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡིད་ནི་ཡོད་ཅེ་ན། །ཞེས་དངོས་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་བཀོད་པ་སྟེ། མིག་གི་དབང་པོས་མིག་བློ་སྐྱེ་བར་རང་གི་ནུས་པའམ་བག་ཆགས་ཀུན་གཞི་ལ་བཞག་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་སྟེ། རྣམ་ཤེས་གཞན་འགགས་པའི་དེ་མ་ཐག་ཏུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་དེའི་དབང་གིས་མིག་བློ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། མིག་ལྟ་བུས་རང་གི་རྣམ་ཤེས་དངོས་སུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྟེན་གྱི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ལས་རྣམ་ཤེས་དེའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཀུན་གཞི་ལ་མིག་དབང་གཟུགས་ཅན་པ་སྣང་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྱུར་པའི་དབང་པོ་གཟུགས་ཅན་མིག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་འདི་ན་བདག་རྐྱེན་དབང་པོ་ལྔ་ལས་བྱུང་བའི་རྣམ་རིག་ལྔ་དང་། དེ་དག་གིས་དམིགས་བྱའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་གཟུང་བ་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་རང་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞིས་བཞག་པ་སྨིན་པ་ལས། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོ་སོགས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་དག་འབྱུང་བ་ལ། དེ་ལྟར་མ་རྟོགས་པར་སྐྱེ་བོས་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བར་སེམས་ཤིང་ཁས་ལེན་པར་བྱེད་པ་ཡིན། དཔེ་ནི། རྨི་ལམ་ན་ནི་རྨི་ལམ་རྨི་བྱེད་ཀྱི་ཤེས་པ་ལས་དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་མེད་པར། རང་གི་ནུས་པའི་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ཙམ་ལས་རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བའི་གཟུགས་སོགས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་སེམས་འབྱུང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། སད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཙམ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན་ཞེས་ཕ་རོལ་པོའི་འདོད་པ་བརྗོད།

ར དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་དང༌། ཞེས་པ་ནས། མིག་ཅེས་བྱ་བར་རྟོགས། །མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བག་ཆགས་གང་ཞིག་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱིས་འཇིག་བཞིན་པ་ན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་བཞག་པ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་སྐད་བསྟན་པ་ཡིན་དང་སླར་ཡང་སེམས་ཙམ་པས་ཞེས་པ་ནས། སད་པའི་སྐབས་ལའང་འདིར་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་པར་ཡིད་ནི་ཡོད་དོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་མིག་མེད་པར་ནི་རྨི་ལམ་དུ། །སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་ཡིད་སེམས་འབྱུང་དེ་ལྟར། །མིག་དབང་མེད་པར་རང་གི་ས་བོན་ནི། །
སྨིན་ལས་ལོང་བ་ལ་འདིར་ཅིས་མི་སྐྱེ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལྟར་རྨི་ལམ་དྲུག་པ་ཡི། །ནུས་པ་སྨིན་ཡོད་སད་པར་མེད་གྱུར་ན། །དྲུག་པའི་ནུས་སྨིན་ཇི་ལྟར་འདིར་མེད་པ། །དེ་ལྟར་རྨི་ཚེ་མེད་ཅེས་ཅིས་མི་རིགས། །ཇི་ལྟར་མིག་མེད་འདི་ཡི་རྒྱུ་མིན་ལྟར། །རྨི་ལམ་དུ་ཡང་གཉིད་ནི་རྒྱུ་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུ་ཡང་དེ་དངོས་མིག །བརྫུན་པའི་ཡུལ་ཅན་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ཁས་བླང༌། །འདི་ཡིས་ལན་ནི་གང་དང་གང་བཏབ་པ། །དེ་དང་དེ་ནི་དམ་བཅའ་མཚུངས་མཐོང་བས། །རྩོད་འདི་སེལ་བྱེད་ཅེས་སྐྱེས་པའི་སྐབས་ནས་མིག་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ལས། དེ་མིན་ཕྱིས་སུ་མིག་ལོང་བར་གྱུར་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན། ཇི་ལྟར་མིག་དབང་མེད་པར་རྨི་ལམ་དུ་སྔོ་སོགས་སྣང་བའི་ཡིད་སེམས་འབྱུང་ན། དེ་ལྟར་མིག་དབང་མེད་པར་རྣམ་ཤེས་རང་གི་ས་བོན་ནམ་བག་ཆགས་སྨིན་པ་ལས་སད་པའི་ལོང་བ་ལའང་མིག་ལྡན་ལྟར་འདིར་ཅིས་མི་སྐྱེ་སྟེ་སྐྱེ་བར་རིགས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལྟར་ན། རྨི་ལམ་ན་སྔོ་སོགས་གསལ་བར་སྣང་བའི་དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ཡོད་ལ། སད་པའི་སྐབས་མེད་པར་གྱུར་པས་མི་མཚུངས་པར་འདོད་ན་ནི། དྲུག་པ་ཡིད་ཀྱི་ཤེས་པ་གཟུགས་སོགས་གསལ་བར་སྣང་བའི་ནུས་པ་སྨིན་པ་ཇི་ལྟ་བུར་སད་པའི་སྐབས་འདིར་ལོང་བ་ལ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་གྱི་ཚེའང་མེད་ཅེས་ཅིས་མི་རིགས། ཇི་ལྟར་མིག་མེད་པ་སད་པའི་ལོང་བར་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་ཡིད་ཀྱི་རྒྱུ་མིན་པ་ལྟར། དེ་ལྟར་རྨི་ལམ་དུའང་གཉིད་ནི་དོན་སྣང་གི་བག་ཆགས་སྨིན་པའི་རྒྱུ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་རྨི་ལམ་དུའང་སད་པའི་སྐབས་ལྟར་ཡུལ་དངོས་པོ་དང་། མིག་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྫུན་པ་ནི་རྫུན་པའི་ཡུལ་ཅན་དང་། རྫུན་པའི་ཡུལ་ཅན་རྨི་ལམ་གྱི་མིག་ཤེས་དེས་ཡུལ་རྟོགས་པའི་རྒྱུར་ཁས་ལེན་པར་རིགས། དེ་ལྟར་དངོས་སྨྲ་བ་འདིས་དབུ་མ་པར་ལན་ནི་གང་དང་གང་བཏབ་པ་དེ་དང་དེ་ནི་བསྒྲུབ་བྱ་མ་གྲུབ་པ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་བས་རྣམ་རིག་ཙམ་དུ་སྨྲ་བའི་རྩོད་པ་འདི་དབུ་མ་པས་སེལ་བར་བྱེད་ནུས་ཞེས་གསུངས་པར་མངོན།

ར ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་མིག་མེད་པར་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །

ག དེ་ནི་མི་རིགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རྟེན་ཙམ་མེད་པ་བཀོད་ན་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ལ་བསམས་ན་ནི་མ་ངེས་པའོ། །

གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་གྱི་ལུགས་བཀག་པ་ལ་ལུང་གི་གནོད་པ་མེད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། །འགར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་མ་བསྟན་ཏོ། །ཞེས་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རང་གི་ལུགས་ལ་གསུང་རབ་འགར་ཡང་དངོས་པོ་སྟེ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་ཡོད་ཅེས་མ་བསྟན་ཏོ་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་བཞིན་དུ་ལུང་གིས་གནོད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཉེས་པ་ཡང་སྲིད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་ནི། འགར་ཡང་དངོས་པོ་ཡོད་ཅེས་མ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་སྐད་དུ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་པ་ཙམ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོའམ་ངོ་བོར་གྲུབ་པ་མེད། །བཏགས་པའི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་དངོས་པོའི་སྟེ་རང་མཚན་གྱི་ངོ་བོར་ནི། །རྟོག་གེ་བ་དག་རྟོག་པར་འགྱུར། །33ཞེས་དང་། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པ་རྟོག་གེ་བ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་བརྟགས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གོང་དུ་གང་ལ་གང་མེད་པ་དེ་ནི་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཅིག་སྟེ་གཞན་དབང་ལ་གཅིག་ཤོས་ཀུན་བརྟགས་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་འདི་བསལ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་ལྟར་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བཀག་པ་ལ་རིགས་པས་མི་གནོད་པར་མ་ཟད། ཅེས་པ་ནས། རཱུ་པ་ཞེས་པ་རང་བཞིན་དང་གཟུགས་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག་པ་ལས་འདིར་གཟུགས་ཅན་ལ་བྱ་སྟེ། གཟུགས་ཅན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཅེས་པ་སྟེ་དོན་ཤེས་གཉིས་ཀ་མེད་ཅེས་གསུངས། རྣམ་རིག་ཅེས་པའི་ཟླ་སྟོབས་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ཀྱི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དངོས་ཞེན་ལ་དེ་འདྲ་བའི་དགག་བྱ་འཛིན་པའི་བློ་འདུག་མི་འདུག་ཀྱང་ཁ་ནང་དུ་ལོག་ལ་རྟོགས་ཤིག །ཅེས་གཞན་སྟོང་ལ་དགག་པ་མཛད་ཅིང་། གཞན་སྟོང་ལ་འཁོར་ལོ་བར་ཐ་སྦྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གཞན་སྟོང་བཤད་ལུགས་གཅིག་དང་། འཁོར་ལོ་བར་མཐའ་མ་སྦྲེལ་བར་གཞན་སྟོང་བཤད་ལུགས་གཅིག་སྟེ་གཞན་སྟོང་དཀར་ནག་གཉིས་ཞེས་གསུང་སྲོལ་འདུག །དེས་ན། དཔལ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་གྲགས་པས། འདི་ལའང་རྗེས་སུ་བརྗོད་པ་ཡོད། །ཅེས་པ་ནས། དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་སྦྱོར་བ་ལ་དེ་གཉིས་རྣམ་གྲངས་པ་དང༌། ཞེས་དོན་དམ་པར་མ་མཆིས་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་མ་མཆིས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་རེད་ཅེས་གསུངས། རང་གི་རྣམ་གཞག་འཇོག་པའི་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་མིང་དུ་བཏགས་པ་ཙམ་གྱིས་བྱེད་པར་གསུངས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། གྲུབ་པའི་མཐར་སྦྱར་བ་འདི་བསལ་བར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་དང་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པ་གཉིས་མི་འགལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཙ རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས། །ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་ས་གཞི་མཐོང་བ་གང༌། །དེར་ཡང་གསུམ་ཆར་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང༌། །ལོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྟན་ཕྱིར་རོ། །ཁྱོད་ཀྱི་དབང་བློའི་ཡུལ་རྣམས་ཇི་ལྟ་བ། །དེ་ལྟར་མི་སྡུག་ཡིད་ཀྱི་ཡང་འགྱུར་ན། །དེ་བཞིན་ཡུལ་དེར་བློ་གཏད་ཅིག་ཤོས་ཀྱིས། །རྟོགས་འགྱུར་དེ་ནི་བརྫུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །རབ་རིབ་དང་ལྡན་དབང་པོ་ཅན་མཚུངས་ལ། །ཆུ་འབབ་ཀླུང་34ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་ཡང༌། །ཞེས་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བླ་མའི་མན་ངག་ལས། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བ་བསྒོམས་ཏེ། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བ་མཐོང་བ་དེར་ཡང་ཡུལ་དབང་རྣམ་ཤེས་གསུམ་ཆར་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། ཀེང་རུས་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡོད་ན་དེའི་སྣང་བའང་བདེན་པར་རམ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ན་ཡིད་བྱེད་དེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་ཡུལ་ཅན་དུ་འགྱུར་བས། དེ་ལ་ལོག་པ་ཞེས་བརྗོད་མི་འོས་པ་ལ་མདོ་ལས་ལོག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་མཐོང་བའི་དབང་པོའི་བློ་སྟེ་མིག་ཤེས་ལྟ་བུས་ཡུལ་རྣམས་གཅིག་གིས་མཐོང་བ་གཞན་གྱིས་མཐོང་བ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་ལྟར་མི་སྡུག་པ་སྒོམ་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས། ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བ་བསྒོམས་པས་ས་གཞི་ཀེང་རུས་ཀྱིས་གང་བར་སྣང་བ་བདེན་པར་ཡོད་ན་གང་ཟག་གཞན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་ཤེས་པ་དེ་རྫུན་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ཞིང་། རབ་རིབ་དང་ལྡན་པའི་དབང་པོ་ཅན་དང་མཚུངས་པའི་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཆུ་འབབ་ཀླུང་ལ་ཡི་དྭགས་རྣག་བློ་བཞིན་ཏེ། ཆུ་ཀླུང་ལ་གང་ཟག་རང་རང་གི་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་སྣང་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡུལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། གཞན་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །

ག གལ་ཏེ་ཕྱི་ཡི་ཡུལ་མེད་པར་གཟུགས་སྒྲ་སོགས་གསལ་བར་སྣང་བའི་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་གོ་བ་དེའི་དོན་ཡིན་པར་བཟུང་ནས་ཚད་མས་གྲུབ་པ་ལ་ཡིད་བརྟན་མེད་དོ་ཞེས་སྨྲ་ན་ནི། སྟེ་རང་གི་ལུགས་ལ་ཚད་མས་གྲུབ་མ་གྲུབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མི་འདོད་ན་ནི། དོན་འདི་ཁོ་བོས་འདི་ལྟར་རྟོགས་སོ་ཞེས་པ་གཅིག་ཀྱང་གཞག་ཏུ་མེད་ཅིང༌། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་གཅིག་ཅེས་ཀྱང་གསུངས་པས་གཞུང་དོན་ཞིབ་ཏུ་མ་དཔྱད་པར་གོ་བ་རགས་པ་རེ་ཤར་བ་ན་དེས་ཚིམ་པའི་ཐག་གཅོད་མ་སྔ་ཞིག །

གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པའི་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཙ མདོར་ན་ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་མེད་དེ་བཞིན། །བློ་ཡང་མེད་ཅེས་དོན་འདི་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་པ་མདོར་ན། ཇི་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཕྱི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ནང་གི་བློ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་དོན་འདི་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས།

ར མདོར་ན། ཇི་ལྟར་ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། མ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་བྱ་མིན། །དེ་མེད་རྣམ་པར་ཤེས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དག །རང་བཞིན་མེད་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས། །35ཞེས་གང་ཡང་མ་ཤེས་པ་ནི་ཤེས་པར་བྱ་བ་མིན་པ་དང་། ཤེས་པར་བྱ་བ་དེ་མེད་ན་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེ་བ་མེད། དེས་ན། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་དག་རང་བཞིན་མེད་པར་མཉམ་པར་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུངས་ཞེས་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་ཤེས་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར། །ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ཡི་དམིགས་པའང་དེ་བཞིན་ཏེ། །ངེས་པར་སྒྱུ་མའི་དངོས་དང་འདྲ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དེའང་སྒྱུ་མ་དང་མཚུངས་པར་ཉི་མའི་གཉེན་གྱིས་གསུངས་ཏེ། དེས་དམིགས་བྱའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ངེས་པར་སྒྱུ་མ་དངོས་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །མདོར་ན། དོན་ཤེས་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མཚུངས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྫས་སུ་སྨྲ་བའི་ཞེས་པ་ནས། གསང་སྔགས་བཟང་པོ་བཏབ་པས་ཚབས་ཆེར་མནན་ཏེ་གཟུང་བར་བྱའོ། །

ག སྔར་རྒྱས་པར་བཤད་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་མདོར་བསྡུ་ན་ཞེས་པ་ནས། བསྟོད་པ་དང་དོན་འདྲ་བས་དོན་ཤེས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པའི་ཁུངས་སོ། །

30 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༦༦ན༥ ཤེས་བྱ་ཡོད་པའི་དངོས་པོ་དང་བྲལ་བ་ནི་ཤེས་བྱ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་གསལ།

31 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཚ་པ། འབྲས་བུར་མེད་པར་རྒྱུ་ལ་ནི། །རྒྱུ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་རྣམས་ཀུན། །འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གསལ།

32 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༧ན རྩ་བར། བཟུང་བར་སེམས་ཁས་ལེན། །ཞེས་དང་།

སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༦༨བ རང་འགྲེལ། གཟུང་བར་སེམས་ཁས་ལེན། །ཞེས་གསལ།

33 ༡ ཞོལ་བཀའ་འགྱུར། འཕྲུལ་དེབ། མདོ། ཅ་པ། སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་ཙམ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད། །བཏགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོ་ཉིད། །རྟོག་གེ་པ་དག་རྟོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། རང་བཞིན་མེད་ཅིང་རྣམ་རིག་མེད། །ཀུན་གཞི་མེད་ཅིང་དངོས་མེད་ན། །བྱིས་པ་ངན་པའི་རྟོག་གེ་བ། །རོ་དང་འདྲ་བས་འདི་དག་བརྟགས། །ཞེས་དང་།

༢ སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་ཤིང་དཔར། མདོ། ཅ་པ། སྲིད་པ་གསུམ་ནི་བཏགས་ཙམ་སྟེ། །ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་དངོས་པོ་མེད། །བཏགས་པ་དངོས་པོའི་ངོ་བོར་ནི། །རྟོག་གེ་པ་དག་རྟོག་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསལ།

34 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༧བ༣ ཆུ་འབབ་རླུང་ལ་ཞེས་གསལ།

35 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། བསྟོད་ཚོགས། པོད། ཀ་པ། ཤེས་པ་མེད་པར་ཤེས་བྱ་ནི། །དེ་མེད་རྣམ་པར་ཤེས་པའང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཤེས་དང་ཤེས་བྱ་དག །རང་དངོས་མེད་ཅེས་ཁྱོད་ཀྱིས་གསུང་། །ཞེས་གསལ།

ཚད་འགོག །

གཉིས་པ་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་དགག་པ་ལ་བཞི། གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་རང་རིག་དགག་པ། སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ། དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིགས་པ། གཞན་དབང་དང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་ནས་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ། དེ་འཐད་པའི་གཞན་གྱི་ལན་དགག་པ། རིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་རིག་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ། གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་གཞན་དབང་གི་སྒྲུབ་བྱེད་དྲིས་ནས་དེ་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་གཟུང་མེད་འཛིན་པ་ཉིད་བྲལ་ཞིང༌། །གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་དངོས་ཡོད་ན། །འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །མ་བཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང༌། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་མྱོང་བར་འགྲུབ་མ་ཡིན། །ཞེས་གལ་ཏེ་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་དེ་ལས་དོན་གཞན་པའི་འཛིན་པའང་མེད། དེ་ལྟར་གཟུང་འཛིན་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པའི་གཞན་དབང་གི་དངོས་པོ་ཡོད་ན། གཞན་དབང་འདིའི་ངོ་བོ་ཡོད་པ་ཚད་མ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། ཤེས་པས་མ་བཟུང་བ་སྟེ། དེ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང་བ་དང་། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་གྲུབ་པའང་མི་འཐད་ཅེས་པ་སྟེ་རང་རིག་མི་འཐད་པར་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས་ཞེས་པ་ནས། རང་གི་བདག་ཉིད་ལ་བྱེད་པར་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་རང་གིས་རང་ཉིད་ལ་བྱེད་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས། འདི་ལྟར་རལ་གྲིའི་སོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་མི་གཅོད་ལ། སོར་མོའི་རྩེ་མོ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཉིད་ལ་མི་རེག་ཅིང༌། ལེགས་པར་བསླབས་པའི་གཡེར་ཞིང་ཞེས་པ་སྤྱང་པོ་དང་གྲུང་པོའི་དོན་ཏེ་ཡང་གཟོར་ཅན་36གྱིས་ཀྱང་རང་གི་ཕྲག་པ་ལ་ཞོན་པར་མི་ནུས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མ་གྲུབ་བོ། །

ག དེ་ལྟར་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་མི་སྲིད་པར་བསྟན་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟ་ནའང་ཤེས་ངོ་དེར་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་ཐ་དད་པའི་སྣང་བ་མེད་པར་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་སེམས་ཙམ་པས་ཤེས་པ་ལ་རང་རིག་དང་གཞན་རིག་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བའི་རང་རིག་སྟོན་པའི་གཞུང་འགོག་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱོགས་སྔ་སློང་སྟངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་སེམས་ཙམ་པས་འདོད་པའི་རང་རིག་གི་དོན་གསུངས། བདེན་གཉིས་ཀྱི་རང་འགྲེལ་ལས་ཀྱང་རང་རིག་འགོག་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པས་ངས་ང་རང་རིག་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གྱི་རང་རིག་བཀག་ཟེར་བ་ནི་བླུན་པོའི་གཏམ་མོ། །

གཉིས་པ་དེ་འཐད་པའི་གཞན་གྱི་ལུགས་དགག་པ་ལ་གཉིས། གཞན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་གཞན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། ར འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཇི་ལྟར་མེ་ནི་སྐྱེས་པ་ཉིད་ན་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་པ་མེས་གཞན་གསལ་བར་མ་ཟད་རང་གསལ་བར་བྱེད་པ་སྟེ་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པར་ཏེ་ཐོག་མར་རང་གསལ་བ་དང་། དེ་ནས་གཞན་གསལ་བ་སྟེ་རིམ་གྱིས་གསལ་བ་མ་ཡིན་པར་ཅིག་ཅར་གསལ་བར་བྱེད་ལ། སྒྲས་ཀྱང་སྟེ་བུམ་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་སྒྲ་ལྟ་བུས་རང་གི་བདག་ཉིད་དང་ཞེས་དེ་ཉིད་ཚིག་ཡིན་པར་མ་ཟད་དེས་དོན་སྟོན་པར་བྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ཉིད་ན་གཉིས་སུ་སྟེ་སྔ་ཕྱི་རིམ་གྱིས་མི་འཇུག་པར་རང་གི་བདག་ཉིད་དང༌། ཞེས་པ་ནས། གཞན་དུ་ན་མཐོང་ངོ་ཞེས་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བའི་དྲན་པས་ཡུལ་དྲན་པ་ཉིད་དང༌། ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་གྱི་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དྲན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་དང་། འདིའོ་སྙམ་དུ་ཡུལ་དྲན་པ་ལྟ་བུ། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུན་ལུགས་མཐའ་དག་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྟེ་ཤེས་པ་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཤེས་པ་སྔ་མའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་ནི་ངས་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་གཉིས་ཀའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་དྲན་པ་དུས་ཕྱིས་འབྱུང་བ་ཡང་འགྲུབ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པ།

ག འདིར་ཁ་ཅིག་གིས་ཏེ་སེམས་ཙམ་པས་མདོ་སྡེ་པའི་ཕྱོགས་ཁས་བླངས་ནས་རང་རིག་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྒྱུད་རེ་རེ་བའོ་ཞེས་གསུངས་པའི་དོན་གཙོ་བོའི་རྣམ་ཤེས་རིགས་མཐུན་ལ་མི་སྦྱར་བར་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་སྦྱར་བའི་གཞུང་གི་དགོངས་པ་ཡང་མ་ཤེས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། ཕལ་ཆེར་རྒྱ་དཔེ་མ་དག་པའི་སྐྱོན་ཡིན་ནམ་འོན་ཀྱང་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་པར་བྱའོ། །
ཡིག་ཆ་འགའ་ཞིག་གི་ནང་དུ་འདིའི་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་མང་པོ་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་ཐུག་པ་མེད་པའི་དང༌། ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པའི་སྐྱོན་སྤང་བའི་ཕྱིར། གདོན་མི་ཟ་བར་རང་རིག་ཁས་བླང་དགོས་སོ། །ཞེས་མདོར་ན། མྱོང་བྱེད་གཞན་ཡོད་ན་ཐུག་མེད་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཤེས་པ་སྐད་ཅིག་ཕྱི་མས་ཡུལ་གཞན་མི་གཅོད་པའི་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་བས་རང་གིས་རང་རིག་བྱེད་ཀྱི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་ཞིག་འོས་མེད་ཀྱིས་ཁས་བླང་དགོས་ཞེས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཕྱིས་སྐྱེས་པ་ལས། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་དབུ་མ་པས་དྲིས་པ་ལ་ལན་འདི་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སྨྲའོ། །

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གསུམ། གཞན་ལུགས་དགག་པ་དངོས། རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ། དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་གཞན་ལུགས་དགག་པ་དངོས་ནི། ཙ གལ་ཏེ་ཕྱི་དུས་དྲན་པ་ལས་འགྲུབ་ན། །མ་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་བརྗོད་པ་ཡི། །མ་གྲུབ་འདི་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །རང་རིག་པ་ནི་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི། །དེ་ལྟའང་དྲན་པའི་དྲན་པ་རིགས་མིན་ཏེ། །
གཞན་ཕྱིར་མ་ཤེས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་བཞིན། །གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འཇོམས། །ཞེས་གལ་ཏེ་རང་མཚན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པ་ལས་དྲན་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་སྔ་མ་རང་རིག་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་ན། རང་རིག་མ་གྲུབ་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྟགས་སུ་བརྗོད་པའི་དྲན་པ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་རང་གི་ལུགས་ལ་མེད་པས་མ་གྲུབ་པ་འདི་ནི་རང་རིག་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མིན་པ་དང་། ཤེས་པས་རང་གི་བདག་ཉིད་རིག་པ་དང་། གཞན་རིག་པར་བྱེད་པ་གྲུབ་ལ་རག་མོད་ཀྱི་སྟེ་གྲུབ་ཏུ་ཆུག་ཀྱང་། དེ་ལྟའང་དུས་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་རིགས་པ་མིན་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་དང་སྔར་གྱི་ཡུལ་མྱོང་གི་ཤེས་པ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མ་ཤེས་པ་སྟེ་སྔར་མ་མྱངས་པས་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པ་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་རང་མཚན་གྱིས་གཞན་ཡིན་པའི་གཏན་ཚིགས་འདིས་ནི་རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་གཏོགས་པ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དག་ཀྱང་འཇོམས་པར་བྱེད་ཅེས་གསུངས།

ར དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་ཞེས་པ་ནས། སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་མིན། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་རྫས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པའི་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དེ་སྐད་དུ་སྨྲ་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་སྟེ་རང་རིག་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་དྲན་པ་ནི་རང་རིག་དེ་མེད་པར་དྲན་པ་མེད་པས། རང་རིག་མ་གྲུབ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཏན་ཚིགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྒྱ་ཆེར་དགག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །

ག གལ་ཏེ་རྫས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕྱིས་ཀྱི་དུས་ཀྱི་དྲན་པ་ལས། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་སྔར་བྱམས་པ་ཉེར་སྦས་ལ་བརྟེན་ཞེས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

36 ཡང་ཟོར་ཅན་མིན་ནམ་སྙམ་ཡང་། སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ཡང་གཟོར་ཅན་ཞེས་གསལ།

རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ།

གཉིས་པ་རང་ལུགས་ལ་རང་རིག་མེད་ཀྱང་དྲན་པ་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། གཞུང་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པའི་ལུགས་དང༌། གཞུང་གཞན་ནས་བཤད་པའི་ལུགས་སོ། །

དང་པོ་གཞུང་འདི་ཉིད་ནས་བཤད་པའི་ལུགས་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་གྱུར་དེ་ལས། །དྲན་པ་འདི་གཞན་ང་ལ་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དྲན་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཡིན། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་སྔར་གྱི་ཤེས་པ་གང་གིས་ཡུལ་མྱོང་བར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་དེ་ལས་དྲན་པའི་ཤེས་པ་འདི་རང་བཞིན་གྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ང་ལ་ཡོད་པ་མིན་པས་སྔར་གྱི་ཡུལ་ཉམས་མྱོང་གི་ཤེས་པས་མྱོང་བ་དང་བཅད་པ་ཕྱིས་ཀྱི་དྲན་པའི་ཤེས་པས་ཀྱང་མ་མྱོང་བ་དང་མ་བཅད་པ་མིན་པས། དེའི་ཕྱིར་ང་ཡིས་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པར་འགྱུར་ཏེ། འདི་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཚུལ་ལུགས་ཏེ་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་པ་ཞིག་རེད་ཅེས་གསུངས།

ར ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ཞེས་རང་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེས་དྲིས་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཕྱིར་གང་གིས་ཞེས་པ་ནས། བརྫུན་པའི་དོན་ཅན་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག གལ་ཏེ་རང་རིག་མི་འདོད་པ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་དྲན་པ་སྐྱེ་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་མེད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྔར་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཕྱིས་དྲན་པ་ན་འདི་ངས་སྔར་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་ཐ་སྙད་བྱེད་དོ། །ཞེས་པ། འདི་ཞེས་ད་ལྟ་མཐོང་བ་དེར་མཛུབ་མོ་བཙུགས་ནས་ངས་སྔར་ཡང་མཐོང་ངོ་ཞེས་རྒྱུན་གཅིག་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་པས་ཐ་སྙད་རགས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་ལ་བསམས་ནས་བརྗོད་པ་ཡིན་སྙམ། དེའི་ཕྱིར་སྔར་མྱོང་བ་དང་། དུས་ཕྱིས་དྲན་པ་གཉིས་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་རང་མཚན་གྱིས་ཐ་སྙད་དུ་འཛིན་པ་འདིར་ཐ་སྙད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་གསལ་ཡང་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པ་ཞེས་སྦྱར་ན་དག་པར་སེམས། འཇིག་རྟེན་པ་རང་དགའ་བ་ལ་མེད་པར་གསལ་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ངས་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ནི་ཡུལ་ཅན་དྲན་པ་དང༌། ཞེས་པ་ངས་མཐོང་ཞེས་བརྗོད་པ་ན་ངའི་ཤེས་པས་མཐོང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། ཡུལ་སྔོན་པོ་སྔོ་འཛིན་གྱིས་མཐོང་བ་ལྟ་བུ། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་མཐོང་སྙམ་དུ་དྲན་པ་ནི་ཡུལ་དྲན་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས་ན་སྔོན་པོ་དང་། དེ་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་སྔོ་འཛིན་དང་། སྔོ་འཛིན་གང་གི་རྒྱུད་དུ་གཏོགས་པའི་ང་ཙམ་བཅས་གསུམ་ཀ་དྲན་ཐུབ་པ་ཡིན། དེ་ཡང་སྔར་ང་རང་གིས་མཐོང་བ་དེ་ཉིད་ང་རང་གིས་དྲན་སྙམ་པ་ནི་དྲན་ཚུལ་ཁྱད་པར་བ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། སྔར་གྱི་མྱོང་བས་བཅད་པ་དེ་ཉིད་དྲན་པས་ཀྱང་གཅོད་པས་ཞེས་སྔར་གྱི་མྱོང་བས་བཅད་པ་དང་དྲན་པས་བཅད་པ་གཉིས་ཀ་ཡུལ་གཅིག་པའི་དབང་གིས་བྱམས་པ་འདི་སྔར་ཡང་ངས་མཐོང་ཞེས་དྲན་པ་སྐྱེའོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་མྱོང་དྲན་དང་དེའི་དུས་ཀྱི་སྟེ་ཕྱིས་དྲན་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཡུལ་གཉིས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་གཞན་དུ་འཇོག་པས། ཞེས་པ་ནས། བྱམས་པ་ཙམ་ལ་འཛིན་པ་ནི་རང་གི་བློ་ལ་བལྟས་པས་ཤེས་སོ། །

གཉིས་པ་གཞུང་གཞན་ནས་བཤད་པའི་ལུགས་ནི། རང་རིག་མེད་པར་དྲན་པ་སྐྱེ་ཚུལ་གྱི་ལུགས་ཆེན་པོ་གཉིས་ཡོད་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་བྱི་བས་རྨུགས་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱིས་ཡུལ་མྱོང་བ་བཞིན་ནོ། །རྨུགས་པ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་དུག་ཞུགས་པ་ནི་ཡུལ་བཟུང་བ་དང་དུས་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །དེའི་ཚེ་ཡུལ་ཅན་རང་གིས་རང་མ་མྱོང་བ་ནི། རྨུགས་པའི་ཚེ་དུག་མ་མྱོང་བ་དང་འདྲའོ། །བྱི་དུག་ཅེས་པ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་ཡང་རུང་། དུག་སྦྲང་གིས་ཁ་སང་ཟོས་ནས་དེ་རིང་གློ་བུར་དུ་ཟ་འཕྲུག་ལངས་ན། ཁ་སང་དུག་སྦྲང་གིས་ཟོས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་རེད་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡིན། ཕྱིས་རྨུགས་པ་དྲན་པ་ནི་ཡུལ་མྱོང་བ་དྲན་པ་དང་འདྲའོ། །ཞེས་པ་ནས། སྤྱོད་འཇུག་གི་དགོངས་པ་ནི་ཐ་སྙད་དུ་རང་རིག་འགོག་པ་མིན་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཆེན་པོའི་བཞེད་པ་གཏན་མིན་ནོ། །

རང་རིག་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ།

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གཞན་དང་རྗེས་དཔག་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་དང༌། ཡིད་ཤེས་གཞན་གྱི་རྩོད་སྤང་ངོ༌། །

དང་པོ་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་གཞན་དང་རྗེས་དཔག་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། འདི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཁ་སྐོང་གི་ཚུལ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་འདྲ། འོ་ན་རང་ལུགས་ལ་སྔོ་འཛིན་སོགས་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་ལ་དེ་ལྟ་ན། འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཤེས་པར་འགྱུར། །མ་གཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་བྱར་མི་རུང༌། །ཞེས་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་སོགས་དེ་དག་ཡོད་ཅེས་དམ་བཅའ་ཙམ་ལས་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་མེད་པར་འཇོག་མི་ཐུབ་པས། འདི་ཡི་ཡོད་པ་གང་གིས་ཞེས་སོགས་གསུངས་པ་དང་། མ་གཟུང་བར་ཡང་ཡོད་ཅེས་སོགས་ཕ་རོལ་པོར་བརྗོད་པ་བཞིན་རང་ལའང་འདིའི་སྒྲུབ་བྱེད་དགོས་ཞེས་གསུངས། ཞེས་གཞན་ལ་སྨྲས་པ་ལྟར་རང་ལ་ཡང་སྐྱོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྔོན་པོ་འགྲུབ་པ་ནི་ལུགས་གཞན་དང་ཡང་འདྲའོ། །ཞེས་ཤེས་པ་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པའི་ལུགས་ལ་ཡུལ་ཅན་དེས་ཡུལ་དེ་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་ཚེ་ཤེས་པ་དེས་ཡུལ་དེ་དང་དེ་རྣམ་མེད་རྗེན་ཆར་དུ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་པར་ཡུལ་དེ་དང་དེའི་རྣམ་པ་གཏད་སྟོབས་ཀྱིས་དེའི་རྣམ་ལྡན་དུ་བསྐྱེད་པ་འདྲ་ཞེས་གསུངས། འོན་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་ནི་ལུགས་གཞན་གྱིས་སྔོ་འཛིན་དེ་འགྲུབ་པ་ན་དུས་དེའི་ཚེ་གཉིས་སྣང་དང་བྲལ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གི་སྒོ་ནས་འགྲུབ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་འདྲ་བར་ལུགས་གཞན་དག་འདོད་ལ། ཞེས་རང་རིག་འདོད་མཁན་རྣམས་ལ་གསུངས་པ་སྟེ། ཚད་མས་དམིགས་པ་ཡོད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅེས། ཡོད་མེད་ནི་ཚད་མས་དམིགས་མ་དམིགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཇོག་དགོས་པས། ལུགས་གཞན་དག་གི་དབང་དུ་བྱས་ན། གཞལ་བྱའི་ཆོས་ཡོད་དམ་མེད་ནི་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡོད་མེད་ཀྱི་སྟེང་ནས་འཇོག་དགོས། འཇལ་བྱེད་ཀྱི་བློ་ཡུལ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཞག་ན་དེ་གཉིས་དབང་ཆེ་ཆུང་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་མ་བདེ་བ་ཡོང་། དེས་ན། ཡུལ་དེ་འཇོག་བྱེད་དམ་ཡུལ་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་དེ་ལའང་རང་སྒྲུབ་བྱེད་ཚད་མ་གཞན་ཞིག་གིས་བསྒྲུབ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལའང་སྒྲུབ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མ་གཞན་ཞིག་དགོས་པ་སོགས་ཐུག་མེད་དུ་འགྲོ་བས་ན་རང་རིག་གིས་འགྲུབ་ཅེས་གསུངས་པ་ཡིན། འདིར་ནི་དབུ་མ་སྙིང་པོ་དང་བདེན་གཉིས་རྩ་འགྲེལ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་དུ་དེ་འདྲ་བའི་འཛིན་རྣམ་ཡན་གར་བ་མི་སྲིད་པར་བཞེད་པས། ཞེས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པར་བཞེད་པས་ཡུལ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚད་མ་གྲུབ། ཚད་མ་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡུལ་གྲུབ་པར་འཇོག་པ་དང་། མདོར་ན། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་གཉིས་ཀ་རང་དབང་གིས་མ་གྲུབ་པར་བཞེད་པས་ན། དེ་མྱོང་བའི་རང་རིག་གིས་མི་འགྲུབ་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་དོན་ནི་ཚད་མ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་གཞལ་བྱ་གཉིས་སུ་ངེས་པའི་དབང་གིས་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ཚད་མ་པ་ལྟར་རང་གི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་གཞལ་བྱ་མངོན་ལྐོག་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཚད་མ་གཉིས་འཇོག་པར་གསུངས། ཚད་མ་ལ་གཞལ་བྱའི་རྣམ་པ་ཤར་བའི་དབང་གིས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་ཚད་མའི་རང་གི་ངོ་བོ་ཡོད་པར་འཇོག་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡོད་པ་ནི་སྔོ་འཛིན་གྱིས་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་དུ། ཁོ་བོ་ནི་འདི་ལྟར་སྨྲ་སྟེ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡོད་པར་གྲུབ། ཇི་ལྟར་གྲུབ་ན་སྔོན་པོ་གཞལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་གྲུབ་ཅེས་མི་སྨྲའི། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཚད་མ་གཞན་བརྒྱུད་མི་དགོས་པར་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཟུང་བ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དངོས་སུ་འདྲེན་ལ། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཟུང་བ་དྲན་པའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་མེད་པ་དང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་མེད་པ་གཉིས་ཀའི་སྒྲོ་འདོགས་བཅད་ནས་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་དག་ཡོད་པའི་ངེས་པ་འདྲེན་ནུས་པའི་ཚད་མ་ཡིན་པས་དྲན་ཤེས་དེ་ཉིད་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་ཡིན་ཞིང༌། རྗེས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དྲན་པ་ན་སྔོ་འཛིན་བློ་ཡུལ་དུ་སྤངས་ནས་དྲན་པ་མ་ཡིན་གྱི་ངས་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་སྙམ་དུ་སྔོ་འཛིན་གྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་ནས་དྲན་པ་ཡིན་པས་དྲན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སྔོན་པོ་དང་སྔོ་འཛིན་གཉིས་ཀ་དྲན་པ་ཡིན་ལ། དེས་ན། སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་སྔོན་པོ་གཞལ་བ་ལ་ལྟོས་ནས་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་གྲུབ་པ་ཡིན་ཀྱང་སྔོ་འཛིན་མིག་ཤེས་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་འདུག །རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཚད་མའི་སྐོར་རྣམས་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་དང་། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པའི་འགྲེལ་པ་སོགས་སུ་ཚད་མའི་སྐོར་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་རྣམས་དང་། ཚིག་གསལ་དུའང་ཚད་མའི་སྐོར་གསུངས་པ་རྣམས་གུང་བསྒྲིགས་ནས་མཛད། འདི་དག་རྟོགས་དཀའ་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་ཚད་མ་གང་ཡིན་ཐམས་ཅད་རང་གི་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་འགྲུབ་བོ། །སྤྱིར་ཚད་མ་ཞེས་པ་མདོ་སེམས་སོགས་ཀྱིས་གསར་དུ་མི་སླུ་བར་གསུངས་པ་དང་། ལུགས་འདིས་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུ་གསུངས་པ་ལྟར། འཇིག་རྟེན་ན་གསར་དུ་སླུ་མི་སླུའི་གཏམ་མེད་པར་མི་སླུ་བ་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཚད་མར་བཞག་པས་བཅད་ཤེས་ཀྱང་ཚད་མར་འཇོག །འདིའི་སླུ་མི་སླུ་ཞེས་པ་སྣང་གནས་མི་མཐུན་པའི་དོན་མིན། སྤྱིར་བཏང་ཚད་མ་ཐམས་ཅད་རང་མཚན་སྣང་བ་ལ་ལྟོས་ཏེ་སླུ་བ་ཡིན་པས་འཁྲུལ་བའི་ཤེས་པར་འཇོག །དེ་ལྟ་ནའང་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཇི་ལྟར་གཞལ་བ་ལྟར་གྲུབ་པ་ལ་ལྟོས་ཏེ་མི་སླུ་བར་འཇོག །མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟོང་ཐུན་སྐལ་བཟང་མིག་འབྱེད་དུ། རང་དང་འཛིན་སྟངས་དངོས་སུ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་གི་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང༌། རང་དང་སྣང་ཚུལ་འགལ་བའི་ཚད་མ་ཡོད་མེད་སོགས་ཀྱིས་ལོག་ཤེས་ཡིན་མིན་དུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས། གང་ལྟར་ཚད་མ་འཇོག་སྟངས་ལ་མི་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཆེན་པོ་ཡོད།

གཉིས་པ་ཡིད་ཤེས་གཞན་གྱི་རྩོད་སྤང་ནི། འོ་ན་ལུགས་འདིས་གཟུགས་བརྙན་དང་སྒྲ་བརྙན་སོགས་ཀྱང་སྔར་བཤད་པ་ལྟར་གཟུགས་དང་སྒྲའི་སྐྱེ་མཆེད་སོགས་སུ་བཞག་པ་དང༌། ཚིག་གསལ་ལས་ཀྱང༌། ཟླ་བ་གཉིས་ལ་སོགས་པ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དག་ནི་རབ་རིབ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཤེས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་དོན་ལ་མི་གནས་པས་མངོན་སུམ་ཉིད་མ་ཡིན་ལ། དེ་ལྟ་ནའང་ཟླ་གཉིས་ལ་སོགས་པའི་སྣང་བ་དངོས་གནས་པ་ཡོད་པ་དང་དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་སྐྱེས་པས་ན་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ནི་མངོན་སུམ་ཉིད་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དབང་པོའི་ཤེས་པ་འཇིག་རྟེན་རང་དགའ་བ་ལ་ལྟོས་པའི་འཛིན་སྟངས་ལ་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་གང་ཡིན་ཀྱང༌། བློ་དེ་ཡུལ་གང་ཡང་རུང་བ་ཞིག་གི་རྣམ་ལྡན་དུ་སྐྱེ་དགོས་པར་མ་ཟད་དེའི་སྣང་བ་རེ་རེ་ཡོད་པས་ན། རང་གི་གཞལ་བྱ་གྲུབ་པས་ཡུལ་ཅན་འགྲུབ་བོ། །འོན་ཀྱང་རང་རིག་ཁས་མི་ལེན་པ་ལ་གཞི་དུས་ཀྱི་ཡིད་ཤེས་སྣང་བ་དང༌། ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཡོད་པར་མི་འགྲུབ་སྟེ། དེ་རྣམས་ལ་རང་གི་གཞལ་བྱ་འཇལ་བས་ཡུལ་ཅན་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་པ་སྣང་ཞེན་གྱི་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་མེད་པས་དེས་གཞལ་བྱ་འཇལ་ཙམ་གྱི་ཡུལ་ཅན་གྲུབ་པ་གང་འདྲ་འཇོག་ཞེ་ན། འདི་ལ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ་ལུགས་འདིས་རྣམ་ཤེས་ཚོགས་དྲུག་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་རྣམ་ཤེས་མི་བཞེད་པས། ཞེས་པ་ནས། ཚད་མ་ཡང་ཚིག་གསལ་ལས། མངོན་རྗེས་གཉིས་དང་ལུང་གི་ཚད་མ་དང་ཞེས་ཚད་མ་པ་ལྟར་ན། གཞལ་བྱ་ལ་མངོན་གྱུར་དང་། ཅུང་ཟད་ལྐོག་གྱུར། ཤིན་ཏུ་ལྐོག་གྱུར། དཔེ་དོན་འབྲེལ་བའི་ལྐོག་གྱུར་བཅས་བཞི་བཤད་པའི་ནང་ནས་དཔེ་དོན་འབྲེལ་བའི་ལྐོག་གྱུར་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་དཔེ་ཉེར་འཇལ་ལམ་དཔེས་འཇལ་བའི་ཚད་མ་བཞི་བཤད་པ་ནི་རྩོད་ཟློག་རྩ་འགྲེལ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ཚད་མ་ལ་ལུགས་གཞན་ནས་བཞི་བཤད་པའི་རང་རིག་མངོན་སུམ་བཀག་ལ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཡང་ཚད་མ་ནས་བཤད་པ་ལྟར་མི་བཞེད་དེ། ཞེས་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་འཇོག་སྟངས་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ཡང་། བཞི་བརྒྱ་པའི་འགྲེལ་པ་ལས། ཆོས་མངོན་པ་ནས་གཟུགས་སོགས་ལྔ་རེ་རེ་ཞིང་དབང་པོ་དང་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ་བར་གསུངས་པའི་དོན་འཆད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། དེས་ཀྱང་དོན་དེ་རྣམ་པར་ཤེས་སོ་ཞེས་ཉེ་བར་འདོགས་སོ། །ཞེས་དང་པོ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་ཀྱི་དོན་དེ་དངོས་སུ་རིག་ལ། ཞེས་དབང་པོའི་ཤེས་པས་ཡུལ་གྱི་རྣམ་པ་དངོས་སུ་བཅད་ནས་དེའི་རྗེས་སུ་ཡིད་ཤེས་ཀྱིས་དབང་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཡུལ་དེ་དག་རིག་གི་དབང་ཤེས་བཞིན་དུ་དངོས་སུ་མི་རིག་པར་གསུངས་ཤིང་དྲན་པར་ཡང་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པས་མངོན་གྱུར་དུ་འཇལ་བ་ལ་ཞེས་པ་མངོན་གྱུར་འཇལ་སྟངས་ལ་དབང་ཤེས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་གཅོད་པ་ལྟ་བུ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རང་རིག་མངོན་སུམ་ཚད་མར་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བས། གོང་གི་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་ལྟར་ནང་དུ་ཉམས་མྱོང་གིས་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཞེས་པ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་དུ་བཞག་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། གང་ཟག་འདིས་ཚོར་བ་དང༌། བྱེད་པ་འདིས་ཚོར་བ་དང༌། འདི་འདྲ་བ་ཞིག་ཚོར་བ་ཞེས་པ་གསུམ་དུ་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་གང་ཟག་འདིས་ཞེས་ཚོར་བ་པོ་དང་། ཚོར་བ་པོས་གང་ཚོར་ན་བདེ་སྡུག་ལ་སོགས་པ་དང་། དེ་དག་ཚོར་བྱེད་ལ་ཚོར་བ་ཞེས་བྱེད་པ་ལ་བཞག་ཅིང་། དཔེར་ན། ཤེས་པ་པོའི་གང་ཟག་གིས་ཡུལ་འདི་ཤེས་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཤེས་པར་བྱེད་པའི་ནུས་པ་ཞིག་ལ་ཤེས་པ་ཞེས་བཤད་པ་བཞིན། ཚོར་བས་བདེ་སྡུག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྒོ་ནས་ཡུལ་དེ་གཅོད་པ་ཡིན་པས་ན་དེ་ལྟར་བརྗོད། དེའི་གཉིས་པ་ནི་ཚད་མ་སྟེ་སེམས་བྱུང་ཚོར་བའོ། །གསུམ་པ་ནི་གཞལ་བྱ་སྟེ་ཚོར་བ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་བཏང་སྙོམས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། མྱོང་བྱ་དང་མྱོང་བྱེད་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བའི་ཕྱིར་ན་ཞེས་ཚོར་བྱེད་དང་ཚོར་བ་གཉིས་སོ་སོར་ཡོད་པས་ཕྱོགས་སྔ་མའི་རང་རིག་དང་མི་གཅིག་གོ །ཞེས་པ་ནས། བདག་འཛིན་གཉིས་ལྟ་བུའི་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཤེས་པ་དེ་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་པ་ནི། ཞེས་པ་ཞེན་ཡུལ་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་ཀྱང་ཤེས་པ་དེ་ཡོད་ནི་ཡོད་པས་ཡོད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་ཡིན་སྙམ་ན་ཞེས་པ་སྟེ། ཚིག་གསལ་ལས། གལ་ཏེ་མཚན་གཞིའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་དམ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེས་ན་རང་སྤྱི་གཉིས་གང་ལ་དམིགས་པའི་ཤེས་པ་ལའང་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྣང་བ་འབྱུང་ལ། ཤེས་པ་དེར་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ཤར་ནས་དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་པས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་ནི་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་སྟེ་ཞེས་པ་ནས། ཤེས་པ་གང་ལ་གང་གི་རྣམ་པ་སྣང་བའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ཤེས་པ་དེའི་ཡུལ་མངོན་སུམ་ཡིན་ན། སྣང་བ་དེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་མངོན་གྱུར་ཡིན་ཞིང༌། ཞེས་པ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་གསུམ་ལྟ་བུའི་ཤེས་པ་གང་དང་གང་ལ་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་གང་དང་གང་གི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་ན། གང་གི་སྣང་བ་འཆར་གཞིའི་ཡུལ་གཟུགས་སོགས་ལ་ཤེས་པ་དེ་རྣམས་མངོན་སུམ་ཚད་མས་ཁྱབ་ཅེས་པའི་དོན་ནོ། །དེ་ཡང་དེ་ལ་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་ན་མི་སླུ་བའི་ཤེས་པ་ལ་ཚད་མར་གྲགས་པས་ཚད་མར་འགྱུར་བ་ཞིག་འོང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ནས། དེས་ཞེན་ཡུལ་ལ་འཁྲུལ་བ་གཞན་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ཤེས་པ་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་རང་ལ་སྣང་བའི་ཡུལ་མངོན་གྱུར་ལ་ལྟོས་ཏེ་མངོན་སུམ་ཚད་མ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅིང་། ཚད་མ་དང་ཚད་མིན་གྱི་ཁྱད་པར་འཛིན་སྟངས་ལ་སླུ་མི་སླུའི་སྒོ་ནས་འཇོག་པར་གསུངས། དེ་ལྟར་ཤེས་པ་རྣམས་ཡུལ་དུ་སྣང་བའི་སྣང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་གྲུབ་པར་འདྲ་ལ། ཞེས་པ་ནས། ཡིད་ཤེས་སྣང་ཡུལ་ལ་ཚད་མར་བཤད་པ་དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡུལ་མངོན་གྱུར་དེ་རྣམས་ལ་ཡིད་ཀྱི་མངོན་སུམ་ཚད་མར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་མྱོང་སྟོབས་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཡིན་པས་ན་མངོན་གྱུར་ཅེས་བརྗོད། མཐའ་གཞན་ཁེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཉིད་ཡོད་པ་རྗེས་ཀྱི་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ངེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་མ་ངེས་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དེས་རང་གི་གཞལ་བྱ་ཆོས་ཉིད་གྲུབ་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། སྔོན་པོ་མཐོང་བ་དྲན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་སྔར་སྔོན་པོ་མཐོང་ངོ་ཞེས་གང་ཟག་དྲན་པ་དེས་སྔོ་འཛིན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་པ་ཡང་ཅི་ཞིག་འགལ།

རབ་བྱུང་གི་སྡེའི་བླང་དོར་བསླབ་བྱ།

དེ་ཡང་ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །37ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གསུངས་པའི་སྐབས། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་མ་སྐྱེས་པ་རེད་ཅེས་དེ་ལྟར་གསུངས་པ་དེ་སྐྱེ་འགག་ཡོད་ཀྱང་སྐྱེ་འགག་ཡོད་སྟངས་དེ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་འགག་མ་གཏོགས་མེད་པ་ལ་དགོངས་ནས་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་གསུངས་ཡོད། མདོར་ན། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རང་དབང་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། གནས་པ་མེད་པ། འགག་པ་མེད་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་པས་ན། རང་དབང་དང་བྲལ་བས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པར་གསུངས། དེ་ལྟ་བུའི་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་ཞིག་བྱུང་ན་འཁོར་བར་འཆིང་བྱེད་ཀྱི་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་། དེའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་ལ་དངོས་སུ་གནོད་པའི་སྒོ་ནས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྩ་བ་དྲུངས་ནས་ཕྱུང་སྟེ། ཐར་པའི་གོ་འཕང་འཐོབ་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བས་ན་སྟོང་ཉིད་ཤེས་པ་དེ་བག་ཡོད་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

དེས་ན། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་ཞེས་སྤྱིར་རང་བཞིན་འགོག་པའི་ཐལ་འགྱུར་དང་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་རིགས་པ་མང་པོ་གསུངས་ཀྱང་། དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོར་གསུངས་པ་བཞིན། མཐའ་བཞི་སྐྱེ་འགོག་གི་རིགས་པ་དང་། རྣམ་བདུན་གྱི་རིགས་པ་གང་ཡིན་ཀྱང་རྩ་བ་གཏུག་ས་རྟེན་འབྱུང་གི་གཏན་ཚིགས་དང་། དེ་ཡང་མཐའ་གཉིས་སེལ་བ་རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་ཞེས་པ་ལྟར། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་མ་བལྟོས་པའི་རང་དབང་བ་དང་བྲལ་བ་ཡིན། ཡང་གཞི་རྩ་གང་ཡང་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བལྟོས་ནས་གྲུབ་སྟངས་མེད་དེ། དཔེར་ན། རི་བོང་གི་རྭ་བཞིན་ནོ། །ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་ཡེ་མེད་མིན་པ་དང་། ལྟོས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་ཕྱིར་རང་དབང་བ་མིན་པ་སྟེ་མདོར་ན། མཐའ་གཉིས་སེལ་བའི་ནུས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་ཕྲད་ལྟོས་རྟེན་གསུམ་དོན་གཅིག་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཡིན་གསུངས་ཡོད། ཕྲད་པ་ནི་སྤྱིར་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་པ་ལ་གོ་བ་ཡོད་ཀྱང་། བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའམ་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཞེས་ཕན་ཚུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་ལྟོས་པ་ལ་ཕྲད་པའི་སྒོ་ནས་ལྟོས་གྲུབ་འཇོག་པ་ལས་མེད་པས་ཕྲད་པའི་གོ་བ་དེ་རྒྱུ་འབྲས་རྟེན་འབྲེལ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་ལྟོས་ཡུལ་དང་ལྟོས་ཆོས་གཉིས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའམ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ལྟོས་གྲུབ་ཏུ་འཇོག་རྒྱུ་རེད།

མདོར་ན། རྟེན་འབྱུང་ལ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྟེན་འབྱུང་དང་། རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་དེ་དང་དེ་འཇོག་དགོས་པས་ཆ་ལ་ལྟོས་པའི་རྟེན་འབྱུང་དང་། གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཕྲ་རུ་འགྲོ་བ་ཡིན་སྙམ། དཔེར་ན། སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྤྱི་ཙམ་པ་བཤད་པའི་ཚེ་གྲུབ་མཐའ་འོག་མའི་ལུགས་ལའང་བློ་ངོར་རྟོག་བཏགས་ཤིག་འཆར་རྒྱུ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། དེ་འདྲ་བའི་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་དེ་རྫས་ཡོད་ཀྱི་གཞི་ཞིག་ལ་བརྟེན་ནས་འཇོག་པ་ལས་མེད། གང་ལྟར་ཕུགས་ཀྱི་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་བདེན་གྲུབ་ཅིག་གི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། གདགས་གཞི་ལ་ལྟོས་པ་ཞེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་ཆོས་འདི་དང་འདིའོ་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་འཆར་འོང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད། དངོས་སུ་ཆོས་དེ་དང་དེ་གདགས་གཞི་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཞག་ཙམ་ལས་གདགས་གཞིའི་ངོས་ནས་ཡིན་པའམ་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་གསལ་པོར་རྟོགས་པ་ཞིག་འོང་། དེ་ལྟར་ན་ཆ་དང་ཆ་ཅན་དང་། ཁྱད་གཞི་དང་ཁྱད་ཆོས་ཞེས་སྤྱི་ཙམ་པ་དེ་དང་། གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་བཏགས་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ལས་གོ་བ་རྒྱ་ཆེ་རུ་ཕྱིན་པ་ཡིན།

མདོར་ན། གདགས་གཞིའི་གསེབ་ནས་ཆོས་དེ་དང་དེའི་མཚན་གཞི་འཇོག་རྒྱུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་པ་དང་། ཡོད་བསམ་ས་དེར་མེད་པས་ན་ཐ་སྙད་གྲགས་པའི་དབང་གིས་སམ་བཏགས་ཙམ་དེ་གའི་སྟེང་ནས་འཇོག་རྒྱུ་ལས་གཏན་ནས་འཇོག་ས་མེད་པ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འོང་། དེས་ན། ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའམ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་རང་དབང་གིས་མ་གྲུབ་ཅིང་། སྐབས་རེར་ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་བཀོད་པ་དང་། དེ་ལས་ཀྱང་བློར་གསལ་བར་བྱེད་ན། ཕྱི་དང་ནང་གི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་ལ་ཇི་ལྟར་སྣང་བ་ལྟར་གྱི་རང་བཞིན་ཞིག་མེད། དགག་བྱ་ངོས་འཛིན་གྱི་སྐབས་སུ་བཤད་པ་ལྟར། དགག་བྱའི་རྣམ་པ་འཆར་ཚུལ་ཇི་ཙམ་བློ་ངོར་གོ་བ་གསལ་བར་ཤར་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ང་ལ་སྣང་བ་ལྟར་གྲུབ་ཡོད་ན་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟར་གྲུབ་ན་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཤིན་ཏུ་འགལ་བ་རེད། ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་བརྟེན་ནས་འཇོག་དགོས་པ་ཡིན་པར་ངེས་པ་རྙེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོད་པས། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་ལ་སྣང་བ་བཞིན་གྱི་ཚུགས་ཐུབ་པའམ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཞིག་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ངེས་པ་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པར་གསུངས།

དེས་ན། ང་ཚོས་ཉིན་རེའི་བདེ་སྡུག་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་རང་རང་གིས་ང་ཞེས་བློར་ཤར་མ་ཐག་ག་ཚོད་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་རང་བཞིན་མེད་པའི་ཚུལ་དྲན་པར་བྱེད་རྒྱུ་དང་། དེ་འདྲའི་བདེ་སྡུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའམ་ལས་གསོག་མཁན་གྱི་བྱེད་པ་པོ་དེས་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་དང་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཆོས་གང་དང་གང་སྣང་ནའང་དེ་མ་ཐག་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་སྙམ་དུ་དྲན་གསོ་ཐེབས་པར་བྱ་དགོས་ཏེ། རང་ལ་ཆོས་དེ་དང་དེ་སྣང་བའི་སྐབས་སུ་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པར་རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་འཆར་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟར་རང་ལ་སྣང་བ་བཞིན་ཡོད་ན་ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་དང་། ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་ན་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་གསལ་དུ་འགྲོ་དགོས། བཏགས་དོན་བཙལ་ན་གསལ་དུ་འགྲོ་རྒྱུ་མེད་པ་དེས་རང་ལ་སྣང་བ་དེ་མ་རིག་འཁྲུལ་བའི་དབང་གིས་སྣང་བ་ལས་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རང་ལ་སྣང་བ་མིན་སྙམ་དུ་བློར་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་གོང་དུ་སོང་བ་བཞིན་རང་བཞིན་མེད་པར་ངེས་པའི་ལྟ་བས། བློ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རྣམས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་དང་། བློ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་རྣམས་ལ་མགོ་ལྕག་གཞུས་ཏེ་རིམ་གྱིས་མེད་པར་བཟོ་བ་དང་། དེ་ལྟ་ནའང་ང་ཚོའི་བློར་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་འགར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དྲན་ནའང་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ཡིན་པས། བཟང་པོར་བཟང་པོ་དང་། ངན་པར་ངན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེ་བཞིན་པ་དང་། བཟང་ངན་ཡོད་པས་ན་བཟང་པོ་ལ་བཟང་པོར་ལྟ་བའི་ཆགས་ཞེན་དང་། ངན་པ་ལ་ངན་པར་ལྟ་བའི་ཁོང་ཁྲོ་ཞིག་སྐྱེ་ཆོག་ཆོག་རེད།

དེ་ལྟར་ཡོང་བ་དེའང་ང་ཚོས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཞེས་པ་ཐོས་བྱུང་གི་གོ་བ་ཙམ་ལ་ལྷག་ནས་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་འགུལ་སྐྱོད་ཐེབས་པ་ཞིག་མ་བྱུང་བས་ལན་པ་ཡིན། ཆགས་སྡང་གི་བློ་རྣམས་ལ་བདེན་འཛིན་གྱིས་རོགས་བྱེད་པ་རེད་ཅེས་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་སྐབས་འཆད་རྒྱུ་ཞིག་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཐོག་ཆགས་སྡང་སྐྱེ་བའི་སྐབས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཡིན་སྙམ་དུ་དྲན་ནའང་སྐབས་རེར་ཆགས་སྡང་དབང་ཆེ་བ་ལྟ་བུས་ངས་ཐ་སྙད་ཚད་གྲུབ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་བཞིན་ཡོད་སྙམ་དུ་བསམ་ཉེན་འདུག །དེས་རྟགས་གསལ་པོ་གང་ཞིག་བསྟན་པ་ཡིན་སྙམ་ན། སེམས་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ཙམ་ཡོད་པས་མི་ཆོག་པར་ཞི་གནས་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་ལྷག་མཐོང་སྐྱེ་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་བསྟན་ཡོད། སྤྱིར་ཞི་གནས་འདི་ཕྱི་ནང་ཐུན་མོང་བ་རེད་ཅེས་མཐོང་ཆུང་ལྟ་བུ་བྱེད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་ཨེ་སྐྱེའི་ཆེད་འབད་བརྩོན་བྱེད་ན་ཞི་གནས་འདི་མེད་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཡིན།

དེས་ན། ཞི་གནས་སྒྲུབ་པར་གསང་སྔགས་རྡོ་རྗེ་ཐེག་པའི་བསྟན་པ་དང་མཇལ་ནས་གསང་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་ས་དར་རྡོ་དར་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར་ལྷའི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་སྟེང་ནས་ཞི་གནས་བསྒྲུབས་ན་དགོས་པ་ལྷག་པོ་ཡོད་པ་དང་། འགྲུབ་སླ་བ། བྱ་སླ་བ། དོན་ཆེ་བ་སོགས་ཀྱི་དགེ་མཚན་ཡོད་སྙམ། མདོར་ན། ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཞི་གནས་སྒྲུབ་ཚུལ་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་ཚོགས་རྣམས་ཚང་དགོས། དེས་ན། ཉིན་རེའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཀྱི་ནང་དུ་དྲན་ཤེས་བསྟེན་དགོས་པ་དང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་དུ་དྲན་ཤེས་ཀྱིས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་བག་དང་ལྡན་པ་བྱུང་ན། སླད་ཞི་གནས་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་སུ་དྲན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་དེ་ཞི་གནས་བསྒྲུབ་དགོས་པ་ཡིན་པས་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ཁྲོད་དྲན་ཤེས་བག་ཡོད་ཀྱིས་ཟིན་པ་དེ་མ་འོངས་པར་འདས་ལམ་བསྐྱེད་པའི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་འདི་འདྲ་ལ་དགོངས་ནས་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ལ་ཁྲིམས་མང་པོ་བཅས་ཡོད། དེ་དག་གི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ཀྱི་དྲུག་སྡེ་ལ་སོགས་པས་སྤྱོད་པ་རྩིང་པོ་བྱས་པ་སོགས་སྐབས་དེའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་བབ་ལ་གཞིགས་ཏེ་བཟོས་པ་ཡིན་སྙམ། གཙོ་ཆེ་བ་མང་པོ་ཞིག་རིམ་གྱིས་ལམ་གོང་མ་གོང་མའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་རྨང་གཞིར་སོ་ཐར་གྱི་ཁྲིམས་ཀྱི་སྐབས་སུ་བཟོས་པ་གསལ་པོ་རེད་འདུག །དཔེར་ན། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་བདེ་ཆེན་ལམ་དུ་བྱེད་པ་ཞེས་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་འདོད་ཡོན་ལམ་དུ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ་ཁམས་འཛག་མེད་དུ་སྡོམ་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་དུ་གསུངས་པ་ཡང་མདོར་ན། སོ་ཐར་གྱི་སྐབས་སུ་ཁྱིམ་པ་ལ་ལོག་གཡེམ་བཀག་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་བང་བསྒྲིགས་པ་ལྟ་བུར་འདུག །ང་ཚོས་དགོན་པའི་ནང་དུ་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་མ་འོངས་པའི་ས་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་སྐྱེ་བའི་རྨང་གཞི་ལྟ་བུར་བང་བསྒྲིག་དགོས་པ་ལས། དགོན་པའི་ནང་དུ་སྡོད་སྐབས་དེ་དག་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་ངེས་པར་རི་ཁྲོད་ཅིག་ལ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་སུ་གཞི་ནས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་དང་འཆར་གཞི་འདིང་བ་ལྟ་བུ་བྱེད་རྒྱུ་མེད།

དེས་ན། དགོན་པའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་ནས་སྤྱིར་འདུལ་བའི་ཁྲིམས་དང་། ཡང་སྒོས་དགེ་འདུན་གྱི་ནང་ཁྲིམས་ཞེས་བཤད་རྒྱུན་ལ་ཡོད་པ་ལྟར་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟོས་པའི་སྒྲིག་ཁྲིམས་རྣམས་ཉམས་ཆག་ཏུ་མ་སོང་བར་ཡག་པོ་བྱུང་ན་རྨང་གཞི་ཚུགས་པ་རེད། རི་ཁྲོད་དུ་དམིགས་བསལ་ཁྲིམས་སྒྲིག་མེད་པས་སྒེར་སོ་སོས་ཁྲིམས་རང་སྲུང་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དགོན་པའི་ནང་དུ་མི་མང་པོ་མཉམ་འདུས་ཡོད་པས་སྒེར་རེ་ཟུང་གིས་ཁུར་མི་འདོད་ནའང་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཀྱིས་བཙིར་ཡོང་བ་དེ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་མ་ཟད་གལ་ཆེན་པོའང་རེད། གྲྭ་པ་རེ་རེའི་ངོས་ནས་ཀྱང་དགོན་པའི་ནང་དུ་བསྡད་ནས་སྒྲིག་ཁྲིམས་འཁུར་རྒྱུ་དེ་སུན་གཙེར་དུ་མི་བསམ་པར། རང་ཉིད་མ་འོངས་པར་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བར་བང་སྒྲིག་པ་ཞིག་ཡིན་པས་དེ་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་དེ་ལ་བརྩི་བཀུར་བྱེད་པ་དང་། ལས་ཀྱི་སྣེ་མོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་གོ་རིམ་བློར་ཆུད་པའི་སྟེང་ནས་སྒྲིག་གནོན་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དགོན་པའི་ནང་དུ་གཞུང་བློ་འཛིན་དང་སྐྱོར་སྦྱང་བྱེད་པ་དང་། རྩོད་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་སྒྲ་སྒྲོག་པ། ཚོགས་འཚོག་པ། ཞལ་འདོན་འདོན་པ་སོགས་ནི་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་རེད། དེ་མིན་དགོན་པའི་ནང་དུ་གཞས་དང་རྣམ་ཐར་གཏོང་བ་སོགས་ནི་མེད་ངེས། ཡང་དེང་སང་རླུང་འཕྲིན་གྱི་རིགས་དར་སོ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་དེ་འདྲའི་ཐོག་ནས་དགོན་པའི་གླིང་དུ་ཧིན་དཱི་དང་། ཨིན་ཇིའི་གཞས་སོགས་གོ་ཡོང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ན་མཛེས་པོ་གཏན་ནས་མེད་པ་དང་། ཡང་རང་གི་ཤག་མཚེས་ཀྱི་ཁ་ཏོན་དགེ་སྦྱོར་བྱེད་མཁན་ལའང་གནོད་པ་སོགས་ཡག་པོ་མེད། མི་སྐྱའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་རང་གི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བའི་ཐོག་ནས་གཞས་དང་རྣམ་ཐར་གཏོང་བ་སོགས་ནི་མི་རིགས་ཟུར་གསལ་བ་ཞིག་གི་རྣམ་པ་ཐོན་པའི་ཆེད་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་བཞག་ནས་སྤྱིར་བཏང་གི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་གཤིས་ཀ་མང་པོ་ཞིག་ལ་ཆེད་དུ་གཉེར་ནས་གདོང་ལེན་བྱས་ཏེ་བསྒྱུར་བཅོས་གཏོང་དགོས། དེ་ཡང་ང་ཚོའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཚེ་འདིའི་མངོན་མཐོའི་ཕུན་ཚོགས་མིན་པར་ཐར་པ་རེད། ཐར་པ་ཞེས་པ་ཡང་ང་ཚོས་དུས་ད་ལྟའི་བར་དུ་གོམས་མ་མྱོང་བའི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཐར་པ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་པས་དམིགས་ཡུལ་ཐ་དད་ཡིན། དམིགས་ཡུལ་ཐ་དད་ཡིན་པས་ཐབས་ཤེས་བྱེད་སྟངས་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་གི་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་གཤིས་ཀ་ལ་གདོང་ལེན་བྱེད་པའམ་གཤིས་ཀ་དེར་འགལ་ཟླ་བྱེད་དགོས། དཔེར་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་སྤྱིར་གྱི་འགྲོ་སྟངས་ལ་འཁྲིག་པའི་འདོད་ཆགས་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ལུས་པོའི་གྲུབ་སྟངས་ཤིག་རེད། ཤིང་དང་མེ་ཏོག་སོགས་ཀྱང་མ་འོངས་པར་ཡང་བསྐྱར་སྐྱེ་བའི་ས་བོན་ཡོད་པ་ལྟར། མི་ལའང་དབང་པོ་གཉིས་སྦྱོར་གྱི་འཁྲིག་པ་བྱེད་པ་ཕུང་པོའི་འགྲོ་སྟངས་ཤིག་རེད། འོན་ཀྱང་། ང་ཚོའི་བསྒྲུབ་བྱ་ཐར་པ་ཡིན་པས། སྤྱིར་གྱི་མི་ལ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པའི་གཤིས་ཀར་ལྡོག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་ཤིག་བསྟེན་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།

དེས་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནང་གི་མིའི་རང་བཞིན་གྱི་བསམ་བློའི་འགྲོ་སྟངས་མང་པོ་ཞིག་ལ་ང་ཚོ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཆེད་མངགས་དེ་དག་བྱེད་མི་རུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་འཇོག་དགོས་པ་དེ་ང་ཚོས་བསྒྲུབ་བྱ་ཐར་པ་དམིགས་ཡུལ་ལ་བཞག་པའི་ཆ་ནས་རེད། དེས་ན། དགོན་པའི་ནང་དུ་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཀྱི་བྱ་སྤྱོད་སོགས་མེད་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། དེ་སྔོན་བོད་ལ་དམ་དྲག་ཆེ་བའི་ཚད་འཛིན་སའི་དགོན་པ་རྒྱུད་གྲྭ་སྟོད་སྨད་དང་། དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང་སོགས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་དགོན་པ་མང་པོར་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ཧ་ཅང་དམ་པོ་དེ་འདྲ་ཡོད་དེ། དཔེར་ན། གྲྭ་ཤག་གི་ནང་དུ་རུམ་གདན་སོགས་དངོས་པོ་སྣང་ཆེ་བའི་རིགས་གཏན་ནས་ཉར་མི་ཆོག་པ་སོགས་ཡོད། ང་སྐབས་སྐབས་སུ་ཡེ་ཤུའི་དགོན་པའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བའི་ཚེ་ཡེ་ཤུའི་གྲྭ་པ་དང་བཙུན་མ་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་སྟངས་ངོ་མཚར་སྐྱེ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་འདུག་པས། ང་ཚོ་ནང་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ངོ་ཚ་དགོས་པ་རེད་འདུག །དེ་དག་ལ་ཤག་ཆུང་རེ་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་དངོས་ཆས་གང་ཡང་མེད་པ་དེ་འདྲ་འདུག །དགོན་པ་ཁ་ཤས་ཅུང་གུ་དོག་དྲགས་པ་ལྟ་བུར་མཐོང་བྱུང་། གསར་འགྱུར་ཀློག་ཉན་ཡང་བྱེད་མི་ཆོག་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་བྱས་ན་དེ་དག་སྤྱི་ཚོགས་དང་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱར་འབྲེལ་ཐག་གཙང་མ་བཅད་འདུག །ཐ་སྙད་མ་སྦྱར་བ་ཙམ་ལས་དེ་དག་གིས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ཞེས་པ་དངོས་གནས་རེད། ངས་གསལ་པོ་རྗོད་བཞིན་ཡོད། ཁྱེད་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཡག་པོ་འདུག་པར་མ་ཟད་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་སྤྱོད་ལམ་སོགས་ཀྱི་ཐད་ནང་པའི་གྲྭ་པ་རྣམས་ངོ་ཚ་དགོས་པ་དེ་འདྲ་འདུག་ཅེས་བཤད་མྱོང་། ང་ཚོའི་དགོན་པ་སྤྱི་པར་སྤྱི་རྫས་དགོས་པ་རེད། ལྷག་པར་བཙན་བྱོལ་གྱི་རིང་འདིར་ཉིན་ཞིག་དཀའ་ཁག་ཅིག་ལ་ཕྲད་ན་མི་སྟོང་ཕྲག་མང་པོར་ཟ་རྒྱུ་འཐུང་རྒྱུ་མེད་པར་སློབ་གཉེར་འཕྲོ་བཞག་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་བྱུང་ན་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་རེད། དེ་ལྟ་བུ་འོང་མི་སྲིད་པ་མིན་པས་སྤྱི་ཐོག་ནས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དང་བྱེད་མུས་རེད་ལ་བྱེད་དགོས་ངེས་ཀྱང་རེད།

འོན་ཀྱང་། གྲྭ་པ་སྒེར་སོ་སོས་དཔལ་འབྱོར་ལ་དང་དོད་བྱས་ན་གཏན་ནས་མི་འགྲིག །ངའི་ངོ་ཤེས་འགའ་ཞིག་ཕྱི་རྒྱལ་སོགས་སུ་ལོ་ཤས་བསྡད་ནས་ཚུར་འབྱོར་སྐབས་དགོན་པའི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཅི་ཞིག་ཕྱིན་འདུག་ཅེས་དྲིས་པར། རྒྱུ་ལ་དང་དོད་ཆེ་རུ་ཕྱིན་འདུག་ཅེས་འཆད་མཁན་ཁ་ཤས་བྱུང་། ང་ཚོའི་གཞིས་ཆགས་དང་། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་འགྲོ་དགོས། བཙན་བྱོལ་གཞུང་ལ་དངུལ་མང་དུ་གཏོང་དགོས་པ་རེད་དེ་བཙན་བྱོལ་གཞུང་སྐྱོ་རུ་སྐྱོ་རུ་ཕྱིན། ང་ཚོ་སྒེར་སོ་སོ་དང་། ལྷག་པར་དགོན་པའི་ནང་གི་གྲྭ་པ་སྒེར་སོ་སོ་རྒྱུ་ཕྱུག་ཏུ་ཕྱིན་ན་ཡག་པོ་མི་འདུག །ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་དང་ཐོག་ནས་དམིགས་ཡུལ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དང་མཐུན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་དགོས། དེས་ན། གྲྭ་པ་ཚོས་སློབ་གཉེར་དང་། སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ལ་དང་དོད་བྱེད་དགོས་པ་ལས་རྒྱུ་ཅ་ལག་ལ་དང་དོད་བྱེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ལྟ་ནའང་ངས་ཁྱེད་ཚོས་ལྟོ་ཆས་ལ་གྱོང་ཐོངས་ཞེས་ཟེར་གྱི་མེད། ལྟོ་ཆས་ཞིམ་པོ་དང་གྱོན་པ་སྐྱོ་པོ། ཤག་གི་འཛིན་ཆས་འགྲིག་ཙམ་བྱས་ནས་བསྡད་ན་ཡག་པོ་ཡོད་པ་ལས་ཤག་གི་ནང་དུ་ཅ་ལག་མང་པོ་ཡོད་ན་རྐུན་མར་ཤོར་དོགས་པའི་སེམས་ཁྲལ་དང་། ཙི་ཙི་སོགས་ཀྱིས་ཟ་དོགས་པའི་སེམས་ཁྲལ་སོགས་བྱེད་དགོས་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་མི་དགོས་པ་རེད། སྔོན་ང་རྒྱ་གར་དུ་སླེབས་ནས་(Mussoorie)མ་སུ་རིར་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ང་ལ་ཅ་ལག་སྒམ་དོ་ཙམ་ལས་མེད། དེ་དུས་ཧ་ཅང་སྐྱིད་པོ་ཡོད། རྗེས་སུ་གཅིག་བསགས་གཉིས་བསགས་བྱས་ནས་ད་ལྟ་གང་འཚམ་འདུག །དེ་དག་རྡོག་ཁྲེས་སྣོན་མ་ལྟ་བུ་ལས་མི་འདུག །གང་ཡང་མེད་ན་ཁ་རྒྱུན་དུ་འགྲོ་བདེ་འདུག་བདེ་ཟེར་བ་ལྟར་དང་། ཀོག་སྟེ་ལངས་པས་གཞིས་རྫོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རང་ཉིད་སོང་བའི་ཤུལ་དུ་གང་ཡང་ལྷག་རྒྱུ་མེད་པ་ཞིག་དགོས། འོན་ཀྱང་། ཟས་བཅུད་ཡག་པོ་བསྟེན་དགོས། ང་ཚོ་ད་ལྟ་རྒྱ་གར་དུ་བསྡད་ཡོད་ཀྱང་མ་འོངས་པར་བོད་ལ་ལོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ལ་ཞབས་འདེགས་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་དགོས་པས་གཟུགས་ཕུང་ཡག་པོ་དགོས། རྒྱུན་དུ་ཟས་བཅུད་ཅན་བསྟེན་རྒྱུ་དང་འཕྲོད་བསྟེན་ཡག་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།

མདོར་ན། རྒྱས་སྤྲོས་མི་བྱེད་པར་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེ་ནས་སྒེར་སོ་སོའི་ངོས་ནས་ཤ་ཟ་བ་དེ་ཟས་བཅུད་དང་འབྲེལ་བ་དང་ལྷག་པར་བོད་པ་ཞིག་ལ་དེ་སྤང་དགོས་ཞེས་བརྗོད་ན་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ཉེ་སྔོན་ང་སོག་ཡུལ་ལ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་སུ་འདི་ལྟར་བཤད་པ་ཡིན། ངས་སོག་པོ་རྣམས་ལ་ཤ་མ་ཟ་ཞེས་བཤད་མི་ཐུབ། དེ་ལྟར་བཤད་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་མི་ལྡན་པར་གྱུར་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། ཉུང་དུ་གཏོང་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན། ང་ཚོ་བོད་པ་ཚོས་ཀྱང་སྤྱི་ཐོག་ནས་དང་། ལྟོ་ཚང་ཁག་དང་། མི་མང་མཉམ་འདུས་སུ་ཤ་ཕོན་ཆེན་བཏང་ན་ཐད་ཀར་སྲོག་གཅོད་པའི་རྐྱེན་དུ་འགྱུར་བས་ངེས་པར་གཟབ་དགོས། སྔར་བཙན་བྱོལ་བོད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་དུ་བྱ་གསོ་ཁང་ཡོད་ཀྱང་ད་ལྟ་མེད། ངའི་འདོད་པ་ལྟར་ན། ནང་པའི་ལྟ་སྤྱོད་དང་མཐུན་པའི་བྱ་གསོ་ཁང་སོགས་བཙུགས་ན་སྲོག་གཅོད་ཀྱི་ལས་གསོག་མི་དགོས་པས་ང་ཚོས་རིམ་གྱིས་དེ་འདྲ་བྱེད་ཐུབ་སྙམ། ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཉམས་མྱོང་བསགས་ནས་ཡག་པོ་བྱུང་ན་སླད་བོད་ལ་ལོག་པའི་སྐབས་སུ་ཕན་ཐོགས་འབྱུང་སྲིད། མིའི་སྲོག་འཚོ་བའི་ཆེད་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྲོག་ལ་བརྩི་བཀུར་གཏན་ནས་མེད་པའི་སྤྱི་ཚོགས་དང་རིག་གཞུང་གི་བག་ཆགས་ཤིག་གིས་བསྐྲུན་པའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཁེ་ཕན་ཆེད་བཙུགས་པའི་ད་ལྟའི་བྱ་གསོ་ཁང་སོགས་ཀྱི་འགྲོ་སྟངས་རྣམས་ཡག་པོ་གཏན་ནས་མི་འདུག །མ་གཞི་ངས་ཀྱང་ཆིག་སྟོང་དགུ་བརྒྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་ལྔ་རེ་དྲུག་ལ་ལོ་གཉིས་མ་ཟིན་ཙམ་ཞིག་ལ་ཤ་སྤངས་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ན་ནས་ཤ་མི་ཟ་ཀ་མེད་བྱུང་། ཁྱེད་ཅག་མཁན་པོ་དང་དགེ་བསྐོས་རྣམ་པས་རང་རང་གི་དགོན་པའི་ནང་དུ་སྒྲིག་ལམ་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཐད་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཡོང་བའི་ཆེད་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། རིགས་ཁ་ཤས་ལ་ནན་པོ་བྱེད་དགོས། མི་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་ཕྲག་གི་ནང་དུ་སྤྱོད་པ་སློག་མཁན་ཏན་ཏན་འོང་། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བསླབ་བྱ་བསྐྱོན་ནས་མ་ཐུལ་བ་ཡོད་པས་ད་ལྟའི་སྐབས་ལ་དེ་འདྲ་ལོས་ཡོད། དེ་དག་ལ་ཐེགས་ཤིག་ཅེས་འགྲོ་རོགས་གྱིས་ཞེས་བརྗོད་ན་ལས་སླ། དེ་ལྟར་བྱས་པས་མི་དེའི་འགྲོ་བ་མིའི་ཀུན་སྤྱོད་ཐོབ་ཐང་འཕྲོག་པ་མིན། དེ་ལ་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་བྱས་པའང་མིན། དགོན་པ་སྤྱིའི་འགྲོ་སྟངས་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་ལ་བསམས་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདྲེན་མཁན་དང་། ཤེས་བཞིན་ཁྱད་དུ་གསོད་མཁན་གྱི་གང་ཟག་དེར་འགྲོ་རོགས་ཞེས་བརྗོད་ན་འོས་ཤིང་འཚམས་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་ནའང་དྲང་པོ་དྲང་བཞག་དགོས་པ་ལས་དགའ་མིན་ཞེ་བཞག་བྱས་ན་ནོར་འཁྲུལ་རེད། དྲང་པོའི་སྒོ་ནས་ནན་ཙམ་བྱེད་དགོས་ཞེས་ངས་སྔོན་མ་ནས་བཤད་ཡོད། ཁྱེད་ཅག་གིས་ཟོན་བྱེད་མི་དགོས། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེས་དེ་ལྟར་གྱིས་གསུངས་བྱུང་ཞེས་ང་ལ་ལག་པ་ཕྱིས་ན་འགྲིག་ཅེས་བརྗོད་མྱོང་། ༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་བསླབ་བྱ་མུ་ཐི་ལའི་ཕྲེང་བ་ལས། གསོད་བརྡུང་ངེས་པར་དགོས་ལ་སྙིང་མ་ཆུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་དགོས་པ་རེད། གསོད་པ་མིན་ཡང་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ཉེས་རྡུང་བཏང་ན་ཡག་པོ་མེད། ཡང་དགོན་པ་དང་གྲྭ་ཚང་ཁག་གི་སྒྲིག་ཁྲིམས་ལྷོད་ཡངས་སུ་བཏང་ན་མི་འགྲིག །དེ་བས་སྒྲིག་འགལ་ཚབས་ཆེན་བྱེད་མཁན་དག་ལ་ཁྱོད་འདི་ནས་འགྲོ་རོགས་ཞེས་བརྗོད་རྒྱུ་སྟབས་བདེ་ཤོས་ཡིན།

ཞོར་འཕྲོས་སུ། དགེ་བསྐོས་ཀྱིས་སྐྱབས་ཐོ་ཀློག་སྐབས་སྒྲ་དག་གསལ་གསུམ་དགོས་པ་ལས་སྐྱབས་ཐོ་འབུལ་མཁན་གྱིས་དཀའ་ལས་མང་པོ་བརྒྱབ་ནས་བྲིས་པ་དེ་དགེ་བསྐོས་ཀྱིས་གདངས་འདྲ་ཞིག་བཏང་ནས་ཀློག་དུས་དགེ་འདུན་མང་གིས་མི་གོ་བས་སྐྱབས་ཐོ་འབུལ་མཁན་གྱིས་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པ་སྟོང་པ་རེད། དགེ་བསྐོས་འགའ་ཞིག་གིས་གདངས་བཏང་ནས་སྐྱབས་ཐོ་བཀླགས་དུས་ང་གད་མོ་ཤོར་གྱི་འདུག །དེ་ཞོར་འཕྲོས་སུ་བཤད་པ་ཡིན།

ངས་བཤད་དོན་སྙིང་པོ་ནི། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞེས་མིང་དང་། རྟགས་ཆ་ལུགས། བསམ་པ་སྟེ་བརྗེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་མི་ཚེའི་ལམ་བུ་དེ་མེ་འཁོར་ལྟ་བུར་མཚོན་ན་ལྕགས་ལམ་འདི་ནས་ཁ་གཅུས་པ་རེད། ཁ་གཅུས་པའི་ལྕགས་ལམ་དེའི་སྟེང་ནས་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་ན་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཞིག་དང་དེ་དང་ཕྱོགས་མཐུན་པའི་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དགོས་པ་ལས། ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་མིང་ཞིག་ཁྱེར་ནས་མི་ཚེ་སྐྱེལ་སྟངས་དེ་ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག །ཆགས་སྡང་སོགས་ཁྱིམ་པ་ནང་བཞིན་བྱས་ན་ཡག་པོ་མེད། གལ་སྲིད་རང་གིས་དེ་ལྟར་ལག་ལེན་བསྟར་མི་ནུས་ན་ཉིན་དེ་ནས་གྲྭ་ཆས་ལྟེབ་བརྩེགས་བྱས་ནས་འགྲོ་ན་རང་དབང་རེད། ངས་རྒྱུན་དུ་འདི་ལྟར་འཆད་བཞིན་ཡོད་པས་ཚང་མས་གོ་ཡོད་ཤག་ཀྱང་གནད་འགག་ཅིག་མཐོང་ནས་དེ་རིང་བསྐྱར་དུ་བཤད་པ་ཡིན། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། གཞི་གསུམ་གྱི་ཆོ་ག་གང་དུ་ཡོད་པ་དེར་ང་བློ་བདེ་བག་ཕེབས་འདུག་ཅེས་བཀའ་གནང་བ་བཞིན་དེ་ལྟར་བྱུང་ན་ང་ཚོས་སྟོན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཞུས་པ་དང་བསྟན་པའི་བྱ་བ་དངོས་གནས་འགྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་མིན་པར་གྲངས་ཀ་མང་པོ་ཡོད་ནའང་དོན་དངོས་པོར་ཆབ་བེ་ཆོབ་བེ་ལུང་པ་གང་ལྟ་བུར་གྱུར་ན་སྟོན་པའི་ཞབས་འདེགས་སུ་འགྲོ་དང་ཞབས་འདྲེན་དུ་འགྱུར་ཆ་མ་འཚལ་བས་གཟབ་དགོས། འདིར་ཡོད་པའི་དགེ་འདུན་པ་རྣམས་ཡག་ཐག་ཆོད་རེད་ཅེས་བརྗོད་ཆོག་སྙམ། ཀུན་གྱིས་ཧུར་ཐག་བྱེད་དགོས། ད་རེས་ང་ཚོ་འདིར་འཛོམས་པ་དེ་དབུ་མ་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་དང་བཅས་པའི་བཤད་ཁྲིད་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་རེད། དེས་ན། ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ་གསན་པར་ཞུ།

གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི། གོང་དུ་ཚད་མའི་སྐོར་གསུངས་པ་རྣམས་དགོངས་པ་རབ་གསལ་མ་གཏོགས་གཞན་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་དབུ་མའི་གཞུང་རྣམས་སུ་གསལ་ཁ་བཏོད་ནས་གསུངས་མེད། གཞུང་སྔ་མ་རྣམས་སུ་མ་གསུངས་པའི་ཚད་མའི་སྐོར་རྣམས་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

གསུམ་པ་རིགས་པ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་རང་རིག་མི་འཐད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེ་ཕྱིར་རང་རིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། །ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་དབང་གང་གིས་འཛིན་པར་འགྱུར། །བྱེད་པོ་ལས་དང་བྱ་བ་གཅིག་མིན་པས། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་དེ་འཛིན་པར་རིགས་མ་ཡིན། །ཞེས་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་བདེན་པར་ཡོད་ཅེས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་མཐར་ཐུག་རང་རིག་ཚད་མ་ཡོད་ཅེས་བརྗོད་ཀྱང་རང་རིག་མེད་པས་ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་དབང་ཤེས་པ་གང་གིས་འཛིན་པའམ་ཚད་མར་གྱུར་པའི་ཤེས་པ་གང་གིས་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་གཞན་དབང་འཇོག་པ་ཡིན་ནམ། གཞན་ཡང་། རང་གིས་རང་རིག་པ་ཡོད་ན། བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་གཅིག་ཏུ་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་པས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་འཛིན་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཅེས་པ་ནས། འཛིན་པར་རིགས་མ་ཡིན། །བདག་རིག་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་རིག་པར་བྱ་བཞིན་པའི་བདག་ཉིད་ལས་སམ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཀྱི་དངོས་པོར་འགྱུར་ལ་རིག་པར་བྱ་བ་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟར་གཅོད་པ་པོ་དང་ཤིང་དང་གཅོད་པའི་བྱ་བ་གཅིག་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལས་ཀྱང་རང་རིག་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་རང་རིག་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཤེས་པ་དེ་འཛིན་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འཕགས་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་ཀྱང༌། ཇི་ལྟར་རལ་གྲིས་རང་གི་སོ། །གཅོད་པར་མི་བྱེད་སོར་མོ་ནི། །རང་ལ་རག་པར་མི་བྱེད་ལྟར། །རང་རིག་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །38ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡིན་པ། དེའི་ཕྱིར་རང་རིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། ཁོ་རང་དེའི་རིག་བྱེད་དུ་འཇོག་པ་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་ཚུལ་དེ་ལ་བློས་ཇི་ཙམ་གཏད་ཀྱང་རྟོག་པ་ལ་ལས་དང་བྱེད་པ་པོའི་རྣམ་པ་གཏན་ནས་འཆར་རྒྱུ་མེད་པར་ཏེ་ཡང་རིག་བྱ་དང་རིག་བྱེད་གཉིས་སུ་མི་སྣང་བ་དེ་ལ་རིག་བྱ་རིག་བྱེད་ཀྱི་བྱ་བྱེད་འཇོག་ན། ཞེས་པ་ནས། རང་རིག་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

བཞི་པ་གཞན་དབང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་མ་ཤེས་པའི། །བདག་ཅན་གཞན་དབང་ངོ་བོའི་དངོས་ཡོད་ན། །གང་གིས་ན་འདི་ཡོད་པ་མི་རིགས་པ། །གཞན་ལ་མོ་གཤམ་བུས་གནོད་ཅི་ཞིག་བསྐྱལ། །ཞེས་སྔར་གསུངས་པ་ལྟར། གལ་ཏེ་མཐའ་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་། གཞན་དབང་འཇལ་བའི་རང་རིག་ཀྱང་མེད་པས། མ་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གཞན་དབང་བདེན་པའི་དངོས་པོར་ཡོད་ན། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་འདིའང་ཡོད་པར་མི་རིགས་པར་འདོད་དགོས། གཞན་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུས་གནོད་པ་ཅི་ཞིག་བསྐྱལ་ནས་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་འདོད་པ་ཡིན་གསུངས་པ་སྟེ། སྒྲུབ་བྱེད་མེད་པར་མཚུངས་པ་ཡིན་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རང་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདི་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག །

ག གཞན་དབང་བདག་དང་གཞན་ལས་མི་སྐྱེ་བར་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་འདི་ཡང་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པར་གྱིས་ཤིག །

གཉིས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་ལུགས་བདེན་པ་གཉིས་ཆར་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཚེ་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ན། །ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་རྒྱུར་ནི་གང་ཞིག་འགྱུར། །གཞན་གྱི་ལྟར་ན་རྫས་ལ་ཆགས་པ་ཡིས། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་བཞག་39ཀུན་ཀྱང་བརླག །ཅེས་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་གཞིར་བཞག་བྱས་ནས། གང་གི་ཚེ་གཞན་དབང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ན། ཀུན་རྫོབ་སྟེ་ཐ་སྙད་པའི་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུའམ་འཁྲུལ་པའི་གཞི་རྫས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་རྒྱུར་ནི་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དང་། སེམས་ཙམ་པ་གཞན་གྱི་ལྟར་ན་གཞན་དབང་གི་རྫས་ཤེས་པ་ཙམ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་ཡིས་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་པ་སྟེ། སྔ་མ་ཀུན་རྫོབ་པ་ཡི་རྒྱུར་ནི་གང་ཞིག་འགྱུར་ཞེས་པས་དོན་དམ་ལས་ཉམས་པའི་ཚུལ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་རྣམ་གཞག་ཀུན་ཀྱང་བརླག་ཅེས་པས་ཀུན་རྫོབ་ལས་ཀྱང་ཉམས་པའི་ཚུལ་གསུངས།

ར གང་ཡང་དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུར་གྱུར་ཅིང་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། མངོན་པར་མཐོ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་ཡང་དངོས་པོ་བརྟགས་པར་ཡོད་པའི་རྒྱུར་འགྱུར་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། འདིས་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལས་ཉམས་པར་བསྟན་པའོ། །

གསུམ་པ་དེས་ན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལུགས་ཁོ་ནའི་རྗེས་སུ་འབྲང་བར་རིགས་པ་ནི། ཙ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཕྱི་རོལ་གྱུར་ལ་ཞི་བའི་ཐབས་མེད་དོ། །དེ་དག་ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་བདེན་ལས་ཉམས། །དེ་ལས་ཉམས་པས་ཐར་པ་འགྲུབ་ཡོད་མིན། །ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང༌། །དོན་དམ་བདེན་པ་ཐབས་བྱུང་གྱུར་པ་སྟེ། །དེ་གཉིས་རྣམ་དབྱེ་གང་གིས་མི་ཤེས་པ། །དེ་ནི་རྣམ་རྟོག་ལོག་པས་ལམ་ངན་ཞུགས། །ཞེས་སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ལམ་ལས་ཕྱི་རོལ་ཏུ་གྱུར་པ་ལ་ནི་ཞི་བའི་ཐབས་ཀྱི་གཙོ་བོ་མེད་དོ། །དེ་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཇོག་པ་ལས་ཉམས་པའི་ཕྱིར་དེས་ཐར་པ་མི་འགྲུབ། གང་གིས་ན་ཐ་སྙད་བདེན་པ་སྟེ་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་གྱི་རྣམ་གཞག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་འཇོག་ཐུབ་པ་ཞིག་མ་བྱུང་ན་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་ཉིད་བདེ་བར་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་གསུངས། བསླབ་བཏུས་ཀྱི་ནང་དུ་སྟོང་ཉིད་གསུངས་པའི་སྐབས་མདོ་ལུང་མང་པོ་དྲངས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སྔོན་ལ་ཐ་སྙད་པའི་ཕན་གནོད་དང་། སྐྱེ་འགག །བཟང་ངན་སོགས་ཡོད་པའི་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་ཟིན་པའི་མཇུག་ཏུ་དེ་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པར་གསུངས། དཔེར་ན། བདེན་བཞི་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་ཐོག་མར་འདི་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །འདི་ནི་ཀུན་འབྱུང་འཕགས་པའི་བདེན་པའོ། །ཞེས་གལ་ཆེན་པོར་བརྩིས་ནས་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ། འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱ། ལམ་བསྒོམ་པར་བྱ། ཞེས་གསུངས་པ་དང་། མཐའ་མའི་བསྡོམས་སུ་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ་ཤེས་པར་བྱར་མེད། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་སྟེ་སྤང་བར་བྱར་མེད་ཅེས་སོགས་ཐོག་མར་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། སྤང་བར་བྱར་མེད་སྟངས་རྣམས་གསུངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། ཀུན་འབྱུང་སྤང་བར་བྱ་བ་བསྙོན་དུ་མེད་པར་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་ཚད་གྲུབ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་རྣམས་གསུངས་ནས་མཐའ་མ་དེར་དེ་དག་དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་སྤང་བར་བྱར་མེད་ཅེས་སོགས་གསུངས་པ་འདིས་དོན་དམ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པའམ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་སྟེ། མིང་ཙམ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ན་ཡོད་པར་གོ་ཐུབ་པ་ཞིག་སྟེ། དེས་ན། ཐ་སྙད་བདེན་པ་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་དང་། །ཞེས་སོགས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལས་རང་གི་རྣམ་པར་རྟོག་པས་སྦྱར་བའི་ལུགས་ཀྱི་ལམ་ཁོ་ནར་ཞུགས་པ། སྤྱིར་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་དེ་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ལ་སོགས་པའི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པ་ཞིག་ཡིན་རྒྱུ་རེད། སྐྱབས་སུ་མཆི། བཅོམ་ལྡན་འདས་རང་གིས་ཇི་བཞིན་མ་གསུངས་པས་སེམས་ཙམ་པ་ཕུང་ལ་སྦྱར་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་འདུག །བཞད་མོ་བཞད། འོན་ཀྱང་། ལྟ་བ་དེ་གའི་ཐོག་ནས་ཕན་ཐོགས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་བྱུང་ཡོད། སྔོན་གསང་སྔགས་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་རྒྱ་གར་གྱི་གྲུབ་ཆེན་ནང་ཐོག་མར་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བའི་སྟེང་ནས་བདེ་སྟོང་སྦྱར་ནས་ཉམས་བཞེས་གནང་མཁན་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་། རིམ་གྱིས་འོད་གསལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་ཇེ་གསལ་དུ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མིང་ཙམ་བརྡ་ཙམ་སྟེ། དཔེར་ན། གཞན་དབང་གི་ནང་ཚན་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་གྱི་སེམས་ཀྱི་ཉམས་མྱོང་བྱུང་བའི་སྐབས། དེ་ཡང་མིང་གི་དབང་གིས་ཡོད་ཙམ་མ་གཏོགས་མེད་པའི་ཉམས་མྱོང་ཞིག་ཡོང་བ་ཡོད་པར་མངོན། གང་ལྟར་སེམས་ཙམ་པའི་ལྟ་བ་དེ་སྔོན་གྱི་གྲུབ་ཆེན་མང་པོས་ཉམས་བཞེས་གནང་བས་ཕན་ཐོགས་བྱུང་བ་དེ་ལྟར་རེད། སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ཞབས་ཀྱི་ལམ་ལས་ནི། །ཞེས་པ་ནས། གང་གཞན་མ་བསྟན་ཚུལ་འདིས་ཤེས་པར་བྱ། །ནད་རྣམས་བརྒྱད་ཀྱིས་ཞེས་པ་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་ལ་གོ་དགོས་པ་འདྲ། དེ་རྒྱུན་གནོད་པར་འགྱུར། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ལ་དོན་དམ་སུ་སྨྲ་བ། །དེ་དག་ནོར་བའི་བློ་ལྡན་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་དེ་དག་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་དག་གིས་ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་འབྲང་། སྟོན་པའི་གསུང་ལ་ཁུངས་བཅོལ་ནས་ཐོག་མར་གོ་བ་མཐར་ཐུག་དང་རྣམ་གྲོལ་སྒྲུབ་པའི་ལྟ་བ་མ་ནོར་བ་ཡིན་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར། གང་ཟག་རང་རྐྱ་ཐུབ་པའི་རྫས་ཡོད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་གཉིས་སྟོང་དང་། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་མ་གྲུབ་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུས་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྙམ་སྟེ། དཔེར་ན། ཁྲོམ་ལ་ཅ་ལག་ཅིག་ཉོ་བར་སོང་སྟེ་ཅ་ལག་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་ན་ཉོ་འདོད་པ་ལས། ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་ཏུ་མ་མཐོང་ན་ཉོ་འདོད་མི་སྐྱེ་ཞིང་། དེ་ཡང་མ་ཉོས་གོང་ལ་ཡིད་དུ་འོང་བ་མཐོང་བ་དེ་ལས་ཀྱང་ཉོས་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་ད་དུང་ཆེས་ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་རྩ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ནི་བློ་དེས་འདི་ནི་ངའི་འོ་སྙམ་པའི་བདག་གིར་བཟུང་བའི་དབང་གིས་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རྣམ་པ་ཤུགས་ཆེ་རུ་སོང་ནས་ཨ་གསར་མ་ཡོལ་བར་དུ་ཁྲོམ་ནས་ཉོས་པའི་སྐབས་ལས་ཀྱང་ལེགས་པར་མཐོང་བ་ལྟ་བུའི་ལོངས་སྤྱོད་མཁན་གྱི་བདག་རང་རྐྱ་བ་མེད་སྙམ་དུ་ཡང་ཡང་བསམ་བློ་བཏང་ན་ཕན་ཐོགས་ཡོད་སྙམ། འཇིག་རྟེན་ཕལ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ངར་འཛིན་ཇི་ཙམ་ཆེ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་ཆགས་སྡང་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་གསལ་པོར་མཐོང་ཐུབ། དེ་འདྲ་བ་དེ་ལ་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཆོས་མ་ཟད་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་རང་རྐྱ་བ་མེད་པར་བསྒྲུབས་ན་ངར་འཛིན་དམ་པོ་དེ་ཅུང་ཤུགས་ཆུང་དུ་འགྲོ་བ་གསལ་པོ་ཡིན། དེའི་སྟེང་དུ་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་གི་རྐྱེན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་སྒྲ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ནང་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་པའི་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཚེ་ཤེས་པ་དེ་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་རང་ཚུགས་ཐུབ་པ་ཞིག་མེད་པ་བློར་ཅུང་ཟད་འཆར་ཐུབ་སྙམ། དེས་ན། ལོངས་སྤྱོད་པ་པོའི་བདག་རང་རྐྱ་བ་མེད་པར་མ་ཟད་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཀྱང་ནང་ཤེས་པའི་སྟེང་དུ་བག་ཆགས་སད་སྟོབས་ཀྱིས་ཤར་བ་དང་། གཙོ་བོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བློས་འདོགས་སྟངས་ཀྱི་ཆ་ནས་རེད་སྙམ་པའི་བློ་སྐྱེས་ན། ཡུལ་དེ་ཧ་ཅང་བཟང་པོ་དང་། ཧ་ཅང་ངན་པར་ལྟ་བ་རྣམས་ལ་དེ་ལྟར་མི་འཛིན་པར་ཕན་ཐོགས་ཅུང་ཡོད་སྙམ། གང་ལྟར་ལྟ་བ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་མིའི་སེམས་ལ་བཟོ་བཅོས་ཐེབས་པ་དང་། དེ་ནས་ཤུགས་ཆེ་རུ་དང་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་གསལ་པོ་རེད། འདིར་ཐ་སྙད་ཀྱི་བདེན་པ་བསྟན་པ་ནི་ཐབས་སུ་གྱུར་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་པ་བསྟན་པ་སྟེ་ཆོས་དབྱིངས་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་ཀྱང་དོན་དམ་པ་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་ཅན་གྱི་ཆོས་དབྱིངས་དེ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་སྟེ་འཐོབ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་བསྟན་བཅོས་ལས། ཐ་སྙད་ལ་ནི་མ་བརྟེན་པར། །ཞེས་པ་ནས། ཐབས་ལས་བྱུང་བ་དང་འབྲས་བུ་དང་ཐོབ་པར་བྱ་བ་དང་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་ཡང་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བས་གཞི་བྱས་ནས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་ཐུབ་ཅེས་དེ་ལྟར་སྦྱར་ལུགས་ཤིག་གསུངས།

ག དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སློབ་དཔོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྟེ་དྲང་བའི་དོན་ལ་ངེས་པའི་དོན་དུ་བཟུང་ནས་འཆད་པ་པོས་འཆད་པ་ལས། ཞེས་པ་ནས། མྱ་ངན་འདས་པ་ཐོབ་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

བཞི་པ་གཞན་དབང་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་འགོག་པ་གཉིས་མི་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་འདོད་ལྟར། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། །འབྲས་ཕྱིར་འདི་དག་མེད་ཀྱང་ཡོད་དོ་ཞེས། །འཇིག་རྟེན་ངོར་བྱས་བདག་ནི་སྨྲ་བར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་སྤངས་ནས་ཞིར་ཞུགས་པ། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལ་ཡོད་པ་མིན་དེ་ལྟར། །འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་མེད་ན་དེ་བཞིན་འདི། །
འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་བདག་མི་སྨྲ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་མི་གནོད་ན། །
འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལྟོས་འདི་ནི་དགག་པར་གྱིས། །ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་འདིར་ནི་རྩོད་གྱིས་དང༌། །ཕྱི་ནས་སྟོབས་ལྡན་བདག་གིས་བརྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ཇི་ལྟར་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་དབང་དངོས་པོར་འདོད་པ་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་ནི་དབུ་མ་པ་བདག་གིས་ཁས་མ་བླངས། དབུ་མ་པས་རང་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་འཇོག་པ་ནི་ཐ་སྙད་པའི་ཚད་མའི་ངོར་ཁས་ལེན་གྱི། རིགས་ངོར་མི་འཇོག་པ་དེ་ལྟ་ནའང་སྐབས་འགར་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་དུ་དགོས་པའི་དབང་གིས་ཕུང་སོགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་རང་ལུགས་ལ་མི་འདོད་པར་གཞན་ངོ་ཁོ་ནར་ཁས་ལེན་པའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད་པ་དང་། ཀུན་རྫོབ་འདི་ཇི་ལྟར་ཕུང་པོ་སྤངས་ནས་ལྷག་མ་མེད་པའི་ཞི་བའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པའི་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ལ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་ཀུན་རྫོབ་འདི་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་ངོར་བལྟོས་ནས་ཀྱང་ཡོད་ཅེས་དབུ་མ་པ་ང་མི་སྨྲ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་མི་གནོད་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ལ་བལྟོས་ནས་ཀུན་རྫོབ་འདི་ནི་དགག་པར་གྱིས་ཤིག །ཁྱོད་དང་འཇིག་རྟེན་གཉིས་འདིར་ནི་རྩོད་པར་གྱིས་དང་ཕྱི་ནས་གང་རྒྱལ་བ་སྟེ་སྟོབས་དང་ལྡན་པ་དེ་ལ་བདག་གིས་བསྟེན་པར་བགྱིའོ་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཇི་ལྟར་དགྲ་བཅོམ་པ་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་དབྱིངས་སུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་དུ་དེས་དོན་དམ་གཟིགས་པའི་གཟིགས་ངོར་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་གནོད་པར་མི་འགྱུར་ན་ངས་ཀྱང་ཁྱོད་ལ་སྟོངས་གདབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནི་གྲོགས་བྱེད་དོ་ཞེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱིས་ནི་གནོད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལ་དབུ་མ་པ་བདག་ཉིད་བརྟེན་པར་བྱའོ། །

ག གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་སྐད་དུ་ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ཤིན་ཏུ་ལྟོས་པ་མེད་པར་སྨྲ་ན། ཞེས་པ་ནས། འོ་ན་སེམས་ཙམ་པས་གྲུབ་མཐའ་འོག་མས་འདོད་པ་ལྟར་རྡུལ་ཆ་མེད་མེད་པས་དེ་བསགས་པའི་ཕྱི་དོན་འགོག་པའི་རིགས་པས། ཕྱོགས་ཀྱི་ཆ་མེད་ཀྱི་ཕྱི་དོན་མི་ཁེགས་སོ་སྙམ་ན། དེ་དག་ཚད་མས་མ་ཁེགས་པར་མི་སྨྲ་ཡི། དེ་ཁེགས་ཀྱང་ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་མེད་མི་དགོས་སོ། །ཞེས་གང་ལྟར་ཕྱི་དོན་མ་རྙེད་པ་ལས་མེད་པར་རྙེད་པ་མིན་པར་གསུངས། འདིས་ནི་ཤེས་པ་དུས་ཀྱི་ཆ་མེད་དང་དེ་འཐུད་པའི་རྒྱུན་ཁེགས་ཀྱང་ཤེས་པ་མི་ཁེགས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཞན་གྱི་ལུགས་ཀྱིས་ནི་ཕྱི་རོལ་ཆ་མེད་ཁེགས་ན་སྣང་བ་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་དབང་ཤེས་ཁེགས། ཞེས་ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ཅན་གྱི་དབང་ཤེས་དེ་མ་འཁྲུལ་བ་ཡིན་པ་ཁེགས་པར་གསུངས། དབང་ཤེས་འཁྲུལ་བས་དོན་འཇོག་མི་ནུས་པས་ཕྱི་དོན་ཁེགས་སོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །ལུགས་འདིར་ནི་དབང་ཤེས་འཁྲུལ་བས་གཞལ་བྱ་བདེན་པ་འཇོག་མི་ནུས་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་འབྱེད་པ་ཀླུའི་ཞབས་ཀྱི་བཞེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །

གསུམ་པ་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་དོན་འགོག་པ་མིན་པར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ས་བཅུ་པ་ལས། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ། ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་སེམས་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ། ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་མི་འགོག་པ་ས་བཅུ་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ། དོན་དེ་ཉིད་མདོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ། ཙམ་གྱི་སྒྲས་སེམས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པའོ། །

37 ༡ ལྷ་སའི་ཞོལ་བཀའ་འགྱུར། མདོ། ན་པ། འཕགས་པ་ཀླུའི་རྒྱལ་པོ་མ་དྲོས་པས་ཞུས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་གང་ཡིན་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་ཡིན་སྟོང་པར་གསུངས། །སྟོང་ཉིད་གང་ཤེས་དེ་ནི་བག་ཡོད་པའོ། །

༢ སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་དཔེ་རིང་། མདོ་སྡེ། ཕ་པ། གོང་ལྟར་གསལ།

38 ཞོལ་བཀའ་འགྱུར། མདོ། ཅ་པ། ཇི་ལྟར་རལ་གྲི་རང་སོ་དང༌། །ཇི་ལྟར་མཛུབ་མོ་རང་རྩེ་ལ། །མི་གཅོད་རེག་པར་མི་འགྱུར་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་བལྟ་ལའོ། །ཞེས་དང་།

སྡེ་དགེའི་བཀའ་འགྱུར་ཤིང་དཔར། ཅ་པ། དེ་བཞིན་སེམས་ཀྱིས་རང་བལྟའོ། །ཞེས་གསལ།

39 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༨ན རྣམ་བཞག་ཅེས་གསལ།

སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་དོན་མི་འགོག་ཚུལ།

དང་པོ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་མི་འགོག་པ་ས་བཅུ་པའི་ལུང་གིས་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཙ མངོན་གྱུར་མངོན་ཕྱོགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས། །སྲིད་གསུམ་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་གང་རྟོགས་པ། །རྟག་བདག་བྱེད་པོ་བཀག་པ་རྟོགས་ཕྱིར་དེས། །བྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་རྟོགས། །ཞེས་ས་དྲུག་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ཡིས་སྲིད་པ་གསུམ་པོ་ཐམས་ཅད་རྣམ་ཤེས་ཙམ་དུ་གང་རྟོགས་པར་གསུངས་པ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་བདག་སྟེ། དེ་འདྲའི་བྱེད་པ་པོ་བཀག་ནས་སེམས་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་བྱེད་པ་པོར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེས་བྱེད་པ་པོ་ནི་སེམས་ཙམ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་འཐད་པ་དང་བྲལ་ཡང་འཇིག་རྟེན་གྱི་གནོད་པས་འཇིགས་ནས་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀུན་རྫོབ་ཁས་བླངས་ན་ནི། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེར་སེམས་པ་སྟེ་སེམས་ཤིང་མནོ་བ་སྟེ་མནོ་བསམ་གཏོང་བ་དེ་ལ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འམ། ཡང་ན་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དེ་བདོག་པ་ཉིད་དེ་ལ་ཡོད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་པའམ། བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཟག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བར་གྱི་ཚིག་མི་མངོན་པར་བྱས་པའི་ཚིག་བསྡུ་བའོ། །ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཇོག་སྟངས་མི་འདྲ་བ་གསུམ་གསུངས། རྟོགས་པ་ནི་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །མངོན་ཕྱོགས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའོ། །མངོན་གྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་དྲུག་པར་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏེ་དེ་ལྟར་ཡན་ལག་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །

ག གལ་ཏེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་འཐད་པ་སྟེ་རིགས་པས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། འདི་སྔར་ལྟར་འགོག་པ་ནི་སྔོན་དུ་ལེགས་ལྡན་གྱིས་མཛད་ལ། དེ་ནས་ཟླ་བས་ཀྱང་མཛད་དོ། །

གཉིས་པ་དོན་དེ་ཉིད་མདོ་གཞན་གྱིས་ཀྱང་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཙ དེ་ཕྱིར་བློ་ལྡན་བློ་ནི་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །ལང་ཀར་གཤེགས་མདོ་དེ་ལས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། །མུ་སྟེགས་སྤོ་མཐོན་རི་འཇོམས་ངག་རང་བཞིན། །རྡོ་རྗེ་འདི་ནི་དགོངས་པ་བཅད་ཕྱིར་གསུངས། །ཇི་བཞིན་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དེ་དེ་ལས། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་སོགས་དེ་དག །
སྨྲས་པ་དེ་དག་བྱེད་པོར་མ་གཟིགས་ནས། །རྒྱལ་བས་སེམས་ཙམ་འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོར་གསུངས། །ཞེས་དེའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པའི་བློ་འཕེལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལང་ཀར་གཤེགས་པའི་མདོ་དེ་ལས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཁྱེན་གྱིས། མུ་སྟེགས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བདག་དང་གཙོ་བོ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་པོར་འདོད་པའི་ལྟ་ངན་གྱི་རི་བོ་མཐོན་པོ་འཇོམས་པའི་ངག་གི་རང་བཞིན་རྡོ་རྗེ་འོག་ཏུ་འབྱུང་བ་འདི་ནི། མདོ་གཞན་དུ་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པས་མདོའི་དགོངས་པ་གཅད་པའི་ཕྱིར། ཇི་བཞིན་རང་རང་གི་བསྟན་བཅོས་དེ་དང་དེ་ལས་མུ་སྟེགས་པ་དང་རང་སྡེ་འོག་མ་རྣམས་ཀྱིས་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་
དང་། ཡང་ན་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དང་། ཡང་ན་ཕུང་པོའི་རྒྱུན། ཡང་ན་ཕུང་པོའི་གསེབ་ནས་འཇོག་པའི་ལུགས་དེ་དག་སྨྲས་པ་དེ་དག་བྱེད་པོར་མ་གཟིགས་ནས་རྒྱལ་བས་སེམས་ཙམ་ཞིག་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱེད་པ་པོར་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ།།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་མདོའི་དོན་བཤད་ནས། ཞེས་པ་ནས། གང་ཟག་དང་སེམས་ཀྱི་རྒྱུན་དང་ཕུང་པོ་ལྔ་དང༌། །དེ་བཞིན་རྐྱེན་བཞི་དང་རྡུལ་དག་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་བྱེད་པོར་གསུངས། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཕལ་ཆེར་བསྟན་པ་སྟེ་ཆོས་འདི་པ་དག་གིས་ཀྱང་གང་ཟག་ལ་སོགས་པ་དག་ཅེས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བདག་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་གང་ཟག་གི་མཚན་གཞིར་ཀུན་གཞི་འདོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་བརྟགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འདས་པ་ཟབ་མོ་ཞེས་བསྟན་པ། །ཆོས་ཀྱི་ཁུད་པ་ཞེས་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཞེས་གྱིས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་དེ་དག་ནི་ཕྱི་རོལ་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བྱ་བ་ནི་མདོའི་དོན་ཡིན་ནོ། །

ག སེམས་ཙམ་གྱི་ཙམ་གྱི་སྒྲས་བྱེད་པ་པོ་གཞན་འགོག་པ་ས་བཅུ་པའི་དོན་དུ་བཤད་ནས། ཞེས་པ་ནས། བསམ་གཏན་པ་དཀར་པོ་ཞེས་པའི་རང་སྡེ་ཕུང་པོ་རྫས་ཡོད་བྱེད་པ་པོར་སྨྲ་བ་ཞིག་གོ །

གསུམ་པ་ཙམ་གྱི་སྒྲས་སེམས་གཙོ་བོ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཙ དེ་ཉིད་རྒྱས་ལ་སངས་རྒྱས་བསྙད་ཇི་བཞིན། །དེ་བཞིན་སེམས་ཙམ་གཙོར་གྱུར་འཇིག་རྟེན་ལ། །མདོ་ལས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་གཟུགས་ནི་འདིར། །འགོག་པ་དེ་ལྟར་མདོ་ཡི་དོན་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཞེས་མཁྱེན་ནས། །དེ་ལས་གཟུགས་ཉིད་དགག་པར་མཛད་ན་ནི། །སླར་ཡང་དེ་ལས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོས་སེམས། །གཏི་མུག་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་ཅི་ཕྱིར་གསུངས། །སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང༌། །སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་འགོད། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས། །སེམས་སྤངས་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ནི། །སེམས་བཞིན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་མ་ཡིན། །དེས་ན་སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ། །བཟློག་གི་གཟུགས་ནི་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་རྒྱས་པ་ཞེས་པར་གཞན་ནས་སངས་ཞེས་ཚིག་མི་མངོན་པར་ཏེ་བསྡུས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཞེས་བསྙད་པ་ཇི་བཞིན་དུ་གོང་དུ་སོང་བ་ལྟར་སེམས་ཙམ་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་འཇིག་རྟེན་ལ། མདོ་ལས་རྩ་བའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་མི་བཞེད་པ་མིན་ཡང་དེ་ལས་སེམས་གཙོ་ཆེ་བས་ན་ཚིག་བསྡུས་ནས་སེམས་ཙམ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་གྱི། ཕྱི་རོལ་དོན་དུ་གྲུབ་པའི་གཟུགས་ནི་འདིར་འགོག་པ་དེ་ལྟར་མདོ་ཡི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་སེམས་ཙམ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་མདོའི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་བཞིན་དུ་འདི་དག་སེམས་ཙམ་ཞེས་མཁྱེན་ནས། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་དེ་ཉིད་ལས་གཟུགས་ཉིད་དགག་པར་མཛད་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ནི། མདོ་དེ་ཉིད་ལས། སླར་ཡང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས། སེམས་ཏེ་གཏི་མུག་ལས་སྒོ་གསུམ་གྱི་འདུ་བྱེད་ཀྱི་ལས་ལ་སོགས་པ་སྐྱེས་པར་ཅིའི་ཕྱིར་གསུངས། སེམས་ཉིད་ཀྱིས་ནི། སེམས་ཅན་འཇིག་རྟེན་དང༌སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་འགོད་པ་སྟེ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། འགྲོ་བ་མ་ལུས་ལས་ལས་སྐྱེས་པར་གསུངས་པ་དང་། སེམས་སྤངས་ནས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་གལ་ཏེ་གཟུགས་ཡོད་མོད་ཀྱི་དེ་ལ་ནི་སེམས་བཞིན་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དང་། ཕུང་པོ་ལྔ་པ་ཅན་ལ་མཚོན་ན་འགྲོ་བ་སྐྱེ་གནས་སུ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་ལ་གཟུགས་ཡོད་མོད་ཀྱི། འོན་ཀྱང་། དེ་ལ་ནི་སེམས་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་བྱེད་པ་པོ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་པས་ན་སེམས་ལས་གཞན་པའི་བྱེད་པ་པོ་བཟློག་གི། ཕྱི་རོལ་གྱི་གཟུགས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་གཞན་བཀག་པས་དོན་བྱས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཤེས་བྱ་འགོག་པར་མི་ནུས་པར་བརྗོད་ནས། ཞེས་པ་ནས། འཕགས་པ་ས་བཅུ་པ་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གསུངས་ཀྱི་ཞེས་ཐོག་མའི་མ་རིག་པ་ལས་འདུ་བྱེད། འདུ་བྱེད་ལས་རྣམ་ཤེས་ཞེས་རྣམ་ཤེས་དེ་ཉིད་མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ཅན་དུ་གསུངས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་བདེན་པའམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལྟར་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ལྗོན་པ་བྱེད་པ་པོ་དང་ཚོར་བ་པོ་མེད་པ་འདི་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་མོ། །ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་ལ་བྱ་བ་གཉིས་གཉིས་གསུངས་པ་སྟེ། དེ་ལ་མ་རིག་པ་ནི་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པར་བྱེད་པ་དང༌། མ་རིག་པས་རང་གི་འབྲས་བུ་འདུ་བྱེད་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་འདུ་བྱེད་ཕྱི་མ་བསྐྱེད་པ་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པར་གསུངས། རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡང་བྱ་བ་གཉིས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་ཡིད་དུ་མི་འོང་བ་དང་གཉིས་ཀ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཞེས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་བཏང་སྙོམས་གསུམ་མྱོང་བར་ཡང་བྱེད་པ་དང༌། སྲེད་པ་མངོན་པར་འགྲུབ་པའི་རྒྱུ་ཡང་འབྱིན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། ཚོགས་པ་འདིའི་རྒྱུན་གཅད་པར་ཡང་བྱ་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཤིན་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། ཆད་པའི་མྱང་འདས་ཏེ། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་ཐོབ་པར་ནི་མི་བྱའོ་སྙམ་མོ། །ཞེས་དང་། མདོ་སྡེ་ས་བཅུ་པ་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྟག་པ་འཁོར་བའི་ཡོད་མཐའ་དང་། ཞི་བ་ཆད་པའི་མྱང་འདས་ཏེ། སྲིད་ཞིའི་མཐའ་ལ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་འཐོབ་པར་བྱེད་དགོས་པར་གསུངས། མདོར་ན། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། ཤེས་པས་སྲིད་ལ་མི་གནས་ཤིང་། །སྙིང་རྗེས་ཞི་ལ་མི་གནས་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རེད།

ཀྱེ་རྒྱལ་བའི་སྲས་དག་ཅེས་པ་ནས། གཟུགས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །

ག དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་བྱེད་པ་པོ་སེམས་ལས་གཞན་པ་བཀག་པས། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་ལ་གནོད་པ་མེད་པས་གཟུགས་ཡོད་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་ཕྱི་རོལ་དང་ནང་གི་སེམས་གཉིས་ཡོད་མེད་མཚུངས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དེ་ཉིད་ལ་གནས་ལ། །ཕུང་པོ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་ཏེ་ལྔ་ཆར་ཡོད། །དེ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་འཆར་བར་འདོད་པ་ན། །རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་དེ་ལྔ་འབྱུང་མི་འགྱུར། །གཟུགས་མེད་ན་ནི་སེམས་ཡོད་མ་འཛིན་ཅིག །40སེམས་ཡོད་ཉིད་ནའང་གཟུགས་མེད་མ་འཛིན་ཅིག །དེ་དག་ཤེས་རབ་ཚུལ་མདོར་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །མཚུངས་པར་སྤངས་ཤིང་མངོན་པའི་ཆོས་ལས་གསུངས། །བདེན་གཉིས་རིམ་པ་འདི་དག་བཤིག་ནས་ཀྱང༌། །ཁྱོད་ཀྱི་རྫས་ནི་བཀག་པས་འགྲུབ་མི་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟའི་རིམ་པས་དངོས་གདོད་ནས། །དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིག་བྱ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དེ་ཉིད་དེ་རྣམ་གཞག་ལ་གནས་པ་ལ་ཕུང་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་ཏེ་ལྔ་ཆར་ཡོད་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་རྣལ་འབྱོར་པའི་ངོར་དེ་ལྔ་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་བ་དང་། གཟུགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པར་འདོད་ན་ནི་སེམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པར་མ་འཛིན་ཅིག །སེམས་ཡོད་པ་ཉིད་ནའང་གཟུགས་མེད་པར་མ་འཛིན་ཅིག །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མདོར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་ཡང་མཚུངས་པར་བདེན་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་དང་། མངོན་པའི་ཆོས་ལས་ནི་ལྔ་ཆར་ཡང་རང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུངས། མདོར་ན། ཕ་རོལ་པོས་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་རིམ་པ་འདི་དག་བཤིག་ནས་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གཞན་དབང་དངོས་པོའི་རྫས་གྲུབ་པ་ནི་ལན་དུ་མར་བཀག་པས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟའི་རིམ་པས་དངོས་པོ་རྣམས་གདོད་མ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་དབང་ལས་སྐྱེ་བ་ཡོད་པར་རིགས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་མ་སྐྱེས་འཇིག་རྟེན་སྐྱེས་རིག་བྱ། །

ག དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་སྔར་ཇི་སྐད་བསྟན་པའི་ཚུལ་གྱིས་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དེ་ཉིད་དེ་རྣམ་གཞག་ལ་གནས་པ་ལ་ཞེས་པ་ནས། སྐྱེས་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཁས་བླང་བར་སྟོན་པས་དགག་བྱ་ལ་ཁྱད་པར་ངེས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ། །

40 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། རྩ་བར་ཞིག་གསལ་ཡང་། འདིར་རང་འགྲེལ་དང་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གཉིས་ལ་བསྟུན་ནས་ཅིག་བཀོད་ཡོད།

ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ།
༼དྲང་ངེས།༽

གསུམ་པ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པའི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། ཕྱི་རོལ་མེད་པའི་སེམས་ཙམ་དུ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ། མདོའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དྲང་དོན་དུ་ལུང་གིས་བསྟན་པ། རིགས་པས་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། དེ་འདྲ་བའི་མདོ་གཞན་ཡང་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ མདོ་སྡེ་གང་ལས་ཕྱི་རོལ་སྣང་ཡོད་མིན། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ། །གཟུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་གང་དེ་དག་ལ། །
གཟུགས་བཟློག་པ་སྟེ་དེ་ཡང་དྲང་དོན་ཉིད། །འདི་ནི་སྟོན་པས་དྲང་དོན་ཉིད་གསུངས་ཤིང༌། །འདི་ནི་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་རིགས་པས་འཐད། །ཅེས་མདོ་སྡེ་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པ་གང་ལས་ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་པ་མིན་ཞིང་། སེམས་ནི་ཕྱི་རོལ་ལྟ་བུར་སྣང་བས་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ལ་སོགས་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་གཟུགས་ལ་ཤིན་ཏུ་ཆགས་པར་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་ལ་གཟུགས་ལ་དམིགས་པའི་ཆགས་སྡང་དེ་དག་བཟློག་པ་སྟེ་དེའི་ཆེད་དུ་བསྟན་པ་དག་ནི། མདོར་ན། དྲང་དོན་ཉིད་དེ། འདི་ནི་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་ཤིང་། འདི་ནི་དྲང་དོན་ཉིད་དུ་རིགས་པས་ཀྱང་འཐད་པ་ཡིན་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་མདོའི་དོན་འདི་དེ་ལྟར་བཤད་མོད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། དྲང་དོན་ཉིད་དུ་རིགས་པས་འཐད། །ཅེས་བྱ་བའོ། །

ག གལ་ཏེ་ཡང་ས་བཅུ་པའི་མདོའི་དོན་དེ་ལྟར་བཤད་མོད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། བློས་རྣམ་མེད་དུ་མཐོང་བ་འགོག་པར་བཞེད་པས་ཙམ་གྱི་སྒྲས་ཕྱི་རོལ་འགོག་པ་མིན་པར་འཆད་དོ། །

གཉིས་པ་དེ་འདྲ་བའི་མདོ་གཞན་ཡང་དྲང་དོན་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཙ རྣམ་པ་དེ་ལྟའི་མདོ་སྡེ་གཞན་ཡང་ནི། །དྲང་དོན་ཉིད་དུ་ལུང་འདིས་གསལ་བར་བྱེད། །

ར མདོ་འདི་དྲང་བའི་དོན་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་གཞན་ཡང༌། ཞེས་པ་ནས། བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རང་བཞིན་གསུམ་བསྟན་པ་ལས། ཞེས་པ་སེམས་ཙམ་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བསྟན་པ་རེད། ཀུན་བརྟགས་པ་མེད་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་གྱི་དབང་ཡོད་པ་ཉིད་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ལེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཟབ་ཅིང་ཕྲ། །ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཆགས་དང་ཞེ་སྡང་དང་གཏི་མུག་གིས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ། བདག་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའི་དྲི་མས་དྲི་མ་ཅན་དུ་གྱུར་པ། མི་འགྱུར་བས་རྟག་པ་མི་ཆད་པས་བརྟན་པ་ཉམས་པ་མེད་པས་ན་ཐེར་ཟུག་པར་མི་བརྗོད་ན། ཞེས་པ་ནས། མདོ་སྡེའི་ནང་དུ་ཆུད་པ་འདི་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །

ག ཕྱི་རོལ་སྣང་བ་ཡོད་མེད་དེ། །ཞེས་སོགས་ཀྱིས་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་སེམས་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པར་བསྟན་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་པོ་གཉིས་ལ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་མེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་བ་དྲང་དོན་དུ་སྟོན་པའི་ལུང་ངོ༌། །

གཉིས་པ་རིགས་པས་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བསལ་བ་ནི། །བདེ་བླག་རྙེད་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །ཤེས་བྱ་མེད་ན་ཤེས་པ་བཀག་འགྲུབ་པས། །དང་པོར་ཤེས་བྱ་དགག་པར་མཛད་པ་ཡིན། །ཞེས་སྔོན་དུ་ཤེས་བྱ་ཕྱི་རོལ་མེད་པར་བསྟན་ན། དེ་ནས་ཤེས་པ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ་བསལ་བ་ནི་བདེ་བླག་ཏུ་རྙེད་ཅེས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། དེ་ལྟར་ཤེས་བྱ་ཕྱི་རོལ་མེད་ན། བདག་མེད་པ་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པ་བཀག་པ་ཡང་བདེ་བླག་ཏུ་འགྲུབ་པས་དང་པོ་སྟེ་ཐོག་མར་ཤེས་བྱ་དགག་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྟ་བུའི་མདོ་སྡེ་རྣམ་པར་ཤེས་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་མེད་པར་རེས་འགའ་རང་དོན་སྐབས་ཀྱི་རྟགས་ལྟ་བུས་རང་ཉིད་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་འགྱུར་ལ་རེས་འགའ་ནི་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ཙམ་གྱིས་འགྱུར་བར་ཤེས་བྱ་དགག་པ་ཉིད་སྔར་གསུངས་སོ། །

ག ད་ནི་རིགས་པས་སེམས་ཙམ་གསུངས་པ་དྲང་དོན་དུ་གསལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། འཕགས་པ་ལྷས་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ་ཀུན་ལས་བཏུས་ལས་གསལ་བར་གསུངས་སོ། །

མདོའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས།
༼རང་བཞིན་ཁྱད་པར་གསུམ་ལྡན།༽

གཉིས་པ་མདོའི་དྲང་ངེས་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པའི་ཐབས་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཤེས་བྱས་ཏེ། །མདོ་གང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་བཤད་དོན་ཅན། །དྲང་དོན་གསུངས་པའང་རྟོགས་ནས་དྲང་བྱ་ཞིང༌། །སྟོང་ཉིད་དོན་ཅན་ངེས་དོན་ཤེས་པར་གྱིས། །ཞེས་དེ་ལྟར་ལུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཏེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། མདོ་གང་ཞིག་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཅན་མ་ཡིན་པ་དྲང་དོན་དུ་གསུངས་པའང་རྟོགས་ནས་དྲང་བར་བྱ་ཞིང་། སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་པའི་མདོ་ངེས་དོན་གྱི་མདོར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་གསུངས།

ར ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་མདོ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། དོན་དམ་པར་འབྱུང་བ་རྣམས་མིག་གིས་བཟུང་བྱ་མ་ཡིན་ན། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་མིག་བཟུང་དུ་ཡོད་ཅེས་ཇི་ལྟར་ཞེས། །གཟུགས་ལ་དེ་སྐད་གསུངས་པ་ན། །ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་ཀྱི་འཛིན་པ་བཟློག །41ཅེས་གསུངས་ལ། མདོ་ལས་ཀྱང༌། མི་རྟག་དོན་ནི་མེད་དོན་ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པ་ལ་སོགས་པའི་མདོ་སྡེ་དག་ལས་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་པ་ཡང་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འོ་ན་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་ནས་གསུངས་པའི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་དེ་ལྟར་མི་འཐད་ན་རང་ལུགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཇི་ལྟར་ཡིན་ཞེ་ན། ཕྱོགས་ཙམ་ཞིག་ནི་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དཔེར་ན་སྦྲུལ་ནི་ཐག་པ་བསྡོགས་པ་42རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་ཞེས་པ་དཔེར་ན། ཐག་པ་བསྡོགས་པ་ལ་སྦྲུལ་ལོ་སྙམ་པའི་ཚེ་ཐག་པ་བསྡོགས་པའི་སྟེང་གི་སྦྲུལ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་དེ་ལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་སྦྲུལ་དངོས་པོ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་དེ་ཡང་གཞན་གྱི་དབང་གི་དངོས་པོ་བྱས་པ་ཅན་ལ་ནི་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་དག་ནི་བཅོས་མིན་དང༌། །གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་འབྱུང་བས་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་བྱས་པ་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །བཟུང་བཞིན་པའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བྱས་པ་ཅན་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་བ་ལ་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་ཞིང་ཞི་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་ནི་དངོས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་མ་བརྟགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཀུན་བརྟགས་དང་། ཆོས་ཅན་གཞན་དབང་དང་། དེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཡོངས་གྲུབ་སྟེ། བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུར་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དེ་དང་དེ་ལ་གསུམ་གསུམ་གསུངས་པ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མདོའི་དགོངས་པ་རྣམ་པར་བཤད་པར་བྱའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་རྫས་ཐ་དད་པ་གཉིས་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལས་མ་གཏོགས་པར་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན། གཞན་གྱི་དབང་ལ་དེ་གཉིས་ཀུན་ཏུ་བརྟགས་པ་ཉིད་བསམ་པར་བྱས་ཏེ། སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ །

ག ཤེས་རབ་ཅན་དག་གིས་དེ་ཉིད་རྫོགས་པར་དངོས་སུ་མི་སྟོན་པའི་དྲང་དོན་གྱི་མདོ་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་བསྟན་པར་བྱའོ་ཞེས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པའི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་རབ་ཐམས་ཅད་དངོས་དང་ཤུགས་ཀྱིས་མཐར་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ལ་འབབ་ཅིང་གཞོལ་བ་ཤ་སྟག་ཡིན་པས་རྟེན་འབྱུང་དངོས་སུ་གསལ་བར་མི་བྱེད་པའི་དྲང་དོན་གསུངས་པའང་དྲང་དོན་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་དྲང་བར་བྱ་ཞིང་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་པའི་མཐའ་བཅད་པ་ནི་འཆད་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འབྲས་བུའི་སའི་སྐབས་སུ་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྟོགས་པར་བྱས་ནས་མདོའི་དགོངས་པ་བཤད་པར་བྱའོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། བཤད་ཚུལ་དེས་བྱམས་ཞུས་ཀྱི་ལེའུར་མཚན་ཉིད་གསུམ་བཤད་པའི་དགོངས་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱས་ལ། ཞེས་པ་གཟུགས་ལྟ་བུ་ལ་རྣམ་བཏགས་ཀྱི་གཟུགས་དང་། ཀུན་བརྟགས་ཀྱི་གཟུགས། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་ཞེས་སྟོང་གཞི་ཆོས་ཅན་དང་། དེའི་སྟེང་གི་སྟོང་ཉིད། དགག་བྱ་གང་གིས་སྟོང་པའི་དགག་བྱ་རྣམས་གསུངས། དགོངས་འགྲེལ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་བཤད་པའི་དགོངས་པ་དྲང་དོན་ཡིན་པ་ཡང་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། མཐའ་ཆོད་པར་ནི་དྲང་ངེས་རྣམ་འབྱེད་དུ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

41 ལུང་འདི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པའི་ཚིག་ཡིན་ཞེས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར། སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར་ཤིང་པར། བསྟོད་ཚོགས། ཀ་པ། ༦༨བ༧ འབྱུང་བ་མིག་གིས་གཟུང་མིན་པས། །དེ་དངོས་མིག་གི་ཇི་ལྟར་ཡིན། །གཟུགས་ཉིད་གཟུང་བར་རབ་བཀག་པ། །གཟུགས་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་གསུངས། །འདི་ལྟར་གསལ་འདུག་པ་ཚིག་ཟིན་ཅུང་མི་མཐུན་པར་སྣང་།

42 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༨༢བ ཐག་པས་བསྡོམས་པ་ཞེས་གསལ།

གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ།

གསུམ་པ་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། ཙ གཉིས་ལས་སྐྱེ་བའང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་གང་གི་ཕྱིར། །བཤད་ཟིན་ཉེས་པ་དེ་དག་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་མིན་དེ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་རེ་རེ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་མུ་སྟེགས་གཅེར་བུ་པའི་གཞུང་ལས་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་བཤད་པ་སོགས་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བར་འདོད་པའང་རིགས་པའི་ངོ་བོ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གིས་ན་སྔར་རེ་རེ་ནས་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པ་དེ་དག་ཐོག་ཏུ་འབབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་ཀྱང་མིན་ལ་དམ་པའི་དོན་དུའང་འདོད་པ་མིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་གཞན་རེ་རེ་ལས་ནི་སྐྱེ་བ་འགྲུབ་པ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས།

ར དཀྱུས་མ་ཉིད་བཤད་པར་བྱའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་སྲོག་ཅེས་པ་བདག་དང་སྲོག་མ་ཡིན་པ་དབང་སོགས་དང༌། ཆོས་ནི་བསོད་ནམས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་སྡིག་པ་དང༌། ཉོན་མོངས་ཀྱི་ཟག་པ་དང་འཆལ་ཁྲིམས་སྡོམ་པ་ལ་སོགས་པ་ཞེས་སོགས་སྒྲས་བསྡུས་པ་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཤེས་པ་ལས་སྐྱེས་ཤིང་ཤེས་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་འདུ་བྱ་བའི་ཤུགས་བཅས་གཅེར་བུ་པས་འདོད་པའི་ཚིག་གི་དོན་དགུ་ནི་དེ་ཉིད་དག་གོ་ཞེས་ཚིག་གི་དོན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་བྱས་ནས་གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ཚེ་རབས་གཞན་དུ་ཡང་སྲོག་གི་བདག་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་འདི་ལེན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་ཉེར་ལེན་གྱི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེས་པ་ལ་བདག་ལས་སྐྱེ་བར་བརྗོད། བྱམས་པ་དང་སྲོག་གཉིས་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་དེ་དག་ལས་སྐྱེ་བ་དེའི་ཕྱིར་གཞན་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་ལ་བདག་དང་གཞན་ལས་སྐྱེ་བའི་ཚིག་ཅེས་པ་ནས། གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

རྒྱུ་མེད་ལས་སྐྱེ་བ་དགག་པ།

བཞི་པ་རྒྱུ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་རྒྱུ་མེད་ཁོ་ནར་སྐྱེ་བར་ལྟ་ཞིག་འགྱུར་ན་ནི། །དེ་ཚེ་མཐའ་དག་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་ལས་ཀྱང་སྐྱེ་འགྱུར་ཞིང་། །འབྲས་འབྱུང་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡིས་ས་བོན་ལ་སོགས་ནི། །བརྒྱ་ཕྲག་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར། །གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་རྒྱུ་ཡིས་སྟོང་པར་འགྱུར་ན་ནམ་མཁའ་ཡི། །ཨུཏྤ་ལ་ཡི་དྲི་མདོག་ཇི་བཞིན་གཟུང་དུ་མེད་ཉིད་ན། །ཤིན་ཏུ་ཆེས་བཀྲའི་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པའང་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །43རང་གི་བློ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས། །འབྱུང་བ་དེ་དག་བདག་ཉིད་གང་ཞིག་གིས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བློའི། །ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ན། །གང་ལ་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་མཐུག་པོ་འདི་ཉིད་དུ་ཡོད་པ། །དེས་ནི་ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་དག་རྟོགས་པར་འགྱུར། །འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ནི། །ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར། །གང་ཚེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་ཉིད་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། །འབྱུང་བ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་མིན་དེ་ལྟར་བཤད་ཟིན་ཏེ། །གང་གི་ཕྱིར་ན་གོང་དུ་རང་གཞན་ལས་དང་གཉིས་ཀ་ལས། །སྐྱེ་དང་རྒྱུ་མེད་ཐུན་མོང་དུ་ནི་བཀག་ཟིན་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མ་བཤད་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལྟ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་མེད་པ་ཁོ་ནས་སྐྱེ་བ་ལྟར་ན་ནི། དེའི་ཚེ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དུས་རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཡིན་མིན་ཐམས་ཅད་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བར་ཐལ་ཞིང་། འབྲས་བུ་འབྱུང་བའི་ཆེད་དུ་འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ཡི་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ནི་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་དག་གི་སྒོ་ནས་སྡུད་པར་བྱེད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། གལ་ཏེ་འགྲོ་བ་སྐྱེད་བྱེད་རྒྱུ་ཡིས་སྟོང་པར་གྱུར་ན་འགྲོ་བ་འདི་དག་ནམ་མཁའི་ཨུཏྤལ་ཡི་དྲི་མདོག་ཇི་བཞིན་དུ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ན། དེ་ལྟ་མིན་པར་རྣམ་པ་མང་པོ་དང་། བདེ་སྡུག་དང་བཟང་ངན་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་འགྱུར་སྣ་ཚོགས་པ་ཡོད་པའི་ཤིན་ཏུ་སྟེ་ཆེས་བཀྲ་བའི་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པའང་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན། རྒྱང་འཕེན་པས་རང་གི་གཟུགས་འཛིན་པའི་བློ་གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་ཕྲད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བཞིན། འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཀྱང་རྒྱུ་ལས་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །སྐྱེ་བ་སྔ་ཕྱི་མི་འདོད་པ་ཆད་པར་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་པ་དེ་དག་གིས་ཚོར་བ་བདེ་སྡུག་མྱོང་བ་ཀླད་པ་སོགས་ལུས་ཀྱི་འབྱུང་བ་ལས་བྱུང་བར་བཤད་པས་ན། ཁྱོད་ཀྱི་ནང་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུ་ནང་གི་འབྱུང་བ་དེ་དག་བདག་ཉིད་གང་ཞིག་གིས་ནི་ཁྱོད་ཀྱི་བློའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡི་བདག་ཉིད་ཅན་ནི་མ་ཡིན་ན་ཞེས་ཁོ་རང་གི་བློར་སྣང་བ་ལྟར་ཞེན་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་མིན་ཏེ་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ན་གང་ཟག་གང་ལ་ཤིན་ཏུ་རགས་པ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་པས་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བའི་དོན་ལའང་རྨོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་སྟེ་ཡིད་ཀྱི་མུན་པ་མཐུག་པོ་འདི་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་དེས་ནི་ཇི་ལྟར་ན་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡང་དག་པར་ཇི་ལྟར་རྟོགས་པར་འགྱུར་ཏེ་རྟོགས་མི་ནུས། རྒྱང་འཕེན་པས་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་དེ་རང་ཉིད་ནི་ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བར་རྟོགས་པར་བྱ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་འཛིན་མཁན་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་ནམ་ལྟ་བ་དེའི་གནས་སུ་གྱུར་པའི་ལུས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་བཤད་མི་ཤེས་ཏེ། དཔེར་ན། གང་ཚེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་བདེན་པར་ཡོད་པ་ཉིད་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། འབྱུང་བ་བཞི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པ་མིན་པ་སྔར་དེ་དག་ཇི་ལྟར་ཡོད་མིན་རྣམ་གྲངས་མང་པོའི་སྒོ་ནས་དེ་ལྟར་བཤད་ཟིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་ན་གོང་དུ་རང་གཞན་ལས་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱུ་མེད་ཐུན་མོང་དུ་ནི་འབྱུང་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་བཀག་ཟིན་པ་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟར་སྔར་ཐུན་མོང་དུ་བཀག་ཟིན་པའི་འབྱུང་བའི་ནང་དུ་མ་འདུས་པའམ་མ་བཤད་པའི་འབྱུང་བ་འདི་དག་ལྟ་ཞིག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་སྨྲ་བ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ནུར་ནུར་པོ་ལ་སོགས་པའི་འབྱུང་བ་ཆེན་པོའི་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བློ་དག་སྐྱེ་ཞིང༌། ཞེས་གསུངས་པ་དེང་སང་ཚན་རིག་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་པ་དེ་དང་མཐུན་པ་རེད་འདུག་སྙམ་པར་མ་ཟད། ད་དུང་ཧ་ལམ་རྒྱང་འཕེན་པ་ལས་ཀྱང་ཞིབ་ཚགས་པ་ལྟ་བུ་རེད། འདིར་ལས་སླ་པོའི་ངང་ནས་བཀག་འདུག་ཀྱང་ཆེས་ཞིབ་ཚགས་སུ་བཏང་ནས་བཀག་ན་ལས། ཧ་ཅང་ཐལ་བའི་ཐལ་བ་རྣམས་དེང་སང་འགོག་ཐུབ་པ་དཀའ། དེ་དག་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ཡོངས་སུ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་བར་དུ་ཡང་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ངེས་པ་འདི་ག་ལས་ཡིན། ཞེས་འདི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་དྲིས་པ་རེད། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཁྱོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕ་རོལ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཅི་མངོན་སུམ་ཞིག་གམ་འོན་ཏེ་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་གྲང༌། ཞེས་པ་ནས། ས་ལ་སོགས་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞི་པོ་གང་དག་སྨྲས་པ་དེ་དག་ནི་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱི་ཤེས་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་བདག་ཉིད་དེར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཞེན་པ་ལྟར་མེད་ཅེས་པའི་དོན་རེད། གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་ཁྱོད་འཇིག་རྟེན་འདི་ཉིད་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་མཐོང་བ་ཡིན་པ་དེའི་ཚེ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟ་སྟེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་འགོག་པར་བྱེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ནི། །ཞེས་པ་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་གཞིར་བཞག་གིས་བཤད་ན་བཤད་ཆོག་པ་རེད། ཤེས་བྱའི་རང་བཞིན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ལྟ་བར་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །དེ་ཡི་ལྟ་བའི་རྣམ་པའི་རྟེན་མཚུངས་ལུས་དང་ལྡན་ཉིད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་འདི། ངས་ནི་ལོག་ལྟ་ཅན་ཁྱོད་ཀྱིས་ཅི་ཞིག་ཤེས་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་གོ་གྲབས་བྱེད་ཀྱི་འདུག །དེ་ལྟར་ན་རླབས་ཆེན་པོ་དང་རྒྱུ་མཚན་ཡང་དག་ཏུ་འགྲོ་དཀའ། གང་ཚེ་འབྱུང་བའི་བདག་ཉིད་ཡོད་ཉིད་ཁས་ལེན་དེ་ཚེ་བཞིན། །ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་རང་བཞིན་མི་ཤེས་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདེན་གྲུབ་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འདུག་པ་འདི་གང་འདྲ་འདུག །ངའི་བློར་འཆར་དཀའ་བར་འདུག །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་སྦྱར་བར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ཁོ་བོ་ཅག་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་དཔེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་འདིར་ཡང་འདི་འདྲ་ཞིག་གསུངས་འདུག་པས་གནད་འགག་ཅིག་ཡོད་ས་རེད། འཇིག་རྟེན་གཞན་རྟོགས་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་དུས་སུ་བདག །ཅེས་པ་ནས། ཅེས་གང་དམ་བཅས་པར་གྱུར་པ་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་ལས་བྱུང་བར་སྨྲ་བ་རྒྱང་འཕེན་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་གསུངས་པས་གཞན་ལུགས་བཀག་པ་ཡིན་གྱི་རང་ལུགས་མ་བསྒྲུབས་སོ་ཞེས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །

43 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༠༩ན ཤིན་ཏུ་ཆེས་བཀྲའི་འཇིག་རྟེན་འཛིན་པའང་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཞེས་གསལ།

མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན།

གསུམ་པ་མཐའ་བཞིའི་སྐྱེ་བ་བཀག་པས་གྲུབ་པའི་དོན་ནི། ཙ གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་ལས་སྐྱེ་དང༌། །རྒྱུ་ལ་མ་ལྟོས་ཡོད་པ་མིན་པས་དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་བདག་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་བཞི་པོ་དེར་མ་འདུས་པའི་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཞིས་སྐྱེ་བ་བཀག་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་དོ་ཞེས་བསྟན་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། དངོས་རྣམས་རང་བཞིན་བྲལ། །ཞེས་བྱ་བ་སྨོས་སོ། །

ག འདིར་སྨྲས་པ། དངོས་པོ་རྣམས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་ལས་མི་སྐྱེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བ་ནི་དམ་བཅའོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལྟར་བཀག་པ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ གང་གིས་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་གཏི་མུག་སྟུག་པོ་འཇིག་རྟེན་ལ། །ཡོད་པ་དེས་ན་ཡུལ་རྣམས་ལོག་པ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་རབ་རིབ་མཐུ་ཡིས་འགའ་ཞིག་སྐྲ་ཤད་ཟླ་གཉིས་དང༌། །རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་སྦྲང་མ་ལ་སོགས་ལོག་པར་འཛིན་བྱེད་པ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཏི་མུག་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་མི་མཁས་པས། །འདུས་བྱས་ལྟ་ཞིག་སྣ་ཚོགས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་གཏི་མུག་བརྟེན་ནས་ལས་འབྱུང་གཏི་མུག་མེད་པར་དེ། །མི་འབྱུང་ཞེས་བྱར་མི་མཁས་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་གོར་མ་ཆག །བློ་བཟང་ཉི་མས་མུན་པ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡི། །མཁས་པ་དག་ནི་སྟོང་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་ཅིང་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་དངོས་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ན། །ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་བུ་ཇི་བཞིན། །དེ་དག་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པ་ཉིད། །གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་སོགས་ཡུལ་འགྱུར་བ། །སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པས། །རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་བྱ་སྟེ། །ཕྱི་ནས་མ་རིག་རབ་རིབ་རྗེས་འབྲེལ་ལའོ། །གལ་ཏེ་རྨི་ལམ་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་བཅས། །སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་མིག་འཕྲུལ་གཟུགས་བརྙན་སོགས། །སྐྱེ་མེད་མཐོང་ན་ཡོད་ཉིད་མིན་མཚུངས་ཀྱང༌། །ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་དེར་འགྱུར་དེ་མི་རིགས། །དེ་ཉིད་དུ་འདི་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་མེད་ཀྱང༌། །མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་གང་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི། །མཐོང་བའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་སྨྲ་འདི་མ་ངེས་པའོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གང་གིས་སྤྲིན་ཚོགས་དང་མཚུངས་པའི་གཏི་མུག་གི་མུན་པ་སྟུག་པོ་འཇིག་རྟེན་གྱི་སེམས་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པ་དེས་ན། མ་རིག་པ་དང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་ཡུལ་རྣམས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་སྟེ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དག་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ཡང་བློ་སྐྱོན་ཁོ་ནས་སྣང་བ་ལས་དོན་སྟེང་ནས་མེད་པ་དང་། དཔེར་ན། ཇི་ལྟར་དབང་པོ་རབ་རིབ་ཀྱིས་བསླད་པའི་མཐུ་ཡིས་འགའ་ཞིག་ལ་སྐྲ་ཤད་སྣང་བ་དང་། ཟླ་གཉིས་དང༌། རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་། སྦྲང་མ་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ཏེ་ཡོད་པར་འཛིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཏི་མུག་གི་བློ་སྐྱོན་གྱི་དབང་གིས་མི་མཁས་པས་འདུས་བྱས་ལྟ་ཞིག་སྣ་ཚོགས་བློ་གྲོས་ཀྱིས་ནི་རྟོགས་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་མདོ་ལས་གཏི་མུག་ལ་བརྟེན་ནས་སྲིད་པ་འཁོར་བར་འཁོར་བྱེད་ཀྱི་ལས་འབྱུང་ལ། གཏི་མུག་མེད་པར་ལས་དེ་མི་འབྱུང་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། མི་མཁས་པ་ཁོ་ནས་རྟོགས་པར་གོར་མ་ཆག །དེ་ཉིད་རྟོགས་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་པོ་ཉི་མ་དང་འདྲ་བས་མ་རིག་པའི་མུན་པ་སྟུག་པོ་རྣམ་པར་བསལ་བ་ཡི་མཁས་པ་དག་ནི་སྟོང་ཉིད་དེ་རྟེན་འབྱུང་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་འགྱུར།

དངོས་སྨྲ་བའི་རྩོད་པ་ནི། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ཉིད་དུ་མེད་པ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་ན། རང་གི་ངོ་བོས་འཛིན་པ་མེད་པ་སྟེ། རང་གི་ངོ་བོས་དབེན་པ་ཡིན་པ་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ཇི་བཞིན་ཏེ། གཏན་མེད་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དེའི་ཕྱིར། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ཀུན་རྫོབ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་བས་དེ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པར་འདོད་དགོས་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཕན་གནོད་དངོས་སུ་འདྲེན་མཁན་གྱི་ཡུལ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་མེད་ན་གཞན་ཅི་ཞིག་ཡོད་དེ་དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡོད་དགོས། གང་དག་རབ་རིབ་ཅན་ལ་སོགས་པའི་བློའི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་དེ་དག་མ་སྐྱེས་པའམ་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པ་ལ། སྐྲ་ཤད་མཐོང་ལ་རིག་ཤེས་མི་མཐོང་བ་ཅི་ཡིན་ཞེས་ཚུར་རྩོད་པ་ལ། ཕར་ལན་དུ་རེ་ཞིག་དེ་དག་ཉིད་ལ་བརྩད་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱི་ནས་མ་རིག་རབ་རིབ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བས་བློ་མིག་སྒྲིབ་པ་རྣམས་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱའོ་ཞེས་པའོ། །གལ་ཏེ་དངོས་སྨྲ་བས། རྨི་ལམ་དང་དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་དང་བཅས་པ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་ཆུ་དང་། མིག་འཕྲུལ་དང་། གཟུགས་བརྙན་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་མེད་དེ། ཡོད་པ་མིན་པར་མཐོང་བ་ན་དེ་དག་གཏན་ནས་མེད་པས་ཡོད་པ་ཉིད་མིན་པར་མཚུངས་ཀྱང༌། ཁྱོད་ལ་ཇི་ལྟར་དེ་དག་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་མི་མཐོང་བ་དེ་མི་རིགས་སོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་འདི་དག་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་མེད་ཀྱང༌། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གྱི་མཐོང་བའི་ཡུལ་ཏེ་ཐ་སྙད་པའི་ཡུལ་དུ་མི་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར་ན་དོན་དམ་དུ་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུ་ཡང་མེད་དགོས་ཞེས་སྨྲ་བ་འདི་མ་ངེས་པའོ་ཞེས་གཏན་ཚིགས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། བཤད་པ་འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཉིད་ཀྱིས་ན་སྟེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་ཡིན་གྱི་རང་བཞིན་ལ་ཡོད་ནས་སྣང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། རབ་རིབ་ཅན་ལ་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པ་ལྟར་ཕར་འདུག་ཅིག །ཅེས་པ་ཕར་ཞོག་ཅིག་ཅེས་པའོ། །རེ་ཞིག་འདི་ནི་ཁྱོད་ཉིད་ལ་ཆེར་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ནི་མ་ཡིན་པས་འདི་ནི་ཁྱོད་ལ་རང་ཉིད་ལས་མ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག གལ་ཏེ་དངོས་པོ་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ཞིག་ཡིན་ན། ཞེས་པ་ནས། ཅི་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་བར་འོས་ཤེ་ན། ཞེས་པ་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པའི་དངོས་པོ་རྣམས་དེ་ལས་ལྷག་པའི་རང་མཚན་མཐོང་བ་ཡོད་པ་འདི་དག་མེད་ཅེས་ཅིའི་ཕྱིར་བརྗོད་ཅེ་ན། འདི་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་དབང་གིས་སྣང་བས་ན་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་ཁས་བླངས་ནས་དོན་དམ་པར་འགོག་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་དེའི་དོན་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ མོ་གཤམ་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དུ་མེད་འཇིག་རྟེན་དུའང༌། །ཡོད་མིན་དེ་བཞིན་དངོས་འདི་ཀུན་ངོ་བོ། །ཉིད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་དེ་ཉིད་དུ་མ་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སྟོན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་སྐྱེ་བྲལ་རང་བཞིན་གྱིས། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་འདས་པ་གསུངས་གྱུར་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །བུམ་སོགས་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་མེད་ཅིང༌། །འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་ཅི་བཞིན། །དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བས་ན། །མོ་གཤམ་བུ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་མི་འགྱུར། །ཞེས་ཇི་ལྟར་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་དེ་ཉིད་དུའང་མེད་པ་འཇིག་རྟེན་དུའང༌ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱི་ནང་གི་དངོས་པོ་འདི་དག་ཀུན་འཇིག་རྟེན་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དང་། དེ་ཉིད་དུའང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གདོད་ནས་ཞི་ཞིང་། སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་མདོ་སྡེ་དཀོན་མཆོག་སྤྲིན་ལ་སོགས་པ་ལས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དུས་རྟག་ཏུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་བ་འགའ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དེ་ཉིད་དུ་སྟེ། དོན་དམ་པར་མེད་ཅིང༌འཇིག་རྟེན་རབ་ཏུ་གྲགས་པར་ཡོད་པ་ཇི་བཞིན་དུ། དེ་བཞིན་དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་དོན་དམ་པར་མེད་ན་ཐ་སྙད་དུའང་མེད་པ་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་མཚུངས་པར་ཐལ་བར་མི་འགྱུར། ཞེས་གསུངས།

ར ཁོ་བོ་ཅག་ལ་ནི་འདི་བརྩད་དུ་མེད་པ་ཉིད་དེ་འདི་ལྟར་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཞེས་པ་ནས། གང་གི་ལྟར་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་བརྟགས་པ་ཙམ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་བརྟགས་པའི་སྟེ་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་རྟེན་རྫས་ཡོད་ཅི་ཡང་མེད་པ་དེ་ལ་ནི་མོ་གཤམ་གྱི་བུ་དང་འདྲ་བར་ཐལ་བ་ཟློག་པ་མེད་པ་ཉིད་དོ་སྙམ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དཔེར་ན་བརྟགས་པར་ཡོད་པ་བྱད་བཞིན་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་མེ་ལོང་ལ་གཟུགས་བརྙན་བརྟགས་པ་ཙམ་དམིགས་པ་དང༌། བརྟགས་པར་ཡོད་པ་ཀ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་དུ་བརྟགས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། ཇི་ལྟར་སྟོན་པས་སྤྲུལ་པ་ནི། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས། །ཞེས་པ་སྤྲུལ་པས་སྤྲུལ་པ་སྤྲུལ་པ་དང་། རྫུན་པས་རྫུན་པ་སྤྲོས་པ་ལྟ་བུར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། དྲི་ཟའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྟ་བུ་དང༌། །སྨིག་རྒྱུ་རྨི་ལམ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བརྒལ་བ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ཀྱིས་གཟུགས་སོགས་རྣམས་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བར་དམིགས་ནས། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གདགས་གཞི་ཡང་དངོས་པོ་བཏགས་པར་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིགས་སོ། །

རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ།

གསུམ་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཐར་འཛིན་གྱི་ལོག་རྟོག་འགོག་ཚུལ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི། །རྒྱུ་ལ་སོགས་དང་བདག་གཞན་གཉིས་ཀ་ལས། །དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ། །དེ་ཕྱིར་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་དངོས་པོ་བརྟེན་ནས་རབ་འབྱུང་བས། །རྟོག་པ་འདི་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ། །དེ་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི། །ལྟ་ངན་དྲ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད། །རྟོག་རྣམས་དངོས་པོ་ཡོད་ན་འགྱུར་བ་སྟེ། །དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ཡོངས་དཔྱད་ཟིན། །དངོས་པོ་མེད་པར་འདི་རྣམས་མི་འབྱུང་དཔེར། །བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་མིན་དེ་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། དོན་ནི། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་རྒྱུ་མེད་པ་དང་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ལ་སོགས་པ་དང་། གཞན་ཡང་། སྤྱི་གཙོ་བོ་སོགས་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། འཇིག་རྟེན་བཀོད་པ་པོ་མི་འདོད་ནའང་བདག་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། རང་རྒྱུད་པ་མན་ཆད་ཀྱིས་འདོད་པའི་གཞན་ལས་སྐྱེ་བ་དང་། གཉིས་ཀ་ལས་དངོས་པོ་རྣམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར། འོ་ན་སྐྱེ་བ་གཏན་ནས་མེད་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན་སྐྱེ་བ་ཡོད་ལ། ཇི་ལྟར་ཡོད་ཅེ་ན། མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་སྟེ། གང་ལྟར་སྐྱེད་བྱེད་ཀྱི་རྒྱུའི་ངོས་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་། བསྐྱེད་བྱ་འབྲས་བུའི་ངོས་ནས་ཇི་ལྟར་སྐྱེའམ་སྙམ་དུ་དཔྱད་ན། དཔྱད་པ་ཙམ་གྱིས་རང་བཞིན་འཚོལ་བ་ཡིན་པས་གཏན་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད། གང་གི་ཕྱིར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་རྒྱུ་རྐྱེན་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཤེས་ན། བདག་གཞན་གྱི་སྐྱེ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་འདི་དག་བརྟག་པར་མི་ནུས་པ་སྟེ་ཚད་མའི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་པར་གྱུར་ནས་དེ་དག་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པར་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པ་འདི་ཡིས་ནི་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐར་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་རྣམས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པ་ཡོད་ན་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་སྟེ། རྟེན་འབྱུང་གི་རིགས་པས་དངོས་པོ་ཇི་ལྟར་མེད་པར་ཡོངས་སུ་དཔྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་དང་དངོས་པོ་མེད་པར་འཛིན་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་འདི་རྣམས་མི་འབྱུང་སྟེ། དཔེར། རྒྱུ་བུད་ཤིང་མེད་པར་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་མེ་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡང་བཀག་ནས། ཞེས་པ་བདེན་པ་གཉིས་ཀ་གསུངས་པ་ཡིན་ནམ། མ་རིག་པ་དང་འདུ་བྱེད་དང་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཙམ་ཞིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་མི་བཅད་པའི་དོན་དུ་བརྟེན་ཏོ། །ཞེས་པ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་ཞིག་ཁས་ལེན་དགོས་ཞེས་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་ལ་ཆོས་ཀྱི་བརྡ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། འདི་ཡོད་ན་འདི་འབྱུང༌། འདི་སྐྱེས་པས་འདི་སྐྱེ་སྟེ། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་སོ། །ཞེས་རང་དབང་བའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཙམ་གྱི་སྐྱེ་བ་སྟེ། མདོར་ན། གཡོ་བ་མེད་པའི་རྐྱེན་དང་། མི་རྟག་པའི་རྐྱེན། ནུས་པའི་རྐྱེན་ཞེས་རྐྱེན་གསུམ་གསུངས་པ་དེའི་སྟེང་ནས་གསུངས། དེ་བཞིན་དུ། འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་དཔེར། །རིང་པོ་ཡོད་ན་ཐུང་ངུ་བཞིན། །འདི་སྐྱེས་པས་ན་འདི་སྐྱེ་དཔེར། །མར་མེ་འབྱུང་བས་འོད་བཞིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། ཞེས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པའི་རྟེན་འབྱུང་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ལྟོས་པའི་རྟེན་འབྱུང་བཤད་པ་སྟེ། དཔེར་ན། རིང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐུང་ངུ་སྐྱེས་པ་མིན་ཡང་ཐུང་ངུ་འཇོག་པར་རིང་པོ་ལ་བལྟོས་ནས་འཇོག་དགོས་པས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་བརྗོད་ཅེས་གསུངས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། བྱེད་པོ་ལས་ལ་བརྟེན་བྱས་ཤིང༌། །ལས་ཀྱང་བྱེད་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་གཏོགས་པ། །གྲུབ་པའི་རྒྱུ་ནི་མ་མཐོང་ངོ༌། །ཞེས་པ་ལས་ཤིག་དང་འབྲེལ་ནས་བྱེད་པ་པོ་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་འབྲེལ་ནས་ལས་འཇོག་པར་གསུངས། དེ་བཞིན་ཉེར་ལེན་ཤེས་པར་བྱ། །ལས་དང་བྱེད་པོ་བསལ་ཕྱིར་རོ། །བྱེད་པ་པོ་དང་ལས་དག་གིས། །དངོས་པོ་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་གསུངས་སོ། །ཞེས་ཕན་དང་གནོད། བྱེད་པ་པོ་དང་བྱ་བ་སོགས་ཐ་སྙད་འདོགས་སའི་ཡུལ་གྱི་སྟེང་དུ་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་རང་མཚན་པའམ་བདེན་པ་བ་ཞིག་བཞག་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཉིན་རེའི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་དང་འགལ་བར་འགྱུར་བ་དང་མི་བདེ་བ་ཡོད། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྱུང་ཁས་བླངས་ན་ཉིན་རེའི་འཚོ་བའི་ནང་གི་གནས་ཚུལ་རྣམས་ཞིབ་ཚགས་ཀྱིས་བཙལ་ན་འདི་རེད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་འདི་མ་རེད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད་མ་ཐུབ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་རྣམས་བདེ་མོར་འགྲེལ་བཤད་རྒྱག་ཐུབ་ཅེས་གསུངས། དེ་ལྟར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་བཤད་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རིགས་པ་འདིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ལྟ་བ་ངན་པའི་དྲ་བ་མཐའ་དག་གཅོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་མིང་རྐྱང་བཏགས་ཡོད་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་སྒྱུ་མ་ཙམ་ཞེས་བུདྡྷ་པཱ་ལི་ཏའི་ནང་དུ་ཚིག་འདི་ལན་མང་གསུངས་འདུག །དཔལ་ལྡན་ཟླ་བའི་གཞུང་དུ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞེས་པ་ལན་མང་གསུངས་ཡོད། སློབ་དཔོན་རང་གི་གཞུང་དུ་དགག་བྱ་བཀག་པ་གཙོ་བོར་གསུངས་པས་དགག་བྱ་ཁེགས་པའི་ཤུལ་དུ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའི་རྟེན་འབྱུང་མྱོང་ཐོག་ནས་འཆར་ཐུབ་པ་ཡིན་པས་དེ་ཞིབ་ཚགས་མ་གསུངས་ཀྱང་། སློབ་དཔོན་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སོགས་པས་དགག་བྱ་བཀག་པའི་ཤུལ་དུ་ལྷག་པ་དེར་མིང་ཅི་ཞིག་བཏགས་པ་དང་། མིང་དེའི་རྗེས་འབྲེལ་གྱི་བློར་ཇི་ལྟར་འཆར་བ་སྟེ། གང་ལྟར་སྣང་བ་རྟེན་འབྲེལ་མི་བསླུ་བ་གང་འདྲ་ཡོང་དགོས་མིན་སོགས་ཞིབ་ཚགས་པོའི་སྒོ་ནས་གསུངས་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། འདི་ལྟར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དོན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པས་ནི་དངོས་པོ་འགའ་ཡང་རང་བཞིན་ཁས་མི་བླངས་ཏེ། འདི་སྐད་དུ། དེ་དང་དེ་རྟེན་གང་འབྱུང་བ། །རང་གི་ངོ་བོར་དེ་མ་སྐྱེས། །རང་གི་ངོ་བོར་མ་སྐྱེས་གང༌། །དེ་ནི་སྐྱེས་ཞེས་ཇི་སྐད་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་། བལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་དབང་བ་དང་བྲལ་བ་དང་། ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་དབང་བས་སྟོང་པ་དེ་ལ་སྟོང་པ་དང་། རང་དབང་བའི་དགག་བྱ་བཀག་ཙམ་དེ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་རེད། དེ་ནི་རྒྱུར་བཅས་གདགས་པ་སྟེ། །ཞེས་དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་སྟེ་དེ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །ཞེས་པ་ནས། གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་པ་ཕྱི་དང་ནང་གི་འདུ་བྱེད་གང་ཞིག་རང་ཉིད་འབྱུང་བ་རྐྱེན་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན་ན་ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་ས་མེད། ངོ་བོའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་ས་མ་རག་པས་ན་དེ་ལ་དགོངས་ནས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་པ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མ་སྐྱེས་ཞེས་པའི་དོན་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བརྗོད། རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྟོང་པར་བཤད་པ་དང་། གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་ན་དེ་ནི་བག་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དེ་ལྟར་རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་འབྱུང་གི་རྐྱེན་མེད་པར་མི་འབྱུང་བས་ན། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས།44 རྒྱུ་རྐྱེན་ཡན་ལག་དུ་མ་ཞིག །ཚོགས་ནས་ཕར་ལ་འཇོག་དགོས་པ། །ཚུགས་ཐུབ་རང་དབང་བྲལ་བའི་རྟགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

གང་གི་ཚེ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་ཁས་མ་བླངས་པ་དེའི་ཚེ་རང་བཞིན་མེད་པ་ན་ཇི་སྐད་བཤད་པ་སྟེ་གོང་དུ་བཤད་པའི་བདག་དང་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་དང་། དབང་ཕྱུག་སོགས་ལ་སྦྱར་བའི་སྐྱེ་བའི་ཚུལ་རྣམས་གང་ཞིག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར། ཞེས་པ་ནས། གང་གི་ཕྱིར་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་མ་ཡིན་པའི་རིགས་པས་དངོས་པོ་ཞེས་པ་ནས། རྟོག་པ་འདུ་བྱེད་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་རྣམས་ཀྱང་ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་གནས་ལུགས་མཐོང་བ་དང་། མཐོང་ཟིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་གོམས་པར་བྱས་ཏེ་གསལ་སྣང་བྱུང་བ་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཡོད་པའི་རྟོག་པ་འདུ་བྱེད་རྣམས་དེ་དག་ལས་ལོག་པར་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་སྨན་བསྐུས་པས་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པར་རྟོག་པ་ལོག་པ་ཉིད་རབ་རིབ་ཅན་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་གྱི་སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གཞན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་དྲི་མ་སེལ་ཞེས་པ། དྲི་མ་སེམས་སྟེང་གི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་འགྲོ་བ་ཉིད་ལས། དྲི་མ་གནས་གཞན་དུ་འགྲོ་བ་སོགས་གང་ཡང་མེད་པ་ལྟ་བུ་རེད་ཅེས་གསུངས།

44 དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ལ་བསྟོད་པ་དབུ་མའི་སྣང་བ།

སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་དགོས།

ཇི་སྐད་དུ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། ཕུང་མིན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་མིན། །དེ་ལ་ཕུང་མེད་དེ་དེར་མེད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཕུང་ལྡན་མིན། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་བར་དོ་གསུམ་གྱི་གློ་སྙིང་བྲང་གསུམ་གཏད་ས་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་ཞེས་པའི་སྟོན་པ་དེ་ཡིན། ང་ཚོས་རྩ་ཆེར་བརྩི་བའི་སྟོན་པ་དེ་ཡང་སྣང་ཙམ་དང་། མ་བརྟགས་ན་ཉམས་དགའ་བ་དེ་ལྟ་བུས་ཚིམ་པ་མ་ཡིན་པར། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཞེས་པ་ངོ་ཐོག་གང་འདྲ་ཞིག་ལ་ཟེར་ཞེས་ཕར་བརྟགས་ཤིང་དཔྱད་ན། སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་གྱི་གསེབ་ནས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་ཡིན་རྒྱུའི་མཚན་གཞི་ཞིག་རྙེད་རྒྱུ་མེད། ཕུང་མིན་ཞེས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཟག་མེད་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རྒྱུན་དང་ཚོགས་པ་གང་ཡང་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་མཚན་གཞི་མིན། དེ་ལས་གཞན་དུའང་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ལ་ཕན་ཚུན་ལྡན་པའང་མིན། འོ་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་གང་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རེད། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་ངོ་བོ་ཉིད་སྐུ་དེ་ཡང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་རྙེད་པ་མ་གཏོགས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རེད། དེ་ལྟར་ང་ཚོས་སྐྱབས་སུ་མཆི་སའམ་མངོན་དུ་བྱེད་རྒྱུའི་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་དེའང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད། དེ་ཡང་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་ཤཱཀྱ་སེངྒེ་རང་ཉིད་ཀྱང་བཏགས་དོན་བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པར་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་ཙམ་གྱི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་བཞིན། རང་ཅག་རྣམས་ཀྱང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པའི་གནས་ལུགས་སུ་གྲུབ་པ་གཅིག་པ་ཡིན།

མདོར་ན། གནས་ལུགས་དེའི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་པ་ཡིན་པས་ན། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་གསུངས། ད་ལྟ་ཉོན་མོངས་པ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི་གཞན་དབང་དུ་སོང་སྟེ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་གྱི་ཁོལ་པོའི་ནང་གི་ཡང་བྲན་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བཞིན་པ་ཉམ་ཐག་པའི་བདག་ཅག་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཉིད་དང་། སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྤྲོས་བྲལ་གྱི་ངང་དུ་རོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེས་ཀྱང་གནས་ལུགས་ཀྱི་དོན་བསྒོམས་ན་འཚང་རྒྱ་ཐུབ་པར་བསྟན་པ་རེད། ཡང་རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཡོད་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་ཅན་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་སྟེང་གི་ཆོས་ཉིད་དེ་ལ་རང་བཞིན་གནས་རིགས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། དྲི་མ་མ་སྤངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཅིག་ཡོད་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ་དང་དྲི་མ་གློ་བུར་བའི་ཚུལ་དུ་ཡོད་པས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་རེད། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། རྗེ་བཙུན་འཇམ་པའི་དབྱངས་ཀྱིས་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་སོགས་སངས་རྒྱས་མང་པོར་སྔོན་སློབ་པ་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ཡང་དག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་ལྷན་ཅིག་བྱེད་རྐྱེན་བྱས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོའི་རྒྱུ་སྐྱབས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་འཕྲིན་ལས་རྟག་ཏུ་འཕྲོ་བ་དང་། ཡང་ན། དྲི་མ་མ་སྤངས་པའི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་གང་ལ་བརྟེན་སའི་སེམས་དེ་ཉིད་ལ་ཡུལ་རིག་པའི་ནུས་པ་ཞིག་རང་སྟེང་དུ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པ། གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སོགས་མདོར་ན། ཇི་ལྟ་བ་དང་། ཇི་སྙེད་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ནུས་པ་ཞིག་གསར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་གསལ་རིག་གི་ཤེས་པ་དེའི་སྟེང་དུ་རང་གི་ངང་གིས་ཡོད་པས་རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་ཞེས་སོགས་འགྲེལ་ལུགས་གཅིག་ཡོད་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ང་ཚོས་སྐྱབས་སུ་མཆི་སའི་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་ཡིན་པས་ན་ང་ཚོ་རང་ཉིད་ཀྱིས་རིག་པ་བསྒྲིམས་ན་དྲི་མ་མཐའ་དག་སྤངས་པའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་གི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པར་གསུངས་ཡོད།

དེ་ཡང་གསང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། སྤྲོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་དབུ་མའི་ལྟ་བར་གསུངས་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་འགྱུར་དེའི་རྩལ་ལམ་དེ་ལས་ཤར་བ་ཞིག་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཁོ་ན་ལ་རྐྱེན་གྱི་བྱེད་པ་འཇུག་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྟག་པ་སྟེ་འཕོ་འགྱུར་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཆོས་དེ་དག་ཡོད་ཆོག་པ་དང་འགྲུབ་སྲིད་པ་ཡིན། དེ་བཞིན་དུ། ཡུལ་ཅན་སེམས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཟག་བཅས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཕུང་སོགས་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་དེའི་དབྱིངས་ལས་ཤར་ཞིང་དེའི་དབྱིངས་ལ་ཕར་བསྡུས་འགྲོ་བ་ཡིན་པས་ཐིམ་པ་ལུགས་འབྱུང་དང་། འབྱུང་བ་ལུགས་ལྡོག་ཅེས་གསུངས། དེ་ལྟར་ཡིན་པས་ནམ་ཞིག་སྤྲོས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་སྟོང་ཉིད་ལ་མཉམ་པར་འཇོག་བཞིན་པའི་ངང་ནས་སྣང་བ་དེ་དག་ཕར་བསྡུས་འགྲོ་བ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཡུལ་ཅན་གྱི་སྟེང་ནས་སྤྲོས་པའི་ཆོས་དེ་དག་གཡོ་བྱེད་ཀྱི་འབྱུང་བ་དེ་དག་རིམ་གྱིས་བསྡུས་ནས་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པ་དང་། དེ་ལས་ཤེས་པ་དེ་དང་ངོ་བོ་དབྱེར་མེད་པའི་ཕྲ་བའི་འབྱུང་བ་ཞིག་གི་སྟེང་ནས་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་འཆར་འོང་བ་རེད། མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་དང་། མ་དག་པའི་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་འོད་གསལ་གྱི་དབྱིངས་སུ་དག་ནས་འོད་གསལ་དང་ངོ་བོ་གཅིག་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕུང་ཁམས་སྐྱེ་མཆེད་ཕྲ་མོ་ཞིག་ཤར་བ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གང་ཟག་ཅིག་སྟེ། མདོར་ན། སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་གི་གནས་སྐབས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་མཐར་མི་སློབ་པའི་ཟུང་འཇུག་མངོན་དུ་བྱེད་པར་གསུངས། དེ་དག་ལ་བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་ན་དེ་ལྟར་ཡིན་ཆོག་པ་འདུག་སྙམ་དུ་བློར་འཆར་རྒྱུ་ཡོད། རྒྱང་འཕེན་པས་འབྱུང་བ་བཞི་ལས་སྐྱེས་པ་རེད་ཅེས་བཤད་པ་བཞིན་ང་ཚོས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཕྲ་རགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལས་འབྱུང་བ་བཞིའི་སྟེང་ནས་འཆར་བསྡུ་བྱེད་དགོས་པ་རྒྱང་འཕེན་པ་དང་ཁ་ཕྱོགས་མཐུན་ཙམ་བྱས་ནས་འགྲོ་དགོས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ལའང་ཕྱིའི་འབྱུང་བ་དང་། ནང་གི་འབྱུང་བ་གཉིས། ནང་གི་འབྱུང་བ་ལའང་འབྱུང་བ་རགས་པ་དང་། འབྱུང་བ་ཕྲ་བ། ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བ་བཅས་ཡོད་པ་འདྲ། དེ་འདྲའི་སྟེང་ནས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཚུར་འཆར་བ་དང་ཕར་བསྡུ་བ་སོགས་བྱེད་པ་ལྟ་བུར་འདུག །ང་ཚོའི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་ཁྱབ་ཡོད་པས་ང་ཚོ་འཚང་རྒྱ་རུང་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ནམ་འཚང་རྒྱ་ཐུབ་མིན་རང་ཉིད་ལ་རག་ལས། འཚང་རྒྱ་བའི་རྒྱུ་ཆ་ལྟ་བུ་གསར་དུ་བསྒྲུབ་དགོས་པ་མ་ཡིན་པར་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་ཡོད།

དེས་ན། ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་ཞེས་གསུངས་པ་དེས་སེམས་ལ་སྤོབས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། སྙིང་སྟོབས་སྐྱེ་བར་ཧ་ཅང་ཕན་ཐོགས་ཡོད། སྐབས་རེར་སྡུག་བསྔལ་འདྲ་མིན་ཡོང་སྐབས། ངས་གང་ཡང་བྱེད་ཐུབ་པ་མི་འདུག་སྙམ་ནས་སེམས་ལ་ཞུམ་པ་སྐྱེ་བ་དེ་ནི་ཧ་ཅང་ཐབས་རྡུགས་ཀྱི་བསམ་བློ་ཡིན། དེ་འདྲའི་སྐབས་སུ་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་འདི་དག་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ན་སེམས་ཞུམ་དགོས་པ་གཏན་ནས་མེད། གཞི་རྩ་དེའི་ཐོག་ནས་ང་ཚོས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་། ཇི་སྲིད་ཉོན་མོངས་པའི་གཞན་དབང་དུ་ཡོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བར་བྱེད་ཚུལ་རྣམས་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་དོན་གཉིས་མཐར་ཕྱིན་པའི་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབ་འདོད་ཀྱི་བློ་བསྐྱེད་དགོས། དེ་ཡང་འགྲུབ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བསྒྲུབ་སྙམ་པའི་སེམས་ཤུགས་བསྐྱེད་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་པ་རེད། དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་ཤེས་པ་ལའང་ཐོག་མར་མིར་སྐྱེས་ཙམ་ཉིད་ནས་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་ནུས་པ་ཡོད་པ་དེ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་དགོས་པ་བཞིན། ཆོས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ལའང་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་ཐོག་མར་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱས། གོ་བ་ཆགས་པའི་སྟེང་ནས་དེ་ལ་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་ཞིག་དང་། དེ་ནས་མྱོང་བ་ཐོན་པའི་སྟེང་ནས་སེམས་ལ་དངོས་སུ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་ཞིག་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་ཡོང་བར་ཐོག་མར་ཐོས་དགོས་པ་ཡིན་པས་སྐབས་སུ་བབས་པ་མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་སློབ་མ་གཞོན་ཤོས་ཀྱི་གྲས་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པས་མཛད་པའི་གཞུང་འཆད་ཉན་བྱེད་པར་ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་པའི་ངང་ནས་གསན་པར་ཞུ།

གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི། ད་རེས་ཀྱི་བཀའ་ཆོས་ལ་གྲ་སྒྲིག་ལྟ་བུར་དགོངས་པ་རབ་གསལ་ཚར་གཅིག་བཀླགས་པ་ཡིན། རང་འགྲེལ་ནི་དེ་རིང་ཞོགས་པར་བྲེལ་བ་ཆེན་པོའི་ཐོག་ནས་མིག་བཤེར་ཚར་གཅིག་བྱས་པ་ལས་ཞིབ་ཏུ་ཀློག་པའི་དུས་ཚོད་བྱུང་མ་སོང་། སྔོན་བཤད་ལུང་ཞུ་བའི་སྐབས་ཚར་གཅིག་བཀླགས་པ་ལས་ཕྱོགས་གཅིག་ནས་ལེ་ལོ་དང་། ཕྱོགས་གཞན་ནས་དུས་ཚོད་ཀྱིས་མ་ལྕོགས་པ་རེད། དེས་ན། མི་ཁོམ་པ་དགུ་པ་ཡོད་པ་ཞེས་པ་ལྟ་བུར་འདུག །

ག གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་དང་གཞན་དང་གཉིས་ཀ་དང་རྒྱུ་མེད་པ་ལས་སྐྱེ་བ་བདེན་གཉིས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ཀར་ཡང་བཀག་ན། ཞེས་པ་ནས། གང་འདི་མ་རིག་པའི་རྐྱེན་གྱིས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་དང༌། རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་ལས། གཅིག་གི་ཡོད་པ་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད་ཅིང་གཏན་མེད་པ་རི་བོང་གི་རྭ་ལྟ་བུ་ལ་ལྟོས་པ་འགལ་བས། རང་གི་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང་ཡེ་མེད་གཉིས་ཀའི་མཐའ་དང་བྲལ་བར་གྲུབ་བོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། གཅིག་ཡོད་པ་ཅིག་ཤོས་ལ་ལྟོས་དགོས་པ་ཕན་ཚུན་བརྟེན་པའི་དོན་རེད། རིན་ཆེན་འཕྲེང་བ་ལས། འདི་ཡོད་པས་ན་འདི་འབྱུང་དཔེར། །ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་པ་པོ་ལས་ལ་བརྟེན་པ་སོགས་ཀྱི་ལྟོས་འབྱུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་ལམ་རྟེན་འབྱུང་གི་རྟེན་འབྲེལ་བཞེད་པས། དེ་མ་གཏོགས་པ་ཞེས་རང་དང་གཞན་ལུགས་ཀྱི་སྐྱེ་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱེ་ཞིང༌། དེ་དངོས་པོ་སྲིད་ཚད་ལ་སྦྱོར་བར་གསུངས་པ་དང༌། ཞེས་པ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཞེས་པ་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་ཁོ་ན་མིན་པར་རང་གི་ཆ་ཤས་ལ་ལྟོས་ནས་སམ། གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་སོགས་གསུངས་པས། མདོར་ན། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་དང་བཅས་པ་སྟེ་སྣང་ཞིང་སྲིད་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ལ་རྟེན་འབྱུང་གི་གོ་བ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད། སློབ་དཔོན་འདིས་སྤྱིར་སྐྱེ་བ་གཞག་དགོས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་འཆར་བའི་ལུགས་བླ་ན་མེད་པ་ལེགས་པར་སློད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །ཅེས་གཞུང་མང་པོའི་ནང་དུ་བདག་ཏུ་མེད་པ་དང་། བདག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་མེད་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་བྱ་བྱེད་བྱེད་པའི་རྟེན་འབྱུང་གི་རང་བཞིན་གང་ཡིན་པ་དེ་དག་སངས་རྒྱས་བསྐྱངས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གཞུང་ནས་གསལ་པོར་ཡང་ཡང་གསུངས་ཡོད་པས་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རྟེན་འབྲེལ་བཤད་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་བཤད། །གང་ཞིག་སྟོང་ཉིད་ཤེས་དེ་བག་ཡོད་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །མདོར་ན། ང་ཚོས་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པའི་མཇུག་སྡོམ་ལ་རྙེད་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་བརྗོད་རྒྱུ་མིན་པར་བཙལ་ན་གཏན་ནས་རྙེད་རྒྱུ་མེད་ཀྱང་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན་མྱོང་བས་གནོད་པས་ཡོད་ནི་ཡོད། འོ་ན་ཡོད་ལུགས་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན། ལྟོས་ནས་བཞག་པའམ་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་སྟེ་བཏགས་ཡོད་མིང་རྐྱང་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་འཇོག །ཡང་སྟོང་པ་ཞེས་པ་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པས་སྟོང་པ་ཟེར་བ་མ་ཡིན་པར། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྟོང་པའི་གོ་བ་ཆགས་ན། ལམ་གཙོ་རྣམ་གསུམ་ལས། གཞན་ཡང་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང་། །སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་འཆར་བའི་ཚུལ་ཤེས་ན། །མཐར་འཛིན་ལྟ་བས་འཕྲོག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཞེས་ཇི་སྐད་གསུངས་པ་ལྟར་འབྱུང་བ་ཡིན། དེས་ན། གོང་གི་མདོ་དེའི་དོན་ནི། རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་པ་ནི་གཏན་ཚིགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། སྐྲ་ཤད་ལ་སོགས་པ་རང་བཞིན་གཞན་ཞིག་ཏུ་སོང་བའི་སྒོ་ནས་དེའི་ཡུལ་དུ་འགྱུར་བ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །

རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བ།

བཞི་པ་རིགས་པས་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཙ སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་རྟོག་པས་བཅིངས། །མི་རྟོག་རྣལ་འབྱོར་པ་ནི་གྲོལ་འགྱུར་བས། །རྟོག་རྣམས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་དེ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུངས། །45བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་རྩོད་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར། །མ་མཛད་རྣམ་གྲོལ་ཕྱིར་ནི་དེ་ཉིད་བསྟན། །གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །རང་གི་ལྟ་ལ་ཆགས་དང་དེ་བཞིན་དུ། །གཞན་གྱི་ལྟ་ལ་འཁྲུག་གང་རྟོག་པ་ཉིད། །དེ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ཁོང་ཁྲོ་རྣམ་བསལ་ཏེ། །རྣམ་དཔྱོད་པ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་སྟོང་པ་རྟེན་འབྱུང་གི་དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པའི་གཞན་དབང་དུ་སོང་ནས་བློ་དེས་བཅིངས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལས་ཉོན་གྱི་འཆིང་བས་བཅིངས་ནས་འཁོར་བར་འཁོར་བ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པས་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་དེ་ལ་གོམས་པས་གྲོལ་བར་འགྱུར་བས། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་འཛིན་སྟངས་ཀྱི་ཡུལ་མ་ལུས་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་ལོག་པར་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དེའི་འབྲས་བུར་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་སྟེ། མདོར་ན། བདེན་འཛིན་ལོག་པ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་གོམས་པ་ལ་རག་ལས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས། དེས་ན། སློབ་དཔོན་འཕགས་པས་བསྟན་བཅོས་ལ་སོགས་པ་ལས་དཔྱད་པ་མང་པོ་མཛད་པ་དེ་དག་རང་དགར་རྩོད་པ་ལ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་དུ་མཛད་པ་མ་ཡིན་པར། ངེས་ཤེས་ཀྱིས་དྲངས་ནས་མི་རྟོག་པའི་རྣལ་འབྱོར་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་དགོས་པའི་གནད་ཀྱིས་དཔྱད་པ་མང་པོ་གནང་བ་རེད་ཅེས་དང་། དེ་ཡང་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་འཛིན་འགོག་པ་ལ། དེའི་ཞེན་ཡུལ་འགོག་པའི་ཡན་ལག་གི་ཚུལ་དུ། གྲུབ་མཐས་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཀུན་བརྟགས་དེ་དག་དགག་དགོས་ལ། དེ་ཡང་གྲུབ་མཐའ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་ལ་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་འགོག་དགོས་པ་ཤུགས་མ་ཐུབ་ཀྱིས་འབྱུང་བས། གལ་ཏེ་དེ་ཉིད་རྣམ་པར་བཤད་པ་ན། །གཞན་གཞུང་འཇིག་པར་འགྱུར་ན་ཉེས་པ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་སེམས་ཙམ་པར་ནན་པོ་གསུངས་འདུག །སེམས་ཙམ་པ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཧུར་ཐག་གིས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ནན་པོ་གསུང་ཨེ་དགོས་སྙམ། རང་གི་ལྟ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་གཞན་གྱི་ལྟ་བ་ལ་སྡང་བས་ཀུན་ནས་བསླངས་ཏེ། རྩོད་པའི་རྣམ་གཞག་བྱས་ན་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཞི་བ་ལས་ལྡོག་སྟེ་ཆགས་སྡང་གི་རྣམ་རྟོག་འཁྲུག་འོང་བས། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་དང་ཁོང་ཁྲོ་སོགས་རྣམ་པར་བསལ་བ་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་རྟོག་པ་སེལ་བའི་དོན་དུ་རྩོད་པ་དང་དཔྱད་པ་བྱས་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་པོ་ནི་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར། སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ཞེས་པ་ནས། འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུང༌། །གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཉིད་འདི་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་བདེན་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་ཁོ་ནས་བཅིངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་སྤྱོད་འཇུག་ལས། བདེན་པར་རྟོག་པ་བཟློག་བྱ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། བདེན་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་པ་ལ་སྦྱར་དགོས། ཆོས་ཉིད་འདི་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ན་འཕགས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན། །སྟོང་མཐོང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །ཅེས་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཡིན་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བའི་བློ་དེ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བློ་ཡིན་པས་དེ་ལ་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་རྟོག་པའི་རྟོག་པས་བཅིངས་པ་ཡིན་པས། དེ་སེལ་བ་ནི། དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བ་ཁོ་ནས་དེ་དག་སེལ་རྒྱུ་ལས་ཐབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཞན་གྱིས་སེལ་མི་ཐུབ་པས་ན། རྟོག་པས་མཐོང་བ་འཆིང་བ་སྟེ། །དེ་ཉིད་འདིར་ནི་འགོག་པ་ཡིན། །46ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། བསྟན་བཅོས་ལས་དཔྱད་ཅེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་བསྟན། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སློབ་དཔོན་གྱིས་དབུ་མའི་བསྟན་བཅོས་ལས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེར་མཛད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྩོད་ལ་ཆགས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་རྒོལ་བ་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་ཐམས་ཅད་བཀོད་ཅིང་བཀོད་ཅིང་ཞེས་པ་མང་ཚིག་ལྟ་བུ་མིན་ནམ། བསྟན་བཅོས་ལས་བཀག་པ་མ་ཡིན་ནམ་དེའི་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་འཇུག་པ་ནི་རྩོད་པའི་ཕྱིར་ཡིན་པས་རྟོག་པ་ལྡོག་པ་ཙམ་ཞིག་ཁོ་ན་འབྲས་བུར་ཅི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་ཅེ་ན། བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཇི་སྐད་དུ། རིགས་པ་དྲུག་ཅུ་པ་ལས། རྩོད་མེད་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །དེ་དག་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་དོ། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱོགས་མེད་ཅེས་གསུངས། གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །47ཅེས་བྱ་བ་དང་དེ་བཞིན་དུ། བརྒྱ་པ་ལས། རང་གི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། །གཞན་ཕྱོགས་ལ་ཁྱོད་མི་དགའ་ན། །ཞེས་པའི་ཕྱོགས་འདི་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བའི་ཕྱོགས་ལ་གོ་དགོས། མྱ་ངན་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། །གཉིས་སྤྱོད་ཞི་བར་ཡོང་མི་འགྱུར། །48ཞེས་གསུངས་སོ། །ཞེས་གཉིས་སུ་སྤྱོད་པ་སྟེ་ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བ་ལ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དབུ་མའི་སྙིང་པོ་ལས། ཕྱོགས་སུ་ལྷུང་བས་སེམས་གདུངས་པས། །ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །49ཞེས་གསུངས། མདོ་སྡེ་ལས་ཀྱང༌། གང་ཞིག་ཆོས་འདི་ཐོས་ནས་ཆགས་བྱེད་ཅིང༌། །ཆོས་མ་ཡིན་པ་ཐོས་ནས་ཁོང་ཁྲོ་བྱེད། །ང་རྒྱལ་རྒྱགས་པས་བཅོམ་པས་ལོག་པ་སྟེ། །ང་རྒྱལ་དབང་གིས་སྡུག་བསྔལ་རྗེས་སུ་མྱོང༌། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་ཆོས་ཉིད་འདི་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ནི་གཙོ་བོར་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པས་བཅིངས་པ་དེའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་འདི་དེ་ལྟར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པས་ཞེས་པ་ནས། ཞེས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་ན་དེ་ཉིད་གཤིས་ཡིན་པས་དེ་མཐོང་བ་མཛེས་ཀྱི། ཞེས་དོན་ལ་ཇི་ལྟར་གནས་པ་བཞིན་གཤིས་ལུགས་རྗེན་པར་མཐོང་ན་ཡག་ཤོས་རེད་ཅེས་གསུངས། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་མཐོང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་མེད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་འགྲེལ་པ་ལས་ཀྱང་རྟོག་པ་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དོན་སྒྲོ་འདོགས་པ་སྟེ། ཞེས་དབུ་མ་བཞི་བརྒྱ་པ་ལས། རྟོག་པས་མཐོང་བ་འཆིང་བ་སྟེ། །ཞེས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་རྟོག་པ་ལ་གསུངས། ཞེས་ཡང་དག་པར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་ལ། ཡང་དག་ཏུ་ཡོད་པར་སྒྲོ་འདོགས་པ་ལ་བཤད་པས། ཞེས་པ་ནས། མི་རྟག་གོ་ཞེས་བྱ་བར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡང་ཇི་ལྟར་མཐར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དོན་ལ་གནས་པ་བཞིན་བློས་བལྟས་པ་ཡིན་པས་མཐའ་འམ་གཡང་སར་ལྷུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། མདོར་ན། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལས་བརྒལ་ཏེ་ཧ་ལོག་པའི་ལྟ་ཚུལ་མིན་ཞེས་གསུངས། དངོས་པོའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་རྗེས་སུ་སོང་ཞིང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། ལྟུང་བའི་གནས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་མཐར་ལྷུང་ཞེས་པ་དོན་ལ་མ་གྲུབ་པ་ཞིག་ལ་བློས་འཛིན་ཚུལ་ཏེ། ཡང་ན་ཕ་རོལ་དང་། ཡང་ན་ཚུ་རོལ་ཏུ་ལྷུང་བ་ཞིག་ལ་མཐར་ལྷུང་བ་ཞེས་བརྗོད། དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་བཟུང་བ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཡུལ་དེ་ནི་འདིར་མཐའ་མིན་ལ། བློ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་ཡིན་པས་མཐར་འཛིན་མིན་ནོ། །འདིར་མཐའ་བྲལ་དང་། མཐར་འཛིན་པ་ཞེས་པའི་མཐའ་ནི་མེད་པ་ཞིག་ལ་གོ་དགོས་པ་དེས་ན་འདིའི་མཐའ་ནི་ལྟུང་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། དགག་བྱ་བཀག་པའི་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་ཞེས་འཛིན་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་མཐར་ལྟུང་བས་དེ་འགོག་པ་ཡང་མེད་མཐའ་འགོག་པ་ཡིན་ནོ། །མེད་མཐའ་ལ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མེད་མཐའ་དང་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མེད་མཐའ་གཉིས་ཡོད། ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་སུས་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད་པས། ཞེས་ལས་འབྲས་དང་། སོགས་པས་བསྡུས་པ་ལས་གསོག་མཁན་དང་། འབྲས་བུ་མྱོང་མཁན་སོགས་ཏེ། མདོར་ན། བྱེད་པ་པོ་དང་། དེར་དབང་བའི་ཕུང་སོགས་རྣམས་བསྙོན་དུ་མེད་པར་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པ་ཡིན་པས་ཚད་མ་གང་གིས་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད་གསུངས། དེ་དག་ཡོད་པ་མིན་པའམ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ནི་མེད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་ཡིན་གྱི། ཞེས་པས་མེད་མཐའ་དང་དེར་འཛིན་པའི་མཐར་འཛིན་གྱི་ལྟ་བ་གཉིས་གསུངས། སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་མེད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་མིན་ནོ། །རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུའང་། ལས་འབྲས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐ་སྙད་དུ་ཡོད་པ་ལ་ཚད་མ་སུས་ཀྱང་གནོད་མི་སྲིད་པས་དེ་དག་ཡོད་པ་མིན་པའམ་མེད་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ནི་མེད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་ཡིན་གྱི་སངས་རྒྱས་ལ་སྐྱོན་མེད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་མེད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་མིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་ཡོད་པས་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། འདི་ནི་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མེད་མཐའ་ཡིན་ལ་སྔ་མ་ནི་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མེད་མཐའོ། །ཞེས་པ་ལས་འབྲས་མེད་པར་ལྟ་བ་སྐུར་འདེབས་ཀྱི་མེད་མཐའ་དང་། དགག་བྱ་བཀག་པའི་མེད་པ་ཡང་དག་པར་ཡོད་དོ་སྙམ་པ་སྒྲོ་འདོགས་ཀྱི་མེད་མཐའ་ཡིན་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པའི་བཀག་པ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་ནི་ཡོད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་ཡིན་གྱི། ཞེས་དོན་དམ་པར་རམ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་རྟག་མཐའ་དང་། དེར་གྲུབ་པའམ་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་འཛིན་པ་མཐར་འཛིན་ཡིན་ཞེས་གསུངས། སངས་རྒྱས་ལ་མཁྱེན་བརྩེ་ཡོད་ཅེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་ཡོད་མཐའ་དང་དེའི་མཐར་འཛིན་མིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འོན་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཉེ་བར་བསྟན་པ་ན། གཞན་ཕྱོགས་ཏེ་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པར་འཛིན་པའི་གྲུབ་མཐའ་ལ་ཚད་མའི་རྒྱབ་རྟེན་མེད་པས་རིགས་པའི་འཐད་པ་དང་བྲལ་བས་ན་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོབས་ཆུང་བས་གཞན་གྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་བདག་ཉིད་འཐེན་མི་འཛུགས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། དངོས་མེད་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་ཀྱང་བར་བར་དུ་བསྟན་པ་ལ་དགོངས་སོ། །

45 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༡༠ན རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་འབྲས་བུར་མཁས་རྣམས་གསུང་། །ཞེས་གསལ།

46 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཚ་པ། ༡༨ན གལ་ཏེ་རང་བཞིན་གྱིས་དངོས་ཡོད། །སྟོང་མཐོང་ཡོན་ཏན་ཅི་ཞིག་ཡོད། །རྟོག་པས་མཐོང་བ་འཆིང་བ་སྟེ། །དེ་ནི་འདི་རུ་དགག་པར་བྱ། །ཞེས་གསལ།

47 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཙ་པ། ༢༢ན ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན་དེ་དག །རྣམས་ལ་ཕྱོགས་མེད་རྩོད་པ་མེད། །གང་རྣམས་ལ་ནི་ཕྱོགས་མེད་པ། །དེ་ལ་གཞན་ཕྱོགས་ག་ལ་ཡོད། །ཅེས་གསལ།

48 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཚ་པ། ༩བ ཁྱོད་ལ་རང་ཕྱོགས་ཆགས་ཡོད་ཅིང༌། །གཞན་གྱི་ཕྱོགས་ལ་མི་དགའ་ན། །མྱ་ངན་འདས་པར་མི་འགྲོ་སྟེ། །གཉིས་སྤྱོད་ཞི་བར་ཡོང་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསལ།

49 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཛ་པ། ༤བ ཞི་བ་ནམ་ཡང་རྟོགས་མི་འགྱུར། །ཞེས་གསལ།

གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ།
༼བདག་འགོག༽

གཉིས་པ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རིགས་པས་བསྒྲུབ་པ་ལ་གསུམ། ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དགག་དགོས་པར་བསྟན་པ། བདག་དང་བདག་གི་བ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ཚུལ། བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ཐར་འདོད་ཀྱིས་ཐོག་མར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཉིད་དགག་དགོས་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཉོན་མོངས་སྐྱོན་རྣམས་མ་ལུས་འཇིག་ཚོགས་ལ། །ལྟ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་གྱུར་ཞིང༌། །བདག་ནི་འདི་ཡི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་བདག་ནི་འགོག་པར་བྱེད། །ཅེས་ཆགས་སོགས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རགས་དང་། དེའི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆིའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་དང་། ངན་སོང་གི་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པ་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་སྟེ། མཐའ་དག་པ་རྩ་བ་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་བར་གྱུར་ཅིང༌། བདག་གམ། གང་ཟག་ལ། ངའོ་སྙམ་པ་འདི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་དུ་རྟོགས་པར་བྱས་ནས། རྣལ་འབྱོར་པ་ཡིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་བདག་འགོག་པ་སྟེ། མདོར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་བསྒྲུབ་དགོས་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པ་དག་གིས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཉོན་མོངས་པ་དང་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་བར་འདོད་པས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཁོ་ན་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ལ། དེ་ཡང་བདག་གི་བདག་མེད་པ་ཉིད་དེ་གང་ལ་དམིགས་པའི་བདག་བདག་ཏུ་མེད་པ་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ལས་སྤོང་བར་འགྱུར་བས་ཐོག་མར་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་ཁོ་ན་འགོག་པར་བྱེད་དོ། །དེ་བཀག་པ་ལས་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཡང་སྤངས་པར་གྱུར་ན་སྟེ་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་ཁེགས་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང༌། སྐྱོན་མ་ལུས་པར་ལྡོག་པས་ན་བདག་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་ཐར་པ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་གང་ཞིག་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དམིགས་པར་གྱུར་པ་བདག་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ཅི་ཞིག་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཇེ་ཐོག་མར་བདག་ཁོ་ན་རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་བྱེད་དོ། །

ག དེ་ལྟར་ལུང་དང་རིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་བསྟན་ནས། དེའི་འོག་ཏུ་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། འདི་ན་རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་ཞེས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ནི་མྱང་འདས་ལའང་གོ་ཆོག་སྙམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཙམ་སྤངས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་། ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར། དེ་ཁོ་ན་མ་ཡིན་བཞིན་དུ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དུ་སྣང་བ་འདི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཞེས་གསུངས་པས་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ལ་འཇུག་པའམ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་དུ་བྱེད་པ་ཡང་དྲི་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་སའི་དབྱིངས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་དེ་སྔོན་ལ་རིགས་པས་མ་ངེས་ན། དྲི་མ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དག་སའི་གཞིའང་མི་ཡོང་བས་ན་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་འཇུག་པར་འདོད་ཅིང་ཉོན་མོངས་པའི་སྐྱོན་མ་ལུས་པ་སྤོང་བར་འདོད་པ་ནི། འཁོར་བར་འཁྱམ་པ་འདི་ཅི་འདྲ་བ་ཞིག་གི་རྩ་བ་ཅན་ཡིན་སྙམ་དུ་རྟོག་པར་བྱེད་ལ། ཞེས་གང་ལྟར་ཆོས་ཉིད་མཐོང་དགོས། དེ་ཡང་རང་ཅག་ཕལ་པའི་བློ་ལ། རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དང་འགལ་བའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་སྣང་ཞིང་། དེ་སྣང་བ་བཞིན་བདེན་པར་འཛིན་པའི་བདེན་འཛིན་སྤྱི་དང་ལྷག་པར་འཇིག་ལྟ་མྱོང་ཐོག་ནས་ངེས་དགོས། དེ་ལྟར་བརྟགས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང༌། ཞེས་ལྟག་ལ་སོང་བ་བཞིན་ཉོན་མོངས་ཕྲ་རགས་ཐམས་ཅད་དང་། དེ་དག་གི་དབང་གིས་བྱུང་བའི་སྐྱོན་རྣམས་ནི་སྐྱེ་རྒ་ན་འཆི་ལ་སོགས་པ་སྟེ་དེ་རྣམས་མ་ལུས་པར་ང་དང་ངའི་འོ་སྙམ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་དེ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་འཛིན་པའི་ཤེས་རབ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཞེས་ཐོག་མར་ངའོ་སྙམ་པ་དང་། དེ་ནས་ངའི་མིག་སོགས་ཀྱིས་མཚོན་པའི་ལོངས་སྤྱད་བྱའི་ཕུང་སོགས་ལ་དམིགས་ནས་ངའི་འོ་སྙམ་པ་ཙམ་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པར་ལྟ་བ་ལ་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་འཇིག་ལྟར་གསུངས་ཏེ། དེ་འདྲའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ལས་བྱུང་བར་བློ་ཡིས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྐྱོན་མེད་དེ་འདི་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཞེས་པ་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལུགས་ཀྱིས་བདག་འཛིན་གཉིས་དམིགས་པས་སོ་སོར་འབྱེད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། མ་རིག་པའི་རིགས་འདྲ་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀ་འཁོར་བའི་རྩ་བར་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །

གཉིས་པ་བདག་དང་བདག་གི་བ་གཉིས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པའི་ཚུལ་ལ་གཉིས། བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་དང༌། བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་དྲུག །གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་དགག །རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག །དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་ཕྱོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་གསུམ་དགག །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དགག །བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་དཔེ་དང་བཅས་པར་བཤད། དེ་ལྟར་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

གཞན་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་བདག་དགག་པ།

དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་ནི། ཙ ཟ་པོ་རྟག་དངོས་བྱེད་པོ་མིན་པའི་བདག །ཡོན་ཏན་བྱ་མེད་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བརྟགས། །དེའི་དབྱེ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས། །མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ལུགས་ནི་ཐ་དད་འགྱུར། །ཞེས་བདེ་སྡུག་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་ཡིན་པས་ཟ་བ་པོ་དང་། སྔ་མ་ནས་འདིར་འོངས། འདི་ནས་ཕྱི་མར་འགྲོ་བ་སོགས་གཏན་དུ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་རྟག་པ་དང་། ཚོར་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་དངོས་པོ། རྣམ་འགྱུར་གྱི་བྱེད་པ་པོ་མིན་པས་བདག །རྡུལ་མུན་སྙིང་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་བྱ་བ་མེད་པ་སྟེ་མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་བཏགས་པའི་བདག་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་ཏེ། སྤྱིའི་ཆ་ནས་བདག་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་རྟག་གཅིག་རང་དབང་བའི་བདག་དེ་ལྟ་བུ་ཁས་བླངས་ནས་དེའི་དབྱེ་བ་ཅུང་ཟད་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་ནས་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ནི་ཐ་དད་དུ་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དམིགས་པ་བདག་དེ་ཅི་ཞིག་ཅེས་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་སོ་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱེད་པས་ན་རང་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གཙོ་བོས་བྱས་པ་རེད་ཅེས་པའོ། །གནས་སྐབས་གང་ཞིག་ཏུ་གཙོ་བོས་རབ་ཏུ་བྱེད་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་ལ་ལྟོས་ནས་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཉིས་ཀ་ཡིན་པ་དེའོ། །བློའི་དབང་པོ་ལ་སོགས་པ་བཅུ་དྲུག་པོ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ལྷའི་མིག་གི་སྒོ་ནས་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་ལ་ལྟ་བར་བྱེད་ལ་དེས་བལྟས་པ་དང་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་རྣམ་པར་འགྱུར་བ་ཞར་ཟིན་ཀྱང་གཙོ་བོའི་རང་བཞིན་མཐོང་མཁན་གྱི་བདག་ཞ་བར་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་ཡན་གར་བའི་ངོ་བོར་གནས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པ་ཞེས་བྱ་བའོ། །ཞེས་པ་ནས། རང་བཞིན་ནི་རྣམ་པར་མི་འགྱུར་བ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞུང་ལུགས་སོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་འདོད་པ་བརྗོད་པའོ། །

ག འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་དམིགས་པ་བདག་དེ་ཅི་ཞིག་ཅེས་དེ་ཉིད་མི་ཤེས་པས་སྟོན་ཅིག་ཅེ་ན། འདི་ལ་གཉིས། གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་དང༌། བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་བརྗོད་པའོ། །

དང་པོ་གྲངས་ཅན་གྱི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། རེ་ཞིག་དེ་ཟ་བ་པོ་སྟེ་བདེ་སྡུག་སོགས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་པོ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། རྩ་བའི་རང་བཞིན་གཙོ་བོ་ནི་རང་བཞིན་ཁོ་ནའོ་ཞེས་པ་ནི་གྲངས་ཅན་པའི་གཞུང་ལུགས་སོ། །

གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་པ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་བརྗོད་པ་ནི། ར ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་པ་དག་གིས་དེ་ལྟར་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་ཕན་ཚུན་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །

ག ཇི་ལྟར་གྲངས་ཅན་དག་གིས་བདག་ཁས་བླངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། མུ་སྟེགས་ཀྱི་ལུགས་སོ་སོར་གྱེས་པར་འཆད་པ་ནི་དོན་མ་གོ་བའོ། །

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ནི། ཙ མོ་གཤམ་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་ཕྱིར། །དེ་ལྟར་གྱུར་པའི་བདག་ནི་ཡོད་མིན་ཞིང༌། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་རིགས་ལ། །
འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་མི་འདོད། །གང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་བསྟན་བཅོས་ལས་དེའི་ཁྱད། །མུ་སྟེགས་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་དེ་ཀུན་ལ། །རང་གྲགས་མ་སྐྱེས་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ། །དེ་ཕྱིར་དེ་ཁྱད་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ངར་འཛིན་བློ་ཡི་རྟེན་དུ་ཡང༌། །མི་འདོད་དེ་རིག་མིན་པའང་བདག་ལྟའི་ཕྱིར། །གང་དག་དུད་འགྲོ་བསྐལ་མང་བརྐྱལ་གྱུར་པ། །དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་རྟག་འདི་མ་མཐོང་ལ། །ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་མཐོང་སྟེ། །དེས་ན་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་འགའ་མེད། །
ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། མུ་སྟེགས་པས་འདོད་པའི་རྟག་པ་དང་། གཅིག་པུ་བ་དང་། ཁྱབ་པ་ཞེས་སོགས་ཀྱི་བདག་དེ་ལྟ་བུ་ནི། མོ་གཤམ་གྱི་བུ་ལྟར་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར། གཏན་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་འདྲ་བའི་བདག་ནི་ངར་འཛིན་གྱི་རྟེན་དུའང་སྟེ་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པར་མི་རིགས་ལ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡང་ཡོད་པར་མི་འདོད་དོ། །གང་གི་ཕྱིར་གྲངས་ཅན་པ་ལ་སོགས་པས་བསྟན་བཅོས་དེ་དག་ལས་རྟག་པའི་བདག་དེའི་ཁྱད་པར་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བསྟན་པ་དེ་ཀུན་མུ་སྟེགས་པ་རང་ལ་གྲགས་པའི་མ་སྐྱེས་པའི་གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་གནོད་པ་ཡིན་པས། དེ་ཀུན་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་མེད་དེ། ཕུང་པོ་བཟུང་བ་མ་གཏོགས་པར་བདག་ཡན་གར་དུ་འཛིན་པ་སྐྱེ་བ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། དེས་ན། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་འདི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངར་འཛིན་གྱི་བློ་ཡི་རྟེན་དུ་སྟེ་བློའི་དམིགས་པར་ཡང༌མི་འདོད། དེ་རིག་པ་མིན་པ་སྟེ་དེ་དམིགས་ཡུལ་དུ་མ་བྱས་པར་ཡང་བདག་ལྟའི་བློ་སྟེ་འཇིག་ལྟ་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བློ་སྐྱེ་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། དཔེར་ན། སེམས་ཅན་གང་དག་སྟེ་དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པ་དཔྱད་པ་བྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་བློ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཚེ་བརྐྱལ་བར་གྱུར་པ་སྟེ། དུས་འདའ་བར་བགྱིས་པ་དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་རྟག་པའི་བདག་འདི་ལྟ་བུ་མ་མཐོང་ལ། ངར་འཛིན་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མཐོང་སྟེ། དེས་ན། ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས།

ར མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རེ་རེ་ལས་བདག་གང་ཞིག་སྨྲས་པ་དེ་ནི། །ཞེས་པ་ནས། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པར་ཡོད་ན་ནི། དེའི་ཚེ་སོ་སོར་གྲུབ་པར་ཏེ་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུ་ཡོད་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་བསལ་བའི་ཤུལ་དུ་བདག་འདིའོ་ཞེས་གཟུང་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་པས། །དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་མེད་དེ། །ཕུང་པོ་མ་གཏོགས་དེ་འཛིན་མ་གྲུབ་ཕྱིར། །ཇི་སྐད་དུ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། བདག་ནི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས། །གཞན་དུ་འཐད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གལ་ཏེ་གཞན་ན་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར། །ལེན་པ་པོའི་བདག་བཟུང་དུ་ཡོད་རིགས་ན་དེ་ཡང་བཟུང་དུ་མེད། །50ཅེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཞན་དུ་བདག་ཡོད་ན། །ཕུང་པོའི་མཚན་ཉིད་དེ་ན་བ་དང་། རྒ་བ་སོགས་ཀྱི་རྐྱེན་གྱིས་བདག་ན་བ་དང་བདག་རྒ་བ་སོགས་མེད་པར་འགྱུར་བས་བདག་སྐྱེ་འཆི་བྱེད་པ་མེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། སྔར་གོམས་པའི་དབང་གིས་དེའི་ཡུལ་ཅན་ངར་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་ན། ཞེས་པ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་གསུངས་པ་འདྲ། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། ཁ་ཅིག་དག་ཁོ་ན་ལ་དེ་དག་གི་བསྟན་བཅོས་ལ་གོམས་པར་བྱས་པ་ལས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བདག་ཁྱད་པར་ལྔ་ལྡན་དུ་ལྟ་བ་དེ་གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། གྲུབ་མཐས་མ་བསླད་པ་གང་དག་ལ་སྔར་གོམས་པ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཡང་འདིར་ངར་འཛིན་པ་འཇུག་པ་མཐོང་སྟེ། འདི་ལྟ་སྟེ། གང་དག་དུད་འགྲོར་བསྐལ་མང་བརྐྱལ་བར་གྱུར་པ། །དེ་ལྟ་བུའི་གང་ཟག་དེས་ཀྱང་མ་སྐྱེས་པའི་རྟག་འདི་ལྟ་བུ་མ་མཐོང་ལ། །འོན་ཀྱང་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་དེ་དག་ལ་ཡང་འཇུག་པར་མཐོང་སྟེ། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་ལས་ཐ་དད་པའི་བདག་མེད་དོ། །

ག མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རེ་རེ་ལས་བདག་མི་འདྲ་བ་གང་ཞིག་སྨྲས་པ་དེ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཀྱང་གི་སྒྲས་ནི་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྡུད་པའོ། །

གཉིས་པ་རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ་ལ་ལྔ། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་བསྟན་པ། དེ་ལྟར་འདོད་པར་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ། གཞན་གྱི་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

50 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། ཙ་པ། གཟུང་ཡོད་རིགས་ན་གཟུང་དུ་མེད། །ཅེས་གསལ།

རང་སྡེས་བཏགས་པའི་ཕུང་པོ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་དགག་པ།

དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་ནི། ཙ ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་པའི་ཕྱིར། །
བདག་ལྟའི་དམིགས་པ་ཕུང་པོ་ཁོ་ནའོ། །ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་ཕུང་པོ་ནི། །ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་འདོད། །ཅེས་རང་སྡེ་མང་བཀུར་སྡེ་པས་ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་གཞན་དུ་བདག་གྲུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་དང་ནང་གི་ཕུང་པོ་དམིགས་པར་འཇོག་པ་གཉིས་སུ་ངེས་པ་ལས་སྔ་མ་མི་རུང་བས་ན་ནང་གི་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་བདག་ལྟའི་དམིགས་པའོ། །ཞེས་དང་། ཡང་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་བདག་ལྟའི་རྟེན་དུ་སྟེ་དམིགས་པར་ཕུང་པོ་ནི་ལྔ་ཆར་ཡང་འདོད་པ་དང་། ཡང་མང་བཀུར་བ་ཁ་ཅིག་སེམས་གཅིག་ཏུ་འདོད། ཅེས་གསུངས།

ར འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། ཕུང་པོ་ལས་གཞན་བདག་གྲུབ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པའི་གཞི་སེམས་ལ་བདག་ཅེས་གདགས་སོ་ཞེའོ། །

ག འདིར་རང་གི་སྡེ་པ་དག་ན་རེ། ཞེས་པ་ནས། གང་ཟག་གི་མཚན་གཞི་རྣམ་ཤེས་ལ་དེ་ལྟར་འདོད་པ་མིན་ནོ། །

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་དེ། །མང་བས་བདག་དེ་དག་ཀྱང་མང་བར་འགྱུར། །བདག་ནི་རྫས་སུ་འགྱུར་ཞིང་དེར་ལྟ་བ། །རྫས་ལ་འཇུག་པས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་ཚེ་ངེས་པར་བདག་ཆད་འགྱུར། །མྱ་ངན་འདས་སྔོན་སྐད་ཅིག་དག་ལ་ནི། །སྐྱེ་འཇིག་བྱེད་པོ་མེད་པས་དེ་འབྲས་མེད། །གཞན་གྱིས་བསགས་ལ་གཞན་གྱིས་ཟ་བར་འགྱུར། །ཞེས་གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་པ་དང་བདག་གི་མཚན་གཞིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་བཞག་པ་ཡིན་ན་ཕུང་པོ་མང་བས་བདག་དེ་དག་ཀྱང་མང་བར་འགྱུར་བར་ཐལ་བ་དང་། ཡང་ན། ཤེས་པ་བདག་གི་མཚན་གཞིར་བཞག་ན། ཤེས་པར་ནང་གསེས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མང་པོ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་ཀྱང་བདག་མང་པོར་འགྱུར་བ་དང་། བདག་གི་མཚན་གཞིར་ཕུང་པོ་ལྔ་ཆར་རམ་ཡང་ན་ཤེས་པ་བཞག་ན་ནི་དེ་དག་རྫས་སུ་འགྱུར་ཞིང་། དོན་ལ་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཞིག་ལ་འཇིག་ལྟས་དེ་ལྟར་དུ་འཇུག་པ་སྟེ། ལྟ་བས་དེ་ཡང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་མི་འགྱུར། ཁྱོད་ལྟར་ན་ལྷག་མེད་མྱང་འདས་ཀྱི་ཚེ་ངེས་པར་བདག་ཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པའི་སྔོན་ཏེ་སྔ་རོལ་གྱི་སྐད་ཅིག་དག་ལ་ནི་སྐྱེ་འཇིག་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དོན་གཞན་པ་ཡིན་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པས་དེའི་འབྲས་བུ་ཡང་མེད་པ་དང་། དེ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སོ་སོ་བ་ཡིན་ན། སྔར་སོང་ཟིན་པ་བཞིན་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་བསགས་ལ་རྒྱུད་གཞན་གྱིས་ཟ་བའི་ཉེས་པར་ཡང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར འདི་ལ་ལན་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གལ་ཏེ་ཕུང་པོ་བདག་ན་དེ་ཕྱིར་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། ཞེས་བྱ་བ་འདི་ལས་ན་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་འཇོག་པར་གསུངས་པ་ལས་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ཞེས་གསུངས་མི་འདུག་པས། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་མི་འདོད་ཅེས་གསུངས། དེའི་ཕྱིར་བདག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ན་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། བདག་ཀྱང་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་ཏེ། བདག་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་སྐྱེ་བ་དྲན་པའི་ཚེ་ང་སྔོན་དེར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་དྲན་པ་ལས་ངའི་ལུས་འདི་བྱུང་བར་གྱུར་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཚེ་དེའི་དུས་ན། ཞེས་པ་ནས། བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང༌། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་བདག་མ་ཡིན་པ་སྟེ། །ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་དག་སྐྱེ་བ་གསར་དུ་གྲུབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་འབྱུང་བ་དང་དེ་འགག་པའི་གནས་སྐབས་ན་འཇིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཉེ་བར་བླང་བ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཉེ་བར་ལེན་པོ་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་དང༌། དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་རྣམས་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །

ག གལ་ཏེ་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལྔ་བདག་ཡིན་པའི་ཕྱོགས་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས། སྔ་མའི་བདག་དེ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པས། དེར་མ་ཤི་བར་འདིར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་སོགས་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་སྐྱོན་སྤོང་གི་ལན་དགག་པ་ནི། ཙ དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་ཡོད་ན་སྐྱོན་མེད་ན། །སྔར་རྣམ་དཔྱད་ཚེ་རྒྱུད་ལ་ཉེས་བཤད་ཟིན། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་མི་རིགས། །ཞེས་དེ་ཉིད་དུ་རྒྱུད་འབྲེལ་བའི་ཆ་ནས་སྐྱོན་མེད་ཅེ་ན། སྔར་རྣམ་པར་དཔྱད་ཚེ་རྒྱུད་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་ཞེས་རྒྱུད་གཅིག་པ་མི་འོང་བ་དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་ཏུ་གྲུབ་པར་མི་རིགས་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་ཡང་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དག་གཞན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་མི་རིགས། །

ག གལ་ཏེ་སྐད་ཅིག་སྔ་ཕྱི་དག་གཞན་ཡིན་མོད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་རང་གི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་རང་གི་སེམས་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་འདོད་པ་མི་རིགས་སོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལྟར་འདོད་པར་མི་རིགས་པའི་སྒྲུབ་བྱེད་བསྟན་པ་ནི། ཙ འཇིག་རྟེན་མཐའ་ལྡན་ལ་སོགས་མེད་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་བདག་ཕུང་གཅིག་ཡིན་ན་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ལྟ་བ་བཅུ་བཞི་བཤད་པ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པ་གང་ཞིག །དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་སྐྱོན་ཡོད་པར་གསུངས་པས། བདག་དང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དང་ལྡན་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ར ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ཉེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལས་ཕུང་པོ་རྣམས་ཞེས་པ་ནས། ཕུང་པོ་རྣམས་ཁོ་ན་བདག་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རིགས་སོ། །

ག ཇི་སྐད་བཤད་པའི་རིགས་པས་ཕུང་པོ་དང་སེམས་བདག་མིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་ལུང་བསྟན་དུ་མེད་དོ། །

གསུམ་པ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྨྲ་བ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ལ། །དེ་ཚེ་ངེས་པར་དངོས་རྣམས་མེད་པར་འགྱུར། །རྟག་བདག་སྤོང་ན་དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ཀྱི་སེམས་སམ་ཕུང་པོ་བདག་མི་འགྱུར། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་བདག་མེད་མཐོང་བ་ཡིས། །གཟུགས་སོགས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། །གཟུགས་ལ་དམིགས་ནས་འཇུག་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་སོགས། །སྐྱེ་འགྱུར་དེ་ཡི་ངོ་བོ་རྟོགས་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་འདོད་པ་ལྟར་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་འདོད་ན་ནི་རྣལ་འབྱོར་པས་བདག་མེད་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ལ་དེའི་ཚེ་ངེས་པར་ཕུང་པོའི་དངོས་པོ་རྣམས་མེད་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་དུས་སུ་རྟག་བདག་སྟེ། ནང་གི་བྱེད་པའི་སྐྱེས་བུ་སྤངས་ན་དེའི་ཚེ་སྐབས་གཞན་དུ་བདག་གི་སྒྲའི་དོན་གཞན་ལ་དྲང་དུ་མི་རུང་བ་དེའི་ཕྱིར། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་སེམས་སམ་ཕུང་པོ་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་པའི་བདག་ཏུ་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟག་བདག་མེད་པ་ཙམ་མཐོང་བ་ཡིས་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང༌། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མེད་པས་གཟུགས་སོགས་ལ་བདེན་པར་དམིགས་ནས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། དེའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའང་སྐྱེ་བར་འགྱུར་ཏེ། གཟུགས་སོགས་དེ་དག་གི་ངོ་བོའམ་ཡིན་ལུགས་རྟོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། ཁྱོད་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །

ག སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན། ཞེས་པ་ནས། ཕྱི་རོལ་པ་བཞིན་ནོ་སྙམ་པའོ། །

བཞི་པ་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་གསུངས་པ་སོགས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཤད་པ་ལ་ལྔ། བདག་ཏུ་གང་ལྟ་བ་ཐམས་ཅད་ཕུང་པོ་ཁོ་ན་ལ་ལྟ་བར་གསུངས་པའི་དོན་བཤད་པ། མདོ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་པར་བཤད་པ། ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་བདག་ཡིན་པ་དགག་པ། ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ། ཐུབ་པས་བདག་དེ་ཁམས་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ། ལུང་གི་དགོངས་པ་དགག་བྱ་གཅོད་པའི་དགག་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པར་བསྟན་པ། སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་བསྟན་པ་མིན་པ། དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་ལུང་གི་དགོངས་པ་དགག་བྱ་གཅོད་པའི་དགག་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་སྟོན་པས་ཕུང་པོ་བདག་གོ་ཞེས། །གསུངས་པ་དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་བདག་འདོད་ན། །དེ་ནི་ཕུང་ལས་གཞན་བདག་འགོག་པ་སྟེ། །གཟུགས་བདག་མིན་སོགས་མདོ་གཞན་གསུངས་ཕྱིར་རོ། །གང་ཕྱིར་གཟུགས་ཚོར་བདག་མིན་འདུ་ཤེས་ཀྱང༌། །མ་ཡིན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མིན་རྣམ་ཤེས་ཀྱང༌། །མིན་པར་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །མདོར་བསྟན་ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བཞེད་མ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར། སྟོན་པས་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་བདག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་ཁོ་ན་ཞེས་པའི་ངེས་བཟུང་གི་ཚིག་གིས་ཐ་སྙད་དུ་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་པའི་བདག་ཡོད་པ་འགོག་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་མིན་ན་སྐབས་གཞན་དུ་གཟུགས་བདག་མིན་ཞེས་སོགས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་བདག་མིན་ལ་འདུ་ཤེས་ཀྱང༌བདག་མ་ཡིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་མིན་ལ་རྣམ་ཤེས་ཀྱང༌མིན་པར་ནམ་མཁའི་མདོ་ལ་སོགས་པ་མདོ་གཞན་ལས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། མདོར་བསྟན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་བདག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་དེ་ཕུང་པོ་བདག་ཡིན་ཞེས་བཞེད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལུང་ཚད་མར་བྱེད་པ་ལ་རྟོག་གེའི་ཚད་མས་གནོད་པ་ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་འཐད་པ་ཉིད་དོ། །

ག ཅི་སྟེ་ཁོ་བོ་ཅག་ལུང་ཚད་མར་བྱེད་པ་ལ་རྟོག་གེའི་ཚད་མས་གནོད་པ་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་གཞན་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་འཇོག་ཚུལ་ཁྱད་མེད་པའི་ཆོས་ཀྱི་བདག་མེད་གསལ་བར་བསྟན་ནས། ཞེས་གང་ཟག་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་བཞིན་ཕུང་སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་རང་རང་གི་གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པར་གསུངས། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་བའི་གནད་རྣམས་རྗེན་ཆེར་དུ་སྟོན་པའི་མཁས་པའི་དབང་པོའི་བཞེད་པ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འདི་རྣམས་ལེགས་པར་ཤེས་པ་ལ་འབད་པར་གྱིས་ཤིག །

གཉིས་པ་སྒྲུབ་ཕྱོགས་ནས་ཡིན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་སྟོན་པ་མིན་པ་ནི། ཙ ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བརྗོད་ཚེ་ཕུང་རྣམས་ཀྱི། །ཚོགས་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན། །མགོན་མིན་འདུལ་བའམ་དཔང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མིན། །དེ་མེད་ཕྱིར་དེ་ཚོགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ཕུང་པོ་བདག་ཅེས་བརྗོད་པའི་ཚེ་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན་གྱི་ཕུང་པོ་རེ་རེ་བའི་ངོ་བོ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མིན་པ་དང་། སྐྱོབ་པའི་མགོན་དང་། ཉོན་མོངས་འདུལ་བའམ་ཤན་འབྱེད་པའི་དཔང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མིན་པ་དང་། ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཕུང་པོའི་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་བདག་ཏུ་འཇོག་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་མདོ་གཞན་ལས་དེ་སྐད་དུ་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་ཉེས་པ་བཤད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག གལ་ཏེ་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་ལ་ལྟའོ་ཞེས་པ་འདི་ནི། ཞེས་པ་ནས། མཁས་པས་མཐོ་རིས་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གསུམ་པ་དེ་དག་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཚོགས་གནས་རྣམས། །ཤིང་རྟ་ཉིད་འགྱུར་ཤིང་རྟ་དང་བདག་མཚུངས། །ཞེས་ཚོགས་པ་བདག་ཏུ་འདོད་ན་དེའི་ཚེ་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཕྱོགས་གཅིག་ཏུ་གནས་པ་རྣམས་ཤིང་རྟ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ཏེ། ཤིང་རྟ་དང་བདག་གཉིས་ཡན་ལག་ཚོགས་པར་འཇོག་མི་འཇོག་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། དེ་ཚེ་དེ་ཡི་ཡན་ལག་ཅེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་འོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག ཅི་སྟེ་ཚོགས་པ་ནི་ཚོགས་པ་ཅན་ལས་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། ཀུན་རྫོབ་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་འོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་མདོ་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་མིན་པར་བཤད་པ་ནི། ཙ མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཡིན་གསུངས་པ། །དེ་ཕྱིར་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་བདག་མ་ཡིན། །ཞེས་པ་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ཅན་དུ་གདགས་པར་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར། ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་མམ་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལྟར་ན། མདོ་ལས་ཕུང་པོ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ནས། བརྒལ་ཞིང་བརྟགས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ན་མདོ་ལས་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞེས་པ་ནས། ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ཙམ་ལ་འཇོག་ཏུ་མི་རུང་བ་གཉིས་འདྲ་བར་བསྟན་ཏོ། །

གསུམ་པ་ཕུང་པོ་ཚོགས་པ་ཙམ་གྱི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་བདག་ཡིན་པ་དགག་པ་ནི། ཙ དབྱིབས་ཤེ་ན་དེ་གཟུགས་ཅན་ལ་ཡོད་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་དེ་དག་ཉིད་བདག་ཅེས་འགྱུར་གྱི། །སེམས་སོགས་ཚོགས་ནི་བདག་ཉིད་འགྱུར་མིན་ཏེ། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་མ་ཡིན། །ཞེས་ཕུང་པོའི་དབྱིབས་ཀྱི་བཀོད་པ་ཙམ་བདག་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་གཟུགས་ཅན་ཁོ་ནར་ཡོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་གཟུགས་ཅན་དེ་དག་ཉིད་ཁོ་ན་བདག་ཅེས་བྱ་བར་འགྱུར་གྱི། སེམས་དང་སོགས་ཀྱི་སྒྲས་བསྡུས་པ་སེམས་བྱུང་གི་ཚོགས་ནི་བདག་ཏུ་འགྱུར་བ་མིན་ཏེ་གང་གི་ཕྱིར་དེ་དག་ལ་དབྱིབས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཉིད་ནི་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །

ག ཅི་སྟེ་འཕང་ལོ་ལ་སོགས་པ་ཚོགས་པ་ཙམ་ནི་ཤིང་རྟ་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་སོ། །

བཞི་པ་ཕུང་པོ་ཚོགས་ཙམ་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་གནོད་བྱེད་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཙ ལེན་པོ་རང་ཉེར་ལེན་གཅིག་རིགས་དངོས་མིན། །དེ་ལྟ་ན་ལས་བྱེད་པོ་གཅིག་ཉིད་འགྱུར། །བྱེད་པོ་མེད་ལས་ཡོད་སྙམ་བློ་ཡིན་ན། །མ་ཡིན་གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ལས་མེད། །ཅེས་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་སྟེ། ཕུང་པོ་དང་དེ་གཉིས་གཅིག་པའི་དངོས་པོར་རིགས་པ་མིན་པ་སྟེ། ལེན་པོ་རང་ཉིད་ཉེ་བར་ལེན་པ་དང་གཅིག་ཏུ་རིགས་པ་མིན་པ་དེ་ལྟ་ན་ལས་དང་བྱེད་པ་པོ་གཉིས་གཅིག་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དང་། ཡང་། གང་ལ་བྱེད་པ་པོ་ནི་མ་དམིགས་ཀྱི། ལས་ཀྱང་ཡོད་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པའང་ཡོད་དོ་ཞེས་མདོ་ལས་གསུངས་པས། བྱེད་པོ་མེད་ལ་ལས་སམ་ཕུང་པོ་འདུས་ཙམ་ཡོད་སྙམ་པ་སྟེ་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་དང་ལས་ཡོད་སྙམ་ན། དེ་ལྟར་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་ན་རྒྱུ་མེད་པས། བྱེད་པ་པོ་དེས་བྱས་པའི་ལས་ཀྱང་འདོད་པ་མེད་ཅེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། ལེན་པོ་རང་ཉེར་ལེན་གཅིག་རིགས་དངོས་མིན། །ཞེས་པ་ནས། བརྟེན་ནས་གདགས་པར་བྱ་བ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཡན་ལག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡང་བཀག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་པར་མི་བྱའོ། །ཞེས་གསུངས་པ་འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་སྐད་དུ་ཡང༌། མ་རིག་པ་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་གང་ཟག་འདི་ནི་བསོད་ནམས་མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་ཡང་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །

ག སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ་འདིས་ཉེ་བར་ལེན་པར་བྱེད་པས་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་འཇོག་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ལེགས་པ་ཡིན་ནོ། །

ལྔ་པ་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ཁམས་དྲུག་ལ་སོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པར་གསུངས་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ས་ཆུ་མེ། །རླུང་དང་རྣམ་ཤེས་ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ། །ཁམས་དྲུག་དང་ནི་མིག་སོགས་རེག་པ་ཡི། །རྟེན་དྲུག་དག་ལ་བརྟེན་ནས་ཉེར་བརྟེན་ཞིང༌། །སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཆོས་རྣམས་ཉེར་བཟུང་ནས། །དེས་གསུངས་དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་དང༌། །དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ངར་འཛིན་བློ་དེ་རྣམས་ལ་མིན། །ཞེས་པ་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། ཐུབ་པའི་དབང་པོས་ཡབ་སྲས་མཇལ་བའི་མདོའི་སྐབས་ནས་ས་དང་། ཆུ་དང་། མེ་དང་། རླུང་དང་། རྣམ་ཤེས་དང་། ནམ་མཁའ་ཞེས་བྱ་བ་ཁམས་དྲུག་དང་ནི་མིག་གི་འདུས་ཏེ་རེག་པ་ལ་སོགས་པའི་རེག་པའི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་རྟེན་དྲུག་དག་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ཞིང༌། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཉེ་བར་བཟུང་ནས་ཏེ། གདགས་གཞིར་བཟུང་ནས་བདག་ཏུ་འདོགས་ཞེས་མདོ་དེ་ལས་གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་བཏགས་པའི་ཆོས་བདག་དེ་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་གཞི་ས་ཆུ་མེ་རླུང་ལ་སོགས་པ་དེ་རྣམས་ཚོགས་པ་དང་རེ་རེ་བ་ནི་མ་ཡིན་ལ་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་ཀྱང་མིན་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ངར་འཛིན་པའི་བློས་ཀྱང་དེ་རྣམས་དམིགས་པར་བྱེད་པ་མིན་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། གང་ཕྱིར་ཐུབ་པས་བདག་དེ་ས་ཆུ་མེ། །ཞེས་པ་ནས། གསུངས་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་རྣམས་དང་དེ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ་དེ་རྣམས་དང་གཅིག་ཏུ་ཡོད་པའང་མ་ཡིན། གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །ཞེས་པ་དེ་དག་ལ་མ་བརྟེན་པར་གཞན་ཞིག་ནས་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་ཞེས་པའོ། །དེ་ཚོགས་པ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། འདུས་བྱས་མཐའ་དག་བསལ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པ་མེད་པར་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ། འདིའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་ལས་ལ་གསུངས་པ་མིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་འདི་ཆེས་མཛེས་སོ། །

ག ཕུང་པོ་སོགས་ཚོགས་ཙམ་ཉིད་བདག་ཏུ་འདོད་པ་ལ་སྐྱོན་གཞན་ཡང་ཡོད་དེ། ཞེས་པ་ནས། འདིས་ཡིད་འཕྲོག་པ་འདྲ་བ་གྲུབ་པའི་མཐའ་གཞན་ལ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ལྔ་པ་གཞན་གྱི་ལུགས་འབྲེལ་མེད་དུ་བསྟན་པ་ནི། ཙ བདག་མེད་རྟོགས་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་སྤོང་ཞིང༌། །འདི་ནི་ངར་འཛིན་རྟེན་དུའང་མི་འདོད་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་མེད་ཤེས་པས་བདག་ལྟ་བ། །དཔྱིས་ཀྱང་འབྱིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ཤིན་ཏུ་མཚར། །རང་ཁྱིམ་རྩིག་ཕུག་སྦྲུལ་གནས་མཐོང་བཞིན་དུ། །འདི་ན་གླང་ཆེན་མེད་ཅེས་དོགས་བསལ་ཏེ། །སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པའང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི། །ཀྱེ་མ་གཞན་གྱི་གནམ་པོར་འགྱུར་ཉིད་དོ། །
ཞེས་དེ་ལྟར་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་རྟོགས་པ་དེའི་ཚེ་རྟག་པའི་བདག་ཙམ་སྤོང་བ་སྟེ་མེད་པར་མཐོང་ཞིང༌། དེ་འདྲའི་རྟག་པའི་བདག་འདི་ནི་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་དམིགས་པ་དང་རྣམ་པ་གང་གིའང་རྟེན་དུ་མི་འདོད་པ་དེའི་ཕྱིར་རྟག་པའི་བདག་མེད་པར་ཤེས་པས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དཔྱིས་ཀྱང་སྟེ་དྲུངས་ནས་འབྱིན་ཞེས་སྨྲ་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་མཚར་བའི་གནས་ཡིན་ཏེ་རྒྱུ་མཚན་མེད་པས་སོ། །དཔེར་ན། རང་ཁྱིམ་གྱི་རྩིག་ཕུག་ཏུ་སྦྲུལ་གནས་པ་མཐོང་ནས་འཇིགས་པ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་དུས་སུ། འདི་ན་གླང་ཆེན་མེད་ཅེས་དོགས་པ་བསལ་ཏེ་སྦྲུལ་གྱི་འཇིགས་པའང་སྤོང་བར་བྱེད་པ་ནི་ཀྱེ་མ་གཞན་གྱི་གནམ་པོར་ཏེ་བཞད་གད་ཀྱི་གནས་སུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ་ཞེས་གསུངས།

ར ངར་འཛིན་པའི་ཡུལ་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་དང་སེམས་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་ངེས་པར་འདིའི་འཁོར་བ་པ་ཉིད་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །

ག ངའོ་སྙམ་དུ་འཛིན་པའི་དམིགས་པའི་ཡུལ་བདག་གི་བཏགས་དོན་བཙལ་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། འདི་ཤེས་པ་ཤིན་ཏུ་གནད་ཆེའོ། །

གསུམ་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་ཕྱོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་སོགས་གསུམ་དགག་པ་ལ་གཉིས། རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ། བཀག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡོམས་ཏེ་བསྟན་པའོ། །

དེ་གཉིས་ཀྱི་ལྷག་མའི་ཕྱོགས་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དགག་པ།

དང་པོ་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱོགས་དགག་པ་ནི། ཙ ཕུང་པོར་བདག་ཡོད་མ་ཡིན་བདག་ལ་ཡང༌། །ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་ཡོད་མིན་གང་ཕྱིར་འདིར། །གཞན་ཉིད་ཡོད་ན་རྟོག་པ་འདིར་འགྱུར་ན། །གཞན་ཉིད་དེ་མེད་དེ་ཕྱིར་འདི་རྟོག་པའོ། །བདག་ནི་གཟུགས་ལྡན་མི་འདོད་གང་ཕྱིར་བདག །ཡོད་མིན་དེ་ཕྱིར་ལྡན་དོན་སྦྱོར་བ་མེད། །
གཞན་ན་གནག་ལྡན་གཞན་མིན་གཟུགས་ལྡན་ན། །བདག་ནི་གཟུགས་ལས་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་མེད། །ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ཕུང་པོར་བདག་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་མིན་ལ། བདག་ལ་ཡང༌ཕུང་པོ་དེ་རྣམས་བརྟེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོད་པ་མིན། གང་གི་ཕྱིར་ན་བདག་ཕུང་གཉིས་ངོ་བོས་གཞན་ཉིད་དུ་ཡོད་ན་རྟོག་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ན། གཞན་ཉིད་དུ་དེ་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟེན་བརྟེན་པ་ངོ་བོས་ཡོད་པར་རྟོག་པ་འདི་རྟོག་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་བཞག་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བདག་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་མི་འདོད་དེ། གང་གི་ཕྱིར་བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་ལས་གཅིག་དང་ཐ་དད་བཀག་ཟིན་པས་ཡོད་པ་མིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ཕུང་པོ་དང་ལྡན་པའི་དོན་དུ་སྒྲ་སྦྱོར་བ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་མེད། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཐ་དད་པའི་བདེན་ལུགས་སུ་བརྩིས་ན། གཞན་རྣམས་གནག་ལྡན་ཏེ་ལྷས་བྱིན་གནག་དང་ལྡན་པ་ཞེས་ངོ་བོ་ཐ་དད་པའི་ལྡན་པའི་ཚུལ་ཡང་མེད། ཡང་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་བྱས་ནས་ལྷས་བྱིན་གཟུགས་དང་ལྡན་པ་ལྟ་བུ་ཡང་མིན་ན། བདག་ནི་གཟུགས་ལས་དེ་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་མེད་པ་དང་། གཞན་ཉིད་དེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་དུའང་མེད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་བདག་ནི་ཕུང་པོའི་རང་བཞིན་ཅན་མ་ཡིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། བདག་གཟུགས་དང་ལྡན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡང་མི་སྲིད་དོ། །

ག དེ་ལྟར་བདག་ཕུང་པོ་དང་རང་བཞིན་གཅིག་དང་ཐ་དད་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པར་བསྟན་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གིས་ནི་ཕུང་པོ་ལྷག་མ་བཞི་དང་ལྡན་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་ཡང་བཀག་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་བཀག་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྡོམས་ཏེ་བསྟན་པ་ནི། ཙ གཟུགས་བདག་མ་ཡིན་བདག་ནི་གཟུགས་ལྡན་མིན། །གཟུགས་ལ་བདག་མེད་བདག་ལའང་གཟུགས་ཡོད་མིན། །དེ་ལྟར་རྣམ་བཞིར་ཕུང་ཀུན་ཤེས་བྱ་སྟེ། །དེ་དག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉི་ཤུར་འདོད། །ལྟ་རི་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིས། །བཅོམ་བདག་གང་དང་ལྷན་ཅིག་འཇིག་འགྱུར་བ། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་རི་ལྷུན་སྟུག་ལ་གནས་པ། །རྩེ་མོ་མཐོ་བར་གྱུར་པ་འདི་དག་གོ །ཞེས་གཟུགས་ནི་བདག་མ་ཡིན་པ་ལ་དེར་ལྟ་བ་དང་། བདག་ནི་གཟུགས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པ་མིན་པ་ལ་དེར་ལྟ་བ་དང་། གཟུགས་ལ་བདག་ཕར་བརྟེན་པ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་ལ་དེར་ལྟ་བ་དང་། བདག་ལའང་གཟུགས་ཚུར་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ལྟར་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཡང་དེ་བཞིར་ཏེ་ཕུང་པོ་ཀུན་ལ་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོ་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བརྟགས་ཉི་ཤུར་འདོད། དེ་ལྟ་བུའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་བོ་ཉི་ཤུ་པོ་དེ་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་རྡོ་རྗེ་ཡིས་བཤིག་པ་ན་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རིའི་རྩེ་མོ་ལྟ་བུའི་འཇིག་ལྟ་ཀུན་བརྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་ཡང་འཇིག་པར་འགྱུར་ཏེ། རྩ་བ་ལྟ་བུའི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་རི་བོ་ལྷུན་སྟུག་བཤིགས་ན་དེ་ལ་གནས་པའི་ཀུན་བརྟགས་ཉི་ཤུ་པོ་རྩེ་མོ་ལྟ་བུར་མཐོ་བར་གྱུར་པ་འདི་དག་ཀྱང་འཇིག་གོ་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ་བསྟན་པས་ཞེས་པ་ནས། ལྷན་ཅིག་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་དེ་དག་ནི་རྩེ་མོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ག ད་ནི་སྔར་བཀག་ཟིན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་བསྡོམས་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། ས་བོན་རྒྱུན་ཞུགས་ཀྱིས་སྤངས་པའོ། །

བཞི་པ་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དགག་པ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་པའི་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དགག་པ།

དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་མ་བརྗོད་པ་ནི། ཙ ཁ་ཅིག་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་རྟག་མི་རྟག །ལ་སོགས་བརྗོད་མེད་གང་ཟག་རྫས་ཡོད་འདོད། །རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱར་དེ་འདོད་ཅིང༌། །དེ་ནི་ངར་འཛིན་གཞིར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན། །ཞེས་ཁ་ཅིག་བདག་ཕུང་པོ་ལས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མ་ཟད་རྟག་མི་རྟག་ལ་སོགས་པར་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད། འོན་ཀྱང་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པར་འདོད་དེ། བདག་རྣམ་ཤེས་དྲུག་གི་ཤེས་བྱར་ཡང་འདོད་པ་དང་། དེ་ནི་ངར་འཛིན་པའི་གཞིའི་དམིགས་པར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་བ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཡུལ་ཉིད་དུ་ཡང་འདོད་དོ། །

ག ད་ནི་འཕགས་པ་མང་པོས་བཀུར་བ་དག་གིས་བརྟགས་པའི་ཞེས་པ་ནས། བདག་དེ་ནི་ངར་འཛིན་པའི་གཞི་སྟེ་དམིགས་པར་ཡང་འདོད་པ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་སེམས་བརྗོད་མེད་མི་རྟོགས། །དངོས་ཡོད་བརྗོད་མེད་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །གལ་ཏེ་བདག་འགའ་དངོས་པོར་གྲུབ་གྱུར་ན། །སེམས་ལྟར་གྲུབ་དངོས་བརྗོད་དུ་མེད་མི་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ཁྱོད་བུམ་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི། །ངོ་བོ་གཟུགས་སོགས་ལས་བརྗོད་མེད་འགྱུར་བས། །བདག་གང་ཕུང་པོ་ལས་བརྗོད་མེད་འགྱུར་ཏེ། །རང་གིས་ཡོད་པར་གྲུབ་པར་རྟོགས་མི་བྱ། །ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རང་བདག་ལས་གཞན་ནི། །མི་འདོད་གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་དངོས་འདོད་ཅིང༌། །དངོས་ལ་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་མཐོང་འགྱུར་བ། །དེ་ཕྱིར་བདག་མེད་དངོས་ཆོས་དང་བྲལ་ཕྱིར། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། གཟུགས་ལས་སེམས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་གང་དུའང་བརྗོད་པར་འདོད་པ་ལྟར་དངོས་པོ་རྫས་ཡོད་ལ་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པ་རྟོགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད། གལ་ཏེ་བདག་འགའ་དངོས་པོ་སྟེ་རྫས་སུ་གྲུབ་པར་གྱུར་ན། ནང་སེམས་ལྟར་རྫས་སུ་གྲུབ་པའི་དངོས་པོ་གང་དུའང་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མི་འགྱུར། གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལྟར་ན། བུམ་པ་རང་རྐྱ་བའི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་རང་གི་ཡན་ལག་གི་གཟུགས་སོགས་ལས་སྒོ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་བར་འདོད་པས། དེ་བཞིན་བདག་གང་ཕུང་པོ་ལས་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་བཏགས་ཡོད་དུ་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་རང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་རྟོགས་པར་མི་བྱ་སྟེ་གཟུང་བར་མི་བྱ། བདག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་ནི་བདག་ཉིད་ལས་རྫས་གཞན་ནི་མི་འདོད་པ་བཞིན་གཟུགས་སོགས་ལས་གཞན་དངོས་པོར་འདོད་དགོས་ཤིང་། དངོས་པོ་སྟེ་རྫས་ཡོད་ལ་གཅིག་དང་ཐ་དད་ཀྱི་རྣམ་པ་དེ་གཉིས་ངེས་པར་མཐོང་བར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་རྫས་སུ་མེད་དེ། དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་གསུངས།

ར སྨྲ་བ་འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་གཟུགས་ལས་སེམས་བརྗོད་ཅེས་པ་ནས། བདག་ཀྱང་བུམ་པ་ལྟར་བཏགས་པར་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་བསམས་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་རྫས་ཡོད་དགག་པ་དང་བཏགས་ཡོད་སྒྲུབ་པ་ཉེ་བར་བསྟན་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་དངོས་པོའི་ཆོས་དག་གི་རྟེན་ཅན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བུམ་པ་ལྟར་བདག་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་ཟག་རྫས་ཡོད་དུ་སྨྲ་བ་འདི་ཡང་མི་རིགས་པ་ཉིད་དུ་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོའི་ཆོས་དེ་ཉིད་དང་གཞན་གཉིས་སུ་གྲུབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །

ལྔ་པ་བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པ་དཔེ་དང་བཅས་པར་བཤད་པ་ལ་བཞི། བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ། སྔར་མ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ། དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བ། མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ་པར་བསྟན་པའོ། །

བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་བཞག་པའི་དཔེ་བཤད་པ།

དང་པོ་བདག་མཐའ་བདུན་དུ་མེད་ཀྱང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཤིང་རྟ་དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེ་ཕྱིར་ངར་འཛིན་རྟེན་ནི་དངོས་པོ་མིན། །ཕུང་ལས་གཞན་མིན་ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན། །ཕུང་པོ་རྟེན་མིན་འདི་ནི་དེ་ལྡན་མིན། །འདི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་བརྟེན་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཤིང་རྟ་རང་ཡན་ལག་ལས་གཞན་འདོད་མིན། །གཞན་མིན་མ་ཡིན་དེ་ལྡན་ཡང་མིན་ཞིང༌། །ཡན་ལག་ལ་མིན་ཡན་ལག་དག་དེར་མིན། །འདུས་པ་ཙམ་མིན་དབྱིབས་མིན་ཇི་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གང་ཟག་བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་རྙེད་རྒྱུ་ཡོད་པའི་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་རྟེན་ཏེ་དམིགས་པ་གང་ཟག་དེ་དངོས་པོར་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། དཔྱད་ན་གདགས་གཞི་ཕུང་པོ་ལས་དོན་གཞན་དུའང་རྙེད་པ་མིན་པ་དང་། ཕུང་པོའི་ངོ་བོ་མིན་པ་སྟེ་ཕུང་པོའི་ཡ་གྱལ་དང་ཚོགས་པའང་ང་མིན་པ་དང་། བདག་ཕུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དང་འདི་ལ་ཕུང་པོ་བརྟེན་དུ་ཡོད་པའང་མིན་པ་དང་། བདག་འདི་ནི་ཕུང་པོ་དེ་དག་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པའང་མིན། དེ་ལྟར་རྣམ་པ་བདུན་པོ་གང་དུ་བཙལ་ནའང་མི་རྙེད་པས་ན་བདག་འདི་ནི་ཕུང་པོ་རྣམས་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པ་ཙམ་ཡིན་ཏེ། དཔེར་ན། ཤིང་རྟ་རང་གི་ཡན་ལག་ལས་དོན་གཞན་དུ་འདོད་པ་མིན་པ་དང་། གཞན་མིན་ལ་གཅིག་ཏུའང་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ལྡན་པའང་མིན་ཞིང༌། ཡན་ལག་ལ་ཕར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པ་དང་། ཡན་ལག་དེ་དག་ཚུར་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་བརྟེན་པའང་མིན་པ་དང་། ཡན་ལག་འདུས་པ་ཙམ་ཤིང་རྟ་མིན་པ་དང་། དབྱིབས་ཀྱང་ཤིང་རྟ་མིན་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་མི་རིགས་པ། ཞེས་པ་ནས། བདག་ཏུ་ཐ་སྙད་བཏགས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་ཐ་སྙད་དུ་ཇི་ལྟར་འཇོག་སྙམ་ན། བཀག་བཀག་པའི་མཐར་མེད་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། མེད་པ་མིན་པར་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཞིག་ཏུ་འཇོག་དགོས་ཞེས་གསུངས། བདག་བཏགས་པ་ཙམ་དུ་གྲུབ་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཞེས་པ་ནས། ཕྱོགས་ལྔ་པོ་དག་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པ་ཉིད་དོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་སྔར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་མི་འཐད་པ་དེའི་ཕྱིར་ངར་འཛིན་པའི་རྟེན་ཏེ་དམིགས་པ་ནི། དངོས་པོ་སྟེ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མིན་ཏེ། ཞེས་སྔོན་དུ་དགག་བྱའི་རྣམ་པ་བློར་ཤར་བར་བྱས་ལ། བློར་ཤར་བ་ལྟར་ང་ཞེས་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་མཐའ་བདུན་པོ་གང་རུང་ཞིག་ཏུ་ངེས་པར་ཡོད་དགོས་པར་ཐག་བཅད། དེ་ལྟར་ཐག་ཆོད་པའི་མཚམས་ནས་མཐའ་བདུན་གྱིས་དཔྱད་པ་ན། གང་དུའང་མ་རྙེད་པས་ན་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། བློར་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་དུ་མི་འཆར་བར་དོན་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་ཤར་བ་འཁྲུལ་པའི་དབང་གིས་ཤར་བའི་དགག་བྱ་བདེན་པ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པ་གསལ་བར་རྟོགས་ཐུབ་པ་དང་། སླར་ཡང་དེར་དཔྱད་པ་བྱས་ནས་དགག་གཞིའི་ཆོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་དགག་བྱ་ལྷག་མ་མེད་པར་ཁེགས་པར་བྱེད་དགོས། རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་བདག་ནི་ཕུང་པོ་ལས་གཞན་ཏེ་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་མིན་ལ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་མེད་སོགས་བཞི་ལས་སྐྱེ་བ་མི་འདོད་པར་རྟེན་འབྱུང་གི་སྐྱེ་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། བདག་དང་ཕུང་པོ་གཉིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་སྔར་མ་བཤད་པའི་ཕྱོགས་ལྷག་མ་གཉིས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན། རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་ཁ་སྤོ་བའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཚོགས་པ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག །དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་ཚོགས་པ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་ཚོགས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འགྱུར་ན་ནི། །སིལ་བུར་གནས་ལ་ཤིང་རྟ་ཉིད་ཡོད་འགྱུར། །གང་ཕྱིར་ཡན་ལག་ཅན་མེད་ཡན་ལག་དག །མེད་པས་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་རིགས་པའང་མིན། །ཞེས་ཡན་ལག་ལྔ་གོང་དུ་བསྟན་ཟིན་ནས་འདིར་ཚོགས་པ་ཙམ་ཤིང་རྟར་འགྱུར་ན་ནི། ཡན་ལག་སིལ་བུར་གནས་པ་ལའང་ཤིང་རྟ་ཉིད་ཡོད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་དང་། གཞན་ཡང་། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པར་ཡན་ལག་དག་མེད་པས་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འང་གི་སྒྲས་ཚོགས་པ་ཙམ་ཤིང་རྟར་རིགས་པ་མིན་ཞེས་བསྟན་པ་རེད།

ར ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་དང་དབྱིབས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཉིས་ནི་བསྒྲུབ་པར་བྱ་དགོས་པས་དེ་དག་སྟོན་པ་བརྩམ་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། ཡན་ལག་ཅན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་དག་གི་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཁས་བླངས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག ཕྱོགས་སྔ་མ་ལྔ་ནི་སྔར་བསྟན་ཟིན་པས་འདིར་ཚོགས་པའི་ཕྱོགས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཚོགས་པ་ཙམ་པོ་ཡང་མི་རིགས་སོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུའོ། །

གཉིས་པ་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་འདོད་པ་དགག་པ་ནི། ཙ ཁྱོད་དབྱིབས་ཡན་ལག་རེ་རེ་སྔར་ཡོད་གྱུར། །ཇི་བཞིན་ཤིང་རྟར་གཏོགས་ལའང་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བར་གྱུར་པ་དེ་དག་ལ་ཇི་ལྟར། །དེ་ལྟར་ཡང་ནི་ཤིང་རྟ་ཡོད་མ་ཡིན། །ད་ལྟ་གལ་ཏེ་ཤིང་རྟ་ཉིད་དུས་འདིར། །འཕང་ལོ་སོགས་ལ་དབྱིབས་ཐ་དད་ཡོད་ན། །འདི་གཟུང་འགྱུར་ན་དེ་ཡང་ཡོད་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ཚོགས་པ་ཅང་མེད་པས། །དབྱིབས་དེ་ཡན་ལག་ཚོགས་ཀྱི་མ་ཡིན་ན། །གང་ཞིག་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་དེ་བརྟེན་ནས། །འདིར་ནི་དབྱིབས་སུ་ལྟ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འགྱུར། །ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་ཡན་ལག་རེ་རེ་བ་སྔར་མ་བསྒྲིགས་པའི་དུས་སུ་དབྱིབས་ཇི་ལྟར་ཡོད་པར་གྱུར་པ་ཇི་བཞིན་ཕྱིས་བསྒྲིགས་ཏེ་ཤིང་རྟར་གཏོགས་པ་སྟེ་ཤིང་རྟར་གྲུབ་པའི་དུས་སུའང་དེ་བཞིན་ནོ། །བྱེ་བར་གྱུར་པ་སྟེ་མ་བསྒྲིགས་པ་སོ་སོར་ཡོད་པའི་སྐབས་སུ་ཡན་ལག་དེ་དག་ལ་ཤིང་རྟ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བར། དེ་ལྟར་བསྒྲིགས་པའི་ཚེ་ཡང་ཤིང་རྟ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གལ་ཏེ་ད་ལྟ་ཤིང་རྟ་ཉིད་གྲུབ་པའི་དུས་འདིར་འཕང་ལོ་སོགས་ལ་སྔར་མ་བསྒྲིགས་པའི་དུས་ཀྱི་དབྱིབས་ལས་ཐ་དད་པའི་དབྱིབས་ཡོད་ན། ཡན་ལག་སོ་སོའི་དབྱིབས་དང་མི་མཐུན་པ་འདི་གཟུང་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་ཞིག་ན་དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡན་ལག་སོ་སོའི་དབྱིབས་ཙམ་ཤིང་རྟར་ཡོད་པ་མིན། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན། ཚོགས་པ་ཅང་མེད་པ་སྟེ་ཚོགས་པ་རྫས་སུ་མེད་པས། དབྱིབས་དེ་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་གདགས་གཞིར་བྱས་ནས་འདོགས་པ་མ་ཡིན་པ་དེ་ལྟར་ན། ཚོགས་པ་གང་ཞིག་རྫས་སུ་ཅི་ཡང་མ་ཡིན་པ་དེ་གདགས་གཞིར་བྱས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདིར་ཤིང་རྟར་འཇོག་པའི་དབྱིབས་སུ་ལྟ་ཞིག་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་མི་འགྱུར་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་ཤིང་རྟར་འདོད་ན་དབྱིབས་དེ་ཡན་ལག་དག་གིའམ། ཞེས་པ་ནས། གང་ཞིག་ཅུང་ཟད་ཀྱང་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པ་དེའི་རྟེན་ཅན་གྱི་དབྱིབས་སུ་གདགས་པར་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་བཏགས་པ་ནི་རྫས་ཀྱི་རྟེན་ཅན་ཁོ་ནར་ཁས་བླངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཤིང་རྟའི་དབྱིབས་ཙམ་ཞིག་ཤིང་རྟར་འདོད་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་གཉིས་ནི་ཤིང་རྟའི་ཉེ་བར་བླང་བྱ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་པ་ལ་གོ་བར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་རིགས་པ་དེ་གཞན་ལ་ཁ་སྤོ་བ་ནི། ཙ ཁྱོད་ཀྱི་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་དེ་ལྟར། །མི་བདེན་པ་ཡི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་བྱས་ནས། །འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་མི་བདེན་རང་བཞིན་ཅན། །ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་གྱིས། །འདིས་ནི་གཟུགས་སོགས་དེ་ལྟར་གནས་རྣམས་ལ། །བུམ་བློ་ཞེས་བྱའང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཉིད། །སྐྱེ་བ་མེད་པས་གཟུགས་སོགས་ཀྱང་ཡོད་མིན། །དེ་ཡི་ཕྱིར་ཡང་དེ་དག་དབྱིབས་མི་རིགས། །ཞེས་ཁྱོད་ཀྱི་ཚོགས་པ་བཏགས་ཡོད་ལ་བརྟེན་ནས་དབྱིབས་བཏགས་ཡོད་དུ་འཇོག་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་དེ་ལྟར་ནང་གི་ས་བོན་མ་རིག་པ་དང་། ཕྱིའི་མྱུ་གུ་ས་བོན་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་མི་བདེན་པ་ཡི་རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པར་བྱས་ནས་འབྲས་བུའི་རྣམ་པ་མི་བདེན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ནི་སྐྱེ་བར་ཤེས་པར་གྱིས་ཤིག །རིགས་པ་འདིས་ནི་བུམ་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྡུལ་རྫས་བརྒྱད་ལ་བུམ་པར་བཏགས་པའི་གདགས་གཞིའི་གསེབ་ནས་བུམ་པ་བཞག་ནས་བུམ་བློ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་དེ་ཡང་ཤིང་རྟའི་དཔེས་བསལ་བས་རིགས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དོ། །གཞན་ཡང་། བདེན་པའི་སྐྱེ་བ་མེད་པས་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་གཟུགས་སོགས་བདེན་པའང་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར་ཡང་བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གཟུགས་སོགས་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་འཇོག་པ་མི་རིགས་ཞེས་གསུངས།

ར ཅི་སྟེ་མི་བདེན་དུ་ཟིན་ཀྱང་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་བདེན་པའི་དབྱིབས་སུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེ་ལྟ་ཡིན་དང༌། ཞེས་པ་ནས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་བདག་ཉིད་ཅན་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ཅི་སྟེ་ཚོགས་པ་མི་བདེན་པ་བཏགས་ཡོད་ཡིན་དུ་ཟིན་ཀྱང༌། ཞེས་པ་ནས། བུམ་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མི་རིགས་སོ། །

(གནངས་ཉིན་གྱི་ཆོས་ཐུན་དང་པོར་སེམས་བསྐྱེད་ཅིག་འདོན་དགོས་སྙམ་ཡོད། ཕྱི་ཚེས་བརྒྱད་དང་དགུ་སྟེ་སང་གནངས་གཉིས་ལ་བཀའ་ཆོས་འདི་ཉིད་མཇུག་གྲུབ་པར་བྱས་ཏེ། བཅུ་ལ་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པ་དང་། སློབ་གྲྭ་ཞིག་ལ་འགྲོ་དགོས། བཅུ་གཅིག་ལ་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་དངོས་སྟ་སྦྲགས་ནས་འདོན་རྒྱུ་དང་། བཅུ་གཉིས་ལ་བོད་ལུགས་ཚེས་བཅུར་འཁེལ་འདུག་པས་རྟ་མགྲིན་གྱི་དབང་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། བཅུ་གསུམ་ལ་སྔ་དྲོ་གྲྭ་ཚང་བྱེས་སྨད་གཉིས་ལ་མཆོད་མཇལ་དང་ཕྱི་དྲོ་དམ་བཅའ་ཚུགས་རྒྱུ་བྱས་ན་སྙམ། བཅུ་བཞིའི་སྔ་དྲོ་ཚེ་དབང་དང་བརྟན་བཞུགས་བྱེད་རྒྱུ་དང་། ཕྱི་དྲོ་ལས་བསྡོམས་ཚོགས་འདུ་བཅས་སྐབས་འདིའི་ལས་རིམ་རྣམས་གྲུབ་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་བཀའ་གནང་།)

བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བསྟན་པར་ཞབས་འདེགས་ཞུ་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

ཇི་སྐད་དུ། སློབ་དཔོན་དབྱིག་གཉེན་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། སྟོན་པའི་དམ་ཆོས་རྣམ་གཉིས་ཏེ། །ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །དེ་འཛིན་བྱེད་པ་སྨྲ་བྱེད་དང༌། །སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། འགྲོ་བ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་བདེ་སྐྱིད་གང་ལས་འབྱུང་བའི་རྩ་བ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ཞེས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་དང་། དེ་ཀུན་ནས་སློང་བྱེད་ཀྱི་བསམ་པ་བཟང་པོ་བྱེད་རྒྱུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་སྙིང་པོ་ཡིན། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་དེ་རང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་ལ་རྒྱས་པའམ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་རྒྱུ་ལས་གཞན་མེད། ཆོས་ལུགས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དེ་བཤད་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཟུང་འབྲེལ་གྱི་ཐོག་ནས་འགྲོ་དགོས་པས་བཤད་གྲྭ་ལ་མཚོན་ན། སྔོན་རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་དུ་ནཱ་ལེནྡྲ་དང་། བྲི་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་སོགས་བཤད་པའི་ཆོས་གྲྭ་ཆེན་པོ་བཙུགས་ནས་ལུང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་དགོངས་དོན་གཏན་ལ་འབེབས་པ་དང་། གང་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་དོན་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་བསླབ་པ་གསུམ་རང་རྒྱུད་ལ་མ་སྐྱེས་པ་བསྐྱེད། སྐྱེས་པ་གོང་ནས་གོང་དུ་སྤེལ་བར་མཛད་པ་བཞིན་རང་ཅག་གིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན།

མདོར་ན། ལུང་དང་རྟོགས་པའི་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་སྟངས་དེ་ལྟར་རེད། ང་ཚོ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུའང་དེ་དེ་བཞིན་དུ་ད་ལྟའི་བར་དུ་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་བྱེད་པའི་ཕྱག་སྲོལ་བཟང་པོ་ཡོད་པ་དེ་རྩ་ཆེན་པོ་ཡིན། འཛམ་བུའི་གླིང་འདིར་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་མཁན་གྱི་ནང་པའི་ཡུལ་ལུང་གང་འཚམ་ཡོད་པ་དང་། མི་གྲངས་ཀྱང་མི་འདྲ་བ་འཆད་མཁན་ཡོད་ཀྱང་ས་ཡ་བརྒྱ་སྐོར་ཞིག་ཡོད་སྙམ། དེ་དག་གི་ནང་དུ་དད་པ་ཡོད་ཀྱང་སློབ་གཉེར་བྱས་ནས་ནང་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཤེས་མཁན་ཧ་ཅང་ཉུངས། ཡང་སྡེ་སྣོད་གསུམ་གྱི་སྐོར་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་དེ་དག་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ཀྱི་ཆེད་ཙམ་ལས་ཉམས་ལེན་གྱི་སྐོར་ལ་དོ་སྣང་མེད་པ་ལྟ་བུ་དང་། ང་ཚོ་བོད་ལ་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་དགོས་ཞེས་པའི་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་འདི་དངོས་གནས་རྩ་ཆེན་དང་གལ་ཆེན་ཡིན། ད་ལྟ་ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་བ་རྣམས་གཞན་ཡུལ་དུ་གྱར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་རིང་ལ་ང་ཚོས་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་གསོ་བའི་གཞི་ཚུགས་ཡོད་པ་ནི། ང་ཚོ་སྤྱི་སྒེར་ཚང་མས་ད་ཕན་དཀའ་ལས་བརྒྱབ་པའི་གྲུབ་འབྲས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པར་གྱུར་པ་འདི་ཡིན། ད་ལྟ་བོད་ཀྱི་བདེན་མཐའ་གསལ་ལ་ཉེ་བའི་དུས་ལ་སླེབས་ཡོད་པས་དེ་ལུགས་ཀྱིས་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་སུའང་ཚང་མས་ནུས་པ་བཏོན་ནས་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་ཡག་པོ་བསྒྲུབ་ཐུབ་པ་བྱེད་དགོས།

ཡང་བསྟན་པའི་ཞབས་འདེགས་སྒྲུབ་པར་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་སྐྱོ་པོ་ཞིག་ཏུ་བསྡད་དེ་ཚུར་ཙམ་དེ་ནས་བསྟན་པ་རྒྱས་འོང་ཞེས་བརྗོད་ཐུབ་པ་མེད། ཡུལ་ལུང་ངམ་སྤྱི་ཚོགས་དང་མང་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཡང་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཐོག་ནས་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་སྤྱིར་ཡུལ་དེར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་པ་བཤད་སྒྲུབ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་གྱིས་བསྟན་པ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ཞིག་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་བའི་སྤྱི་ཚོགས་དེའི་ནང་དུ་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་རིགས་སོགས་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱི་བྱ་བ་གང་དང་གང་ཡིན་ཀྱང་ཕན་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་གཞན་ལ་སྨོན་མི་དགོས་པར་རང་མགོ་ཐོན་པ་ཞིག་དང་། གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་རང་ཉིད་ཀྱིས་མི་བྱེད་པ་ལྟ་ཅི་སྨོས་ཏེ། འཛམ་གླིང་འདིའི་སྟེང་དུའང་གནོད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་རྣམས་མི་དགོས་ཞེས་ང་ཚོ་བོད་པ་རྣམས་མདུན་དུ་ཐོན་ནས་དབུ་མཛད་ལྟ་བུ་བྱེད་ཐུབ་ན་དངོས་གནས་ཡག་པོ་ཡོད། ད་ལྟ་ང་ཚོར་དེ་ལྟར་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་དང་སྤོབས་པ་ཡོད། དཔེ་མཚོན་ཙམ་ཞུས་ན།

༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པ་དེ་ང་ངོ་མཚར་ཆེ་སོང་བ་གང་ཡང་མིན། སྔོན་ཞི་བདེའི་གཟེངས་རྟགས་ཐོབ་པའི་སྐབས་སུ་ཐམས་ཅད་ཧེབ་ལྟ་བུ་ལངས་འདུག་ཀྱང་ང་ལ་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཚོར་བ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང་། འོན་ཀྱང་། གཟེངས་རྟགས་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་ཟླ་བ་བཅུ་པའི་ཚེས་བཞི་ལྔ་ཞིག་ཡིན་སྙམ། དེ་འདྲ་ཞིག་ལ་སང་ཉིན་གསལ་བསྒྲགས་བྱེད་རྒྱུ་རེད་ཅེས་སྐད་ཆ་ལྷང་ཙམ་གོ་སོང་བས་དེའི་དགོང་མོར་ངས་BBCརླུང་འཕྲིན་ཉན་ཡང་དེའི་སྐོར་གང་ཡང་བཤད་མ་སོང་བས་ངའི་བསམ་པར། ཕལ་ཆེར་༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་ཕམ་པ་རེད་སྙམ་བྱུང་། དེར་གཞིགས་ན་རེ་ལྟོས་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་པ་ཡིན་པ་འདྲ། དེའི་སྐབས་སུ་དེང་(Czech)ཅཻཀ་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲིད་འཛིན་གནང་མུས་ཀྱི་Vaclav Havel ལ་རེ་བ་ཡོད་པ་རེད་ཅེས་བཤད་མུས་རེད། ངས་བསམ་པར་ཁོང་ལ་ཐོབ་ན་ཧ་ཅང་བཟང་། གང་ཡིན་ཞེ་ན། ༸རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེར་མིང་སྐམ་པོ་ཞིག་ཡོད་ཡོད་པ་རེད། དེ་བས་ཁོང་ལ་གཟེངས་རྟགས་དེ་ཐོབ་ན་རང་དབང་སོགས་ཀྱི་སྐོར་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པར་ཕན་ཐོགས་ཡོད་པ་རེད་སྙམ་དུ་བསམ་བློ་བཏང་བ་ཡིན། སྐབས་དེར་མི་མང་པོ་ཞིག་ཧེབ་ལངས་སའི་གཟེངས་རྟགས་དེ་ང་ལ་ཐོབ་དུས་ངས་མི་འདྲ་བ་ཞིག་བྱས་པ་དང་། ང་མི་འདྲ་བ་ཞིག་ཡིན་སྙམ་པ་གང་ཡང་བྱུང་མ་སོང་། སྐབས་དེར་ངས་གཏམ་བཤད་ཀྱི་ནང་དུ། ང་ལ་འདི་ལྟར་ཐོབ་པ་དེ། ངས་འཚེ་བ་མེད་པ་དང་། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱས་པས་ཡིན་པ་ལས། ངས་དམིགས་བསལ་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་བྱས་པ་གང་ཡང་མེད། བྱ་དགའ་དངོས་གནས་ཐོབ་ས་དེ་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དང་འཕགས་པ་ཞི་བ་ལྷ་སོགས་རེད་ཅེས་བཤད་པ་ཡིན།

ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་ཆོས་དང་ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་དུ་རང་ལས་གཞན་གལ་ཆེ་བ་ཡིན་ཞེས་པའི་བསླབ་བྱ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཧ་ཅང་རླབས་ཆེན་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་འདིར་གཏམ་གསར་པ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། མ་འོངས་པར་བོད་རང་ཉིད་སྐྱིད་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་འཛམ་བུའི་གླིང་ལ་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་ཞིག་བསྐྲུན་ཐུབ་པའི་ཆ་རྐྱེན་ང་ཚོར་འཛོམས་ཡོད། ཡང་སྙིང་ངས་བཤད་འདོད་པ་ནི། ང་ཚོའི་བཤད་གྲྭ་དང་སྒྲུབ་གྲྭ་རྣམས་སྤུས་དག་པོ་དགོས་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱང་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་དང་ཆོས་དང་མཐུན་པ་དང་། དེའི་སྟེང་ནས་བོད་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་ཐུབ་པར་ང་ཚོས་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད་འདུག །དེ་ལྟར་ཡོང་བར་དད་པ་ཡོད་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པར་ཆོས་ཀྱི་གནས་ལུགས་ཤེས་དགོས་པས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

དེས་ན། སེ་འབྲས་དགའ་གསུམ་དང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་བཅས་གདན་ས་རྣམ་པ་བཞིས་མཚོན་པའི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་པ་གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱིས་གཞུང་པུ་ཏི་ལྔ་གཙོ་བོར་བྱས་ནས་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་གཞུང་རེ་རེར་དམིགས་བསལ་སྒོས་ཆོས་རེ་རེ་ཡོད་ཀྱང་རྩ་བ་ཕར་ཕྱིན་ཡིན། པུ་ཏི་ལྔ་ཟེར་ཡང་རྩ་བ་ཕར་ཕྱིན་རེད་འདུག་ཅེས་ཀུན་མཁྱེན་བླ་མའི་གསུང་སྲོལ་ལྟར། དབུ་མ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལྟ་བའི་རང་ལུགས། མཛོད་ཕར་ཕྱིན་གྱི་གྲངས་འདྲེན། འདུལ་བ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་བསླབ་བྱ། རྣམ་འགྲེལ་ཕར་ཕྱིན་གྱི་རིགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན། དེས་ན། ཕར་ཕྱིན་གྱི་དོན་ཡང་སྐབས་བཞི་པར་མཁྱེན་གསུམ་བསྡུས་སྒོམ་གྱི་ཐོག་ནས་ལམ་ཉམས་ལེན་བྱེད་སྟངས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་ལས་སླ་རུ་བཏང་ནས་བསྒྲིགས་པ་ལམ་རིམ་གྱི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། དེས་ན། ང་ཚོ་ཚང་མས་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་དག་གི་དོན་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་རིམ་པར་བསྒྲིགས་ནས་བསྟན་པའི་ལམ་རིམ་ཆེ་ཆུང་གི་གཞུང་རྣམས་ཕན་ཚུན་མ་བུ་ལྟོ་སྦྱར་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་བལྟ་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་བླ་ན་མེད་པའི་རིན་པོ་ཆེ་གསུམ་གྱི་གཏམ་གྱི་སྦྱོར་བ་ལས། མང་དུ་ཐོས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པ་ནི། །གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བ་མེད་པས་ནོངས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཁ་ནས་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་སྟན་ཐོག་གཅིག་ཏུ་ཉམས་ལེན་ལ་དྲིལ་མ་ཤེས་ན་ཡག་པོ་མེད། དེ་ལྟ་ན་སློབ་གཉེར་ཆ་ཚང་ཟིན་པའི་རྗེས་སུ་གཞི་ནས་ལམ་རིམ་སྦྱང་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ཡིན་ས་མ་རེད། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་སྐབས་ནས་གང་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་རྒྱུའི་གཞུང་དང་ལམ་རིམ་གཉིས་མ་བུ་ལྟོ་སྦྱར་གྱི་ཚུལ་དུ་ཁྲིད་མཁན་གྱིས་འཁྲིད་རྒྱུ་དང་། སློབ་སྦྱོང་བྱེད་མཁན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ལྟར་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་བྱུང་ན་དཔལ་ལྡན་ཟླ་བ་གྲགས་པའི་དབུ་མ་འཇུག་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དྲུག་པའི་མཇུག་ཏུ། ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ངང་པ་ཡིས། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཡོང་བ་ཡིན། མདོར་ན། དོན་དམ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་རིམ་དང་། ཀུན་རྫོབ་བདེན་པ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་རིམ་ཞེས་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་རིམ་རྣམས་མ་ཤེས་པ་ཤེས་པའི་ཆེད་ཐོག་མར་གོ་བ་ཆགས་པར་བྱས། ལམ་ཡོངས་རྫོགས་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་དེ་ལ་བསམ་བློ་བཏང་ནས་རྒྱུས་ཡོད་ཆགས་ན་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པ་དང་། དེ་ལ་མྱོང་བ་བཏོན་ནས་དམིགས་རྣམ་སྦྱངས་པས་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་ཐུབ་པ་དང་། དེ་ཉིད་མུ་མཐུད་སྦྱངས་པས་རྩོལ་མེད་ཀྱི་མྱོང་བ་ཐོན་ཏེ་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་དེ་དང་དེ་མཚན་ཉིད་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཚོགས་ལམ་ཆུང་ངུ་ནས་རིམ་པར་འགྲོ་བ་དེ་ལྟར་རེད། ངས་རྒྱུན་དུ་ཕྱེད་རྩེད་མོ་དང་ཕྱེད་ངོ་མའི་ཐོག་ནས་འཆད་བཞིན་པ་ལྟར། ང་ཚོས་སའི་ངོ་བོ་དང་། སའི་དབྱེ་བ། ས་མཚམས་བཅས་ས་ལམ་གྱི་རྣམ་གཞག་ཅིག་གསུངས་ཡོད་པ་རྣམས་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་ཡིག་འབྲུ་དེད་ནས་བརྩི་མི་དགོས་པར་རང་རྒྱུད་ལ་བརྩི་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། གཞུང་རྣམས་སུ་ཚོགས་ལམ་པ་དང་སྦྱོར་ལམ་པ་ཞེས་སོགས་མང་པོ་ཞིག་བཤད་ནས་ཚོགས་ལམ་པ་གང་དུ་ཡོད་ཅེས་དྲིས་ན་མཛུབ་མོ་འཛུགས་ས་མེད་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་འདུག །

དེས་ན། རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བར་བྱེད་རྒྱུ་ནི་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། འབད་རྩོལ་བྱས་ན་སྐྱེ་མི་ཐུབ་པ་ཞིག་མིན། བཀའ་གདམས་གོང་མ་དོལ་པའི་ཞལ་ནས། ལོ་བརྒྱར་ཡང་མི་སྐྱེ་སྙམ་པ་ཞིག་ཀྱང་འདུས་བྱས་སོ་ན་མི་སྡོད་པས་ཅི་ཞིག་ལྟར་ལ་སྐྱེ་བ་ཡིན་51ཞེས་གསུངས་པ་དངོས་གནས་རེད། སྐབས་རེར་རང་ཉིད་ཀྱི་བསམ་བློར། འདི་ཡག་པོ་འདུག་ཀྱང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་བ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད་སྙམ་པ་ཞིག་ལ་རིམ་གྱིས་ཡུན་བསྲིངས་ནས་བསྒོམས་ན་སྔར་བཞིན་མ་ཡིན་པར་སྐྱེ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་པ་འབྱུང་བ་བཞིན་ཡིན། ངས་རྒྱུན་དུ་བཤད་པ་བཞིན། དཔེར་ན། ཁ་སང་དང་དེ་རིང་གཉིས་ཀྱི་བསམ་བློ་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཡོད་པར་རེ་བ་བརྒྱབ་ན་དེ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ལ་མ་རན་པའི་རེ་བ་ཡིན། འོན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། སྙིང་རྗེ། ངེས་འབྱུང་སོགས་ལྟ་བུ་དང་། ཡང་ན། ཁམས་གསུམ་འཁོར་བ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ཞེས་པ་ལ། ལོ་བཅུའི་གོང་རང་གིས་གང་འདྲ་ཞིག་གོ་ཡོད། ད་ལྟ་གང་འདྲ་ཞིག་གོ་འདུག །ཡང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་རེད་ཅེས་རྒྱུན་དུ་འདོན་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ལོ་བཅུའི་གོང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་བློར་གང་འདྲ་ཤར་བ་དང་། ད་ལྟ་གང་འདྲ་འཆར་བ་སོགས་བསྡུར་ན། སྔོན་དང་མི་འདྲ་བར་ད་ལྟ་གོ་བ་ཡང་ཆེ་རུ་སོང་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེས་པའི་ཚིག་ཁ་ནས་འདོན་དུས་བསམ་བློའི་ནང་དུ་སྐབས་རེར་གྲང་ཤུར་ཤུར་ལྟ་བུ་དང་། སྐབས་རེར་དགའ་ལྷང་ལྷང་ལྟ་བུའི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་ཡོད་པ་ལྟར་རེད། དེ་ལྟར་བསམ་བློ་བཏང་ན་ང་ཚོའི་བློ་དེ་འདུས་བྱས་སོ་ན་མི་གནས་པ་ཡིན་པས་འགྱུར་བ་འོང་གསུངས་པ་དེ་དོན་ལ་གནས་པའི་གསུང་རེད། ང་ཚོས་གཞུང་རྣམས་ལ་ཡང་ཡང་སྦྱངས་པའི་འབྲས་བུར་བསམ་བློར་བཟང་ཕྱོགས་ཀྱི་འགྱུར་བ་ཐེབས་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་དགོས།

མདོར་ན། ཚོགས་གཉིས་ཀྱི་འདབ་གཤོག་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་སྒོ་ནས་ས་ལམ་གྱི་ནམ་འཕང་བཅད་དེ་སྐུ་བཞིའི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་འོང་ཞེས་དཔེ་ཆའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་རྣམས་གོ་བ་ཙམ་ལ་མ་ལུས་པར་རང་གི་རྒྱུད་གསར་པ་འདིའི་སྟེང་ནས་ས་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་གསར་པ་སྐྱེ་བར་བྱས་ཏེ་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་ལ་འགྱུར་ཐུབ་པའི་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་བུ་ཡོང་བ་ལ་ཆོས་ཚུལ་རྣམས་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་བས། བསྟན་བཅོས་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་ལུང་མདོར་བསྡུས་ཙམ་འབུལ་བ་སྐབས་སུ་བབས་པས། ཀུན་སློང་ཀུན་སྤྱོད་ཀྱི་རིམ་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་པའི་ངང་ནས་གསན་པར་ཞུ། གསན་པར་བྱ་བ་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚམས་ནི།

གསུམ་པ་དེ་ལྟར་བཤད་པ་ལ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ དེ་ནི་དེ་ཉིད་དུ་འམ་འཇིག་རྟེན་དུ། །རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་འགྲུབ་འགྱུར་མིན་མོད་ཀྱི། །རྣམ་དཔྱད་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་ཉིད་ལས་འདིར། །རང་གི་ཡན་ལག་བརྟེན་ནས་འདོགས་པ་ཡིན། །ཞེས་དེ་ཉིད་དེ་ལས་འབྱུང་མིན་གཞན་དག་ལས་ལྟ་ག་ལ་ཞིག །ཅེས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་དངོས་སྨྲ་བ་དང་། རང་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐ་སྙད་གང་འདྲ་ཞིག་བཞག་ཀྱང་བཀག་བཀག་ནས། འོ་ན་དབུ་མ་པ་རང་གི་ལུགས་ལ། བཟང་དང་ངན། ལས་གསོག་མཁན་དང་མྱོང་མཁན། དད་པ་སྐྱེ་སའི་སངས་རྒྱས་དང་འཇིགས་པ་སྐྱེ་སའི་སྡུག་བསྔལ་དང་ངན་འགྲོ་སོགས་གཏན་ནས་མེད་པ་རེད་དམ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་མིན་པར་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཐར་བའི་ཆེད་དུ་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱུ་བདེན་འཛིན་ཞེས་བློ་འཁྲུལ་པ་དེ་སེལ་བའི་དོན་དུ་བློ་འཁྲུལ་པ་དེའི་ཞེན་ཡུལ་བཀག་ནས་ཐར་པ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པས། བདེ་སྡུག་མྱོང་མཁན་ཡོད་པ་དང་། བདེ་སྡུག་མྱོང་མཁན་དེའི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་ཤིག་ཡོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སྤངས་པའི་བྲལ་བ་ཞིག་ཡོད་པས་ན་དཀའ་ལས་རྒྱག་དགོས་པར་གསུངས།

དེས་ན། བློ་ལྷན་སྐྱེས་ལ་ཆོས་དེ་དང་དེ་ཞེས་དགའ་ས་ཞིག་དང་སྡུག་ས་ཞིག །ཕན་གནོད་དངོས་སུ་འབྲེལ་བ་རྣམས་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་པ་འདི་མེད་ཅེས་བརྗོད་ན། འོ་ན་གང་འདྲ་ཞིག་ཡོད་ཅེ་ན། དེ་ནི་ཤིང་རྟས་མཚོན་པའི་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་བཙལ་ན་དེ་ཉིད་དུ་འམ་འཇིག་རྟེན་དུ་སྟེ་དོན་དམ་པ་དང་ཐ་སྙད་གང་གི་དབང་དུ་བྱས་ཀྱང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད། ཡུལ་སྟེང་ནས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན་ན་བཙལ་ན་ངེས་པར་རྙེད་དགོས་ཀྱང་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ཡང་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་མིན་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ནའང་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ཙམ་ཡིན་ལ། ཡོད་སྟངས་ཀྱང་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པར་མ་སོང་བར་ཡུལ་ཅན་ཐ་སྙད་ཀྱིས་བཏགས་པའི་དབང་གིས་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཆོས་དེ་དང་དེའི་རང་བཞིན་འཚོལ་བར་བྱེད་པ་མ་ཡིན་པར་མ་བརྟགས་མ་དཔྱད་པར་ཐ་སྙད་པའི་བློར་སྣང་ཙམ་ལ་འཇོག་སྟེ། རྣམ་དཔྱད་མེད་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཆོས་གང་དང་གང་ཡིན་ནའང་རང་རང་གི་ཡན་ལག་དང་། གདགས་གཞི་ལ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱི་སྟེང་ནས་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་འཇོག་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གལ་ཏེ་འོ་ན་ཤིང་རྟ་འདི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་བ་ན་ཞེས་པ་ནས། ཉེས་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ཁོ་ན་ལ་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་ཤིང་རྟ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་བཤད་ན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་བའི་ཚེ་རྙེད་དགོས་པ་དང་། རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ནས་མ་རྙེད་པས་ན་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་ཤིང་རྟ་སོགས་ཐ་སྙད་དུའང་འཇོག་མི་ཐུབ་པར་འགྱུར་བ་རེད་ཅེས་གསུངས། འདི་ལྟར་སྔར་བཤད་པའི་ཚུལ་དུ་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་བ་ན་ཤིང་རྟ་མི་འཐད་ཅིང་ཁྱོད་ཀྱིས་ཀྱང་རྣམ་པར་དཔྱད་ནས་དངོས་པོ་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་འཇོག་པར་བྱེད་ལ། ཞེས་ཁྱོད་ཀྱིས་མིང་གི་དབང་གིས་རྣམ་པར་ཡོད་ཙམ་དུ་མི་འཇོག་པར་དོན་སྟེང་ནས་གྲུབ་པར་འདོད་པས་ན། བཙལ་ན་རྙེད་རྒྱུ་མེད་པས། ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གང་ཡང་འཇོག་མི་ཐུབ་ཅེས་གསུངས། གྲུབ་པའི་ཐབས་གཞན་ཡང་ཁས་མ་བླངས་པ་ཞེས་པ་ནས། ཕ་རོལ་པོས་ཀྱང་འདི་ཉིད་ཁས་བླང་བར་འོས་པ་ཡིན་ནོ། །

ག འདིར་སྨྲས་པ་གལ་ཏེ་འོ་ན་ཤིང་རྟ་འདིའི་བཏགས་དོན། ཞེས་པ་ནས། ཕར་ལ་འཕངས་པའི་སྐྱོན་ཚུར་བཟློག་པའི་ཚེ་ལན་མ་ཐེབས་པ་ན་ཁས་བླང་མེད་ཅེས་སྨྲ་བར་མི་བྱའོ། །

བཞི་པ་མིང་གི་ཐ་སྙད་ཀྱི་དོན་གཞན་ཡང་གྲུབ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ དེ་ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་དེ་ཆ་ཤས་ཅན། །ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་བྱེད་པོ་ཞེས་འགྲོར་བསྙད། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ལ་ལེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྲུབ། །འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརླག་ཅིག །ཅེས་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་དེ་དང་དེའི་རྣམ་གཞག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བཞག་ཡོང་བ་ན་རང་གི་ཡན་ལག་ལ་བལྟོས་ནས་རང་ཉིད་ཡན་ལག་ཅན་དང་། ཆ་ལ་བལྟོས་ནས་ཆ་ཤས་ཅན། ཉེ་བར་བླང་བྱ་ལ་བལྟོས་ནས་ཤིང་རྟ་དེ་ཉིད་བྱེད་པ་པོ་སྟེ་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཞེས་འགྲོ་བར་བསྙད། ཉེ་བར་ལེན་པ་ཕུང་པོ་ལ་བལྟོས་ནས་སྐྱེ་བོའམ་གང་ཟག་རྣམས་ལ་ལེན་པོ་ཉིད་དུ་འགྲུབ་པ་སྟེ་འཇོག་པ་ལས། བཏགས་དོན་བཙལ་ནས་ཡོད་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ཁས་མ་བླངས་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་ལ་མི་བདེ་བ་འོང་བས་ན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་མ་བརླག་ཅིག །ཅེས་གསུངས།

ར ཕྱོགས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཤིང་རྟས་ཐ་སྙད་འདོགས་པ་ཞེས་པ་ནས། ཅེས་འདི་ནི་བཟློག་པར་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །

ག དབུ་མ་པའི་ཕྱོགས་འདིར་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞེས་པ་ནས། རྣམ་དཔྱོད་ཅན་གྱིས་དགོངས་པ་འགྲེལ་ལུགས་འདི་ལ་སྦྱང་བར་བྱའོ། །

དྲུག་པ་དེ་ལྟར་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱིས་རྟོག་པ་སྤང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ་ལྔ། དངོས་ཀྱི་དོན། དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ། ཤིང་རྟ་དང་བདག་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ། མཁས་རྨོངས་ཀྱི་འཆིང་གྲོལ་གྱི་གཞིའི་བདག་ངོས་བཟུང་བའོ། །

51 བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཤིང་དཔར། པ་བ། ༧༥ བ།

དེ་ལྟར་བཞག་པ་ལ་མཐར་འཛིན་གྱི་རྟོག་པ་སྤོང་སླ་བའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ།

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ རྣམ་བདུན་གྱིས་མེད་གང་དེ་ཇི་ལྟ་བུར། །ཡོད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་པས་འདིའི་ཡོད་མི་རྙེད། །དེས་དེ་ཉིད་ལའང་བདེ་བླག་འཇུག་འགྱུར་བས། །འདིར་དེའི་གྲུབ་པ་དེ་བཞིན་འདོད་པར་བྱ། །ཞེས་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྣམས་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་བའི་ཚེ་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་རྙེད་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ། ཇི་ལྟ་བུར་ན་རང་དབང་གི་སྒོ་ནས་སམ་རང་བཞིན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་ཅེས་རྣལ་འབྱོར་པས་འདིའི་རང་ངོས་ནས་ཡོད་པའི་ཡོད་པ་མི་རྙེད། ཚུལ་དེས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་གོ་ཐུབ་པ་སྟེ། བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་སྒོ་ནས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་རྣམ་གཞག་མ་ཉམས་པར་འཇོག་ཐུབ་པ་ཙམ་དུ་མ་ཟད་ཐ་སྙད་ཀྱི་ཆོས་དེ་དང་དེ་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་ཁོ་ནར་བཞག་པ་ན། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་བས། དབུ་མ་པའི་སྐབས་འདིར་ཤིང་རྟ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་གྲུབ་ཚུལ་མ་བརྟགས་པར་གྲུབ་ཚུལ་དེ་བཞིན་དུ་འདོད་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ན་ཞེས་པ་ནས། ཉེ་བར་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་གལ་ཏེ་ཤིང་རྟ་ཞེས་བྱ་བའི་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའམ་ཡུལ་སྟེང་ནས་ཡོད་པ་སྟེ་འདོགས་བྱེད་ཀྱིས་བཏགས་པ་ལ་རག་མ་ལས་པར་རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་འགའ་ཞིག་ཡོད་པར་འགྱུར་ན་ནི་ཐེ་ཚོམ་མེད་པར་ཞེས་པ་ནས། མཁས་པ་དག་གིས་ཕྱོགས་འདི་ནི་སྐྱོན་མེད་ཅིང་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པའོ་སྙམ་དུ་བསམས་ཏེ་གདོན་མི་ཟ་བར་ཁས་བླང་བར་བྱའོ། །

ག གང་གི་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཀུན་རྫོབ་འདི་སྔར་བཤད་པ་ཞེས་པ་ནས། འདི་ལ་ལུགས་ཡོད་པ་མིན་ནོ་ཞེས་གནོང་བཀུར་བར་མི་བྱའོ། །

གཉིས་པ་དེ་ལ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ ཤིང་རྟ་ཡོད་ཉིད་མིན་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །ཡན་ལག་ཅན་མེད་དེའི་ཡན་ལག་ཀྱང་མེད། །ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་ཡན་ལག་མེད་དཔེ་བཞིན། །བློ་མེས་ཡན་ལག་ཅན་བསྲེགས་ཡན་ལག་གོ །ཞེས་ཡན་ལག་ཅན་ཤིང་རྟ་ཉིད་ཡོད་པ་མིན་ན། དེའི་ཚེ་ཡན་ལག་ཅན་མེད་པས་དེའི་ཡན་ལག་ཀྱང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་དང་། ཤིང་རྟ་ཚིག་ན་ཡན་ལག་མེད་པའི་དཔེ་བཞིན་དུ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་བློ་སྟེ་བདེན་མེད་རྟོགས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་མེས་ཡན་ལག་ཅན་བསྲེགས་པ་ན་ཡན་ལག་དག་ཀྱང་ལྷག་མེད་དུ་སྲེག་ནུས་པ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས།

ར འདིར་སྨྲས་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་ཤིང་རྟ་མི་དམིགས་ལ་རག་མོད་ཅེས་པ་ནས། བདག་ཉིད་ཟུག་ཚུགས་པར་མི་བྱེད་དེ་ངེས་པར་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

ག འདིར་སྨྲས་པ། རྣལ་འབྱོར་པས་སྔར་ལྟར་དཔྱད་པ་ན་ཤིང་རྟ་མ་དམིགས་པ་ལ་རག་མོད། ཅེས་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་མེས་ངེས་པར་བསྲེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གསུམ་པ་ཤིང་རྟ་དང་བདག་གི་ཐ་སྙད་རྣམས་དཔེ་དོན་དུ་སྦྱར་བ་ནི། ཙ དེ་བཞིན་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པས་ཕུང་པོ་དང༌། །ཁམས་དང་དེ་བཞིན་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་བརྟེན་ནས། །བདག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །ཉེར་ལེན་ལས་ཡིན་འདི་ནི་བྱེད་པོའང་ཡིན། །ཞེས་ཤིང་རྟའི་ཡན་ལག་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤིང་རྟར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཇིག་རྟེན་ན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ལ་བརྟེན་ནས་བདག་ཀྱང་ཉེ་བར་ལེན་པ་དེ་དག་ཉེ་བར་ལེན་པ་པོ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་ལེན་པ་ནི་བདག་གི་ལས་སམ་བྱ་བའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། བདག་འདི་ནི་ལས་དེ་རྣམས་ཀྱི་བྱེད་པ་པོའང་ཡིན་པའི་རྣམ་གཞག་ཐམས་ཅད་དེ་ལྟ་བུའི་ཚུལ་གྱིས་འཇོག་དགོས་ཞེས་གསུངས།

ར ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ལས་ཉིད་དང་བདག་ནི་བྱེད་པ་པོ་ཞེས་བྱ་བར་རྣམ་པར་གཞག་གོ །

ག ཇི་ལྟར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་མི་གཅད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། བདག་འདི་ནི་བྱེད་པ་པོའང་ཡིན་ནོ་ཞེས་རྣམ་པར་བཞག་གོ །

བཞི་པ་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་བདག་ཁས་ལེན་པའི་ཡོན་ཏན་གཞན་བསྟན་པ་ནི། ཙ དངོས་ཡོད་མིན་ཕྱིར་འདི་ནི་བརྟན་མིན་ཞིང༌། །མི་བརྟན་ཉིད་མིན་འདི་ནི་སྐྱེ་འཇིག་མིན། །འདི་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ཡང༌། །ཡོད་མིན་དེ་ཉིད་དང་ནི་གཞན་ཉིད་མིན། །ཞེས་བདག་བརྟེན་ནས་བཏགས་པ་ལས་ངོ་བོས་ཡོད་པ་མིན་པའི་ཕྱིར་བདག་འདི་ནི་རྐྱེན་གཞན་ལ་བརྟེན་ནས་གྲུབ་པས་བརྟན་པ་མིན་ཞིང༌། ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇིག་པའང་མིན་པས་མི་བརྟན་པ་ཉིད་མིན་པ་དང་། འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་སྐྱེ་འཇིག་ཅན་ཡང་མིན་པ་དང་། བདག་འདི་ལ་རྟག་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་ཚན་དེ་དག་ཀྱང་ཡོད་པ་མིན་པ། དེས་ན། བདག་འདི་ནི་ཕུང་པོ་དང་དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་དུ་མེད་ཅེས་གསུངས།

ར བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ན་བདག་རྣམ་པ་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་དེ་དག་ཟད་མེད་གསུངས། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག བདག་བརྟེན་ནས་གདགས་པ་ལ་འཇོག་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་རྫས་སུ་མེད་པས་མི་ཟད་པར་གསུངས་པ་ནི་འདིར་ཁུངས་སོ། །

ལྔ་པ་མཁས་རྨོངས་ཀྱི་འཆིང་གྲོལ་གྱི་གཞིའི་བདག་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འགྲོ་རྣམས་ངར་འཛིན་བློ། །རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་དེ་ཡི་གང་ཡིན་དེར། །ང་ཡིར་འཛིན་བློ་འབྱུང་བའི་བདག་དེ་ནི། །མ་བརྟགས་གྲགས་པར་གཏི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གཞི་གང་ལ་རྟག་ཏུ་དམིགས་ནས་འགྲོ་བ་རྣམས་ངར་འཛིན་པའི་བློ་རབ་ཏུ་འབྱུང་ཞིང་། བདག་དེ་ཉིད་མིག་སོགས་ནང་གི་བདག་ཉིད་ཅན་དང་ཕྱི་རོལ་གྱི་ཆོས་གང་ཡིན་པ་དེར་ང་ཡིར་འཛིན་པའི་བློ་འབྱུང་བ་སྟེ་སྐྱེ་བའི་དམིགས་པའི་བདག་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དང་། ཡོད་ཚུལ་ཡང་མ་བརྟགས་པའི་གྲགས་པའི་ངོར་གཏི་མུག་ལས་ཡིན་ནོ་སྟེ་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་པར་གསུངས།

ར གང་ཞིག་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །

ག གང་ཞིག་བཏགས་དོན་རྣམ་པ་བདུན་གྱིས་བཙལ་བ་ན། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཟད་པས་ན་སྐྱེ་བ་ཟད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །

བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ།

གཉིས་པ་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དགག་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་བྱེད་པོ་མེད་ཅན་ལས་མེད་པ། །དེ་ཕྱིར་བདག་གི་བདག་མེད་པར་ཡོད་མིན། །དེ་ཕྱིར་བདག་དང་བདག་གི་སྟོང་ལྟ་ཞིང༌། །རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པས་ན་བདག་གི་བ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པར་གསུངས་ཏེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན་བྱེད་པ་པོ་མེད་པ་ཅན་གྱིས་ལས་སུ་བྱ་བ་མི་སྲིད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་བདག་གི་བ་ཡང་བདག་མེད་པར་ཡོད་པ་མིན་ནོ། །ཚུལ་དེ་ལྟར་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་བདག་དང་བདག་གི་བ་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པར་མཐོང་ཞིང་། དེ་མཐོང་ཟིན་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བློར་འདྲིས་ཤིང་གོམས་པར་བྱས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་དེའི་བདག་དང་བདག་གིར་འཛིན་པ་རིམ་གྱིས་ཟད་ནས་མཐར་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས།

ར ཡང་ཇི་ལྟར་ན་བདག་མེད་ན་བདག་གི་བ་ཡང་མེད་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདག་མེད་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །

ག ཡང་ཇི་ལྟར་བདག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ན་བདག་གི་བ་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཅེ་ན། ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །

གསུམ་པ་བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་ཡང་བསྒྲེ་བར་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། བུམ་སྣམ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲེ་བ། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲེ་བ། དེ་ལ་གཞན་གྱི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

བདག་དང་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ།

དང་པོ་བུམ་སྣམ་སོགས་ཀྱི་དངོས་པོ་གཞན་ལ་བསྒྲེ་བ་ནི། ཙ བུམ་པ་སྣམ་བུ་རེ་ལྡེ་དམག་དང་ནགས་ཚལ་ཕྲེང་བ་ལྗོན་ཤིང་དང་། ཁང་ཁྱིམ་ཤིང་རྟ་ཕྲན་དང་འགྲོན་གནས་ལ་སོགས་དངོས་རྣམས་གང་དག་དང༌། །དེ་བཞིན་གང་དག་སྒོ་ནས་སྐྱེ་འདིས་བསྙད་པ་དེ་རྣམས་རྟོགས་བྱ་སྟེ། །གང་ཕྱིར་ཐུབ་དབང་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལྷན་ཅིག་རྩོད་མི་མཛད་ཕྱིར་རོ། །ཡན་ལག་ཡོན་ཏན་འདོད་ཆགས་མཚན་ཉིད་དང་ནི་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་དང༌། །ཡོན་ཏན་ཅན་ཡན་ལག་ཅན་ཆགས་དང་མཚན་གཞི་མེ་ལ་སོགས་དོན་དག །དེ་རྣམས་ཤིང་རྟའི་རྣམ་དཔྱད་བྱས་པས་རྣམ་བདུན་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང༌། །དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན། །ཞེས་བདག་དང་ཤིང་རྟར་དཔྱད་པའི་སྒོ་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དང་བརྟེན་ནས་བཏགས་ཙམ་གྱིས་ཡོད་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཕྱིའི་རྫས་བུམ་པ་དང་། སྣམ་བུ་དང་། རེ་ལྡེ་དང་། དམག་དང་། ནགས་ཚལ་དང་། ཕྲེང་བ་དང་། ལྗོན་ཤིང་དང་། ཁང་ཁྱིམ་ཤིང་རྟ་ཕྲན་དང་འགྲོན་གནས་ལ་སོགས་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་གང་དག་དང༌དེ་བཞིན་དུ་དངོས་པོ་གང་དག་གི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བོ་འདིས་བསྙད་པ་དེ་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་བརྟགས་པར་ཐ་སྙད་དུ་གྲགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པར་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་ན། ཐུབ་པའི་དབང་པོ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་མི་མཐུན་པར་རྩོད་པ་མི་མཛད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་ཙམ་གྱི་སྒོ་ནས་ཏེ་རྐྱེན་ཉིད་འདི་པ་ཙམ་གྱི་རང་བཞིན་ཅན་གྱི་ཡན་ལག་ལ་བརྟེན་ནས་ཡན་ལག་ཅན་དང་། ཡོན་ཏན་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་ཅན་དང་། འདོད་ཆགས་ལས་ཆགས་ཅན་དང་། མཚན་ཉིད་དང་ནི་བུད་ཤིང་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཤིང་རྟའི་རྣམ་དཔྱད་བྱས་པས་རྣམ་པ་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པར་རྣམ་གཞག་འདི་ཐམས་ཅད་འཇིག་རྟེན་གྲགས་པའི་སྒོ་ནས་ཡོད་པ་ཡིན་པ་དང་དེ་ལྟར་འདོད་དགོས་པ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ར ཇི་ལྟར་བདག་དང་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པ་གདགས་པ་ཤིང་རྟའི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་ཡིན་གྱི་འདི་ལ་དཔྱད་པ་མི་གཞུག་གོ །

ག ཇི་ལྟར་བདག་དང་དེའི་ཉེ་བར་ལེན་པའི་གདགས་པ་རྣམས་ཤིང་རྟའི་དཔྱད་པ་དང་མཚུངས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་རིགས་པའི་དཔྱད་པ་མི་གཞུག་གོ །

གཉིས་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་ལ་བསྒྲེ་བ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་སྐྱེད་དེ་ལྟ་ན་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། །གལ་ཏེ་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་ན་ནི་དེ་མེད་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། །འབྲས་བུ་ཡང་ནི་རྒྱུ་ཡོད་གྱུར་ན་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གང་ལས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་གང་ཞིག་ལས་སྔར་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་སྨྲོས། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིས་ཕྲད་ནས་འབྲས་སྐྱེད་བྱེད་ན་དེ་ཡི་ཚེ། །དེ་དག་ནུས་པ་གཅིག་པས་སྐྱེད་བྱེད་འབྲས་བུ་ཐ་དད་མེད་འགྱུར་ཞིང༌། །སོ་སོར་ན་ནི་རྒྱུ་འདི་རྒྱུ་མིན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་འགྱུར་ལ། །གཉིས་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་ཡོད་པར་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་དེ་ཕྱིར་འབྲས། །ཞེས་བྱ་ཡོད་མིན་འབྲས་བྲལ་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅན་འགྱུར་ཡོད་པའང་མིན། །གང་ཕྱིར་འདི་དག་གཉིས་ཆར་ཡང་ནི་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །བདག་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད། །ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིས་བསྐྱེད་པར་བྱ་བ་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དེ་ལྟ་ན་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་པོ་དེ་རྒྱུ་ཡིན་ཞིང༌། གལ་ཏེ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པས་བསྐྱེད་བྱའི་འབྲས་བུ་མི་སྐྱེད་ན་ནི་བསྐྱེད་པ་དེ་མེད་པས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར། འབྲས་བུ་ཡང་ནི་རྒྱུ་ཡོད་གྱུར་ན་དེ་ལས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་འབྲས་བུར་འཇོག་པ་དེའི་ཕྱིར་དེ་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་བལྟོས་ནས་ཡོད་པས་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པ་དང་། སྐྱེ་རྒྱུའམ་འབྲས་བུ་གང་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་གཉིས་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་དང་གང་ཞིག་ལས་སྔར་གང་ཞིག་འགྱུར་བ་སྨྲོས། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་དང་ཕྲད་ནས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་བྱེད་ན་དེའི་ཚེ་རྒྱུ་འབྲས་དེ་དག་ནུས་པ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པས་སྐྱེད་བྱེད་འབྲས་བུ་དང་ཐ་དད་དུ་མེད་པར་འགྱུར་ཞིང༌། རྒྱུ་འབྲས་སོ་སོར་ཏེ་མ་ཕྲད་པར་བསྐྱེད་ན་ནི་འབྲས་བུའི་རྒྱུ་འདི་དེའི་རྒྱུ་མིན་པ་རྣམས་དང་འབྲས་བུ་སྐྱེད་མི་སྐྱེད་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར་ལ། རྟོག་པ་གཉིས་པོ་འདི་དག་སྤངས་ནས་རྟོག་པ་གཞན་ཡང་སྟེ་རྟོག་པ་ཕུང་སུམ་པ་ཡོད་པར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་ཁྱོད་ཀྱི་ལྟར་ན་རྒྱུ་ཡིས་འབྲས་བུ་སྐྱེད་པར་མི་བྱེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་ཞེས་བྱ་བ་ཡོད་པ་མིན་པ་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པར་རྒྱུ་རྒྱུ་ཉིད་དུ་འཇོག་ནུས་ན་རྒྱུ་ནི་རྒྱུ་མེད་ཅན་དུ་འགྱུར་བས་འདིའང་ཡོད་པ་མིན། གང་ཕྱིར་འདི་དག་གཉིས་ཆར་ཡང་ནི་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་སྒོ་ནས་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཅན་གྱི་སྒོ་ནས་རྒྱུ་འབྲས་སུ་འཇོག་པས་ལྟོས་པ་མེད་པར་རང་དབང་གིས་གྲུབ་པ་མེད། དེ་ལྟ་ནའང་རང་དབང་གིས་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་བས། སྣང་ཡང་མི་བདེན་པ་སྒྱུ་མ་དང་འདྲ་བ་དེའི་ཕྱིར་བདག་ལ་རྒྱུ་འབྲས་ཕྲད་དམ་མ་ཕྲད་བརྟག་པའི་སྐྱོན་དུ་མི་འགྱུར་བར་འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བླག་ཏུ་འཇོག་ཐུབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་པོ་མ་བརྟགས་པར་གྲུབ་པ་རྣམས་ཀྱང་ཡོད་པ་ཡིན་པས་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་བོ། །

ག ཡན་ལག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཕན་ཚུན་ལྟོས་པའི་གྲུབ་པ་ཡིན་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་གཉིས་ཀྱང་ཕན་ཚུན་ལྟོས་ནས་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བཤད་པ། ཞེས་འབྲས་བུ་རྒྱུ་ལ་ལྟོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཁས་ལེན་ཡང་རྒྱུ་འབྲས་བུ་ལ་ལྟོས་པ་དེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལྟོས་གྲུབ་གསུངས། གང་གི་ཕྱིར་ན་གལ་ཏེ་རྒྱུ་ཡིས་ཞེས་པ་ནས། ཁྱད་པར་མ་ཕྱེད་པའི་ལན་ལྟར་སྣང་འབའ་ཞིག་འདེབས་པ་མི་བྱའོ། །

གསུམ་པ་དེ་ལ་གཞན་གྱིས་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ། རང་ལ་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་འགོག་པ་ལ་སྐྱོན་མཚུངས་པའི་རྩོད་པ་ནི། ཙ སུན་འབྱིན་འདིས་སུན་དབྱུང་བྱ་ཕྲད་ནས་འབྱིན་ནམ་མ་ཕྲད་པར། །ཡིན་ཞེས་ཉེས་པ་འདིར་ནི་ཁྱོད་ལའང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། །གང་ཚེ་དེ་སྐད་སྨྲ་ཞིང་རང་ཕྱོགས་ཁོ་ན་རྣམ་འཇོམས་པ། །དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་སུན་ནི་འབྱིན་པར་ནུས་མ་ཡིན། །གང་ཕྱིར་རང་གི་ཚིག་ལའང་ཐལ་བ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱིས། །རིགས་པ་མེད་པར་དངོས་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་འདེབས་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་བཞེད་མི་འགྱུར་ཞིང་གང་གི་ཕྱིར། །ཁྱོད་ལ་རང་ཕྱོགས་མེད་པས་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བའང་ཡིན། །ཞེས་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ཀྱིས་དངོས་སྨྲ་བའི་འདོད་པ་སུན་འབྱིན་པ་འདིས་སུན་དབྱུང་བྱ་དངོས་སྨྲ་བའི་དམ་བཅའ་དང་ཕྲད་ནས་སུན་འབྱིན་ནམ་མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ཞེས་ཉེས་པ་འདི་ནི་ཁྱོད་ལའང་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནམ། དེའི་ཕྱིར་གང་གི་ཚེ་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་གཞན་ལ་བཀོད་པའི་སྐྱོན་རྣམས་རང་ཕྱོགས་ལའང་འབྱུང་ན་དེ་ཚེ་ཁྱོད་ཀྱིས་གཞན་ལུགས་སུན་དབྱུང་སུན་ནི་འབྱིན་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞེས་སུན་འབྱིན་ལྟར་སྣང་གིས་དམ་བཅའ་ཡང་དག་སུན་དབྱུང་མི་ནུས་པ་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དབུ་མ་པས་རང་གི་ཚིག་ལའང་སྟེ་ཕྱི་རྒོལ་ལ་འཕངས་པའི་ཐལ་བ་ཚུར་ལྡོག་ན། ཐལ་བ་མཚུངས་པའི་ལྟག་ཆོད་ཀྱིས་རིགས་པ་ཡང་དག་པ་མེད་པར་དངོས་པོ་མཐའ་དག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་མིན་པར་དེ་དག་གིས་སྟོང་པ་རེད། ཅེས་བརྗོད་པ་དངོས་པོ་མཐའ་དག་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་དེའི་ཕྱིར་དབུ་མ་པ་ཁྱོད་ནི་སྐྱེ་བོ་དམ་པས་བཞེད་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་སྨད་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར་ཁྱོད་ལ་རང་ཕྱོགས་མེད་པར་གཞན་སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བའང་ཡིན། ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་པ་རེད།

ར འདིར་ཁ་ཅིག་ལན་དུ་འདི་སྐད་དུ་ཅི་རྒྱུས་འབྲས་བུ་ཕྲད་ནས་སྐྱེད་པར་བྱེད་དམ། ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ཀྱི་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་ནི་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སེལ་བ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་སྨྲས་སོ། །

ག འདིར་རྒྱུ་འབྲས་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་བཀག་པའི་ལན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཁྱོད་ཀྱང་དེ་ལྟར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་རང་ལ་སྐྱོན་མི་མཚུངས་པའི་ལན་བསྟན་པ་ལ་བཞི། རང་གི་ཕྱོགས་ལ་སུན་འབྱིན་དང་སྒྲུབ་པ་འཐད་ཚུལ། གཞན་གྱི་ཐལ་བ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཤད་པ། རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བཟློག་སྟེ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ། འདིར་མ་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ལོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་དང༌། རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ལོ། །

དང་པོ་ཐ་སྙད་དུ་གཞན་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ནི། ཙ སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་སུན་ནི་འབྱིན་བྱེད་དམ། །འོན་ཏེ་ཕྲད་ནས་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཟིན་ཉེས་པ་འདིར་གང་ལ། །ངེས་པར་ཕྱོགས་ཡོད་དེ་ལ་འགྱུར་གྱི་བདག་ལ་ཕྱོགས་འདི་ནི། །ཡོད་པ་མིན་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་སྲིད་མ་ཡིན། །ཞེས་གོང་དུ་དབུ་མ་པས་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་པར་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དམ། འོན་ཏེ་ཕྲད་ནས་ཡིན་ཞེས་སྨྲས་ཟིན་པའི་ཉེས་པ་ནི། འདིར་རྒོལ་བ་གང་ཞིག་ངེས་པར་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པར་འདོད་པའི་དམ་བཅའི་ཕྱོགས་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྐྱོན་དེ་དག་འགྱུར་གྱི། བདག་ལ་ནི་ཕྱོགས་འདི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་འདི་ནི་སྲིད་མ་ཡིན་ཞེས་ལན་བསྐྱོན་པ་རེད།

ར འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བྱ་མ་ཕྲད་སུན་ནི་འབྱིན་བྱེད་དམ། །ཞེས་པ་ནས། ཚེ་དང་ལྡན་པ་ཤཱ་རིའི་བུ་དཔྱད་ནས་ཐོབ་པ་ཡོད་མེད་བཤད་ན་མེད་པ་དང་། མ་དཔྱད་པར་འབྲས་བུ་ཐོབ་པ་དང་མངོན་པར་རྟོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཐ་སྙད་དུ་ཡིན་ལ་རྒྱུན་དུ་ཞུགས་པ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འདིར་ཇི་ལྟར་གཉིས་སུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱིས་ཐོབ་པ་འཐོབ་པ་བཀག་ཅིང་ཞེས་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཐོབ་པ་དང་ལམ་མངོན་པར་རྟོགས་པ་གཉིས་ཀྱང་དངོས་པོ་མེད་པ་ལ་མི་རིགས་པའི་ཕྱིར། ཞེས་པ་ནས། འོན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སུན་འབྱིན་པས་སུན་དབྱུང་བ་སུན་འབྱིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ག འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། སུན་འབྱིན་བྱེད་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བྱ་དོན་དམ་པར་སུན་མི་འབྱིན་ཀྱང་ཐ་སྙད་དུ་སུན་འབྱིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་རང་གི་ཕྱོགས་སྒྲུབ་པ་ཁས་ལེན་ཚུལ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡོད་ཁྱད་པར་རྣམས། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་གཟས་བཟུང་ལ་སོགས་རྣམས་ཚེ་མཐོང་འགྱུར་ལ། །ཉི་མ་དང་ནི་གཟུགས་བརྙན་རྣམ་པར་ཕྲད་དང་མ་ཕྲད་པར། །མི་རིགས་མོད་ཀྱི་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །མི་བདེན་བཞིན་དུའང་རང་གི་བྱད་བཞིན་མཛེས་པར་བསྒྲུབ་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ནི་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་ཤེས་རབ་གདོང་། །སྦྱང་བར་བྱ་ལ་ནུས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་གཏན་ཚིགས་ནི། །འཐད་པ་དང་བྲལ་ལས་ཀྱང་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ཞེས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡོད་པའི་ཁྱད་པར་རྣམས་ཆུའི་ནང་དུ་ཤར་བའི་གཟུགས་བརྙན་ལ་ཡང་གཟས་བཟུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཆུའི་ནང་དུའང་མཐོང་བར་འགྱུར་ལ། ཉི་མ་དང་ནི་བྱད་བཞིན་ཆུའམ་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་གཟུགས་བརྙན་ཤར་བའི་སྐབས་དེ་དག་རྣམ་པར་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པར་སྐྱེ་ཞེས་བཙལ་ན་སྐྱེ་བ་མི་རིགས་མོད་ཀྱི། དེ་ལྟ་ནའང་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ཚོགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཐ་སྙད་ཙམ་ཞིག་འབྱུང་བར་འགྱུར་ཞིང༌། དེ་ལྟར་ཆུའི་ནང་གི་ཉི་མའི་གཟུགས་བརྙན་དང་། མེ་ལོང་ནང་གི་བྱད་བཞིན་གྱི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས་ཉི་མ་དང་བྱད་བཞིན་དེ་དག་ཏུ་སྣང་ཡང་དེ་དག་ཏུ་མ་གྲུབ་པ་སྟེ། མི་བདེན་བཞིན་དུའང་དེ་དག་ལ་བརྟེན་ནས་རང་གི་བྱད་བཞིན་མཛེས་པར་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཕྱིར། གཟུགས་བརྙན་དེ་ལ་ནི་ནུས་པ་ཡོད་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་འདིར་ཡང་། ཕྱི་རྒོལ་ཤེས་རབ་ཀྱི་གདོང་གི་དྲི་མ་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ལ་གཏན་ཚིགས་འདི་དག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་ཀྱང་། རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པའི་མིང་ཙམ་གྱི་གཏན་ཚིགས་དེས་ཕ་རོལ་པོའི་བློ་སྐྱོན་སེལ་ནུས་པ་མཐོང་བར་འགྱུར་བའི་རྟེན་འབྲེལ་ལ་སོགས་པའི་གཏན་ཚིགས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོད་པའི་འཐད་པ་དང་བྲལ་ཡང་། དེ་དག་ལས་རང་བཞིན་མེད་པའི་བསྒྲུབ་བྱ་རྟོགས་ནུས་པ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། ཇི་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་ལ་ཡོད་ཅེས་པ་ནས། དེ་ལ་ཁ་ཅིག་དབུ་མ་པའི་བསྟན་བཅོས་འདིར་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུའི་སྐབས་སུ་བབས་པ་ཡིན་གྱི་གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ལ། དངོས་སྨྲ་བས་སུན་དབྱུང་བྱ་ཕྲད་པ་དང་མ་ཕྲད་པའི་བརྒལ་བ་ཡང་གསལ་བར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ལ་ཡིན་གྱི་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ཚིག་རྣམས་ལ་ལྟག་ཆོད་ཀྱི་སྐབས་མེད་པ་ཉིད་དོ་ཞེས་སློབ་དཔོན་ལེགས་ལྡན་གྱིས་གང་སྨྲ་བར་བྱེད་པ་དེའི་འདི་ནི་ལན་མ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་གཞན་གྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཏབ་པའི་ལན་ཁོ་ན་ཆེས་མཛེས་སོ། །ཞེས་ལེགས་ལྡན་གྱིས་བཞེད་པ་དེ་མི་འཐད་པར་གསུངས།

ག གཞན་ཡང༌། ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་གཟུགས་བརྙན་མཐོང་བ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོན་མེད་དོ་ཞེས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་བཏབ་པའི་ལན་ཁོ་ན་ཆེས་མཛེས་སོ། །

གཉིས་པ་གཞན་གྱི་ཐལ་བ་མི་མཚུངས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསལ་བར་བཤད་པ་ནི། ཙ གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་དངོས་གྲུབ་དང༌། །དངོས་སུ་གོ་བྱ་ཉིད་འགྱུར་བསྒྲུབ་བྱའི་ངོ་བོའང་ཡོད་གྱུར་ན། །ཕྲད་པ་ལ་སོགས་རིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་ཞིག་ན། །དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས་ཁྱེད་ཀྱི་ཡི་ཆད་འབའ་ཞིག་ཡིན། །ཞེས་གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་དངོས་ཏེ་ངོ་བོས་གྲུབ་པ་དང༌། གཏན་ཚིགས་ཀྱིས་དངོས་སུ་གོ་བྱ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་བསྒྲུབ་བྱའི་ངོ་བོའང་ཡོད་པར་གྱུར་ན། བསྒྲུབ་བྱ་དང་སྒྲུབ་བྱེད་ཕྲད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པ་ཉེ་བར་སྦྱོར་བར་འགྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན། དེ་ཡང་ཡོད་པ་མིན་པས། དབུ་མ་པའི་ལུགས་ལ་གནོད་པར་མི་འགྱུར་བས་ཁྱེད་ཀྱི་ཡི་ཆད་འབའ་ཞིག་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང༌། གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་དངོས་གྲུབ་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། ཡང་དག་པའི་ལམ་འགེགས་པར་བྱེད་པར་སྤྲོ་བ། ཏེ་པོར་ཚེགས་ཆེ་བ་འདིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།

ག གལ་ཏེ་རང་གི་བསྒྲུབ་བྱ་གོ་བྱེད་གཏན་ཚིགས་ཀྱི་དངོས་པོ་སྟེ་ངོ་བོ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཏེ་པོར་ཏེ་ཤིན་ཏུ་ཚེགས་ཆེ་བ་འདིས་ཁྱོད་ལ་ཅི་ཞིག་བྱ།

གསུམ་པ་རང་བཞིན་མེད་པ་སྒྲུབ་ནུས་པ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་བཟློག་སྟེ་བསྒྲུབ་མི་ནུས་པ་ནི། ཙ དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི། །ནུས་པར་ཆེས་སླ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་རང་བཞིན་གཞན་དག་ལ། །ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །རྟོག་གེ་ངན་པའི་དྲ་བས་འཇིག་རྟེན་ཅི་སྟེ་འདིར་བཅོལ་བྱེད། །ཅེས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པར་འདོད་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་ལ་དེ་དག་གིས་ཁས་ལེན་པའི་དམ་བཅའ་སྟེ། རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་འདོད་པའི་དངོས་པོ་མཐའ་དག་དབུ་མ་པས་ལུང་དང་རིགས་པས་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི་ནུས་པར་ཆེས་སླ་བ་ཇི་ལྟ་དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོད་པར་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དག་གིས་འདོད་པའི་རང་བཞིན་ཡོད་པ་དེ་གཞན་དག་དབུ་མ་པ་ལ་ལུང་དང་རིགས་པས་སྒྲུབ་ནུས་པ་མ་ཡིན་པར་གསུངས་པ་སྟེ། ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བདེ་བླག་ཏུ་ནི་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཏན་ཚིགས་དང་དཔེ་ལྟར་སྣང་གི་རྟོག་གེ་ངན་པའི་དྲ་བས་འཇིག་རྟེན་ལ་དུས་མིན་གྱི་གནོད་པ་ཅི་སྟེ་འདིར་བཅོལ་བྱེད་ཅེས་སོ། །

ར གཞན་ཡང༌། དངོས་རྣམས་མཐའ་དག་དངོས་པོ་མེད་པར་རྟོགས་སུ་གཞུག་པར་ནི། །ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་མངོན་སུམ་གཅིག་ཉིད་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

ག གཞན་ཡང༌ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དང་རྨི་ལམ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱི་རྒོལ་ཞེས་པ་ནས། གཅིག་ཁོ་ནར་ཟད་དེ་གང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །

བཞི་པ་འདིར་མ་བཤད་པའི་སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་ཤེས་པར་བྱེད་ཚུལ་ནི། ཙ སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ནི་ཤེས་བྱས་ནས། །ཕྲད་པ་ལ་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཆེད་དུ་འདིར་གཏང་བྱ། །སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་པོ་ཡང་ཇི་ལྟར་ཡོད་མིན་པ། །དེ་སྐད་སྔར་བཤད་ལྷག་མ་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ། །ཞེས་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བ་དང་བརྟེན་ནས་བཏགས་པའི་རྣམ་གཞག་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། དངོས་པོ་སྨྲ་བར་སུན་འབྱིན་གང་བཤད་པའི་ལྷག་མ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ནི་ཤེས་པར་བྱས་ནས། ཕྲད་པ་ལ་སོགས་ཕྱོགས་ཀྱི་ལན་གྱི་ཆེད་དུ་ཕ་རོལ་པོས་མགོ་མཚུངས་ཀྱི་རྩོད་པའི་སྐབས་འདིར་ཡང་སུན་འབྱིན་པ་རྒྱ་ཆེར་གཏང་བར་བྱ། སུན་ཅི་ཕྱིན་དུ་རྒོལ་བ་པོ་ཡང་ཇི་ལྟར་མེད་པར་དེ་སྐད་སྔར་བཤད་ལྷག་མ་ཕྱོགས་འདི་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་པར་བྱ་ཞེས་གསུངས།

ར གཞན་ཡང་། སུན་འབྱིན་ལྷག་མ་གོང་དུ་བསྟན་པ་ཡང་ནི་ཤེས་བྱས་ནས། །ཞེས་པ་ནས། ལྟ་ལས་འབྱུང་བར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །

ག ས་བོན་ལ་བརྟེན་ནས་མྱུ་གུ་སྐྱེ་བ་ལྟ་བུའི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འདི་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ནི་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པ་གསལ་བར་བྱས་སོ། །དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་ལུང་དང་རིགས་པས་ཆོས་ཀྱི་བདག་དང་གང་ཟག་གི་བདག་གཉིས་བཀག་ནས། བདག་མེད་པ་གཉིས་ཀྱི་རྣམ་གཞག་ནི།

གསུམ་པ་དེས་གྲུབ་པའི་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ། ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །

སྟོང་ཉིད་ཀྱི་རབ་དབྱེ་བཤད་པ།

དང་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཙ བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམས་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བས་52རྣམ་གཉིས་གསུངས། །དེ་ལྟར་སྟོན་པས་སླར་ཡང་འདི་ཉིད་ནི། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་ཕྱེ་སྟེ་རྣམ་མང་གསུངས། །སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད། །བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ། །སླར་ཡང་བཞིར་བཤད་དེ་དག་ནི། །ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བདག་མེད་འདི་ནི་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་གི་གདུལ་བྱའི་འགྲོ་བ་རྣམས་སྒྲིབ་པ་གཉིས་ཀྱི་འཆིང་བ་ལས་དགྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཆོས་དང་གང་ཟག་གི་བདག་མེད་པའི་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་གསུངས། དེ་ལྟར་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སླར་ཡང་འདི་ཉིད་ནི་སྟེ་བདག་མེད་པ་གཉིས་པོ་བསམ་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་གྱི་གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་ཕྱེ་སྟེ་རྣམ་པ་མང་དུ་གསུངས་པ་དང་། དེ་ཡང་ཡུམ་ལས་སྤྲོས་དང་བཅས་པར་སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་བཤད་ནས་མདོར་བསྡུས་ཏེ་སླར་ཡང་བཞིར་བཤད་པ་དེ་དག་ནི་ཐེག་ཆེན་དུ་ཡང་བཞེད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་ཕྱིར་འདི་སྟོན་ཞིང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་བཤད་པ། བདག་མེད་འདི་ནི་འགྲོ་བ་རྣམ་དགྲོལ་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། གདགས་པའི་དོན་དུ་བརྗོད་པར་བྱ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བརྗོད་པར་འདོད་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ཐ་མས་ནི་གདགས་པའི་དོན་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བའི་དོན་ནོ། །

གཉིས་པ་ཕྱེ་བ་སོ་སོའི་དོན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། སྟོང་ཉིད་བཅུ་དྲུག་ཏུ་ཕྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་དང༌། སྟོང་ཉིད་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཞི། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་དང༌། ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་དང༌། མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་དང༌། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། ནང་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པ་དང༌། སྟོང་ཉིད་ལྷག་མ་གསུམ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། ཞར་ལ་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་ཚུལ་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང༌། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་ནང་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད། །ཅེས་པ་མདོའི་སྐབས་སུ། སྟོང་གཞི་དང་། སྟོང་ཚུལ། སྟོང་པའི་ཐ་སྙད། ཐ་སྙད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དང་བཞིའི་སྒོ་ནས་བསྟན་པ་ལྟར་འདིར་ཡང་དེ་ལྟར་བསྟན་པ་རེད།

ར དེ་ལ་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་མིག་ནི་མིག་གིས་སྟོང༌། །ཞེས་པ་ནས། དངོས་པོ་གང་ཞིག་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དེ་ནི་གོར་མ་ཆག་པར་ཐེར་ཟུག་པ་མ་ཡིན་པ་དང་མི་ལྡོག་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་དགོས་སོ། །ཞེས་པར་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དུ་དོགས་དཔྱོད་ཅིག་གནང་ཡོད། ཐེར་ཟུག་ཏུ་གནས་པའི་སྐོར་ལ་ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལེགས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས་ཡོད། ཇི་སྐད་དུ། རྩ་བ་ཤེས་རབ་ལས། རང་བཞིན་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས། །ཞེས་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དེ་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་དག་ལས་འབྱུང་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

ག ནང་གི་ཆོས་མིག་ལ་སོགས་པ་དྲུག་པོ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

གཉིས་པ་ཞར་ལ་རང་བཞིན་ཁས་ལེན་ཚུལ་བསྟན་པ་ནི། ར ཡང་ཅི་གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལས་ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་གི་རང་བཞིན་ཡང་གང་ཞིག་ཅེ་ན། འདི་དག་ནི་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་ཚོགས་ཀྱིས་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་དང་གཞན་ལ་ལྟོས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་བདག་གིས་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་ལ་ལྟོས་ནས་ཞེས་ཐ་སྙད་ཀྱི་དབང་ལས་རང་བཞིན་མཐར་ཐུག་དེ་ལ་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང༌། གཞན་ལ་མི་ལྟོས་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །དོན་དམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་དེ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་པ་འབྱུང་། གང་ཞིག་བྱིས་པའི་སྐྱེ་བོས་བལྟ་བར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པར་འཕགས་པ་རྣམས་ཁོ་ནའི་མངོན་སུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་དེ་ཉིད་ནི་རང་བཞིན་དུ་རིགས་ལ། དེ་ཙམ་གྱིས་དོན་དམ་པ་བདེན་པའི་དངོས་པོ་མ་ཡིན་ཞིང་དངོས་པོ་ཐ་སྙད་དུ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་གྱིས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང་དོན་འདི་སྒྲུབ་བྱེད་བཀོད་པ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་རང་བཞིན་འདི་ལྟ་བུ་ཁས་ལེན་དུ་གཞུག་པར་ནུས་པས་རང་བཞིན་འདི་ནི་རང་གཞན་གཉིས་ཀ་ལ་གྲུབ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ །ཞེས་པ་ནས། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ཡང་ཅི་གང་ཞིག་སློབ་དཔོན་གྱིས་བསྟན་བཅོས་ལས་རྒྱུ་རྐྱེན་ལས་མ་སྐྱེས་པའི་ཞེས་པ་ནས། ཚ་བ་སོགས་ནི་བརྟེན་ནས་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་གློ་བུར་བའི་རྐྱེན་གྱིས་བཅོས་པའི་ཕྱིར་བཅོས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང༌། ཞེས་པ་ནས། གཅིག་ལ་གཅིག་མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ལྟར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་སྟོང་ཉིད་ལྷག་མ་གསུམ་བཤད་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཡིན་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་། །སྒྲ་དང་དྲི་རོ་རེག་བྱ་དང༌། །ཆོས་རྣམས་ཉིད་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །གཟུགས་སོགས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད། །གཉིས་ཆར་རང་བཞིན་མེད་ཉིད་ནི། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད། །མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད། །སྟོང་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི། །ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན། །སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང༌། །སྟོང་ཉིད་སྟོང་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། །སྟོང་ཉིད་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས་པ་ཡིན། །ཞེས་རྒྱུ་མཚན་གང་གི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དང་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱིས་སྟོང་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་སྒྲ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་དྲུག་རང་བཞིན་གྱིས་མེད་པ་དེ་ཉིད་ནི་ཕྱི་རོལ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དང་། ཤེས་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་ནང་དང་། དབང་པོས་མ་བསྡུས་པའི་དབང་རྟེན་ཁོག་པ་ལྟ་བུ་ཕྱི་ནང་གཉིས་ཀ་ཡིན་པས་གཉིས་ཆར་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི་ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཞེས་དང་། དེ་ལྟར་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་མཁས་པས་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བསྙད་ཅེས་དང་། སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཡང་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོས་སྟོང་པར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། སྟོང་ཉིད་ཅེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། རྒྱུ་མཚན་ནམ་དགོས་པ་ནི། སྟོང་ཉིད་བདེན་གྲུབ་ཏུ་ལྟ་བའི་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་ཡིན་ཞེས་པའི་དོན་ནོ། །

ར དེ་ལ་ཕྱི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། གང་ཕྱིར་དེ་ཡི་རང་བཞིན་དེ། །ཞེས་པ་ནས། ཇི་སྐད་དུ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་བསྟོད་པ་ལས། ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་གཞོམ་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་ཁྱོད་ཀྱིས་སྨད་པར་མཛད། །53ཅེས་གསུངས་སོ། །

ག རྒྱུད་ཀྱིས་མ་བསྡུས་པའི་གཟུགས་ལ་སོགས་པའི་ཡུལ་དྲུག་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་མེད་པ་ཉིད་ནི། ཞེས་པ་ནས། གཉིས་ཀ་ཡང་རྒྱལ་བས་ཤིན་ཏུ་སྨད་པར་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། ཙ སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །མ་ལུས་ཁྱབ་བྱེད་ཉིད་ཕྱིར་དང༌། །ཚད་མེད་དཔེ་ཡིས་མུ་མཐའ་ནི། །མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད། །འདི་དག་བཅུ་ཆར་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱིས། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཡིན་དེ། །ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་དེ། །ཆེན་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་ཕྱིར་གསུངས། །དེ་ནི་དགོས་པ་མཆོག་ཡིན་པས། །དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་དོན་དམ་སྟོང་ཉིད་དེ། །མྱང་འདས་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི། །འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དོན་དམ་མཁྱེན་པས་དོན་དམ་པ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་མཛད། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པོ། །འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བསྙད། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་ཉིད་གསུངས། །གང་ལ་སྐྱེ་གནས་མི་རྟག་ཉིད། །དེ་དག་མེད་པ་འདུས་མ་བྱས། །དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་ཏེ། དེ་དག་གི་དོན་ནི། སྟོང་གཞི་སེམས་ཅན་དང་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་པ་སྟེ་མཐའ་དག་ལ་ཁྱབ་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང༌། བྱམས་པ་ཚད་མེད་ལ་སོགས་པ་བསྒོམས་པས་ཚད་མེད་བཞིས་དཔེ་མུ་མཐའ་མེད་ཕྱིར་ཕྱོགས་རྣམས་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན། དེ་ལྟར་ཆེན་པོ་ཕྱོགས་ལ་བཞག་ནས་དེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཆེན་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་དེ་ཆེན་པོར་འཛིན་པ་བཟློག་པའི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པ་དང་། དེ་ནི་དགོས་པ་མཆོག་གམ་ཐོབ་བྱའི་མཆོག་ཡིན་པས་དོན་དམ་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡིན། དོན་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པ་དེ་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་པ་དང་། མྱང་འདས་དངོས་པོའི་བློ་ཅན་གྱི་འཛིན་པ་བཟློག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ་དོན་དམ་མཁྱེན་པས་དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་བསྟན་པར་མཛད་ཅེས་དང་། རྒྱུ་དང་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའི་ཕྱིར་ཁམས་གསུམ་པོ་འདུས་བྱས་ཡིན་པར་ངེས་པར་བསྙད་པ་དང་། དེ་ནི་དེ་ཡི་སྟོང་པ་ཉིད་གང༌ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་དང་། གང་ལ་ཐོག་མར་སྐྱེ་བ་དང་བར་དུ་གནས་པ་དང་མཐའ་མར་མི་རྟག་པ་ཉིད་དེ་སྐྱེ་འགག་གནས་གསུམ་དེ་དག་མེད་པ་ནི་འདུས་མ་བྱས་པ་དང་། དེ་ནི་དེ་ཡིས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་ཉིད་དོ་ཞེས་སྟོང་པ་ཉིད་བཞི་གསུངས།

ར སེམས་ཅན་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནི། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ལ་འདུས་མ་བྱས་ནི་འདུས་མ་བྱས་ཀྱིས་སྟོང་སྟེ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །

ག ཤར་ལ་སོགས་པའི་ཕྱོགས་ལས་ལོགས་ཤིག་ཏུ་སྣོད་བཅུད་གཉིས་མེད་པས། ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་དེ་ཡི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་མ་བྱས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་སོ། །

གསུམ་པ་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་ནི། ཙ གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད། །དེ་དེ་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད། །མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་ཉིད་བསྙད། །ཅེས་གཞི་གང་ལ་རྟག་ཆད་ཀྱི་མཐའ་ནི་ཡོད་པ་མིན་པ་དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དེ་འདྲའི་མཐའ་བྲལ་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་སྟོང་པ་ཉིད་མཐའ་ལས་འདས་པ་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བསྙད་པ་དང་། ཐོག་མ་དང་པོ་ཐ་མ་མཐའ། །དེ་དག་མེད་པས་འཁོར་བ་ནི། །ཐོག་མ་ཐ་མ་མེད་པར་བརྗོད། །ཅེས་ཐོག་མ་དང་མཐའ་མ་མེད་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པའི་སྟོང་གཞི་འཁོར་བ་ལ་སྦྱར་ནས་དེ་ལ་སྤྱིར་འཁོར་བ་ལ་ཐོག་མའི་མཐའ་མེད། གང་ཟག་བྱེ་བྲག་པ་ལ་མཐའ་མའི་མཐའ་ཡོད་ནའང་སྤྱིར་སེམས་ཅན་གྲངས་མེད་པ་དང་ཚད་མེད་པ་ཡིན་པས་མཐའ་མའི་མཐའ་མེད་པར་བརྗོད། དེ་འདྲའི་འཁོར་བ་འགྲོ་འོང་དང་བྲལ་ཕྱིར་རྨི་ལམ་ལྟ་བུའི། །སྲིད་འདི་དེ་ཡིས་དབེན་ཉིད་གང༌། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ནི་རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད། །

ར གང་ལ་མཐའ་ནི་ཡོད་མིན་པ། །དེ་ནི་མཐའ་ལས་འདས་པར་བརྗོད། །ཅེས་པ་ནས། དེ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱིས་མ་བྱས་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག མཐའ་ནི་རྟག་པ་དང་ཆད་པ་གང་དུ་བཟུང་ན་ལོག་པའི་གཡང་དུ་ལྟུང་བ་ཡིན་གྱི། ཞེས་པ་ནས། དོན་དམ་བདེན་པ་བློ་གང་གིས་ཀྱང་མི་རྟོགས་པར་འཛིན་པའི་ལོག་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ལྡོག་པར་འགྱུར་རོ། །

བཞི་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་བཞི་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དང༌། མི་དམིགས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ནི། ཙ ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་རེག་དྲུག་དང༌། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་དྲུག་དང༌། །གཟུགས་ཅན་གཟུགས་ཅན་མིན་དེ་བཞིན། །འདུས་བྱས་འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས། །ཆོས་དེ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །དེ་དག་གིས་དབེན་སྟོང་ཉིད་གང༌། །ཞེས་ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་། རེག་པ་དྲུག་དང༌དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཚོར་བ་དྲུག་དང༌། གཟུགས་ཅན་དང་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དེ་དག་གིས་དབེན་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་པ་དེ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ཁམས་བཅོ་བརྒྱད་དང་རེག་དྲུག་དང༌། །ཞེས་པ་ནས། རེག་པའི་རྒྱུ་ཅན་གྱི་ཚོར་བ་ཡང་དྲུག་གོ །དེ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ༌། །

ག ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་མིག་སོགས་རྟེན་དབང་པོའི་ཁམས་དྲུག་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །

གཉིས་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་གསུམ། མདོར་བསྟན། རྒྱས་པར་བཤད། དོན་བསྡུ་བའོ། །

དང་པོ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གཟུགས་རུང་ལ་སོགས་དངོས་མེད་གང༌། །དེ་ནི་རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །

ར གཟུགས་རུང་ལ་སོགས་ནས་རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །ཅེས་མདོར་བསྟན་པ་རེད།

ག གཟུགས་ཕུང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་གཟུགས་སུ་རུང་བ་དང་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་ཞེས་པ་ནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །

གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ། གཞིའི་ཆོས་དང༌། ལམ་གྱི་ཆོས་དང༌། འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །

དང་པོ་གཞིའི་ཆོས་ནི། ཙ གཟུགས་ནི་གཟུགས་རུང་མཚན་ཉིད་ཅན། །ཞེས་པ་ནས། ཕུང་པོ་སྡུག་བསྔལ་རང་མཚན་ཉིད། །ཅེས་པ་ཟག་བཅས་ཀྱི་ཕུང་པོའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡིན་གསུངས། ཁམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་འཛིན་པས་ན་སྦྲུལ་གདུག་པ་དང་འདྲ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་ཞིང་སྐྱེ་བའི་སྒོར་གྱུར་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། །རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་གང༌། །ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་དང་རྐྱེན་གྱི་འདུ་འཕྲོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས།

ར ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་འདུ་འཕྲོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

ག ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅི་ཡིན་ཞེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རྒྱུ་རྐྱེན་གྱི་འདུ་འཕྲོད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའོ། །

གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ཆོས་ནི། ཙ ལུས་ལོངས་སྤྱོད་དགེ་རྩ་དང་བཅས་པ་གཏོང་བའི་གཏོང་སེམས་གོང་དུ་སྤེལ་བའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཉོན་མོངས་པས་གདུང་བ་མེད་ཅིང་བསིལ་བ་ཐོབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་བཟོད་པ་ནི། །ཁྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཆོས་དགེ་བ་འཛིན་པ་ཉིད་དོ། །བསམ་གཏན་ནི་དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། །ཤེས་རབ་ནི་བདེན་ཞེན་གྱི་ཆགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དེ། །དེ་ལྟར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་ནི་འདི་དག་ཡིན་པར་བརྗོད། །བསམ་གཏན་བཞི་རྣམས་དང་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚད་མེད་པ་བཞི་དང༌། །དེ་བཞིན་གཞན་གང་གཟུགས་མེད་པ་བཞི་དང་། །དེ་དག་ཡང་དག་མཁྱེན་པ་ཡིས། །མི་འཁྲུག་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས། །ཞེས་ཁྲོ་བ་སྤངས་པས་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དུ་གསུངས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་ཆོས་སུམ་ཅུ་བདུན། །གང་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་སའི་ཐར་པར་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱེད་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཡིན་པ་དང་། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི། །བདེན་འཛིན་གྱི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་རྟོག་པའི་དྲི་མ་མེད་པས་རྣམ་པར་དབེན་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་མི་དམིགས་པའི་སྒོ་ནས་ཞི་ཉིད་དེ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། །གསུམ་པ་རྣམ་པར་ཐར་པའི་སྒོ་སྨོན་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང༌། །གཏི་མུག་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་དང་། རྣམ་ཐར་རྣམས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་ནི་སྙོམས་འཇུག་གི་སྒྲིབ་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའོ། །

ར གཏོང་བ་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །ཞེས་པ་ནས། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ནོ། །

ག སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཞི་བར་གནས་པའི་ལམ་ལ་འདུ་ཤེས་དང་ཚོར་བ་འགོག་པ་འགོག་པའི་སྙོམས་འཇུག་གི་རྣམ་ཐར་གཅིག་གོ །

གསུམ་པ་འབྲས་བུའི་ཆོས་ཀྱི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཙ སྟོབས་རྣམས་ཡུལ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པར་འཇུག་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ནི། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་དུ་གསུངས། །ཆོས་མཐུན་གྱི་རྒོལ་བ་འགས་ཀྱང་གླགས་མི་རྙེད་པ་སྐྱོབ་པའི་མི་འཇིགས་པ་བཞི་རྣམས་ནི། །ཤིན་ཏུ་བརྟན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན། །སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ནི། །སྤོབས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པ་མེད་པ་དང་གཏུགས་པ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཏེ་ཚད་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་ཉེར་སྒྲུབ་པ། །བྱམས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་འོ། །སྡུག་བསྔལ་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྐྱོབ་པ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའོ་དགའ་བ་ནི། །རབ་དགའི་མཚན་ཉིད་བཏང་སྙོམས་ནི། །ཆགས་སྡང་མ་འདྲེས་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་ཞེས་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་མ་འདྲེས་པ། །བཅུ་དང་བརྒྱད་དུ་གང་འདོད་དག །གང་གི་ཕྱིར་དེའི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་འཁྲུལ་པ་སོགས་ཀྱིས་གླགས་མི་རྙེད་པས་ན་སྟོན་དེས་མི་འཕྲོགས་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན། །དེ་ཕྱིར་མི་འཕྲོགས་རང་མཚན་ཉིད། །ཅེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱར་མི་འདོད་དོ། །

ར སྟོབས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ནི། །གཏན་ལ་འབེབས་པའི་ཞེས་པ་ནས། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཀྱི་བུ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་དུས་སུ་སྨྲ་བ་སྟེ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་མི་གསུང་བར་དུས་ལ་བབ་པའི་ཚེ་སྨྲ་བ། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་སྟེ་སྐབས་སུ་བབས་ན་སྨྲ་ལ་སྐབས་སུ་མ་བབ་ན་མི་སྨྲ་བ། བདེན་པར་སྨྲ་བས་ན་ཡང་དག་པར་སྨྲ་བ། ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་གདུལ་བྱས་དེ་བཞིན་བྱེད་པའོ། །ཤིན་ཏུ་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལྡན་པའོ། །ཞེས་པ་ནས། གདུལ་བར་འོས་པ་རྣམས་ལ་རི་མོར་མ་ཡིན་པ་སྟེ་བསྟོད་པ་མ་ཡིན་པ། ལོག་པར་ངེས་པ་རྣམས་ལ་སྨོད་པ་མ་ཡིན་གྱི། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་གནས་པ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཤེས་པ་ནི་མཉམ་གཞག་ཡེ་ཤེས་དང་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་རྗེས་ཐོབ་ཀྱི་ཤེས་པ་སྟེ་མཉམ་རྗེས་རེས་འཇོག་མེད་པའི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སེམས་ཀྱི་རྒྱུད་འདས་པ་བཏང་བ་རྣམས་ཀྱང་དམིགས་སོ། །ཞེས་པ་ནས། མངོན་སུམ་ཞེས་བྱར་མི་འདོད་དོ། །

ག འཆད་འགྱུར་གྱི་སྟོབས་བཅུ་པོ་རྣམས་ནི། ཞེས་པ་ནས། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་གྲུབ་པ་དང་ཁྱད་པར་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །

གསུམ་པ་དོན་བསྡུ་བ་ནི། ཙ གང་ཞིག་འདུས་བྱས་མཚན་ཉིད་དང༌། །འདུས་མ་བྱས་པའི་མཚན་ཉིད་གང༌། །དེ་དེ་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད། །དེ་ནི་རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །

ར གང་ཞིག་འདུས་བྱས་ཞེས་པ་ནས། རང་མཚན་སྟོང་པ་ཉིད། །རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

ག གང་ཞིག་འདུས་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང༌། འདུས་མ་བྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རང་མཚོན་བྱེད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས། དེའི་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་ཁོ་ནས་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་དོ། །

གསུམ་པ་མི་དམིགས་པ་དང་དངོས་པོ་མེད་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་བཤད་པ་ནི། ཙ ད་ལྟར་བ་འདི་མི་གནས་ཤིང༌། །འདས་དང་མ་འོངས་ཡོད་མ་ཡིན། །གང་དུ་དེ་དག་མི་དམིགས་པ། །དེ་ལ་མི་དམིགས་པ་ཞེས་བརྗོད། །མི་དམིགས་པ་དེ་རང་ངོ་བོ། །དེ་ཡིས་དབེན་པ་ཉིད་གང་དེ། །ཐེར་ཟུག་གནས་མིན་འཇིག་མིན་པས། །མི་དམིགས་ཞེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་དོ། །རྐྱེན་ལས་བྱུང་ཕྱིར་དངོས་རྣམས་ལ། །འདུས་པ་པ་ཡི་ངོ་བོ་མེད། །འདུས་པ་པ་ནི་དེ་ཉིད་ཀྱིས། །སྟོང་ཉིད་དངོས་མེད་སྟོང་ཉིད་དོ། །

ར ད་ལྟར་བ་འདི་མི་གནས་ཤིང༌། །ཞེས་པ་ནས། སྟོང་པ་ཉིད་བཅུ་དྲུག་པོ་དེ་དག་སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པར་བཤད་དོ། །

ག ད་ལྟར་བྱུང་བ་འདི་རང་གྲུབ་པའི་དུས་ཕན་ཆད་དུ་མི་གནས་ཤིང༌། ཞེས་པ་ནས། གཞི་སོ་སོ་ལ་བདེན་ཞེན་ཤས་ཆེ་བའི་གང་ཟག་སོ་སོའི་དབང་དུ་བྱས་པ་གཉིས་ཀ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་སྟོང་ཉིད་བཞིར་ཕྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཙ དངོས་པོའི་སྒྲས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན། །དེ་རྣམས་དེ་ཡིས་སྟོང་ཉིད་གང༌། །དེ་དངོས་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །ཅེས་འབྲིང་དུ་ཕྱེ་བའི་སྐབས་ཕུང་པོ་ལྔ་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྟོང་པ་དེ་དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། མདོར་བསྡུས་ན་ནི་དངོས་མེད་པ། །འདུས་མ་བྱས་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྗོད། །དེ་ཉིད་དངོས་མེད་དེས་སྟོང་ཉིད། །དངོས་པོ་མེད་པ་སྟོང་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་ནི། །རང་བཞིན་ཞེས་བྱའི་སྟོང་ཉིད་དེ། །འདི་ལྟར་རང་བཞིན་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པ་གང་གིས་ཀྱང་མ་བྱས་པས་ན། །རང་བཞིན་ཞེས་ནི་བྱ་བར་བསྙད། །ཅེས་པ་ནས། དེ་དག་དེ་སྐད་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །

ར གང་གཞན་བཞི་པོ་དེ་དག་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དངོས་པོའི་སྒྲས་ནི་མདོར་བསྡུས་ན། །ཞེས་པ་ནས། དེ་དག་དེ་སྐད་རབ་ཏུ་བསྒྲགས། །

ག དངོས་པོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བའི་དངོས་པོའི་སྒྲས་ནི་ཕུང་པོ་ལྔ་རྣམས་བརྗོད་པ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་པ་ནས། སྟོང་ཚུལ་དེ་དག་འདིར་བཤད་པ་དེ་སྐད་དུ་རབ་ཏུ་བསྒྲགས་པ་སྟེ་བཤད་དོ། །

52 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། རྩ་བ། ༢༡༣ན ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བ་རྣམ་གཉིས་གསུངས། །ཞེས་དང་། སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། རང་འགྲེལ། ༣༡༣ན ཆོས་དང་གང་ཟག་དབྱེ་བས་རྣམ་གཉིས་གསུངས། །ཞེས་གསལ།

53 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། བསྟོད་ཚོགས། ཀ ༦༩བ ཀུན་རྟོག་ཐམས་ཅད་སྤང་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་བདུད་རྩི་སྟོན་མཛད་ན། །གང་ཞིག་དེ་ལ་ཞེན་གྱུར་པ། །དེ་ཉིད་ཁྱོད་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་སྨད། །ཅེས་གསལ།

སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ།

བཞི་པ་སའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས་མཇུག་བསྡུ་བ་ནི། ཙ དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་ཟེར་གྱིས་སྣང་བ་གསལ་བྱས་པ། །རང་གི་ལག་ན་གནས་པའི་སྐྱུ་རུ་ར་བཞིན་དུ། །སྲིད་གསུམ་འདི་དག་མ་ལུས་གདོད་ནས་སྐྱེ་མེད་པར། །རྟོགས་ཏེ་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་འགོག་པར་འགྲོ། །རྟག་ཏུ་འགོག་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་མོད་ཀྱི། །འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེའང་སྐྱེད་པར་བྱེད། །དེ་གོང་བདེ་གཤེགས་གསུང་སྐྱེས་སངས་རྒྱས་འབྲིང་བཅས་ནི། །མ་ལུས་པ་རྣམས་བློ་ཡིས་ཕམ་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །ཀུན་རྫོབ་དེ་ཉིད་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་གྱུར་པ། །ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་དེ་ནི་སྐྱེ་བོའི་ངང་པ་ཡིས། །མདུན་དུ་བདར་ནས་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས། །རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །ཞེས་གསུངས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་ལྟར་རྣམ་དཔྱོད་ལས་བྱུང་བའི་བློ་གྲོས་ཀྱི་ཟེར་གྱིས་མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་མཐའ་དག་བསལ་ནས་སྣང་བ་གསལ་བར་བྱས་པས། རང་གི་ལག་མཐིལ་ན་གནས་པའི་སྐྱུ་རུ་ར་བཞིན་དུ་སྲིད་གསུམ་འདི་དག་མ་ལུས་ཤིང་ལུས་པ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་གདོད་མ་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པར་རྟོགས་ཏེ། ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ལུགས་སམ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངང་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཤེས་ནས་ཐ་སྙད་བདེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ཞེས་དད་པ་དང་། ངེས་འབྱུང་དང་། སྙིང་རྗེ་སོགས་མཚན་ཉིད་ཚང་བ་དང་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་ཞིག་སྐྱེས། ཁོང་ཁྲོ་དང་། ཞེ་སྡང་། ང་རྒྱལ། ཕྲག་དོག་སོགས་གཞི་མེད་པར་མཐོང་བས་དེ་དག་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འགག་པ་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་འགོག་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་འོང་བ་དང་། དེ་ཡང་ཐོག་མར་མཐོང་སྤང་སྤོང་བའི་འགོག་བདེན་མངོན་དུ་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ནས་བཟུང་སྟེ། རིམ་གྱིས་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་རགས་རིམ་ནས་སྤངས་པའི་འགོག་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ། མཐར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམས་སྤངས་ཏེ་མི་གནས་པའི་མྱང་འདས་ཀྱི་གོ་འཕང་མངོན་དུ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་འགོག་པར་གཏོགས་པའི་བསམ་གཏན་ཡིན་མོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མགོན་མེད་པ་ལ་སྙིང་རྗེའང་སྐྱེད་པར་བྱེད་ཅེས་པ་སྟེ། རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ཉོན་མོངས་དང་དེས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཟད་རུང་ཡིན་པ་ཤེས་པས། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པའི་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཡོད་པ་ལ་རྨོངས་ནས་འདུག་པ་འདི་ལ་ཅི་དྲག་གང་དྲག་སྙམ་དུ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྙིང་རྗེ་འགོག་ཏུ་མེད་པ་སྐྱེ་བར་གསུངས།

ས་དྲུག་པ་དེའི་གོང་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་གསུང་ལས་སྐྱེས་པ་ཉན་ཐོས་དང་སངས་རྒྱས་འབྲིང་བཅས་མ་ལུས་པ་རྣམས་ས་བདུན་པའི་སྐབས་སུ་བློ་ཡིས་ཕམ་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་ལ་བརྟེན་པའི་ལམ་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་རྣམས་ཚགས་སུ་ཚུད་པར་བྱས་ནས་ཏེ། བདེན་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་པའི་གཤོག་ཡངས་དཀར་པོ་རྒྱས་པར་གྱུར་པ་ངང་པའི་རྒྱལ་པོ་ས་དྲུག་པ་བ་དེ་ནི་གདུལ་བྱའི་སྐྱེ་བོའི་ངང་པ་ཡིས་མདུན་དུ་བདར་ནས། ཚོགས་སྦྱོར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གྲངས་མེད་དང་པོ་དང་། མ་དག་ས་བདུན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གྲངས་མེད་གཉིས་པའི་ཚོགས་དང་། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གྲངས་མེད་གསུམ་པའི་ཚོགས་བསགས་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་སྔར་མང་དུ་བསགས་པའི་དགེ་བའི་རླུང་གི་ཤུགས་སྟོབས་ཀྱིས་རྒྱལ་བའི་ཡོན་ཏན་ཟད་མི་ཤེས་ཤིང་མུ་མཐའ་མེད་པའི་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །།

ར ད་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པའོ།། །།

ག ད་ནི་ཤེར་ཕྱིན་ལ་ལྷག་པར་མོས་པའི་བྱང་སེམས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པའི་སྒོ་ནས། ཞེས་པ་ནས། ཐབས་དང་ཤེས་རབ་གཉིས་ཀ་ཚང་བའི་ལམ་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སར་བགྲོད་པར་བྱའོ། །ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། འདིར་ང་ཚོར་བསླབ་བྱ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཚོགས་གཏམ་ཡིན་པ་ལྟ་བུ་གོ་ཉིས་ཆོད་ཅིག་གསུངས་འདུག །ང་ཚོ་ནི་གཤོག་པ་ཡོད་ཀྱང་འཕུར་མི་ཐུབ་པའི་བྱ་དེ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཁ་ནས་བདེན་པ་གཉིས་འཆད་རྒྱུ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་ཐོག་འཕུར་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་འདྲ་མ་ཡིན་པར་ནམ་འཕང་གཅོད་ཐུབ་པའི་གཤོག་པ་དགོས་པར་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དྲུག་པའི་བཤད་པའོ།། །།

སེམས་བསྐྱེད་བདུན་པ།

གསུམ་པ་རིང་དུ་སོང་བ་སོགས་ས་བཞི་བཤད་པ་ལ་བཞི། ས་བདུན་པ་དང༌། ས་བརྒྱད་པ་དང༌། ས་དགུ་པ་དང༌། ས་བཅུ་པ་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་ས་བདུན་པ་ནི། ཙ རིང་དུ་སོང་འདིར་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་དང༌། །སྐད་ཅིག་ལ་ནི་འགོག་པར་འཇུག་འབྱུང་ཞིང༌། །ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལེགས་འབར་བའང་འཐོབ། །ཅེས་ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་འདིར་ནི་ས་དྲུག་པར་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་ཡང་དག་པའི་མཐའ་ལ་སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་གིས་འཇུག་ལྡང་བྱེད་ནུས་པའི་ཐབས་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལེགས་པར་འབར་བ་སྟེ། ཆེས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། ཐབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཞེས་པ་རྣམས་ནི། ཤེར་ཕྱིན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན་དུ་ཞུགས་པ་ཕར་ཕྱིན་ཕྱི་མ་བཞི་འཇོག་པར་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པའོ།། །།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། རིང་དུ་སོང་འདིར་འདི་ནི་སྐད་ཅིག་དང་། །54ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པའོ།། །།

ག ས་བདུན་པ་རིང་དུ་སོང་བ་འདིར་ནི། ས་དྲུག་པར་ཐོབ་པའི་འགོག་པ་དེ་ལ་སྐད་ཅིག་དང༌། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བདུན་པའི་བཤད་པའོ།། །།

54 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༣༢༥ རིང་དུ་སོང་བ་འདིར་ནི་སྐད་ཅིག་དང་། །ཞེས་གསལ།

སེམས་བསྐྱེད་བརྒྱད་པ།

གཉིས་པ་ས་བརྒྱད་པ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། ས་འདིར་སྨོན་ལམ་ལྷག་ཅིང་འགོག་པ་ལས་སློང་ཚུལ། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བསྟན་པ། དབང་བཅུ་ཐོབ་པར་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་ས་འདིར་སྨོན་ལམ་ལྷག་ཅིང་འགོག་པ་ལས་སློང་ཚུལ་ནི། ཙ ཡང་ཡང་སྔར་དགེ་ལས་ལྷག་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་འགྱུར་བ། །མི་གཡོ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེ་དེ་འཇུག །འདི་ཡི་སྨོན་ལམ་ཤིན་ཏུ་དག་འགྱུར་ཞིང༌། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་ལས་སློང་བར་མཛད། །ཅེས་ས་བདུན་པ་བ་དེ་ནི་ཡང་ཡང་ས་འོག་མ་དང་རང་ས་ལས་ཀྱང་ལྷག་པའི་ཡོན་ཏན་གོང་མ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། གང་དུ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་ས་བདུན་པ་བ་དེ་འཇུག་ཅིང་། ས་བརྒྱད་པ་བ་འདི་ཡི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་སྟེ་ཤིན་ཏུ་དག་པར་འགྱུར་ཞིང༌། མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་སྒྱུར་ཐོབ་ནས་འགོག་པ་ཆོས་ཉིད་ལ་ཞུགས་པ་ན་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བར་མཛད་ཅེས་གསུངས།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཚེ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་འགྱུར་ཏེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག བྱང་སེམས་ས་བདུན་པ་བ་དེ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྔར་གྱི་དགེ་བ་ལས་ལྷག་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དུ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ཉིད་ལ་གོམས་པས་ཆོག་གོ་ཞེས་པ་ནི་མི་མཁས་པའི་བབ་ཅོལ་དུ་སྨྲ་བའོ། །ཞེས་མཉམ་གཞག་དེ་གའི་ངང་ནས་གཟུགས་སྐུ་འགྲུབ་པའི་རྒྱུའི་གནད་ཐམས་ཅད་ཚང་ཡོད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། དཔེར་ན། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལམ་མཐོན་པོའི་སྐབས་སུ་མཉམ་གཞག་ཁོ་ནས་ཆོག་པར་གསུངས།

གཉིས་པ་ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་ནི་སྐྱོན་རྣམས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་ཕྱིར། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བཅས་ཉེ་བར་ཞི་འགྱུར་ཞིང༌། །ཉོན་མོངས་ཟད་ཅིང་ས་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི། །འབྱོར་པ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་བྲལ་མ་ལུས་འཐོབ་པར་ནུས་མ་ཡིན། །ཞེས་ཆགས་པ་མེད་པའི་བློ་མཉམ་གཞག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཁྱད་པར་བ་འདི་ནི་ཆགས་སོགས་ཉོན་མོངས་ཀྱི་སྐྱོན་རྣམས་དག་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། ས་བརྒྱད་པ་བ་ལ་ཉོན་མོངས་ཀྱི་དྲི་མ་དེ་དག་རྩ་བ་དང་བཅས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བར་འགྱུར་ཞིང༌། ཉོན་མོངས་ཐམས་ཅད་ཟད་ཅིང་ས་གསུམ་བླ་མར་གྱུར་ཀྱང་སྟེ། ཐབས་ཤེས་གང་གི་ཆ་ནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་ཡང་ད་དུང་ལམ་ལ་འབད་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ནས་སྤོང་དགོས་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྱོར་པ་མཁའ་ལྟར་མཐའ་བྲལ་མ་ལུས་འཐོབ་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གང་གི་ཕྱིར་འདི་དེ་ལྟར་འགོག་པ་ལས་སློང་བ་ཞེས་པ་ནས། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར།

ག གང་གི་ཕྱིར་ས་བརྒྱད་པ་འདིར་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་འགོག་པ་ལས་སློང་བ་དེའི་ཕྱིར་ས་འདིར། ཞེས་པ་ནས། ཉོན་མོངས་ཆད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་ལ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་ནུས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །

གསུམ་པ་དབང་བཅུ་ཐོབ་པར་བསྟན་པ་ནི། ཙ འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་དབང་རྣམས་བཅུ་པོ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་དེ་དག་གིས། །སྲིད་པའི་འགྲོ་བར་རང་གི་བདག་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཞེས་འཁོར་བ་འགགས་ཀྱང་ཚེ་ལ་དབང་བ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བ་ལ་སོགས་པའི་དབང་རྣམ་པ་བཅུ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་དག་གིས་ཡིད་ལུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སྲིད་པའི་འགྲོ་བ་རང་གི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་ལུས་སྣ་ཚོགས་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་འགྱུར་ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།། །།

ར གལ་ཏེ་འདིས་དེར་ཁམས་གསུམ་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བར་གྱུར་ན། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པའོ།། །།

ག གལ་ཏེ་ས་འདིར་ཁམས་གསུམ་ལ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་ན་འཁོར་བར་སྐྱེ་བ་འགགས་པས། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བརྒྱད་པའི་བཤད་པའོ།། །།

སེམས་བསྐྱེད་དགུ་པ།

གསུམ་པ་ས་དགུ་པ་བཤད་པ་ནི། ཙ དགུ་པ་ལ་ནི་དེའི་སྟོབས་ལྟ་ཞིག་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་དག་འགྱུར་ཞིང༌། །དེ་བཞིན་ཡང་དག་རིག་ཆོས་རང་གི་ཡོན་ཏན་ཡོངས་སུ་དག་པའང་འཐོབ། །ཅེས་ས་དགུ་པའི་གནས་སྐབས་སུ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པས། དེ་དག་ལྟ་ཞིག་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེ་བཞིན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་འཐོབ་ཅེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པའོ།། །།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པ་ལ་ནི་དེའི་སྟོབས་ལྟ་ཞིག་མཐའ་དག་ཅེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པའོ།། །།

ག ས་དགུ་པ་ལ་ནི་བྱང་སེམས་དེའི་སྟོབས་ལྟ་ཞིག་སྟེ་སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མཐའ་དག་རྫོགས་པར་དག་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དགུ་པའི་བཤད་པའོ།། །།

སེམས་བསྐྱེད་བཅུ་པ།

བཞི་པ་ས་བཅུ་པ་བཤད་པ་ནི། ཙ བཅུ་པའི་ས་ལ་དེ་ཡིས་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་དབང་བསྐུར་བ། །དམ་པ་འཐོབ་ཅིང་ཡེ་ཤེས་ལྷག་པར་མཆོག་ཏུ་བྱུང་བར་གྱུར་པའང་ཡིན། །ཆར་སྤྲིན་རྣམས་ལས་ཆུ་ཆར་འབབ་པ་ཇི་ལྟར་དེ་བཞིན་འགྲོ་རྣམས་ཀྱི། །དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ཆེད་དུ་རྒྱལ་སྲས་ལས་ཀྱང་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཆར་འབབ། །ཅེས་ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་དེས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོའི་དབང་བསྐུར་བ་དམ་པ་འཐོབ་ཅིང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཆེས་ལྷག་པར་ཐོབ་པ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་གཞན་དོན་སངས་རྒྱས་དང་གང་འཚམ་ཆ་འདྲ་བ་འབྱུང་བར་གསུངས་ཏེ། དཔེར་ན། ཆར་སྤྲིན་རྣམས་ལས་ཆུ་ཆར་འབབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་གི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་སྲས་དེ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཆར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཕབ་སྟེ། འགྲོ་བའི་དོན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ལས། སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའོ།། །།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའོ།། །།

ག ས་བཅུ་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་སེམས་དེ་ཡིས་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ནས། ཞེས་པ་ནས། དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་དགོངས་པ་རབ་ཏུ་གསལ་བ་ལས། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅུ་པའི་བཤད་པའོ།། །།

ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ།

གསུམ་པ་ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་ལ་གསུམ། ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ། དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། ཙ དེ་ཚེ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་ཞིང༌། །དེ་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱང་འདི་ཡིས་རྟོགས། །དེ་ཉིད་ཚེ་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས་ཤིང༌། །སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡང་ཡང་དག་འཇུག །བློ་ལྡན་ཏིང་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་གཏོང་བྱེད་དེ། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་བརྒྱ་འདི་ཡིས་ཀུན་ནས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ནུས། །དེ་བཞིན་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་དེ་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་སྨིན་བྱེད་ཅིང༌། །བརྒྱ་ཕྲག་གྲངས་དང་རྗེས་འབྲེལ་ཞིང་དག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར། །དེས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཡང་དག་འབྱེད་བྱེད་ཐུབ་དབང་སྲས། །རང་གི་ལུས་ལ་ལུས་རྣམས་ཀུན་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །རང་གི་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཛེས་འབྱོར་ལུས་ནི་རེ་རེ་ཞིང་། །རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་བརྒྱ་ཕྲག་དག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའང་སྟོན། །
ཞེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བས་ས་དང་པོའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱས་པ་དེའི་ཚེ་འདིས་ནི། སྐད་ཅིག་ཐང་ཅིག་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་སངས་རྒྱས་བརྒྱ་མཐོང་ནུས་པ་སོགས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་དང་པོ་དང་། དེ་དག་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཀྱང་འདི་ཡིས་རྟོགས། །ཞེས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་གཉིས་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཚེ་ན་བསྐལ་པ་བརྒྱར་གནས་ཤིང༌། །ཞེས་དེ་ལྟ་བུའི་ནུས་པ་མངའ་བ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་གསུམ་པ་དང་། བསྐལ་པ་བརྒྱའི་སྔོན་དང་ཕྱི་མའི་མཐར་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟིགས་པ་ཡང་དག་པར་འཇུག་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཞི་པ་དང་། བློ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་ཅིང་གཏོང་བ་སྟེ། ལྡང་བར་བྱེད་ནུས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་ལྔ་པ་དང་། གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགོས་པ་དང་ལྡན་པའི་གནས་སྐབས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འདིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་ཀུན་ནས་གཡོ་ཞིང་སྣང་བར་ནུས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་དྲུག་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བརྒྱ་སྣང་བར་བྱེད་ནུས་པ་བདུན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་སེམས་ཅན་བརྒྱ་ཕྲག་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བརྒྱད་པ་དང་། བརྒྱ་ཕྲག་གི་གྲངས་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དག་ཏུ་ཡང་འགྲོ་བར་འགྱུར་བ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་དགུ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་དང་པོ་བ་དེས་ནི་སྔར་མ་ཕྱེས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ་བརྒྱ་ཕྲག་ཡང་དག་པར་འབྱེད་ནུས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་པ་དང་། ཐུབ་དབང་གི་སྲས་མཆོག་འདིས་རང་གི་ལུས་ལ་ལུས་རྣམས་ཏེ། ལུས་བརྒྱ་ཀུན་ནས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཅིག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་རང་གི་ལུས་བརྒྱ་པོ་རེ་རེ་ཞིང་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཛེས་པར་འབྱོར་བ་སྟོན་ནུས་པ་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པ་སྟེ། རྒྱལ་བའི་སྲས་པོ་འདིས་གོང་དུ་སྨོས་པའི་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་དང་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བའང་སྟོན་པ་སྟེ་དེ་དག་ཐོབ་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནས་བརྩམས་ཏེ་དེ་དག་གིས་ཡོན་ཏན་གྱི་གྲངས་ཐོབ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། ལུས་རེ་རེ་ཡང་འཁོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྒྱ་བརྒྱ་དང་ལྡན་པར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ས་དང་པོ་ཐོབ་པ་དེའི་ཚེ་ས་དང་པོ་བ་འདིས་ནི། ཞེས་པ་ནས། རང་གི་འཁོར་དང་བཅས་པས་མཛེས་ཤིང་འབྱོར་བའོ། །

གཉིས་པ་ས་གཉིས་པ་ནས་བདུན་པའི་བར་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། ཙ བློ་ལྡན་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གནས་པས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི། །ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་དྲི་མ་མེད་གནས་པས། །དེ་དག་སྟོང་ནི་ཡང་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ་ས་ལྔ་པོ། །འདི་དག་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་ནི་འབུམ་ཕྲག་དང༌། །བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་འཐོབ་ཅིང་དེ་ཡིས་བྱེ་བ་སྟོང་འགྱུར་འཐོབ། །དེ་ནས་བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་འགྱུར་ཡང་འཐོབ་བྱེ་བ་ཕྲག །ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱར་རྫོགས་པར་བསྒྱུར་55དང་སླར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཏུ། །ཡང་དག་པར་ནི་བསྒྱུར་བ་མཐའ་དག་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བློ་དང་ལྡན་པ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གནས་པ་དེས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས་དེ་བཞིན་ཁོ་ནར་གཉིས་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པས། བཤད་མ་ཐག་པའི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་སྟོང་ནི་ཡང་དག་པར་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ས་ལྔ་པོ་སྟེ་ས་གསུམ་པ་དང་། བཞི་པ། ལྔ་པ། དྲུག་པ། བདུན་པ་འདི་དག་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིས་ནི། རིམ་པ་བཞིན་དུ་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་སྟོང་བཅུ་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བཅུ་གཉིས་དང་། བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་བརྒྱར་རྫོགས་པར་བསྒྱུར་བ་སྟེ། བྱེ་བ་འབུམ་པ་བཅུ་གཉིས་དང་། སླར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ནི་བསྒྱུར་བ་མཐའ་དག་སྟེ། ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཞེས་གསུངས།

ར བློ་ལྡན་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གནས་པས་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ནི། །ཞེས་པ་ནས། སེམས་བདུན་པ་བསྐྱེད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་དག་ཉིད་བྱེ་བ་ཁྲག་ཁྲིག་ཕྲག་འབུམ་འཐོབ་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ག བློ་ལྡན་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བར་གནས་པས་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་པོ་དེ་དག་ནི་ཐོབ་པར་གྱུར་ནས། ཞེས་པ་ནས། སླར་ཡང་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་ཡང་དག་པར་ནི་བསྒྱུར་བ་མཐའ་དག་སྟེ་ཁྲག་ཁྲིག་འབུམ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་རབ་ཏུ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

གསུམ་པ་དག་པ་ས་གསུམ་གྱི་ཡོན་ཏན་བཤད་པ་ནི། ཙ མི་གཡོའི་སར་གནས་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་དེས། །སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བསྡོམས་འཇིག་རྟེན་ན། །རྡུལ་ཚད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་དང༌། །གྲངས་མཉམ་ཡོན་ཏན་དག་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ས་བརྒྱད་པ་བ་དེས་ས་བརྒྱད་པ་མི་གཡོ་བའི་སར་གནས་ནས་བདེན་འཛིན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཏན་ནས་སྦྱངས་ཏེ་མེད་པ་དེས་ཡོན་ཏན་ཇི་ཙམ་ཐོབ་ན་སྟོང་གསུམ་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་བསྡོམས་པ་འབུམ་ཕྲག་གི་འཇིག་རྟེན་ན་རྡུལ་གྱི་གྲངས་ཚད་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་རྣམས་དང༌གྲངས་མཉམ་པའི་ཡོན་ཏན་དག་ནི་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་དང་། ས་དགུ་པས་ནི། ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ས་ལ་གནས་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་སྔར་བསྟན་པའི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་དག །གྲངས་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་སྟོང་དུ་ཡང་དག་པར། །བསྡོམས་པ་སྟོང་གསུམ་གྲངས་མེད་འབུམ་ཕྲག་བཅུའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་ཚད་ཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་དང་། ས་བཅུ་པས་ནི། རེ་ཞིག་བཅུ་པ་འདིར་དེའི་ཡོན་ཏན་སྡེ་ཚན་བཅུ་གཉིས་པོ་རེ་རེ་དག །ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས་ཆེས་འདས་པར་འགྱུར་ཞིང༌། །ངག་གི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་བསྡོམས་རྣམས་ནི། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཡང་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་རྡུལ་གྲངས་དག་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དེ་སྙེད་དུ་འགྱུར། །རྟོག་པའི་ཀུན་སློང་རྒྱུ་བ་མེད་པར་རང་ལུས་ཀྱི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་རེ་རེར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང༌། །ལྷན་ཅིག་བཞུགས་པའི་རྫོགས་སངས་རྒྱས་སྐུ་བགྲང་ལས་འདས་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་དུ་དེའི་ཁོངས་ན་ཡོད་པའི་ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་དག་ཀྱང༌། །སྐད་ཅིག་སྐད་ཅིག་རེ་ལ་ནི་སྟོན་པར་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ཡན་ཆད་ནི་ཡོན་ཏན་དག་ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བགྲང་བར་མི་སྲིད་པས། ཞེས་པ་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པ་བཤད་ཟིན་ཏོ། །

ག ས་བརྒྱད་པ་ནས་ཡོན་ཏན་དེ་རྣམས་གྲངས་ཀྱི་གནས་ཀྱིས་བགྲང་བར་མི་ནུས་པས། ཞེས་པ་ནས། རྒྱས་པར་ནི་ས་བཅུ་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

55 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༡༦ན༡ རྫོགས་པར་བསྒྲུབ་དང་ཞེས་གསལ།

འབྲས་བུའི་ས་བཤད་པ།

གཉིས་པ་འབྲས་བུའི་ས་ལ་ལྔ། དང་པོར་སངས་རྒྱས་པའི་ཚུལ། སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གཞག །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་པ། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་བཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་ལ་ཟླ་སྣང་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །སྔོན་ཚེ་སྟོབས་བཅུ་བསྐྱེད་པའི་ས་ལ་ཁྱོད་ཀྱིས་སླར་ཡང་འབད་གྱུར་ཞིང༌། །འོག་མིན་དུ་ནི་གང་གི་དོན་དུ་འབད་གྱུར་གོ་འཕང་མཆོག་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མཐར་ཐུག་མཚུངས་པ་མེད་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྙེས། །ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བས་མཁའ་ལ་དབྱེ་བ་མེད་དེ་ལྟར། །དངོས་བྱས་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །རོ་མཉམ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་གྱུར་ན། །མཁྱེན་བཟང་ཁྱོད་ཀྱིས་སྐད་ཅིག་གིས་ནི་ཤེས་བྱ་ཐུགས་སུ་ཆུད། །ཅེས་པ་རྣམས་ཀྱི་དོན་ནི། ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་ཟླ་བའི་འོད་ཀྱི་སྣང་བས་ཁྱབ་སྟེ་གསལ་བར་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དུས་སྔོན་གྱི་ཚེ་སྟེ་སློབ་ལམ་ལ་སློབ་པའི་རིང་ལ་མི་སློབ་པའི་སྟོབས་བཅུ་བསྐྱེད་པའི་ཆེད་དུ་འབད་པ་ཆེན་པོའི་སྒོ་ནས་བསྒྲུབས་པའི་འབྲས་བུ་མཐར་ཐུག་པ་འོག་མིན་དུ་ནི་གོ་འཕང་གང་གི་དོན་དུ་འབད་པར་གྱུར་པའི་གོ་འཕང་ངམ་འབྲས་བུའི་མཆོག་ཞི་བ། དྲན་པ་ཉེར་བཞག་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་མཐར་ཐུག་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བརྙེས། དེའི་ཚེ། དཔེར་ན། ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་ཤར་བའི་ཟླ་བའི་གཟུགས་གཅིག་ཡིན་ནའང་སྣོད་ཀྱི་དབྱེ་བས་མང་པོར་ཤར་བ་རྣམས་དབྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ལྟར་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམ་གྲངས་མང་ཡང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་དབྱེ་བ་འགའ་ཡང་སྟེ་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར། སྣ་ཚོགས་པ་འདི་ཐམས་ཅད་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་རོ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་ཐུགས་སུ་ཆུད་པར་མཛད་པར་གྱུར་པ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་མཁྱེན་བཟང་ཁྱོད་ཀྱིས་མཁྱེན་པའི་སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནས་ཤེས་བྱ་མཐའ་དག་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེའི་འོག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་ཡོན་ཏན་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་བརྗོད་པར་འདོད་པས་ཞེས་པ་ནས། སྐད་ཅིག་གཅིག་ཁོ་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་སོ། །

ག ཇི་ལྟར་ཏེ་དཔེར་ན་ཟླ་བའི་སྣང་བས་ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་པ་ནས། ཐུགས་སུ་ཆུད་པའི་ཡེ་ཤེས་བརྙེས་སོ། །

གཉིས་པ་རྩོད་པ་སྤང་བ་ལ་གཉིས། ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་དང༌། ལུགས་དེ་དགག་པའོ། །

དང་པོ་ཕྱོགས་སྔ་མ་དགོད་པ་ནི། ཙ གང་ཚེ་ཞི་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་བློ་གྲོས་འཇུག་མི་འགྱུར། །བློ་མ་ཞུགས་པར་ཤེས་བྱའི་ཡུལ་ཅན་ངེས་པར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ལ། །ཀུན་ནས་ཤེས་མེད་པ་ནི་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བར་འགྱུར། །མཁྱེན་པོ་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འདི་ལྟའོ་ཞེས་སུ་ཞིག་སྟོན། །ཞེས་གང་གི་ཚེ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ཞི་བ་སྟེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་ན་སྐྱེ་བ་གཏན་ནས་མེད་དགོས་པ་དང་། སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་དེ་དེ་ལྟར་ཡིན་ན་ཡུལ་དེ་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བློ་གྲོས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་བློ་དེ་ཡུལ་དེར་མ་ཞུགས་པར་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ཡུལ་ཅན་དེས་ངེས་པར་རིགས་པའང་མ་ཡིན་ལ། ཡུལ་དེ་ཉིད་ཀུན་ནས་ཤེས་པ་མེད་པར་ནི་དེ་མངོན་སུམ་གྱིས་ཤེས་པར་ཇི་ལྟར་འགྱུར་ཏེ་འགལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་པའི་མཁྱེན་པ་པོ་མི་འཐད་པ་དང་། མཁྱེན་པ་པོ་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སུ་ཞིག་སྟོན་ཞེས་རྩོད་པ་བཀོད་པ་རེད།

ར འདིར་སྨྲས་པ། གང་ཚེ་ཞི་བ་དེ་ཉིད་ཡིན་ན་དེ་ལ་བློ་གྲོས་འཇུག་མི་འགྱུར། །ཞེས་པ་ནས། དེའི་ཕྱིར་འདི་མི་རིགས་སོ། །

ག རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་ནས། ཁྱེད་ཀྱིས་གདུལ་བྱ་གཞན་དག་ལ་སུ་ཞིག་གིས་སྟོན་པར་བྱེད་པ་རིགས་ཏེ་མི་རིགས་སོ་ཞེ་ན།

གཉིས་པ་ལུགས་དེ་དགག་པ་ལ་གཉིས། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ། མཁྱེན་པ་པོ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བའོ། །

དང་པོ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟོགས་པ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤང་བ་ནི། ཙ གང་ཚེ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་བློ་ཡང་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ། །དེ་ཚེ་དེ་རྣམ་56སྟེན་ལས་དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ལྟ་བུ་57སྟེ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཡིས་ཡུལ། །དེ་ཡོངས་ཤེས་པ་དེ་བཞིན་ཐ་སྙད་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་རིག་པ་ཡིན། །ཞེས་གང་གི་ཚེ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཡུལ་རྣམས་ཀྱི་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་། བློ་དེ་ཡང་དེ་འདྲའི་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཏེ། རང་གྲུབ་ཙམ་ཉིད་ནས་རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེའི་ངང་དུ་ཡོད་པ་དང་། བློ་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་གིས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་དེ་ཉིད་བློའི་ཡུལ་དུ་བྱས་ནས་རྟོགས་པ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལྟར་བློ་རང་ཡང་རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བའི་རང་བཞིན་ཡིན་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་སྐྱེ་བ་དང་བྲལ་བ་དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་ཞུགས་པ་དེའི་ཚེ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་སྟེན་པ་སྟེ། ཡུལ་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ལ་དེ་ཡིས་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། ཇི་ལྟར་སེམས་ནི་ཡུལ་གང་གི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་འགྱུར་བ་ན་ཡུལ་ཅན་དེས་ཡུལ་དེ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་འཇོག་པ་དེ་བཞིན་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ཡུལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བའི་རྣམ་པ་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ན། ཐ་སྙད་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན་པར་གསུངས།

ར འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཚེ་སྐྱེ་མེད་དེ་ཉིད་ཡིན་ཞིང་ཞེས་པ་ནས། དཔེར་ན་རྣམ་པར་ཤེས་པ་སྔོན་པོའི་རྣམ་པར་བསྲེལ་བ་སྟེ་དེའི་རྣམ་ཅན་དུ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བ་ན་སྔོན་པོ་ཤེས་སོ་ཞེས་བརྗོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཞེས་པ་ནས། ཤེས་པ་དང་ཤེས་བྱ་གཉིས་ཀ་ཡང་མ་སྐྱེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །

ག འཇིག་རྟེན་འདི་ན་ཤེས་པ་ཡུལ་དེའི་རྣམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཉིད་འཛིན་པ་ན། ཞེས་པ་ནས། འདི་མ་འཁྲུལ་བའི་ཚུལ་གཞན་དུ་སྟེ་རྩ་ཤེའི་ཊཱིཀ་ཆེན་དུའང་ལེགས་པར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །ཞེས་པ་ནས། འདིར་སྔར་རང་རིག་འཐད་མི་འཐད་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་རང་ལུགས་ཀྱང་དྲན་པར་བྱའོ། །

གཉིས་པ་མཁྱེན་པ་པོ་མི་འཐད་པའི་རྩོད་པ་སྤོང་བ་ལ་གཉིས། དངོས་ཀྱི་དོན་དང༌། དེའི་འཐད་པ་དངོས་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་དངོས་ཀྱི་དོན་ནི། ཙ དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས། །
ཟིན་དང་སྤྲུལ་པ་མཁའ་གཞན་ལས་དེའི་མཐུས། །སྒྲ་གང་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་འབྱུང་བ། །དེ་ལས་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཉིད་རིག །ཅེས་སངས་རྒྱས་དེ་ཡི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་སྐུ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་ཟིན་པ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཀྱིས་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་དེས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་སྐུ་དེས་སྤྲུལ་པའི་ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་ཆོས་ཀྱི་སྒྲ་འབྱུང་བ་དང་། གཞན་ཡང་། རྩྭ་དང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཐུས་སྒྲ་གང་ལས་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་སྟོན་པ་འབྱུང་བ་དེ་ལས་སྣ་ཚོགས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་ཀྱང་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར གང་ཡང་མཁྱེན་པོ་མེད་པར་ཁྱེད་ཀྱིས་གཞན་ལ་འདི་ལྟ་བུའོ་ཞེས་སུ་ཞིག་སྟོན་ཞེས་སྨྲས་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། དེ་ལས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །

ག གང་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་ལུགས་ལྟར་ན་མཁྱེན་པ་པོ་མེད་པར་གདུལ་བྱ་ཞེས་པ་ནས། གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །

གཉིས་པ་དེའི་འཐད་པ་དངོས་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཇི་ལྟར་རྫ་མཁན་སྟོབས་ཆེན་ལྡན་པས་འདིར། །ཡུན་རིང་ཆེས་འབད་པས་བསྐོར་འཁོར་ལོ་ནི། །དེའི་རྩོལ་ད་ལྟར་སྐྱེས་པ་མེད་བཞིན་དུའང༌། །འཁོར་ཞིང་བུམ་པ་ལ་སོགས་རྒྱུར་མཐོང་ལྟར། །དེ་བཞིན་ད་ལྟ་སྐྱེས་རྩོལ་མེད་བཞིན་དུ། །ཆོས་ཀྱི་བདག་ཅན་སྐུ་ཉིད་ལ་བཞུགས་དེའི། །འཇུག་པ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་དང་སྨོན་ལམ་གྱི། །ཁྱད་པར་གྱིས་འཕངས་ལས་ཆེས་བསམ་མི་ཁྱབ། །ཅེས་ཇི་ལྟར་རྫ་མཁན་སྟོབས་ཆེན་དང་ལྡན་པས་འདིར་ཡུན་རིང་དུ་འབད་པ་ཆེན་པོས་བསྐོར་བའི་འཁོར་ལོ་དེ་ནི། སྔར་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་བསྐོར་ཏེ། ད་ལྟར་རྩོལ་བས་སྐྱེས་པའམ་རྩོལ་བས་སྒྲུབ་པ་མེད་བཞིན་དུའང༌འཁོར་ཞིང་། བུམ་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུར་མཐོང་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་གྱི་སྐབས་འདིར། ད་ལྟ་སྐྱེས་པའི་འབད་རྩོལ་གྱི་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མེད་བཞིན་དུ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་བདག་ཅན་གྱི་སྐུ་ཉིད་ལ་བཞུགས་པ་དེའི་འཕྲིན་ལས་དུས་ལས་ཡོལ་བ་མེད་པར་འབད་རྩོལ་དང་། རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་ཚུལ་གྱིས་འཕྲིན་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྐྱེ་བོའི་དགེ་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྔོན་བྱང་སེམས་སུ་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་མཐུས་འཕངས་པ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་པས། དེ་ལྟ་བུ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཚུལ་རེད་ཅེས་གསུངས།

ར ཡང་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཞེས་པ་ནས། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ཡང་འགྲུབ་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ག ཡང་ཇི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། འདིར་དེའི་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་མདོ་དྲངས་པ་ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས་འབྱུང་ངོ༌། །

གཉིས་པ་སྐུ་དང་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གཞག་ལ་གཉིས། སྐུའི་རྣམ་གཞག་དང༌། སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་གཞག་གོ། དང་པོ་ལ་གསུམ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང༌། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང༌། རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྐུ་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི། ཙ ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ། །བསྲེགས་པས་ཞི་དེ་རྒྱལ་རྣམས་ཆོས་སྐུ་སྟེ། །དེ་ཚེ་སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད། །སེམས་འགགས་པས་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་གཉིས་སྣང་འཁྲུལ་བའི་དྲི་མ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་སྟེ། མདོར་ན། ཤེས་བྱའི་བུད་ཤིང་སྐམ་པོ་མ་ལུས་པ་གཉེན་པོའི་སྟོབས་ཀྱིས་བཅོམ་སྟེ་བསྲེགས་པས། གཉིས་སུ་སྣང་བའི་སྤྲོས་པ་མ་ལུས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་པའམ་ཞི་བ་མཐར་ཐུག་པ་དེ་ནི་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ། དེ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་དུས་དེའི་ཚེ། སྐྱེ་བ་མེད་ཅིང་འགག་པ་མེད་པས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་རྣམ་རྟོག་གི་རྒྱུ་བ་མཐའ་དག་གཏན་ནས་ཞི་བ་སྟེ་འགགས་པའི་གོ་འཕང་དེ་ནི་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སྐུ་ཁོ་ནས་མངོན་སུམ་དུ་མཛད་པར་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ །

ག ད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ལ་ཡེ་ཤེས་མེད་པའི་ཁུངས་སུ་འདྲེན་པ་ནི་གཞུང་གི་དོན་མ་རྟོགས་པའི་སྐུར་འདེབས་ཆེན་པོའོ། །

གཉིས་པ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི། ཙ ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཞིང༌། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་རྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བར་འགྱུར། །ཞེས་གཉིས་ཆོས་ཀྱི་སྤྲོས་པའི་ཆོས་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཞན་དོན་འབད་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་འབྱུང་བ་སྟེ། དཔེར་ན། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟར་གསལ་བར་སྣང་བ་དང་། ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་གདུལ་བྱའི་དོན་བསྒྲུབ་པར་མཛད་ཅིང་། རྣམ་པར་རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་འདི་ནི། འགྲོ་བ་གྲོལ་བའི་བར་དུ་གདུལ་བྱའི་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་བའི་སླད་དུ་རྟག་ཏུ་གནས་པ་ཡིན་ཞེས་པ་སྟེ། མདོར་ན། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདི་ནི་རྟོག་ཚོགས་ཀྱི་སྤྲོས་པ་མཐའ་དག་ཉེ་བར་ཞི་བ་དང་། དཔག་བསམ་གྱི་ཤིང་ལྟར་གསལ་བར་གྱུར་པ་དང་། དུས་རྟག་ཏུ་སྟེ་ཇི་སྲིད་འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པའི་ལོངས་སྐུ་ངེས་པ་ལྔ་ལྡན་ཞེས་པ་དང་མཐུན་པར་གསུངས། ཚིག་མཐའ་མས། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འདི་ནི་བྱང་སེམས་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་ཞིང་འཕགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མངོན་དུ་གྱུར་པ་སྟེ་ས་ཐོབ་པ་ཁོ་ན་ལ་སྣང་བར་འགྱུར་ཞེས་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་བཤད་དོ། །

ར འདི་ནི། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ཅིང༌། །ཞེས་པ་ནས། སྤྲོས་པ་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག སྐུ་གང་གིས་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ལོངས་སྐུ་འདི་ནི། ཞེས་པ་ནས། རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །

གསུམ་པ་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྐུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ། སྐུ་དང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ་དང༌། གནས་དེར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ་དང༌། བཞེད་པ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་སྐུ་དང་བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཏུ་རང་གི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ་ནི། ཙ ཐུབ་དབང་དུས་གཅིག་ཁོ་ནར་ཆོས་སྐུ་དང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་སྐུ། །གཟུགས་སྐུ་གཅིག་ལ་འཁོར་བ་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་ཀྱི་རང་གི་སྐྱེ་བའི་གནས་སྐབས་དང་། །སྔར་བྱུང་ནས་ད་ལྟ་འགགས་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟ་གསལ་བ་དང་། མ་འདྲེས་པ་སྟེ་མ་འཆོལ་བ་དང་། སྔར་གྱི་བྱུང་ཚུལ་རྣམས་ནི། །མ་ལུས་ཀྱིས་བཀྲ་མཐའ་དག་སྟོན་པར་མཛད། །ཅེས་ལུས་པ་མེད་པར་མངོན་སུམ་པ་ལྟ་བུ་བཀྲ་ལམ་མེར་མཐའ་དག་སྟོན་པར་མཛད་ཅེས་དང་། སངས་རྒྱས་ཞིང་ཇི་འདྲ་བར་ཐུབ་པའི་དབང་པོས་སྐུ་བལྟམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་དེ་དང༌། །སངས་རྒྱས་དེ་དག་གི་སྐུ་ཡི་སྤྱོད་པ་དང་། མཐུ་སྟོབས་ཇི་འདྲ་བ་དང༌། །དེ་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་དགེ་འདུན་ཇི་སྙེད་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དང༌། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་རྒྱལ་བའི་ཞིང་དེར་གཟུགས་ཇི་འདྲ་དང༌། །ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཇི་འདྲ་བའི་ཆོས་དང་། ཞིང་དེར་བདག་ཉིད་རབ་བྱུང་ངམ་ཁྱིམ་པའི་ཆ་བྱད་ཇི་འདྲ་བ་དང༌། །ཆོས་ཐོས་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་གང་དང་གང་ལ་སྤྱད་པ་དང༌། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་དུས་གང་ཙམ་དང་། དུས་ཇི་ཙམ་དེ་དག་ལ་ཕུལ་བ། །དེ་ནི་མ་ལུས་སྐུ་གཅིག་ལ་སྟོན་པར་མཛད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་མཚོན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལ་སྤྱོད་པའི་ཚེ་སྔར་གྱི་གནས་སྐབས་གང༌ཡིན་པ་དང་། །དེའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ཞིང་དང་། ཡུལ་དང་། འཁོར་ལ་སོགས་པ་མ་ཚང་མེད་པ་དེ་དག་ཉིད་སྤྱོད་པ་ཀུན། །སྐུ་ཡི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་འང་གསལ་བར་སྟོན། །ཞེས་གསུངས་ཏེ། འདིའི་རིགས་ནི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་རེད།

ར ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་བྱུང་བའམ་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡིན་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། སྐུ་ཡི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུའང་གསལ་བར་སྟོན། །

ག ཆོས་ཀྱི་སྐུའམ་སྔར་བཤད་པའི་གཟུགས་སྐུའི་མཐུ་ལས་བྱུང་བ་ཡང་རུང་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། འོན་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྐུ་ཡི་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་ཡང་གསལ་བར་སྟོན་པར་མཛད་དོ། །

གཉིས་པ་གནས་དེར་གཞན་གྱི་སྤྱོད་པ་ཀུན་སྟོན་ཚུལ་ནི། ཙ སངས་རྒྱས་གང་དག་འདས་དང་འབྱུང་འགྱུར་གང༌། །གང་དག་ད་ལྟར་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པར། །གདངས་མཐོན་ཆོས་སྟོན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཟུང་བའི། །འགྲོ་དབུགས་འབྱིན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་བཞུགས་པ་དང༌། །ཞེས་སངས་རྒྱས་གང་དག་འདས་པ་དང་འབྱུང་བར་འགྱུར་བ་གང༌དག་དང་། ད་ལྟར་འཚོ་ཞིང་བཞེས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་སྟེ། མདོར་ན། འདས་མ་འོངས་ད་ལྟ་སྟེ། དུས་གསུམ་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཐའ་དག་པ་དག་གིས་གསུང་གི་གདངས་མཐོན་པོས་ཆོས་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བཟུང་བ་སྟེ་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་གཟིར་བའི་འགྲོ་བའི་དབུགས་འབྱིན་ཞིང་འཇིག་རྟེན་ན་བཞུགས་པ་དང༌། དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོའི་ཐུགས་བཟུང་ནས་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོའི་བར། །དེ་དག་སྤྱོད་པ་ཀུན་ཏེ་དངོས་གནས་པ་རྣམས་མིག་འཕྲུལ་གྱི། །རང་བཞིན་མཁྱེན་ནས་བདག་བཞིན་དུ་བ་སྤུ་ཡི། །ཁུང་བུར་དུས་གཅིག་ལ་ནི་གསལ་བར་སྟོན། །དེ་བཞིན་དུ་དུས་གསུམ་གྱི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང༌། །རང་རྒྱལ་འཕགས་པ་ཉན་ཐོས་མ་ལུས་ཀྱི། །སྤྱོད་པ་དང་དེའི་ལྷག་མ་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ནི་སྤྱོད་པ། །ཐམས་ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སྟོན་ནུས་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས།

ར བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་ཁོ་ན་སྟོན་པར་མཛད་པ་འབའ་ཞིག་ཏུ་མ་ཟད་ཀྱི། གཞན་ཡང༌། སངས་རྒྱས་གང་དག་འདས་དང་ཞེས་པ་ནས། ཐམས་ཅད་བ་སྤུའི་ཁུང་བུར་གཅིག་ཚེ་སྟོན། །

ག སངས་རྒྱས་གང་དག་སྔར་འདས་པ་དང་། ཞེས་པ་ནས། བ་སྤུའི་ཁུང་བུ་གཅིག་ཏུ་དུས་གཅིག་གི་ཚེ་སྟོན་པར་ནུས་སོ། །

གསུམ་པ་བཞེད་པ་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བཤད་པ་ནི། ཙ དག་པ་འདི་ནི་བཞེད་པ་འཇུག་པ་ཡིས། །རྡུལ་གཅིག་ཡུལ་ལ་མཁའ་གཏུགས་འཇིག་རྟེན་དང༌། །འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་ཕྱོགས་ཁྱབ་རྡུལ་སྟོན་མོད། །རྡུལ་རགས་མི་འགྱུར་འཇིག་རྟེན་ཕྲ་མི་འགྱུར། །རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་མཐའི་བར། །སྐད་ཅིག་དེ་རེ་རེ་ལ་སྤྱོད་སྣ་ཚོགས། །ཇི་སྙེད་སྟོན་པ་དེ་སྙེད་འཛམ་བུ་གླིང༌། །མ་ལུས་རྡུལ་གང་དེ་སྙེད་ལ་གྲངས་མེད། །ཅེས་སྒྲིབ་གཉིས་ཀྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་གིས་དབེན་པའི་དག་པ་སངས་རྒྱས་པའི་མཛད་པ་འདི་ནི་བཞེད་པ་ཙམ་གྱིས་འཇུག་པ་ཡིས། རྡུལ་ཕྲ་རབ་གཅིག་གི་ཡུལ་ལ་ནམ་མཁའི་མཐས་གཏུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་རྣམས་སྟོན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་པ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཁྱོན་མ་ལུས་པ་རྡུལ་གཅིག་གིས་ཁྱབ་པ་ཡང་སྟོན་ནུས་མོད། དེ་ལྟ་ནའང་རྡུལ་རགས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། འཇིག་རྟེན་ཕྲ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་མཐའི་བར་དུ་སྐད་ཅིག་དེ་རེ་རེ་ལ་སྟེ་སྐད་ཅིག་གི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཇི་སྙེད་སྟོན་པ་དེ་སྙེད་ཀྱི་གྲངས་དང་མཉམ་པའི་རྡུལ་འཛམ་བུའི་གླིང༌མ་ལུས་པ་ན་གྲངས་དེ་ལྟ་བུ་མེད་ཅེས་གསུངས།

ར སྐུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མི་མངའ་བར་ཟིན་ཀྱང་ཞེས་པ་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་བསྟོད་པ་ཡིན་ནོ། །

ག དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བརྗོད་ནས་རྣམ་རྟོག་མི་མངའ་ཡང་། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །

གཉིས་པ་ལ་བཞི། སྟོབས་བཅུ་མདོར་བསྟན་པ། དེ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད། ཡོན་ཏན་ཀུན་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་ཚུལ། ཡོན་ཏན་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པའོ། །

དང་པོ་སྟོབས་བཅུ་མདོར་བསྟན་པ་ནི། ཙ གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་སྟོབས་དང༌། །དེ་བཞིན་ལས་རྣམ་སྨིན་བློ་དང༌། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་ཐུགས་ཆུད་དང༌། །སྣ་ཚོགས་ཁམས་ནི་མཁྱེན་སྟོབས་དང༌། །དེ་བཞིན་དབང་མཆོག་མཆོག་མ་ཡིན། །མཁྱེན་དང་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་དང༌། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་ཏིང་འཛིན་དང༌། །སྙོམས་པར་འཇུག་སོགས་བློ་སྟོབས་དང༌། །སྔོན་གནས་དྲན་པ་མཁྱེན་པ་དང༌། །དེ་བཞིན་འཆི་འཕོ་སྐྱེ་བློ་དང༌། །ཟག་རྣམས་ཟད་པ་མཁྱེན་སྟོབས་ཏེ། །སྟོབས་ནི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གོ །ཞེས་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་དང༌། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། མོས་པ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། བསམ་གཏན་དང་། རྣམ་ཐར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང༌། སྙོམས་འཇུག་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། འཆི་འཕོ་བ་དང་སྐྱེ་བ་དང་གནས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས། ཟག་པ་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ་སྟོབས་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་སྟོབས་བཅུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཆ་ཙམ་ཞིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། སྟོབས་ནི་བཅུ་པོ་འདི་དག་གོ །

ག སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ནི་སྟོབས་བཅུས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ན། ཞེས་པ་ནས། ཟག་པ་རྣམས་ཟད་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཏེ། སྟོབས་ནི་བཅུ་པོ་འདི་དག་ཏུ་ཡོད་དོ། །

གཉིས་པ་དེ་རྣམས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས། གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་དང༌། ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་གནས་དང་གནས་མིན་མཁྱེན་པ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། ཙ རྒྱུ་གང་ཞིག་ལས་གང་ཞིག་ངེས་པར་སྐྱེ་འགྱུར་བ། །དེ་ནི་དེ་ཡི་གནས་སུ་དེ་མཁྱེན་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས། །བཤད་པ་ལས་བཟློག་གནས་མིན་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ། །མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་སྤངས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་སུ་བཤད། །ཅེས་རྒྱུ་གང་ཞིག་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི་འབྲས་བུ་དེ་ཡི་གནས་སུ་དེ་ལྟར་མཁྱེན་པ་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་ཏེ། ལས་དགེ་བ་བསགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་བདེ་བ་དང་། རྒྱུ་མི་དགེ་བ་བསགས་པ་ལས་འབྲས་བུ་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་གནས་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་ལ་གནས་མ་ཡིན་པ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ཏེ། བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་གནས་མིན་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་སྤངས་པ་དེ་ནི་སྟོབས་སུ་བཤད་ཅེས་དང་།

འདོད་དང་མི་འདོད་དེ་ལས་བཟློག་དང་ཟད་དངོས་ཀྱི། །ལས་དང་དེ་ཡི་རྣམ་སྨིན་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ལའང༌། །མཁྱེན་པ་ནུས་མཐུ་ཐོགས་མེད་སོ་སོར་འཇུག་འགྱུར་བ། །དུས་གསུམ་ཤེས་བྱ་ཁྱབ་མཛད་དེ་ནི་སྟོབས་སུ་འདོད། །ཅེས་འདོད་པ་དགེ་བ་དང་། མི་འདོད་པ་མི་དགེ་བ་དང་། དེ་ལས་བཟློག་པ་སྟེ་ལས་འདྲེས་མ་དང་། ཟག་བཅས་ཀྱི་ལས་ངན་པ་རྣམས་ཟད་རྗེས་ཀྱི་ཟག་མེད་ཀྱི་ལས་དང་། དེ་ཡི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་ལའང༌མཁྱེན་པ་ནུས་མཐུ་ཐོགས་མེད་སོ་སོར་འཇུག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དུས་གསུམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ལས་དང་འབྲས་བུའི་ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པར་མཛད་པ་དེ་ནི་སྟོབས་སུ་འདོད་ཅེས་དང་།

འདོད་ཆགས་སོགས་ཀྱིས་འབྱུང་བའི་སྟོབས་ཀྱིས་འདོད་པ་ནི། །ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་དམན་འབྲིང་གང་ཡང་ཁྱད་འཕགས་འདོད། །དེ་ལས་གཞན་རྣམས་ཀྱིས་གཡོགས་མོས་ལ་མཁྱེན་པ་ནི། །དུས་གསུམ་འགྲོ་བ་མ་ལུས་ཁྱབ་པ་སྟོབས་ཤེས་བྱ། །ཞེས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དང་། དད་པ་ལ་སོགས་པ་འབྱུང་བའམ་ས་བོན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་བསྐྱེད་པའི་ཤིན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་པ་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། གང་ཡང་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་འདོད་པ་དང་། མོས་པ་དེ་ལས་གཞན་པ་ཆོས་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་གཡོགས་པའམ་སྒྲིབ་པའི་མོས་པ་ལའང་། མཁྱེན་པ་དུས་གསུམ་དུ་འགྲོ་བའམ་འཇུག་པས་མོས་པ་མ་ལུས་པ་སྟེ་སྣ་ཚོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་ཞེས་དང་།

སངས་རྒྱས་ཁམས་ཀྱི་རྣམ་པར་དབྱེ་ལ་མཁས་རྣམས་ཀྱིས། །མིག་སོགས་རྣམས་ཀྱི་རང་བཞིན་གང་དེ་ཁམས་སུ་གསུངས། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང༌། །རྣམ་ཀུན་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་འཇུག་སྟོབས་སུ་འདོད། །ཅེས་མིག་ལ་སོགས་པ་རྣམས་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་རང་བཞིན་ནང་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་རྣམས་ཁམས་སུ་གསུངས། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་མཁྱེན་པ་མཐའ་ཡས་ཤིང་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་འཇུག་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད་ཅེས་དང་།

ཀུན་ཏུ་རྟོག་སོགས་ཆེས་རྣོ་ཉིད་ནི་མཆོག་བཞེད་ལ། །འབྲིང་གནས་སྐབས་དང་རྟུལ་ཉིད་མཆོག་མིན་པར་བཤད་དང༌། །མིག་ལ་སོགས་དང་ཕན་ཚུན་སྒྲུབ་ནུས་ཆུད་པ་ལ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཆགས་མེད་སྟོབས་སུ་གསུངས། །ཞེས་ཡང་དག་པ་མིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པས་ཆགས་སོགས་སྐྱེད་པ་ལ་དབང་བར་བྱེད་པས་དབང་པོ་དང་། སོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་དད་སོགས་ཀྱང་སྟེ། མདོར་ན། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཆེས་རྣོ་བ་ཉིད་ནི་མཆོག་ཏུ་བཞེད་ལ། དབང་པོ་འབྲིང་གི་གནས་སྐབས་དང་རྟུལ་བ་ཉིད་དང་། དབང་པོ་རྟུལ་བ་མཆོག་མིན་པར་བཤད་པ་དང༌། མིག་ལ་སོགས་པ་དབང་པོ་ཉེར་གཉིས་དང་ཕན་ཚུན་འབྲས་བུ་སྒྲུབ་ནུས་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་རེ་རེ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་གསུངས་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལ་གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ཞེས་པ་ནས། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ལས་ལྔ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །

ག རྒྱུ་གང་ཞིག་ལས་འབྲས་བུ་གང་ཞིག་ངེས་པར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་དེ་ནི་ཞེས་པ་ནས། དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་གསུངས་སོ། །

གཉིས་པ་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པ་སོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལྔ་བཤད་པ་ནི། ཙ ལམ་འགའ་རྒྱལ་བ་ཉིད་དང་འགའ་ཞིག་རང་རྒྱལ་གྱི། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ཉན་ཐོས་བྱང་ཆུབ་ཡི་དྭགས་དང༌། །དུད་འགྲོ་ལྷ་མི་རྣམས་དང་དམྱལ་ལ་སོགས་འགྲོ་བ། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་མེད་མཐའ་ཡས་སྟོབས་སུ་འདོད། །ཅེས་ལམ་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་དང་། འགའ་ཞིག་རང་རྒྱལ་གྱི་བྱང་ཆུབ་དང་ནི་འགའ་ཞིག་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་འགའ་ཞིག་ཡི་དྭགས་དང༌། དུད་འགྲོ་ལྷ་མི་རྣམས་དང་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡང་དག་པ་དང་། ལོག་པར་འགྲོ་བ་སོགས་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སོ། །

འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་རྣལ་འབྱོར་བྱེ་བྲག་ལ་ཐ་དད། །བསམ་གཏན་རྣམ་ཐར་བརྒྱད་གང་ཞི་གནས་གང་དག་དང༌། །སྙོམས་འཇུག་ཁྱད་པར་གང་དག་གཅིག་དང་58བརྒྱད་གྱུར་པ། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་མེད་འདི་ནི་སྟོབས་སུ་བཤད། །ཅེས་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་པ་ན་ཡོད་པའི་རྣལ་འབྱོར་བའི་བྱེ་བྲག་ཐ་དད་པ་སྟེ། ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་བསམ་གཏན་བཞི་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་བརྒྱད་དང་། དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་གང་དག་དང༌། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་སྙོམས་འཇུག་ཁྱད་པར་བ་གང་དག་གཅིག་དང་བརྒྱད་དུ་གྱུར་པ་མཐར་གྱིས་གནས་པའི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་དགུ་དང་། ཀུན་བྱང་ལ་མཁྱེན་པ་ཐོགས་མེད་འཇུག་པ་འདི་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་བྱང་གི་ཕྱོགས་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད་དོ། །

ཇི་སྲིད་གཏི་མུག་དེ་སྲིད་སྲིད་གནས་འདས་བདག་དང༌། །སེམས་ཅན་གཞན་རེ་རེ་ཡི་སྲིད་པའི་སེམས་ཅན་ནི། །ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་མཐའ་ཡས་གཞིར་བཅས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང༌། །བཅས་རྣམས་ལ་བློ་གང་དང་གང་ཡིན་སྟོབས་སུ་བཤད། །ཅེས་ཇི་སྲིད་གཏི་མུག་གནས་པ་དེ་སྲིད་དུ་སྲིད་པ་ན་གནས་པའི་དུས་འདས་པའི་རིང་ལ་བདག་གིས་རང་དང་སེམས་ཅན་གཞན་རེ་རེ་ཡི་སྲིད་པར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་ནི་ཇི་སྙེད་དེ་སྙེད་དེ་མཐའ་ཡས་པ་གཞི་སྟེ། རྒྱུ་དང་བཅས་པ་དྲན་པ་དང་། འདི་ནས་འདིར་སྐྱེ་ཞེས་ཡུལ་ཕྱོགས་དང་བཅས་པ་དྲན་པའི་ཡུལ་དེ་རྣམས་ལ་བློ་གང་དང་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྔོན་གནས་རྗེས་དྲན་གྱི་སྟོབས་སོ། །

སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རེ་རེའི་འཆི་འཕོ་དང༌། །སྐྱེ་གང་ཞེས་ཕུང་པོ་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བའི་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་གནས་ནས་ནམ་མཁའི་མཐར་ཐུག་པ་དང༌། །ལས་ཀྱི་བཟོ་བོས་བཀྲ་བར་བྱས་པའི་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དེ་ལ་མཁྱེན་པ་དུས་དེར་འཇུག་པ་ཡིས། །མ་ཆགས་པ་སྟེ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པ་དང་། རྣམ་པ་ཀུན་ཡོངས་སུ་དག་པ་མཐའ་ཡས་པ་འཆི་འཕོ་བ་ཡོངས་སུ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་སུ་འདོད། །རྣམ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་རྣམས་ཀྱི། །ཉོན་མོངས་དག་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་འཇིག་འགྱུར་དང༌། །སློབ་མ་ལ་སོགས་ཉོན་མོངས་བློ་ཡིས་འགོག་པ་གང༌། །དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་མེད་མཐའ་ཡས་སྟོབས་སུ་འདོད། །ཅེས་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་མྱུར་དུ་རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་དག་ནི་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་འཇིག་འགྱུར་ཏེ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་སྤངས་པ་དང་། སློབ་མ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་བློ་ཡིས་འགོག་པ་གང༌ཡིན་པ་དེ་ལ་མཁྱེན་པ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པར་འཇུག་པ་དེ་ནི་ཟག་པ་ཟད་པའི་སྟོབས་སོ། །

ར ད་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་འགྲོ་བའི་ལམ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ། ལམ་འགའ་རྒྱལ་བ་ཉིད་དང་འགའ་ཞིག་རང་རྒྱལ་གྱི། །ཞེས་པ་ནས། ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མ་བྱས་པ། ཁོ་རེ་ཆུང་བ། ཞེས་པ་བརྩོན་འགྲུས་ཆུང་བའི་དོན་ནོ། །བླུན་པ་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་ཆོས་བསྟན་ཀྱང་རུང་མ་བསྟན་ཀྱང་རུང་སྟེ། ཞེས་པ་ནས། རྒྱ་བསྐྱེད་པས་ཆོག་གོ །

ག ལམ་འགའ་ཞིག་རྒྱལ་བ་ཉིད་དུ་འགྲོ་བ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། ས་བོན་གྱིས་མྱུ་གུ་སྐྱེད་པ་མི་འགལ་བ་བཞིན་ནོ། །

གསུམ་པ་ཡོན་ཏན་ཀུན་བརྗོད་མི་ནུས་པའི་ཚུལ་ནི། ཙ ནམ་མཁའ་མེད་པས་འདབ་ཆགས་ལྡོག་པར་མི་འགྱུར་གྱི། །འདི་ནི་རང་མཐུ་ཟད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་དེ་བཞིན། །སློབ་མ་དང་བཅས་སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་མ་བརྗོད་ལྡོག་པར་འགྱུར། །དེ་ཕྱིར་བདག་འདྲས་ཁྱོད་ཡོན་འདི་དག་ཅི། །ཤེས་པ་དང་ནི་བརྗོད་པར་ནུས་འགྱུར་རམ། །འོན་ཀྱང་དེ་དག་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས། །བཤད་ཕྱིར་དོགས་སྤངས་ཅུང་ཞིག་ཙམ་ཞིག་སྨྲས། །ཞེས་བྱ་ནམ་མཁར་འཕུར་བ་རང་གི་མཐུ་ཟད་པས་ལྡོག་པར་འགྱུར་བའི་དཔེ་དེ་བཞིན་དུ། སློབ་མ་ཉན་ཐོས་དང་དེ་དང་བཅས་པ་རང་སངས་རྒྱས་དང་། སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཁའ་ལྟར་མཐའ་ཡས་པས་ཇི་བཞིན་བརྗོད་མི་ནུས་ཤིང་། བརྗོད་མི་ནུས་པའི་ཆ་ནས་རྗོད་མཁན་རང་ཉིད་ལྡོག་པར་འགྱུར་བ་དེའི་ཕྱིར། བདག་འདྲས་ཁྱོད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཤེས་པ་དང་བརྗོད་པར་ནུས་པར་འགྱུར་རམ་ཅི་སྟེ་མི་ནུས་མོད། འོན་ཀྱང་། དེ་དག་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་མན་ངག་ལ་བརྟེན་ནས་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཞིག་སྨྲས་པ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་གཟུགས་ཀྱི་སྐུའི་བ་སྤུའི་བུ་ག་རེ་རེ་དང༌། ཞེས་པ་ནས། མདོར་བསྡུ་ན་བསྟན་བཅོས་འདི་ལས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཟབ་པ་སྟེ་ཆོས་ཉིད་དང་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ། །

ག སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་པ་ནི། ཞེས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་དེ་དག་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་བཤད་པའི་ཕྱིར་ཏེ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིན་ནོ། །

བཞི་པ་ཡོན་ཏན་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕན་ཡོན་བསྟན་པ་ནི། ཙ ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །ཟབ་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཚུལ་ཤེས་པས། །ཡོན་ཏན་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡོན་ཏན་གཞན་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་བསྒོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡོན་ཏན་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་གསུངས།

ར དེ་ལ། ཟབ་མོ་སྟོང་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་པ་ནས། ཡོན་ཏན་འདི་དག་ཐོབ་པར་འགྱུར། །

ག མདོར་བསྡུས་ན་ཞེས་པ་ནས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་གཉིས་པོ་འདི་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །

གསུམ་པ་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བསྟན་པ་ནི། ཙ སླར་ཡང་མི་གཡོ་སྐུ་མངའ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་གསུམ་བྱོན་ནས་སྤྲུལ་རྣམས་ཀྱིས། །གཤེགས་པ་དང་ནི་བལྟམས་དང་བྱང་ཆུབ་ཞི་བའི་འཁོར་ལོའང་སྟོན་པར་མཛད། །དེ་ལྟར་ཁྱོད་ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་གཡོ་བག་སྤྱོད་ཅན་རེ་བའི་ཞགས་པ་ནི། །མང་པོས་བཅིངས་པ་མ་ལུས་ཐུགས་རྗེས་མྱ་ངན་འདས་པར་བཀྲི་བར་མཛད། །ཅེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་བརྙེས་ཟིན་ནའང་སླར་ཡང་ཆོས་སྐུ་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་སམ་ཆོས་སྐུ་ལས་གཡོ་བ་མེད་བཞིན་དུ་མི་གཡོ་བའི་སྐུ་མངའ་བ་ཁྱོད་ཀྱིས་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་བྱོན་ནས་སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ནས་གཤེགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་གདུལ་བྱའི་བློ་དང་འཚམ་པར་སྟོན་པར་མཛད་དེ་འཇིག་རྟེན་གཡོ་བག་སྤྱོད་ཅན་ཏེ་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་པ་ཅན་རེ་རེ་ཞགས་པས་བཅིངས་ཤིང་། མ་ལུས་པ་སྟེ་ཐམས་ཅད་ལ། ལན་དང་གྲགས་པ་སོགས་ལ་རེ་བ་མེད་པར་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁོ་ནའི་དབང་གིས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་བསྟན་ནས་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་སར་བཀྲི་བར་མཛད་ཅེས་གསུངས།

ར ད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ཞེས་པ་ནས། ཐུགས་རྗེས་ཏེ་གྲགས་པ་དང་ཕན་ལན་ལ་སོགས་པ་བཞེད་པས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །

ག ད་ནི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཉན་རང་དང་བྱང་སེམས་རྣམས་ཀྱི་དོན་དང་ཐབས་ཐུན་མོང་བ་འབྱུང་ཞིང༌། ཞེས་པ་ནས། སྣ་ཚོགས་སྤྱོད་ཅན་ཞེས་འབྱུང་བ་འགྲེལ་པ་དང་མཐུན་ནོ། །

བཞི་པ་ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བསྒྲུབ་པ་ནི། ཙ གང་ཕྱིར་འདི་ན་དེ་ཉིད་ཤེས་ལས་དྲི་མ་མཐའ་དག་སེལ་བ་ནི། །ཞེས་པ་ནས། སྦྱར་ཞིང་རྣམ་པར་དབེན་ལའང་བློ་སྦྱངས་རྣམས་ལ་ལོགས་སུ་གསུངས། །

ར དེའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཞེས་པ་ནས། མདོ་ཀུན་ལས་བཏུས་པ་ལ་སོགས་པ་དག་ལས་ངེས་པར་བྱའོ། །

ག དེ་ལྟར་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་བཤད་ནས། ཞེས་པ་ནས། ཞེས་སོགས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལས་ཤེས་པར་བྱའོ། །

ལྔ་པ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་བཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་བཤད་པ་ལ་གཉིས། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་དང༌། བཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པའོ། །

དང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་པའི་བཤད་པ་ནི། ཙ བདེ་བར་གཤེགས་པ་མ་ལུས་ཕྱོགས་ཤིང་སྟེ་ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་གྱི་རྡུལ་རྣམས་བདོག་པར་གྱུར་པ་ཇི་སྙེད་པ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་རབ་དམ་པར་གཤེགས་པའི་བསྐལ་པ་59དེ་སྙེད་དེ། །འོན་ཀྱང་ཁྱོད་ཀྱི་གསང་བ་འདི་ནི་བསྙད་བགྱི་མ་ལགས་སོ། །

ར ད་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་དང༌། ཞེས་པ་ནས། འགའ་ཞིག་ཏུ་དེ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པར་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་བསོད་ནམས་གཞལ་དུ་མེད་པ་བསགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །

ག ཕྱོགས་བཅུའི་ཞིང་མ་ལུས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་དག་ཇི་སྙེད་པ་དེ་ན། ཞེས་པ་ནས། རྩ་བ་ལས་གསང་བ་འདི་བཤད་པར་མི་བྱ་བར་གསུངས་པའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ནོ། །

གཉིས་པ་བཞུགས་པའི་དུས་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བཤད་པ་ནི། ཙ རྒྱལ་བ་ཇི་སྲིད་འཇིག་རྟེན་མཐའ་དག་རྒྱལ་བ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མངོན་དུ་མཛད་པའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་དེར། །འགྲོ་བ་མིན་ཞིང་ཞེས་འགྲོ་བར་མ་གྱུར་པའི་བར་དུ་སྟེ། དཔེར་ན། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་འཇིག་པར་འགྱུར་བ་མིན་པ་དེ་སྲིད་དུ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་མངོན་དུ་མཛད་པའི་ཤེས་རབ་ཡུམ་གྱིས་བསྐྱེད་པ་སྟེ་ཐབས་ཤེས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་བསྐྱེད་པའི་མགོན་པོ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཁྱོད་ལ་ཐུགས་བརྩེ་མ་མ་ཡིས། །འཁོར་བ་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་བཞུགས་པའི་ཚུལ་ལུགས་འདི་བྱེད་པས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་གང་ལ་མངའ་བ་སྟེ་ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པ་སྨྲ་བར་ག་ལ་འགྱུར། །བདེན་འཛིན་གྱི་གཏི་མུག་གི་སྐྱོན་གྱིས་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁ་ཟས་དུག་དང་བཅས་པ་སྟེ། དཔེར་ན། འདོད་ཡོན་ལྔ་ཟ་བ་པོ་ཡི། །སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ནང་མི་དེ་ལ་ཞེས་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་རང་གི་བུ་གཅིག་པ་ལྟ་བུར་བདག་ཏུ་མཛད་པས་ན་ཁྱོད་བརྩེ་ཇི་ལྟ་བ། །ཞེས་པ་ནས། སྡིག་ཅན་འགྲོ་བ་འཐོབ་པ་དེ་ཕྱིར་འཇིག་རྟེན་ཐུགས་བརྩེའི་ཡུལ་དུ་རབ་དོང་བས་ཏེ་གཏི་མུག་གི་དབང་གིས་ཉམ་ཐག་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ཐུགས་བརྩེའི་ཡུལ་དུ་སོང་བས། །བཅོམ་ལྡན་ཐུགས་རྗེས་ཁྱོད་ཐུགས་ཞི་ལས་བཟློག་པས་ཁྱོད་ལ་མྱ་ངན་འདས་མི་མངའ། །

ར དེ་ལྟར་རེ་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་བརྗོད་ནས། ཞེས་པ་ནས། ཐུགས་མྱ་ངན་འདས་པ་ལས་བཟློག་སྟེ་གནས་སོ། །

ག རྒྱལ་བའི་མ་འོངས་པའི་སྐུ་ཚེའི་ཚད་ནི་ཇི་སྲིད་དུ་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པ་ནས། ཞི་བ་ཕྱོགས་གཅིག་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་མི་མངའ་བར་འཇིག་རྟེན་དུ་བཞུགས་སོ། །

གསུམ་པ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམས་པའི་ཚུལ་ནི། ཙ ལུགས་འདི་དགེ་སློང་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་བློ་མཚོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེའི་ཁ་དོག་གིས་འཇིགས་པས། །སྐྱེ་བོས་ལུགས་བཟང་གང་དག་རྒྱང་རིང་སྤངས་པས་ཞེས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་གཞུང་གི་བརྗོད་བྱ་ཤིན་ཏུ་གཏིང་ཟབ་པས་འཇིག་རྟེན་ཕལ་པས་བློར་མ་ཆུད་པར་འཇིགས་སྣང་སྐྱེ་བ་སོགས་ཀྱིས་གཞུང་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟོན་པ་ཉུང་ངུར་གྱུར་པས་དཔལ་མགོན་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་དེ་ཡི་ཚིག །ལེའུར་བྱས་པའི་དོན་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་བཀོད་པ་སྟེ་ཁ་འབུས་ཀུ་མུ་ཏ་ཁ་ཕྱེ་བའི་ཆུས། །ཞེས་པ་ནས། གཞུང་ལུགས་རྣམས་ལྟར་གཞན་ལུགས་བཞེད་གཞུང་འདི་ལས་གཞན་ལ་དགའ་བློ་དོར་བར་བྱ། །

ར ལུགས་འདི་དགེ་སློང་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས། །ཞེས་པ་ནས། རང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡ་མཚན་རྟོགས་པར་བྱའོ། །

ག མགོན་པོ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འགྲེལ་པའི་ལུགས་འདི་དགེ་སློང་དཔལ་ལྡན་ཟླ་གྲགས་ཀྱིས། ཞེས་པ་ནས། རང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་ལ་ལྷག་པར་མོས་པ་ཁོ་ན་ལ་ཡ་མཚན་པར་བྱའོ། །

བཞི་པ་བསྟན་བཅོས་བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། ཙ སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་བསྙད་ལས་བདག་གི་བསོད་ནམས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐར། །ཞེས་པ་ནས། འཇིག་རྟེན་མ་ལུས་དེ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མྱུར་དུ་བདེ་གཤེགས་སར་བགྲོད་ཤོག །

ར སློབ་དཔོན་ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་བཟང་ཞེས་པ་ནས། མྱུར་དུ་བདེ་གཤེགས་སར་བགྲོད་ཤོག །

ག སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་འཕགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དབུ་མའི་ལུགས་བཟང་པོ་ལུང་དང་རིགས་པའི་ཚོགས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བས། ཞེས་པ་ནས། ཀླུ་སྒྲུབ་ལུགས་མཛེས་ཕྱོགས་སུ་གྲགས་པ་བརྗོད་ལས་ཐོབ་པའི་བསོད་ནམས་གང༌། །ཞེས་འབྱུང་ངོ༌། །

བཞི་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གཉིས། སློབ་དཔོན་གང་གིས་མཛད་པ་དང༌། ལོ་པཎ་གང་གིས་བསྒྱུར་བའོ། །

དང་པོ་སློབ་དཔོན་གང་གིས་མཛད་པ་ནི། ཙ དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནས། བདེན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་མཛད་པས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།

ར དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་བཤད་པ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ། ཞེས་པ་ནས། བདེན་པར་ཞེན་པ་བཟློག་པར་མཛད་པས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།

ག དབུ་མ་ལ་འཇུག་པ་ཀླུའི་ལུགས་ཀྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཚུལ་གསལ་བར་བྱེད་པ་ཞེས་པ་ནས། བདེན་པར་ཞེན་པ་ཟློག་པར་མཛད་པས་སྦྱར་བ་རྫོགས་སོ།། །།

གཉིས་པ་ལོ་པཎ་གང་གིས་བསྒྱུར་བ་ནི། ཙ ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དབུས། ཞེས་པ་ནས། ལེགས་པར་བཅོས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།

ར ཁུངས་རྣམས་ཕལ་ཆེར་མདོ་བཞིན་བྲིས། །ཞེས་པ་ནས། གཞུང་འདིའི་ཚད་ནི་བམ་པོ་བཅུ་གཅིག་དང་བམ་པོ་སུམ་གཉིས་སོ།། །།

ག ཁ་ཆེའི་ཡུལ་གྱི་གྲོང་ཁྱེར་དཔེ་མེད་ཀྱི་དཔུང་སྟེ་དབུས། ཞེས་པ་ནས། རྩ་བ་ལོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་འགྲེལ་པའི་ནང་གི་རྩ་བ་གཉིས་སྦྱར་ནས་ཞུས་དག་བྱས་པའི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་ནོ། །

རྗེ་རང་ཉིད་ཀྱིས། མཇུག་ཏུ་དགེ་བ་བསྟན་བཅོས་ཇི་ལྟར་བརྩམ་པའི་ཚུལ་དང་། བརྩམས་པའི་དགེ་བ་བསྔོ་བ་ནི། རྒྱལ་བའི་གསུང་རབ་ཀུན་གྱི་སྙིང་པོ་མཆོག །ཅེས་པ་ནས། དབུ་མ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་མང་དུ་ཐོས་པའི་དགེ་སློང་ཤར་ཙོང་ཁ་པ་བློ་བཟང་གྲགས་པའི་དཔལ་གྱིས། འབྲོག་རི་བོ་ཆེ་དགེ་ལྡན་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་དུ་སྦྱར་བའོ།། །།

(སླར་ཡང་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་དབུ་ནས་མཆོད་བརྗོད་ཤོ་ལོ་ཀ་དྲུག་ལྗགས་ཀློག་བཀའ་དྲིན་བསྐྱངས།)

56 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༡༦ན༧ དེ་ཚེ་དེ་རྣམས་སྟེན་ལས་ཞེས་གསལ།

57 ནག་ཚོའི་འགྱུར་ལས། དེ་ཚེ་དེའི་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་དེའི་རྣམ་པ་འཛིན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་འབྱུང་བ་དག་པ་ལས་(ལྟ་བུ་) ཞེས་པར་གོ་རྒྱུ་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས།

58 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༡༧བ སྙོམས་འཇུག་ཁྱད་པར་གང་དག་གཅིག་པར་བརྒྱད་གྱུར་པ། །ཞེས་གསལ།

59 སྡེ་དགེའི་བསྟན་འགྱུར། དབུ་མ། འ་པ། ༢༡༨བ༡ སྐལ་བ་ཞེས་གསལ།

སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་གཟུང་བ།60

དེ་རིང་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་གཟུང་བ་ཞེས་པ་འདི་འདོན་རྒྱུ་ཡིན། དེས་ན། ཆོ་ག་འདོན་པའི་སྐབས་སུ་རང་རང་གི་མོས་ངོར་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོར་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་བསྟན་པའི་བདག་པོ་སྟོན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་འདིར་ཡོད་བཞིན་པ་དང་། རང་རང་གི་མོས་ངོར་ཐབས་མཁས་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། དེའི་མཐའ་སྐོར་དུ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་རྒྱན་དྲུག་མཆོག་གཉིས་དང་། གྲུབ་ཆེན་བརྒྱད་ཅུ། ལྷའི་ལུས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་ཉེ་བའི་སྲས་ཆེན་བརྒྱད་ལ་སོགས་པ་བཞུགས་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། བོད་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་སྔ་འགྱུར་ཕྱོགས་ཀྱི་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་དང་། རྗེ་འབངས་ཉེར་ལྔ་ལ་སོགས་པ་དང་། གསར་མའི་ཕྱོགས་ཀྱི་མར་མི་དྭགས་གསུམ་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་། ས་ཆེན་གོང་མ་རྣམ་ལྔ་སོགས་ལམ་འབྲས་ཀྱི་བླ་མ་རྣམས་དང་། ཇོ་རྔོག་འབྲོམ་གསུམ་སོགས་བཀའ་གདམས་རྙིང་མ་པ་རྣམས་དང་། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡབ་སྲས་གསུམ་ལ་སོགས་པའི་བཀའ་གདམས་གསར་མའི་བླ་མ་བརྒྱུད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། གསུང་རྒྱུན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་སྐོར་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨྲ་ཤེས་དོན་གོ་བ་མིའི་རྣམ་པ་ཅན་ཡིན་པ་ལ་རིགས་དྲུག་རང་རང་གི་སྡུག་བསྔལ་མྱངས་དང་མྱོང་བཞིན་པར་བསམས་ན་སྙིང་རྗེའི་བློ་སྐྱེ་བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་ཡིན།

མདོར་ན། འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། སྔགས་ཀྱི་ཆོ་གའི་ནང་དུ་དམ་ཚིག་པ་བསྐྱེད་དེ། ཡེ་ཤེས་པ་སྤྱན་དྲངས་ཞེས་པ་ལྟར་སྤྱན་འདྲེན་གྱི་སྐབས། མ་ལུས་སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མགོན་གྱུར་ཅིང་། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་སྤྱན་འདྲེན་གྱི་ཚིག་བཏོན་ནས་ཚོགས་ཞིང་སྤྱན་འདྲེན་པའང་ཡོད་ཀྱང་གཙོ་བོ་མོས་པའི་ཁྱད་པར་ཡིན། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ལྟ་བུ་གཟིགས་པ་དུས་ལས་མི་ཡོལ་བར་ཆོས་ཐམས་ཅད་མངོན་སུམ་དུ་མཁྱེན་མཁན་ཞིག་ལ་གནས་བྱེ་བྲག་པ་གཅིག་ནས་སྤྱན་འདྲེན་པ་དང་། གནས་གཞན་ཞིག་ཏུ་གཤེགས་གསོལ་བྱེད་རྒྱུ་མེད། མོས་པས་ལྕོགས་ན། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་མོས་པ་གཙོར་བྱེད་པ། །དེ་ཡི་མདུན་དུ་ཐུབ་པ་བཞུགས། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་བདེན་གཉིས་མངོན་སུམ་དུ་གཟིགས་པའི་མཁྱེན་པས་དུས་ཀུན་ཏུ་ཆགས་ཐོགས་མེད་པའི་ཚུལ་གྱིས་གཟིགས་བཞིན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཡོན་ཏན་དྲན་པར་བྱས་ན་གནས་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་སྤྱན་འདྲེན་མི་དགོས་ཤིང་། དྲན་པ་ཙམ་གྱིས་གནས་དེར་ཡོད་ཡོད་པ་ཡིན་པ་ལས་སྤྱན་དྲངས་ན་ཡོད་པ་དང་སྤྱན་མ་དྲངས་ན་མེད་པ་ལྟ་བུ་མིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག །ཀུན་ཏུ་ཐོགས་མེད་གཟིགས་པར་ལྡན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་དུས་གཏན་དུ་གཟིགས་པ་ཡིན་པས་ང་ཚོ་གབ་ས་དང་གཡོལ་ས་གང་ཡང་མེད། ངེས་པར་སྤྱན་འདྲེན་མ་བྱས་ཀྱང་ཆོ་ག་ཆད་སྐྱོན་མེད། དེས་ན། ཆོ་ག་རྒྱས་པའི་ལུགས་སུ་མ་བྱས་པར་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ང་ཚོས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་དཔང་པོའམ་བསོད་ནམས་གསོག་པའི་ཞིང་དུ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་བསམ་དགོས། ང་མགྲོན་གཉེར་ལྟ་བུ་བྱས་ནས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱིས་སེམས་བསྐྱེད་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བཟང་པོ་གནང་ཡོད་པ་རྣམས་ཁྱེད་ཅག་ལ་འཕྲིན་སྐྱེལ་མཁན་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་མངོན་སུམ་དུ་ཡོད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པ་འདོན་རྒྱུ་དང་། སྤྱིར་སྤྱོད་འཇུག་ནས་གསུངས་པ་དེ་བཏོན་ན་སྙམ་ཡང་དུས་ཚོད་ཀྱི་དབང་གིས་བཟང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་པས་འཐུས་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན།

དེས་ན། ཡན་ལག་བདུན་པའི་ཚིག་འདོན་བཞིན་པ་དང་ལྷན་དུ་དོན་བློ་ཡུལ་དུ་ཤར་བར་བྱས་ཏེ། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་ཡན་ལག་བདུན་གྱི་སྒོ་ནས་ཚོགས་བསགས་པ་སྔོན་དུ་བཏང་བ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་འདོན་རྒྱུ་དང་། དེ་ཡང་གསོལ་བ་འདེབས་པའི་རྐང་པ་དེ་ལན་གཉིས་གཉིས་དང་། དང་པོའི་སྐབས་སུ་བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱང་གི་དམིགས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དང་། གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་བླ་མ་དེ་དང་དེ་རང་ལ་ཐིམ་པའི་མོས་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་མན་ངག་ལྟ་བུ་རེད། ཡང་ལམ་མཆོག་སྒོ་འབྱེད་ནམ་འདོན་ལ་ངེས་པར་ལན་གཉིས་གཉིས་འདོན་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡོད་མེད་མི་ཤེས། གང་ལྟར་རྩ་བརྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་ཡོངས་རྫོགས་གསལ་བཏབ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལས་སྔགས་དང་འབྲེལ་ན་བདུད་རྩི་འབེབས་སྦྱང་དང་། མདོ་རྐྱང་པའི་དབང་དུ་བྱས་ན་འོད་གསལ་འབེབས་སྦྱང་གི་དམིགས་པ་བྱས་ནས་རང་རྒྱུད་ལ་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་སྐྱེ་བའི་སྒྲིབ་བྱེད་ཐམས་ཅད་བྱང་སོང་སྙམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། ཐོག་མེད་ནས་བསགས་པའི་སྡིག་སྒྲིབ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་དག་སོང་སྙམ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་མཐའ་དག་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་སོང་སྙམ་པ་བྱེད་དགོས། དེ་ནས་ཡོན་ཏན་གཞིར་གྱུར་མ་དང་། མཎྜལ་འདོན་རྒྱུ་བཅས་རིམ་པ་དེ་ལྟར་ཡིན། མཎྜལ་གདངས་གཏོང་མི་དགོས་པར་ནམ་རྒྱུན་བཞིན་བཏོན་ན་འགྲིག །དེས་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་ག་བཏོན་པ་དེ་སྦྱོར་དངོས་རྗེས་གསུམ་ཚང་བ་ཞིག་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ།

མདོར་ན། རྗེས་སུ་བསམ་བློ་བཏང་ནའང་ངས་དེ་དུས་སེམས་བསྐྱེད་ཡག་པོ་ཞུས་ཡོད་སྙམ་པའི་ཡིད་ཚིམ་པ་སྐྱེ་བ་ཞིག་དགོས། དེ་ལྟ་མིན་པར་དེ་དུས་སེམས་བསྐྱེད་ཞུས་པ་ཡིན་ཀྱང་ཚོར་བ་གང་ཡང་མ་བྱུང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་དང་། དོན་གང་ཡང་ཤེས་མ་སོང་ཟེར་བ་དང་། སེམས་གཡེངས་སོང་ཟེར་བ་དང་། གཉིད་སོང་ཟེར་བ་སོགས་སེམས་བསྐྱེད་ཡག་པོ་བྱུང་མ་སོང་ཟེར་བ་ལྟ་བུ་མེད་པ་ཞིག་དགོས། མ་གཞི་ཞོགས་པ་བཟང་ཞིང་། ཕྱི་དྲོར་ང་ལ་ཡང་ཅུང་ཉོབ་སྣང་འདུག་པ་བཞིན་ཁྱེད་རྣམས་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན་སྲིད། དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་རིམ་ཉམས་མགུར་ལས། སེམས་བསྐྱེད་ཐེག་མཆོག་ལམ་གྱི་གཞུང་ཤིང་སྟེ། །རླབས་ཆེན་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་དང་རྟེན། །ཚོགས་གཉིས་ཀུན་ལ་གསེར་འགྱུར་རྩི་ལྟ་བུ། །རབ་འབྱམས་དགེ་ཚོགས་སྡུད་པའི་བསོད་ནམས་གཏེར། །དེ་ལྟར་ཤེས་ནས་རྒྱལ་སྲས་དཔའ་བོ་རྣམས། །རིན་ཆེན་སེམས་མཆོག་ཐུགས་དམ་མཐིལ་དུ་འཛིན། །རྣལ་འབྱོར་ངས་ཀྱང་ཉམས་ལེན་དེ་ལྟར་བགྱིས། །ཐར་འདོད་ཁྱེད་ཀྱང་དེ་བཞིན་བསྐྱང་འཚལ་ལོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན། རྣམ་དཔྱོད་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་གྱི་གཙོ་བོ་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཡིན། དེ་ཡང་ཐོབ་བྱ་མཐར་ཐུག་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་ཀ་མཐར་ཕྱིན་པ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན། དེ་ལྟ་བུའི་གོ་འཕང་སྒྲུབ་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ལམ་གྱི་བློ་གང་ཞིག་ཡོད་ན། གང་བྱས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་མེད་ན་ཐེག་ཆེན་གྱི་ཆོས་ལ་མི་འགྲོ་བའི་བློ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ཉིད་ཡིན་པས་ན་ཚིག་རྐང་དང་པོས་ཐེག་པ་མཆོག་ལ་བགྲོད་པའི་གཞུང་ཤིང་ལྟ་བུར་བསྟན་པ་དང་། ཚིག་རྐང་གཉིས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པར་བསྒྱུར་བ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྒོ་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་མེད་ན་མི་འགྲིག་པ་དང་། ཚིག་རྐང་གསུམ་པས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུའམ་ཉུང་ངུ་ཞིག་བསགས་ནའང་དེ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་རྒྱུར་རང་དབང་མེད་པར་འགྲོ་བ་དང་། ཚིག་རྐང་བཞི་པས་དགེ་བ་ཕྲ་མོ་ཞིག་བསགས་ནའང་སེམས་ཅན་མཐའ་དག་གི་ཆེད་དུ་དམིགས་པ་ཡིན་པས། ཀུན་སློང་གི་ཁྱད་པར་གྱིས་ཚད་དང་མུ་མེད་པར་གྱུར་ནས་ཐོབ་བྱ་ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་མངའ་བའི་རྣམ་མཁྱེན་སྒྲུབ་པའི་རྒྱུ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཅན་གྱི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སྐྱེ་ཐུབ་ན་འཕྲལ་གྱི་ཉེར་འཚེ་ཞི་བ་དང་། དགོས་མཁོ་བསྒྲུབ་ནའང་ལྷག་དང་བཅས་པར་འགྲུབ་པར་གསུངས།

དེས་ན། ང་ཚོས་ཅི་ཐུབ་ཐུབ་ཀྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་དགོས། དེ་ཡང་རང་གཞན་སུའང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་མཁན་ཡིན་པ་སྒྲུབ་བྱེད་འགོད་མི་དགོས་པ་དང་ལུང་འདྲེན་མི་དགོས་པར་ང་ཚོའི་མཐོང་ཆོས་སུ་གྱུར་པ་འདི་རེད། དེས་ན། རང་ཉིད་རང་ལ་བརྩེ་བ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན། རང་ཉིད་རང་ལ་བརྩེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱིས་རང་སྟེང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་། བདེ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དེ་ཉིན་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་བཤད་པ་བཞིན། སེམས་སྟེང་གི་དྲི་མ་དེ་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་བསལ་དུ་རུང་བ་ཡིན་པ་གྲུབ། དེས་གཏན་གྱི་བདེ་སྐྱིད་ཅིག་ཡོད་པར་གྲུབ་པས་དེ་དོན་དུ་གཉེར་འོས་པ་དང་གཉེར་དགོས་པ་རེད། དེ་ལྟར་རང་སྟེང་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐོབ་ཐང་ཡོད་པ། སྒྲུབ་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དེ་ལ་འབད་བརྩོན་བྱེད་པ་རྒྱུ་མཚན་ལྡན་པ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་དེ་ལྟར་ཡིན། འོན་ཀྱང་། ཁྱད་པར་འདི་ལྟར་ཡོད་དེ། རང་ཉིད་ཇི་ཙམ་རྩ་ཆེན་དང་གལ་ཆེན་ཡིན་ནའང་གཅིག་ཉིད་ཡིན་པས་དེ་ཙམ་ཧ་ལས་རྒྱུ་དང་ངོ་མཚར་ཆེ་རྒྱུ་མེད། སྐྱིད་སྡུག་གང་བྱུང་ཡང་གཅིག་རེད། གཞན་ཞེས་པ་ང་ཚོས་མཐོང་ཆོས་ཀྱི་འཛམ་གླིང་འདི་ལ་མཚོན་ནའང་སེམས་ཅན་གྲངས་དང་མུ་མེད་པ་ཡོད་པས་དེ་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྲུན་རྒྱུ་དང་སྡུག་བསྔལ་སེལ་ཐབས་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ལྟར་ཡིན་པའང་གཅིག་གི་དོན་དང་མང་པོའི་དོན་གཉིས་ཀྱི་གང་གལ་ཆེ་ཞེས་སུ་ལ་དྲིས་ཀྱང་མང་པོའི་དོན་གལ་ཆེ་ཞེས་བརྗོད་ངེས་ཡིན།

ཡང་རང་གི་བདེ་སྡུག་གཞན་གྱི་བདེ་སྡུག་ལ་འབྲེལ་བ་གསལ་པོ་རེད། ལྷག་པར་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་འདུས་སྡོད་ཀྱིས་འཚོ་དགོས་པ་ཞིག་ཡིན། གནས་སྟངས་དེའི་འོག་ནས་སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་བདེ་ན་རང་ཡང་བདེ་བ་དང་། སྤྱི་ཚོགས་སྤྱི་ལ་བདེ་སྐྱིད་མེད་ན་རང་ལ་བདེ་སྐྱིད་རང་མཚན་པ་ཞིག་འོང་རྒྱུ་དཀའ། ཇི་ཙམ་རང་ཁོ་ན་གཅེས་པར་བཟུང་ནས་རང་ཁོ་ན་བསམས་པའི་ཚོད་ཀྱིས་འཕྲལ་དུ་རེ་དོགས་དང་རྣམ་རྟོག་རུ་འཛིངས་ནས་རང་ཉིད་སྟན་ཐོག་ཏུ་ལྷོད་སྡོད་བྱས་ཡོད་ནའང་སྟན་འབོལ་བའི་ཚོད་ཀྱིས་སེམས་འབོལ་པོ་འོང་མི་ཐུབ། དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་རྟོག་ངན་པས་བཅིངས་པའི་རིང་དེར་སྐྱིད་པ་གཏན་ནས་མེད་པ་གསལ་པོ་ཡིན། བསམ་བློ་གཏོང་མི་ཤེས་པའི་གླེན་པ་ཞིག་ཡིན་ན་གནས་སྐབས་ལྷོད་ཤིག་ཤིག་ཅིག་འོང་མོད་ཀྱང་དེ་ནི་དགེ་མཚན་ཞིག་མིན། རྣམ་དཔྱོད་གྲུང་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་དང་བསམ་བློ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་དང་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་པའི་ཐོག་ནས་རེ་དོགས་དང་རྣམ་རྟོག་གིས་བཅིངས་པ་ལྟ་བུ་མི་འོང་བའི་ཆེད་དུ་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་སྙིང་སྟོབས་དང་ལྷག་བསམ་བསྟེན་དགོས། དེ་ཡོད་ན་བག་ཕེབས་པ་དང་ལྷོད་ཤིག་གེར་སྡོད་ཐུབ་པ་ཏན་ཏན་འོང་། ཇི་ཙམ་གྱིས་རང་གཅེས་པར་འཛིན་པའི་བློ་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་དོན་ལ་རང་མ་སྐྱིད་པ་འོང་བ་དང་། ལོ་རྒྱུས་སོགས་གང་ལ་བལྟས་ཀྱང་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཁོ་ན་མ་གཏོགས་བསམ་རྒྱུ་མེད་པར་རང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དུ་གཞན་གྱི་ཁེ་ཕན་རྡོག་བརྫིས་གཏོང་བ་དག་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཕྱ་སྨོད་བྱེད་པ་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཐ་ཞན་དུ་བརྩི་བ་མཐོང་ཆོས་ཡིན། ཇི་ཙམ་གྱིས་སྤྱི་སེམས་དང་གཞན་ཕན་གྱི་བསམ་བློ་ཡོད་པ་དག་ནི། རང་ཉིད་སེམས་སྐྱིད་པ་དང་བག་ཕེབས་པ་ཡོད་པར་མ་ཟད་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྔགས་བརྗོད་དང་གུས་བཀུར་བྱེད་པ་འོང་། མི་ལྟ་ཅི་དུད་འགྲོ་ཡིན་ནའང་དབྱུག་པ་ཕྱར་མཁན་ལ་དགའ་བའི་རྣམ་འགྱུར་མི་སྟོན། དུད་འགྲོ་རྣམས་གླེན་ཞིང་གཏི་མུག་པ་ཡིན་ནའང་གསོད་པ་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཁ་ཟས་སྦྱིན་པ་སོགས་ཀྱིས་ཁ་དྲངས་ཏེ་བྱམས་པོ་བྱེད་ཁུལ་བགྱིས་པ་དང་། ཁ་ཞེ་གཉིས་མེད་ཀྱིས་ཤ་ཚའི་ཐོག་ནས་ཁ་ཟས་སྤྲད་ནས་བྱམས་པོ་བྱེད་པ་གཉིས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཤེས་ཀྱི་ཡོད། དུད་འགྲོ་རྣམས་ཀྱིས་རང་ལ་བྱམས་པོ་བྱེད་མཁན་ལ་དགའ་དགའ་བྱེད་པ་དང་། གདུག་རྩུབ་བྱེད་མཁན་ལ་མི་དགའ་བ་བྱེད་པའི་བློ་ནི་གྲུབ་མཐས་བསླད་པ་མིན་པར་ལྷན་སྐྱེས་སུ་ཡོད།

མདོར་ན། གཞན་ལ་གཅེས་སེམས་དང་ཕན་སེམས་ཡོད་པ་དག་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་བཟང་པོར་མངོན་པའི་གནས་སྟངས་སུ་གྱུར་ཡོད། མ་ཟད་ཇི་ཙམ་གྱིས་གཞན་ཕན་ཡོད་པའི་ཚོད་ཀྱིས་རང་ལའང་ཁེ་ཕན་ཡོད། གཞན་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་པའི་ལྷག་བསམ་དེ་བཟང་པོ་དང་ཡ་རབས་རེད་ཅེས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་རང་གི་ཁེ་ཕན་ལ་ཐུག་པ་ཞིག་ཏན་ཏན་རེད། ཇི་སྐད་དུ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །བདེ་བ་འདོད་དུ་མཚུངས་པ་ལ། །བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་བདག་གཅིག་བདེ་བར་བརྩོན། །གང་ཚེ་བདག་དང་གཞན་གཉིས་ཀ །སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་མཚུངས་པ་ལ། །བདག་དང་ཁྱད་པར་ཅི་ཡོད་ན། །གང་ཕྱིར་གཞན་མིན་བདག་སྲུང་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན། བདག་གཞན་གཉིས་བདེ་བ་འདོད་པ་དང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་མཚུངས་པ་ལ། རང་གཅིག་པུ་སྡུག་བསྔལ་ལས་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་བློས་ཐབས་ཤེས་གང་ཡོང་བྱེད་པ་དང་། བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཐབས་ཤེས་ཅི་དྲག་བྱེད་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་མི་འདུག་ཅེས་གསུངས་པ་དེ་དངོས་གནས་རེད། རྒྱུ་མཚན་དེའི་ཕྱིར། བདག་བདེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག །ཡང་དག་བརྗེ་བར་མ་བྱས་ན། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་འགྲུབ་ཅིང༌། །འཁོར་བ་ན་ཡང་བདེ་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་དེ་ཡང་དངོས་གནས་ཡིན། དེས་ན། རང་གཅིག་པུའི་དོན་དུ་བསམ་པ་མ་ཡིན་པར་གཞན་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་ཐུབ་ན་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་བདེ་བ་འོང་ཡང་། དེ་ལས་ལྡོག་སྟེ་རང་གཅིག་པུ་བསམ་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་མི་འཐོབ་པར་མ་ཟད། མི་ཚེ་འདིའང་མ་སྐྱིད་པ་ཁོ་ནའི་ངང་ནས་རྫོགས་འགྲོ་བ་གསལ་པོ་རེད། མདོར་ན། རང་གཅེས་འཛིན་གྱི་ཁོལ་པོར་གནས་པའི་རིང་ལ་ཆོས་ཤིག་བྱས་ནའང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་གཉེན་པོར་མི་འགྲོ་བ་དང་། རང་གཅེས་འཛིན་ཐུགས་དམ་གྱི་མཐིལ་དུ་བཟུང་ཕྱིན་ཆད་སྒྲུབ་པ་ཉམས་ལེན་ཞིག་བྱས་ནའང་མཐའ་འཁྱོལ་བ་དང་དེ་ལ་འབྲས་བུ་བཟང་པོ་འོང་བ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། དེ་བཞིན་དུ་མི་ཚེའི་ནང་དུ་དཔལ་འབྱོར་འདུ་འགོད་ཀྱིས་མཚོན་ཅི་ཞིག་བྱས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་འགྲུབ་པ་དཀའ། སྤྱི་ཚོགས་ཡར་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ཚོང་ལས་སོགས་སྒེར་སོ་སོས་དཔལ་འབྱོར་གྱི་སྐོར་ལ་ནུས་ཤུགས་འདོན་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་མཐོང་ཆོས་ཡིན། དཔེར་ན། ཚོང་པ་ཚོས་ཉོ་མཁན་རྣམས་ལ་གད་མོ་དགོད་པ་དང་། ཚོང་ཤག་སོགས་ལ་རྔན་པ་ཕྲན་བུ་སྤྲོད་པ་སོགས་ནི་སྐུ་མགྲོན་དང་ཚོང་ཤག་དེ་དག་ལ་ཤ་ཚ་བ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ཚོང་བྲིན་པའི་ཆེད་དང་། ཁེ་བཟང་ཆེ་ཙམ་འོང་བའི་ཕྱིར་དུ་རེད།

དེས་ན། གཞན་ལ་བསྟུན་མཁས་མ་བྱས་ན་རང་ལ་ཁེ་བཟང་མི་འོང་བ་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་རེད། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་ཀྱང་ཇི་ཙམ་གྱིས་གཞན་དོན་ལྷུར་ལེན་པ་དེའི་ཚོད་ཀྱིས་རང་ཉིད་ལ་འདི་ཕྱི་ཀུན་ཏུ་དགེ་བ་ཞིག་འོང་བ་ཡིན་ཏེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། འཇིག་རྟེན་བདེ་བ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་གཞན་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་ཇི་སྙེད་པ། །དེ་ཀུན་རང་བདེ་འདོད་ལས་བྱུང་། །ཞེས་གསུངས་པ་དག་ནི་དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་བརྗོད་པའི་གསུང་རེད། དེས་ན། ད་རེས་ང་ཚོས་མི་ལུས་བཟང་པོ་ནི་ཐོབ། ཆོས་དར་སའི་ཡུལ་དུའང་སྐྱེས། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་བསླབ་བྱའི་སྙིང་པོ་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྩ་བར་གྱུར་པའི་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ང་ཚོའི་རྣ་བར་ཐོས་རྒྱུ་ཡོད་པར་མ་ཟད་དེ་ལ་བློ་སྦྱོང་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ཡང་བློ་བཟང་པོ་གཅིག་པུ་མ་ཡིན་པར་ཤེས་རབ་དང་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་གྲོགས་དང་བཅས་པའི་ཕན་པའི་བསམ་པ་དེ་འདྲ་ཞིག་སྦྱོང་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་སྐལ་བཟང་གི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡིན། གསུང་སྒྲོས་ལ་ཡོད་པ་བཞིན། སྔ་མའི་སྐྱེ་བ་རིན་པོ་ཆེས། །ད་ལྟའི་མི་ལུས་རིན་ཆེན་བསྩལ། །ད་ལྟའི་དགེ་སློང་རིན་པོ་ཆེས། །ཕྱི་མ་གཡང་དུ་མ་སྐྱུར་ཨང་། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་སྔར་སྐྱེ་གནས་གང་དུ་སྐྱེས་ཡོད་ཀྱང་ང་ཚོའི་སྐྱེ་བ་སྔ་མ་རྣམས་ཀྱིས་དགེ་བའི་ལས་མང་པོ་བསགས་ནས་ད་རེས་ཆོས་དར་བའི་ཡུལ་དུ་དལ་འབྱོར་ཚང་བའི་མི་ལུས་རིན་པོ་ཆེ་འདི་ཐོབ་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད། མ་འོངས་པར་གང་དུ་འགྲོ་མིན་རང་རང་གི་ལག་ཏུ་ཡོད་པས། ད་རེས་ཀྱི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་ཆུད་ཟོས་སུ་མ་སོང་བ་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས་ཏེ། མི་རྟག་སྒོམ་ཚུལ་གྱི་བསླབ་བྱ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལས། དུས་ལན་གཅིག་རྙེད་པའི་དལ་འབྱོར་འདི། །དོན་མ་གྲུབ་ལག་ནས་འཆོར་ཉེན་གདའ། །ད་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བསྙེགས་རེ་རན། །དོན་དེ་ཕྱིར་བསྐུལ་མའི་ལྕག་འདི་ཟུངས། །ཞེས་གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་ལྟར། ཆོས་འདི་ཡང་སང་བྱ་གནངས་བྱའི་ངང་ལ་ཕྱིན་ན་མི་ཚེ་རྫོགས་པར་ཡུད་ཙམ་ཡིན། ང་ཚོ་བཙན་བྱོལ་དུ་གྱར་ནས་ལོ་སུམ་ཅུ་སོ་ལྔ་ལྷག་ཅིག་ཕྱིན་ཟིན། དཔེར་ན། ངའི་མི་ཚེའི་ལོ་མང་བ་བཙན་བྱོལ་ནང་དུ་ཕྱིན་པ་གཞི་ནས་རྩིས་ཤིག་བརྒྱབ་ན། དེ་འདྲའི་ལོ་མང་པོ་ཕྱིན་འདུག་སྙམ་པ་ལས་བསམ་བློ་མ་བཏང་ན་ཡུད་ཙམ་ལ་ཕྱིན་པའི་སྣང་བ་ཤར། ང་ལ་ཆ་བཞག་ན་ད་ནས་ཚེ་ལྷག་ལོ་ཉི་ཤུ་སུམ་ཅུ་ཞིག་སྡོད་ཨེ་ཐུབ་སྙམ་པའི་རེ་བ་བྱེད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་སྣང་མེད་དུ་བཞག་ན་ཚེ་ལྷག་ཇི་ཙམ་ཡོད་ཀྱང་ཡུད་ཙམ་ལ་འགྲོ་བ་གསལ་པོ་རེད།

དེས་ན། རང་རང་གིས་ཆེད་གཉེར་གྱིས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་བྱས་ཏེ་དལ་འབྱོར་ལ་སྙིང་པོ་ལོན་པར་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ་བ་ལས། སང་བྱ་གནངས་བྱའི་ངང་དུ་ལུས་ཏེ་ཕྱི་བཤོལ་གྱི་ལེ་ལོའི་དབང་དུ་ཕྱིན་ན་ད་འཆི་རྒྱུ་ལས་མི་འདུག་སྙམ་པའི་ཉིན་མོ་ཤར་ན། བར་དོ་འཕྲང་སྒྲོལ་གྱི་གསོལ་འདེབས་འཇིགས་སྒྲོལ་གྱི་དཔའ་བོ་ལས། སྨན་པས་བོར་ཞིང་རིམ་གྲོས་བཟློག་ཏུ་མེད། །གཉེན་རྣམས་གསོན་དུ་རེ་བའི་རེ་ཐག་ཆད། །རང་ཉིད་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་གྱུར་པའི་ཚེ། །ཞེས་པཎ་ཆེན་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་འདྲའི་དུས་ཚོད་ཅིག་འོང་རྒྱུ་གཏན་ཁེལ་བ་ཡིན། དེས་ན། ད་རེས་ཆོས་རླབས་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་ཞིག་རྙེད། སྔོན་ཚེ་གཅིག་ལ་ཟུང་འཇུག་གི་གོ་འཕང་བརྙེས་པའི་རྒྱ་གར་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་དང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཀྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ད་ལྟ་ང་ཚོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་པའི་ཆོས་འདི་ཉམས་བཞེས་གནང་བ་ལས་ལྐོག་ཆོས་ཤིག་ཟུར་དུ་གང་ཡང་མེད། དེས་ན། ང་ཚོར་ཡོད་པའི་ཆོས་ཚུལ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་མེད་པ་གསལ་པོ་རེད། སྔོན་གྱི་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ནས་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་བསྒྲུབས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་རེད། ང་ཚོས་ཀྱང་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ན། ནང་གི་རྐྱེན་དལ་འབྱོར་གྱི་ལུས་ནི་ཡོད། ཕྱིའི་རྐྱེན་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དང་དེ་དག་གིས་བསྟན་པའི་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ང་ཚོར་ཉམས་སུ་ལེན་ཆོག་ཆོག་གི་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་སྐབས་འདིར། རང་ས་ནས་མ་འཕྱུག་པ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་གནད་ཀྱི་དོན་པོ་ཡིན། དེར་བརྟེན་ད་རེས་ཀྱི་དུས་འདིར་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་སྒོ་ནས་སྙིང་པོ་ལོན་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ། དེ་ལྟར་བྱེད་པ་ལ། དམ་པའི་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་དགོས། དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་ནང་ནས་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་མེད་དེ། སྤྱོད་འཇུག་ལས། བསྐལ་པ་དུ་མར་རབ་དགོངས་མཛད་པ་ཡི། །ཐུབ་དབང་རྣམས་ཀྱིས་འདི་ཉིད་ཕན་པར་གཟིགས། །འདིས་ནི་ཚད་མེད་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་ཀྱིས། །བདེ་མཆོག་བདེ་བླག་ཉིད་དུ་འཐོབ་པར་བྱེད། །ཅེས་གསུངས་པ་ལྟར། བསྐལ་པ་མང་པོའི་རིང་དུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད། སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་ཏེ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་ཀྱང་གཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་དེ་གང་ཡིན་དགོངས་ནས་དཔྱད་པའི་ཚེ། བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདི་ལས་ལྷག་པ་མེད་པར་གཟིགས་པ་དང་། སེམས་ཅན་རང་རང་འཕྲལ་ཡུན་ཀུན་ཏུ་བདེ་བའང་བསམ་པ་འདིའི་ཐོག་ནས་ཡོང་བས་ན། ཞི་བ་ལྷས་དེ་ལྟར་གསུངས།

དེས་ན། ད་རེས་ང་ཚོ་འགལ་རྐྱེན་གཙོ་ཆེ་བ་མཐའ་དག་དང་བྲལ། མཐུན་རྐྱེན་གཙོ་ཆེ་བ་ཐམས་ཅད་འཛོམས་པའི་སྐབས་འདིར་བདག་པས་གཞན་གཅེས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཅི་ཐེབས་ཤིག་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། སྤྱིར་བོད་འདི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དར་ཁྱབ་ཆེན་པོ་ཡོད་པའི་ཡུལ་ཡིན་པ་དང་། བཙན་བྱོལ་ལ་འབྱོར་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་བོད་པའི་གཞིས་ཆགས་ཟུར་དུ་བཙུགས་ནས་བོད་པའི་རྣམ་པ་མ་ཡལ་བ་བྱས་ཡོད་པ་འདི་མི་རིགས་ཀྱི་ཐོབ་ཐང་དང་མི་རིགས་ཀྱི་འཐབ་རྩོད་ཁོ་ན་མ་ཡིན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་དང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་བོད་པའི་རིག་གཞུང་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད། བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ཆུང་ངུ་འདིའི་ནང་དུ་ཡང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་པ་དང་། མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་རྗོད་བཞིན་ཡོད་པ་འདི་དག་ནི་དངོས་གནས་བསླབ་བྱ་བཟང་པོའི་འབྲས་བུ་རེད། ང་ཚོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་རྣ་ལམ་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཅེས་བརྗོད་པ་གོ་བ་དང་ལྷན་དུ་ཡིད་ལ་འཇགས་ཡོད་པ་འདི་རྒྱུན་ལྡན་ཡིན་སྙམ་དུ་སྣང་མེད་དུ་མི་གཏོང་བར་རང་གི་སེམས་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་དགོས། དེ་ལ་ཚེ་འདིའི་སྣང་ཤས་བཟློག་པ་དང་། དེ་ནས་ཕྱི་མའི་སྣང་ཤས་བཟློག་པ་དེ་གཉིས་ཀྱི་སྟེང་ནས་ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་སྐྱེས། ངེས་འབྱུང་གི་བསམ་པ་དེས་རང་སྟེང་དུ་འཁོར་བ་སྤྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་ཚུལ་རྣམས་བསམས་ཏེ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་མི་བཟོད་པ་ཞིག་དང་། ཐར་པ་མྱང་འདས་ཐོབ་ཐུབ་ན་དངོས་གནས་གཏན་དུ་བདེ་བ་རེད་སྙམ་པའི་བློ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེས་ན། དེ་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་གཞན་གྱི་སྟེང་དུ་ཁ་སྤོས་པའི་ཚེ་སྐྱོབ་འདོད་ཀྱི་སྙིང་རྗེ་ཤུགས་དྲག་སྐྱེ་ཐུབ།

དེ་ལྟར་སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་གཞན་དོན་ཁུར་དུ་འཁྱེར་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་སྐྱེས། ལྷག་བསམ་དེས་དྲངས་པའི་འདུན་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་སེམས་ཞེས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་སེམས་ཅན་འདི་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པའི་བསམ་པ་སྐྱེས། དེས་དངོས་སུ་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་སྒྲུབ་པ་ལ་བསླབ་བྱ་བྱས་ནས་སེམས་ཅན་རང་རང་གིས་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཤེས་པར་བྱས་ཏེ། བླང་བྱ་ལེན་པ་དང་། དོར་བྱ་དོར་བའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་དང་བདེ་བ་བསྒྲུབ་རྒྱུ་རེད། ལས་འབྲས་ཞེས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བསགས་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་མྱོང་དགོས་པ་དང་། རང་གིས་མ་བྱས་པའི་འབྲས་བུ་ཞིག་རང་ལ་སྨིན་རྒྱུ་མེད་པ་དེ་ལྟར་རེད།

དེས་ན། སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བླང་དོར་གྱི་གནས་ཇི་བཞིན་སྟོན་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བར་གང་སྟོན་རྒྱུའི་བླང་དོར་གྱི་གནས་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་ཙམ་མ་ཡིན་པར་རང་གི་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་དངོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་བསྟེན་སྟངས་སོགས་རང་ཉིད་ལ་ཉམས་མྱོང་མེད་ན་གཞན་ལ་སློབ་མི་ཐུབ། དེའི་ཕྱིར་སྒྲིབ་གཉིས་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་གཏན་ནས་སྤངས་པའི་ཉམས་མྱོང་རང་ལ་མེད་ན་གཞན་ལ་ལམ་མཐར་ཐུག་པ་སྟོན་ཐུབ་པ་མི་འོང་བར་མ་ཟད། བླང་དོར་གྱི་གནས་སྟོན་སའི་ཡུལ་དེའི་ཁམས་དང་མོས་པ་ཕྲ་ཞིང་ཕྲ་བ་ཇི་བཞིན་མ་ཤེས་ན་གཞན་དོན་ཉི་ཚེ་བ་ཙམ་ལས་མི་འོང་སྟེ། རང་ངོས་ནས་ལྷག་བསམ་གྱིས་བཤད་ནའང་གཞན་དེར་ཕན་ནམ་གནོད་མ་ངེས་པ་ཡིན། དཔེར་ན། ཁྱིམ་བདག་དཔལ་སྐྱེས་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་དགེ་རྩ་ཤིན་ཏུ་ཕྲ་མོ་ཡོད་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་མ་གཟིགས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ལྟར་རེད།

དེས་ན། སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་ཇི་བཞིན་ཤེས་པ་ལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་དབྱིངས་མཐར་ཐུག་མངོན་དུ་བྱེད་དགོས། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ན་བསྟན་བྱའི་ཆོས་ཇི་བཞིན་འཆད་མི་ཐུབ་ལ་བསྟན་སའི་ཡུལ་གྱི་ཁམས་དང་མོས་པ་སོགས་གནས་ཚུལ་ཇི་བཞིན་ཤེས་མི་ཐུབ་པས་ན་རྣམ་མཁྱེན་མ་ཐོབ་པར་ཐབས་མེད། དེའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་ཉིད་མ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཉོན་མོངས་ལས་ཀྱང་ཤེས་བྱ་ཤེས་པ་ལ་བར་དུ་གཅོད་པའི་ཤེས་སྒྲིབ་ལ་མི་འདོད་པ་ཆེ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་དང་། དེ་སྤོང་བའི་འདུན་པ་ཤུགས་ཆེ་བ་འོང་སྲིད་པ་ལྟ་བུ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཞེས་པ་བདེན་འཛིན་གྱིས་བཞག་པའི་བག་ཆགས་ཡིན་ཕྱིར་བག་ཆགས་དེ་སྤོང་བར་སྔོན་དུ་དེ་འདྲའི་བག་ཆགས་འཇོག་བྱེད་ཀྱི་བློ་མེད་པར་བཟོ་དགོས། འོན་ཀྱང་། དངོས་ཡོད་གནས་ཚུལ་ནི་ཐོག་མར་བདེན་འཛིན་སྤངས། དེ་ནས་ཤེས་སྒྲིབ་སྤོང་དགོས་པ་རེད། མདོར་ན། སྒྲིབ་གཉིས་ཟད་པར་སྤངས་པའི་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་མ་ཐོབ་པར་ཁ་ནས་སྨོན་ལམ་བྱེད་པ་ཙམ་ལས་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་ཀྱི་གཞན་དོན་མཐར་ཐུག་པ་སྒྲུབ་མི་ཐུབ།

དེའི་ཕྱིར་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་འཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད་ཅེས་པ། གཞན་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པས་རྒྱུ་བྱས་ཤིང་རང་དོན་དོན་གཉེར་གྱི་འདུན་པ་དང་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་དགོས། དེ་ལྟ་བུའི་སེམས་བསྐྱེད་ལ་གོ་བ་ཆགས། གོ་བ་ཆགས་ནས་བློ་སྦྱངས་ཏེ་ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པར་བྱས། ཉམས་འོག་ཏུ་ཆུད་པ་དེ་ལ་མུ་མཐུད་སྦྱངས་པས་ཡིད་འགྱུར་རམ་རྩོལ་བཅས་ཀྱི་མྱོང་བ་ལྟ་བུའི་མྱོང་བ་སྣེ་ཟིན་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ། དེ་བརྟན་པོ་འོང་བའི་ཆེད་དུ་རྟེན་གྱི་དྲུང་ངམ་བླ་མའི་དྲུང་ནས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པར་གསུངས། དེ་ལྟར་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་བཟུང་ན་མྱོང་བ་སྣེ་ཟིན་ཡོད་པའི་སེམས་དེ་བརྟན་པོ་འོང་བ་དང་། སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་སྟོབས་ཇེ་འཕེལ་ཇེ་འཕེལ་ལ་འགྲོ་ཐུབ་པ་དང་། རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་བཅོས་མ་མ་ཡིན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ངོ་མར་འགྱུར་བ་སོགས་ཀྱི་དགོས་པ་ཁྱད་པར་ཅན་ཡོད། དེ་ནས་སེམས་བསྐྱེད་པའི་རྗེས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པ་ལ་སློབ་འདོད་སྐྱེས་ནས་སློབ་འདོད་ཤུགས་དྲག་བྱུང་བའི་མཚམས་སུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་གཟུང་བར་གསུངས་ཏེ་གོ་རིམ་ངེས་པ་ཅན་ཡིན།

ད་རེས་སྐབས་སུ་བབས་པ་སྨོན་སེམས་དམ་བཅའ་ཅན་གཟུང་བ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་པས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་ཇོ་བོ་རྗེས་མཛད་པའི་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་ཆོ་གའི་སྟེང་ནས་ཞུ་རྒྱུ་དང་། ཐོག་མར་མཎྜལ་ཕུལ་ཟིན་ནས་གསོལ་བ་འདེབས་པ་ཡིན་པས་འདིའི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་ཆེན་པོ་ལ་བཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དང་པོར་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་ཡང་སློབ་དཔོན་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དུ་གསོལ། ཞེས་ལན་གསུམ། དེ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ལ་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དམིགས་རྣམ་ཚང་ངེས་དགོས་གསུངས་པས་རང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་ཡོད་པའི་མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་འདོད་ཅིང་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་རང་དང་སྒོ་ཀུན་ནས་མཚུངས་པ་གང་ཞིག་ལ་ཁྱད་པར་ནི། རང་གཅིག་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་གཞན་མཐའ་ཡས་པ་ཡིན་པས་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་བའི་གནས་སྐབས་ཤིག་ཡོད་དམ་མེད། ཡོད་ན་དེ་ལ་བསམ་བློ་གཏོང་དགོས་པ་རེད། དེ་ནི་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བསམ་དགོས་པ་དང་། དེ་ཡང་། དེ་ལྟ་བུའི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཡུལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་པོ་ཉིད་ནས་སངས་རྒྱས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མིན་པར་ད་ལྟའི་ང་ཚོ་དང་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཕལ་པ་ཞིག་གིས་རང་གི་བརྩོན་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་ཅིང་། ཕྱི་ནང་གི་རྐྱེན་འཛོམས་པའི་དབང་གིས་འགའ་ཞིག་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་སུ་གྱུར་པ་དང་། འགའ་ཞིག་ད་ལྟ་འཚང་རྒྱ་བ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་བཞིན་པ་བྱུང་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་རང་ཐེ་བས་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་དྲག་པོས་མནར་བཞིན་པ་འདིའི་རྩ་བ་གཏི་མུག་བདེན་འཛིན་དེ་ཉིད་ཟད་རུང་ཡིན་པར་མ་ཟད་གློ་བུར་བའི་ཆོས་ཡིན་པས་ན། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་འབྲལ་ཐུབ་ངེས་ཡིན། དེས་ན། སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་པ་གང་ཞིག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བཟོ་བའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡོད་ན་རང་བཞིན་གྱིས་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས་ངེས་སུ་གྱུར་ཡོད།

དེ་ཡང་ཚོད་དཔག་ལྟ་བུ་བྱེད་མི་དགོས་པར་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་མཛད་པ་རྣམ་ཐར་ལ་ཁ་མིག་ཡར་ལྟ་བྱས་ནས་དེ་རྣམས་ཀྱིས་ཇི་ལྟར་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་པ་ལྟར་བསླབས་ན་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གོ་འཕང་ཐོབ་ཐུབ་པས་ན། མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་སྙིང་རྗེ་དང་། དེ་ཐམས་ཅད་བདེ་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་གཉིས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ། དེ་དང་ཆབས་ཅིག་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པར་བྱས་ཏེ། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་བྲལ་བའི་ཆེད་དུ། སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ་སྙམ་པ་དང་། ཁྱེད་རྣམས་ཀྱིས་མངོན་དུ་མཛད་པའི་གོ་འཕང་དེ་ལྟ་བུ་ཞིག་ངས་ཀྱང་འཐོབ་པར་ཤོག་སྙམ་པ་དང་། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ཁྱེད་ཀྱིས་བརྙེས་པའི་གོ་འཕང་དམ་པ་ཇི་འདྲ་བ་དེ་འདྲ་བར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འགོད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཡོང་བར་ཤོག་སྙམ་པ་དང་། དེ་ལྟར་འོང་བ་ཡང་མ་རུང་བའི་གཤིས་རྒྱུད་ངན་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་དུལ་བར་བྱས་ནས་རྣམ་མཁྱེན་གྱི་ངོ་བོར་བསྐྱེད་རྒྱུ་ལས་ལོགས་སུ་བྱེད་ཐབས་ཤིག་མེད། སངས་རྒྱས་རང་གིས་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་བཞེས་གནང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་དུ་གྱུར་ཅིང་། ང་ཚོས་ཀྱང་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་སྐྱབས་དངོས་ཐོབ་པ་ལ། ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་ནས་ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་དང་། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་དེ་རང་ཉིད་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་གི་གནས་ལས་སྐྱོབ་པའི་སྐྱབས་དངོས་ཡིན་སྙམ་པ་དང་། དེ་ལ་ཉམས་ལེན་ཚུལ་བཞིན་བྱས་ནས་ཐེག་ཆེན་གྱི་འགོག་ལམ་གྱིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་དཀོན་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་སྐྱེ་ཐུབ་པར་ཤོག་སྙམ་དུ་བསམ། དེ་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཀྱིས་སྤང་བྱ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་རྣམས་རིམ་གྱིས་སེལ་ཞིང་སྤང་བྱ་སྤངས་པའི་བྲལ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་རང་རྒྱུད་ལ་མངོན་དུ་བྱེད་པར་ཁ་མིག་ཡར་ལྟ་བྱེད་ས་གྲོགས་འཕགས་པའི་དགེ་འདུན་ཏེ། དཔེར་ན། ས་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལྟ་བུ་ཡིན། དེ་དག་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་སོང་ནས་དེ་དག་གིས་ལས་དང་པོ་བའི་གནས་སྐབས་ནས་རིམ་གྱིས་རྟོགས་པ་ཇི་ལྟར་བརྙེས་པ་ལ་རང་གིས་མིག་དཔེ་བལྟས་ནས་བདག་ཅག་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དཔུང་གཉེན་ཞུ་སྙམ་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཆེད་དུ་བྱ་བ་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མཆོག་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན་པས། མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དངོས་སུ་བཞུགས་ཡོད་སྙམ་དུ་གསལ་ལེགས་པར་བཏབ་སྟེ་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་། རང་གི་མཐའ་སྐོར་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་ནས་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་བཅས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཀུན་སློང་བཟང་པོས་ཟིན་པའི་ཐོག་ནས་ཐེག་ཆེན་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱབས་འགྲོའི་དམིགས་རྣམ་ཚང་ངེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་ལན་གསུམ་མཛད་པར་ཞུ། རྒན་ལེགས་ལྡན་ལགས་ལྟ་བུ་དམིགས་བསལ་ལས་གཞན་རྣམས་ཙོག་པུར་བཞུགས་ན་ལེགས།

སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་རྐང་གཉིས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །ཞི་བ་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བ་དུས་འདི་ནས་བཟུང་ནས་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱི་མཆོག །འཕགས་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དགེ་འདུན་རྣམས་ལ་སྐྱབས་སུ་མཆིའོ། །

ལན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་པ་དང་། དེ་དག་ལ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་སྐྱབས་སུ་མཆི་སྙམ་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་སོང་སྙམ་པ་སོགས་མདོར་ན། རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་བཞིན་རིམ་གྱིས་རང་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་བ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་བཅས་ཏེ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། དེ་ལྟར་ལན་གཉིས་པ་གྲུབ།

གོང་དུ་ཞུས་པ་ལྟར་སྐྱབས་འགྲོའི་དམིགས་རྣམ་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ལན་གསུམ་པའི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། དེ་ལྟར་ལན་གསུམ་པ་གྲུབ། སྐྱབས་འགྲོའི་རྗེས་སུ་ཚོགས་གསོག་པ་ཡིན་པས། དེ་ཡང་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ་སྟེ། དེ་དག་གི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དྲན་བཞིན་པའི་ངང་ནས། མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རང་དང་འདྲ་བར་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཅིང་བདེ་བ་འདོད་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལ་ཁམས་བདེ་གཤེགས་སྙིང་པོས་ཁྱབ་པ་སོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་དང་འབྲལ་རུང་དང་རྣམ་མཁྱེན་འགྲུབ་རུང་ཡིན་པ་སོགས་དྲན་པའི་ཐོག་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་འཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག །ཐོབ་པ་ཞིག་བདག་གིས་བྱའོ་སྙམ་པའི་བསམ་པའི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་ཡན་ལག་བདུན་པ་ཚར་གཅིག་དང་། དེ་ནས་ཕུང་པོ་གསུམ་པའི་མདོ་སྟེ་ལྟུང་བཤགས་བཏོན་ན་ཡག་པོ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཕྱག་འཚལ་ན་ཟིང་ཡོད་པ་དང་དྲི་མ་འཚུབ་འཚུབ་བྱེད་པས་བསྡད་ནས་བཏོན་ན་འགྲིག །

དེས་ན། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ང་ཚོའི་མདུན་དུ་གསལ་བཏབ་ཡོད་པས་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ལྷ་ཚོགས་རྣམས་ཀྱང་དངོས་སུ་ཡོད་སྙམ་པ་དགོས། རྒྱལ་ཚབ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ཊཱི་ཀཱར་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་མཚན་རེ་བརྗོད་ན་བསྐལ་པ་ཁྲིའི་སྡིག་པ་འདག་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་། འདི་དག་ང་ཚོར་ཤིན་ལྐོག་ཡིན་པས་ལུང་ཚད་མར་བརྟེན་ནས་ཡིད་ཆེས་བྱས་ན་ལས་གཞན་ཁག་པོ་རེད། གང་ལྟར་ཕན་ཡོན་རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཏན་ཏན་རེད། སྔོན་གྱི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་མང་པོས་བསག་སྦྱང་རྡོ་རུས་ཐུག་པ་ལྟ་བུ་གནང་ནས་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་སྐྱེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་འབའ་ཞིག་ལས། གུང་ཐང་རིན་པོ་ཆེས། ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་སྨྲ་མཁས་དཔལ་འདོད་ན། །ད་ལྟ་བཟའ་བཏུང་གཉིད་ཀྱི་བདེ་བ་ལ། །ཆགས་པའི་སྐྱིད་ཆོས་འདི་ཡིས་མི་འགྲུབ་པས། །དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བཟོད་པར་གྱིས་ཤིག་ཨང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར། ང་ཚོ་སྐྱིད་ཉལ་བརྒྱབ་ནས་ཆོས་འགྲུབ་པར་དཀའ། དེས་ན། ལྷ་དང་བླ་མར་གསོལ་བ་འདེབས་པ། དམིགས་རྣམ་སྐྱོང་བ། བསག་སྦྱང་བྱེད་པ་བཅས་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བས་དེ་ལྟར་གསུམ་སྒྲིལ་གྱི་ཐོག་ནས་གཞུང་ནས་གསུངས་པ་ལྟར་གྱི་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ལམ་གྱི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་བསྐྱེད་དགོས་པ་ཡིན། དེའི་ཕྱིར་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དང་། ལྷག་པར་ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་མདུན་དུ་མངོན་སུམ་པ་ལྟ་བུར་ཡོད་སྙམ་པའི་ཐོག་ནས་ལྟུང་བཤགས་གསུང་བར་ཞུ། ལྟུང་བཤགས་གྲུབ། བསག་སྦྱང་གི་གནད་བསྡུས་པ་ཡན་ལག་བདུན་པ་གྲུབ་ནས་སེམས་སྦྱང་བ་ཞེས་པ། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་མཐའ་ཡས་པའི་མ་རྒན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་མི་འདོད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མནར་བཞིན་པའི་ངང་ཚུལ་རྣམས་དྲན་ནས་དེ་དག་སྡུག་བསྔལ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་བ་ཞིག་བྱུང་ན་ཅི་མ་རུང་སྙམ་པ་དང་། བདེ་བ་འདོད་ཀྱང་བདེ་བས་ཕོངས་བཞིན་པ་སྟེ། དེ་དག་ལས་མང་པོ་ཞིག་ཐ་ན་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བས་ཀྱང་ཕོངས་བཞིན་པ་དང་། ཡང་མང་པོ་ཞིག་གིས་ཟག་བཅས་ཀྱི་བདེ་བར་མཐར་ཐུག་གི་བདེ་བར་ཞེན་ཏེ་རང་གིས་རང་ལ་སྡུག་བསྔལ་སྣོན་མ་ལྟ་བུ་སྒྲུབ་བཞིན་ཡོད།

མདོར་ན། གཏན་གྱི་བདེ་བས་ཕོངས་པའི་ངང་ཚུལ་རྣམས་དྲན་ནས་དེ་དག་བདེ་བ་དང་ལྡན་ན་སྙམ་པའི་བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེས་དྲངས་པའི་ལྷག་བསམ་དང་། དེས་དྲངས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་དམིགས་རྣམ་ལེགས་པར་གསལ་བཏབ། མདོར་ན། མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རང་གིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཐོབ་ན་ཅི་མ་རུང་། ད་རེས་ཐོབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་དུ་སེམས་ཀྱི་གཏིང་ནས་སྙིང་སྟོབས་ཤིག་བསྐྱེད། དེ་གཞི་རྩ་ལྟ་བུར་བཞག་ནས་རྗེས་ཟློས་ཀྱི་ཚིག་འདོན་པའི་སྐབས་སུ་ཡིད་ལ་འགྱུར་བ་ཐེབས་བཞིན་པའི་ངང་ནས་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དཔང་པོར་བཟུང་ནས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མ་རྒན་སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བདག་གིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་དུ་སེམས་བསྐྱེད། དམ་བཅས། བསྐྱེད་པའི་སེམས་དེ་ཉིད་ཀྱང་དུས་ནམ་དུའང་ཉམས་པ་མེད་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་བཅས་ཏེ། དབུ་མ་འཇུག་པའི་སྐབས་ནས་གསུངས་པ་བཞིན། རིམ་གྱིས་ཚོགས་ལམ་ཆུང་འབྲིང་ཆེ་གསུམ་དང་། སྦྱོར་ལམ་དྲོད་རྩེ་མོ་བཟོད་པ་ཆོས་མཆོག་བཅས་མངོན་དུ་བྱས་ཏེ་ས་དང་པོ་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་ཡོན་ཏན་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་ཅིས་ཀྱང་བྱ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ས་གཉིས་པ་གསུམ་པ་སོགས་ཤིན་ཏུ་སྒྲུབ་དཀའ་ནའང་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ཚོད་མཐོ་རུ་ཕྱིན་པའི་མཚམས་སུ་བདེ་བླག་ཏུ་མངོན་དུ་བྱེད་ཐུབ་པ་ཞིག་འོང་བས་ཆེད་དུ་བྱ་བ་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོས་དོན་བདེ་བླག་ཏུ་སྒྲུབ་ཐུབ་པའི་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་བྱོས།

དེ་ལྟར་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་རྣམས་དཔང་པོར་བཞག །མཐའ་སྐོར་གྱི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་གཅེས་ཤིང་ཕངས་པའི་ཡིད་འོང་གི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བློ་ཤུགས་དྲག་བསྐྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཐམས་ཅད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱུ་དང་བཅས་པ་ལས་གྲོལ་བ་དང་། བདེ་བ་མཐའ་དག་དང་ལྡན་པ་དང་། མདོར་ན། དེ་རྣམས་སྐྱོན་ཀུན་ཟད་ཡོན་ཏན་ཀུན་ལྡན་གྱི་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་ས་ལ་ཅི་ནས་ཀྱང་འགོད་པར་བྱ། དེའི་ཕྱིར་དུ་བདག་གིས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ཅི་ནས་ཀྱང་འཐོབ་པར་ཤོག་ཅིག །ཐོབ་པར་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིའི་རྗེས་ཟློས་ལན་གསུམ་མཛད་པར་ཞུ།

ཕྱོགས་བཅུ་རྣམས་ན་བཞུགས་པའི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་བདག་ལ་དགོངས་སུ་གསོལ། སློབ་དཔོན་དགོངས་སུ་གསོལ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་སྐྱེ་བ་འདི་དང་སྐྱེ་བ་གཞན་དང་གཞན་དག་ཏུ་སྦྱིན་པའི་རང་བཞིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རང་བཞིན་དང་སྒོམ་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བདག་གིས་བགྱིས་པ་དང་བགྱིད་དུ་བསྩལ་བ་དང་བགྱིས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེས། ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དགྲ་བཅོམ་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ས་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་དེ་བཞིན་དུ། བདག་མིང་འདི་ཞེས་བགྱི་བས་ཀྱང་དུས་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ཇི་སྲིད་བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོ་ལ་མཆིས་ཀྱི་བར་དུ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་སེམས་བསྐྱེད་པར་བགྱིའོ། །སེམས་ཅན་མ་བསྒྲལ་བ་རྣམས་བསྒྲལ་བར་བགྱིའོ། །མ་གྲོལ་བ་རྣམས་གྲོལ་བར་བགྱིའོ། །དབུགས་མ་ཕྱིན་པ་རྣམས་དབུགས་དབྱུང་བར་བགྱིའོ། །ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མ་འདས་པ་རྣམས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་བགྱིའོ། །

ལན་གཉིས་པའི་སྐབས་སུ་སྔར་བཞིན་རྒྱལ་བ་ལ་དམིགས་པའི་དད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པའི་བྱམས་པ་དང་སྙིང་རྗེ་རྣམས་ཕན་ཚུན་འགྲན་པ་བཞིན་དུ་ཤུགས་དྲག་པོ་གསལ་བཏབ་པའི་ཐོག་ནས་མདུན་ན་བཞུགས་པའི་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་བདག་གིས་མངོན་དུ་བྱས་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་བླ་མེད་རྫོགས་བྱང་གི་གོ་འཕང་ལ་བདེ་བླག་ཏུ་འགོད་ཐུབ་པ་ཅིས་ཀྱང་བྱ་སྙམ་པའི་འདུན་པ་ཤུགས་དྲག་དང་བཅས་ཏེ་ལན་གཉིས་པའི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། ལན་གཉིས་པ་གྲུབ། ལན་གསུམ་པའི་སྐབས་སུའང་ད་རེས་མི་ལུས་ཤིག་ནི་ཐོབ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་། ལྷག་པར་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་དང་ནི་མཇལ། སྟོན་པ་ཐུགས་རྗེ་ཅན་ནས་བཟུང་ཟབ་རྒྱས་ཀྱི་གདམས་པ་འཛིན་པའི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་བརྒྱུད་དེ་མི་ཐོག་འདིའི་བར་དུ་ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཚུལ་མ་ཉམས་པར་ཉམས་སུ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་པ་འདི་སྐལ་བ་རེ་བཟང་། ད་རེས་མི་ལུས་ཐོབ་པ་དངོས་གནས་སྟབས་རེ་ལེགས། རང་བློ་རང་ལ་ལྐོག་ཏུ་མ་གྱུར་པ་ཡིན་པས་ད་ལྟའི་བར་དུ་རང་གི་འདོད་པ་བཞིན་གང་ཡང་བྱུང་མི་འདུག་ཀྱང་། ད་ནས་བཟུང་སྟེ་ཚེ་ལྷག་ཇི་ཙམ་ཡོད་པ་དེའི་རིང་ལ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དགྱེས་པའི་མཆོད་སྤྲིན་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་སྤྲོ་སྙམ་པ་དགོས།

དེས་ན། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་དགྱེས་པ་ལ་སྤྱོད་འཇུག་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཕན་བདེ་སྒྲུབ་ཐུབ་ན། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐུགས་དགྱེས་པའི་མཆོད་པ་འདི་ལས་ལྷག་མེད། སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ཡལ་བར་དོར་བ་དང་། སེམས་ཅན་འདི་རྣམས་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་ཁྱད་གསོད་བྱས་ན་བརྒྱུད་ནས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་མཐོང་ཆུང་དང་ཁྱད་གསོད་བྱས་པར་འགྲོ་བ་ཡིན། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་གང་གི་དོན་དུ་ཐུགས་བསྐྱེད་པ་དང་། གང་གི་དོན་དུ་སྤྱོད་པ་ལ་བསླབས་པ་དང་། གང་གི་ཆེད་དུ་འཕྲིན་ལས་ཉེར་བདུན་ལ་སོགས་པའི་སྒོ་ནས་དོན་མཛད་པའི་ཡུལ་ནི་ཇོ་བོ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡིན།

ལར་ནས་ང་ཚོས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པར་སྐྱབས་སུ་མཆི་བ་དང་། རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པས་གཅིག་ཏུ་དགོངས་སའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡལ་བར་དོར་བ་དེ་ནི་དངོས་གནས་གླེན་པའི་བྱེད་སྟངས་རེད་འདུག །རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་སྐྱབས་སུ་འཛིན་བཞིན་དུ་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་མི་དགྱེས་པའི་ལས་བྱེད་པ་ནོར་འཁྲུལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསླབ་བྱ་སྟོན་པའི་གཞུང་རྣམས་རྣ་བར་ཐོས་པའི་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐུགས་དགྱེས་པའི་མཆོད་པ་ཅི་ཞིག་འབུལ་དགོས་སྙམ་ན། གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་བསྐྱེད་རྒྱུ་དེ་ཡིན། གཞན་ཕན་གྱི་སེམས་ཕྲ་མོ་ཞིག་སྐྱེས་ནའང་རྒྱལ་བ་སྲས་དང་བཅས་པ་ཐུགས་དགྱེས་ངེས་པའི་ཐོག་ནས་ད་རེས་གོ་སྐབས་བཟང་པོ་འདི་འདྲ་ཞིག་ཡོད་པའི་སྐབས་ལ་ངས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། བསྐྱེད་པའི་སེམས་དེའང་དུས་ནམ་དུ་ཡང་མི་གཏོང་སྙམ་པ་དང་། ད་རེས་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདིས་གཞི་བྱས་ཏེ་རིང་པོར་མི་ཐོགས་པར་རྣམ་མཁྱེན་རྒྱལ་བའི་གོ་འཕང་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་ཐོག་ནས་མཐའ་ཡས་པའི་མར་གྱུར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སྐབས་དང་མཐར་ཐུག་གི་འདོད་དོན་མ་ལུས་པ་ཡིད་བཞིན་དུ་བསྐོང་བ་ཞིག་ཅི་ནས་ཀྱང་བྱའོ་སྙམ་པ་དང་བཅས་ཏེ་ལན་གསུམ་པའི་རྗེས་ཟློས་མཛད་པར་ཞུ། ལན་གསུམ་པ་གྲུབ། སྐབས་རེར་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྫས་ཞེས་ཕྱག་ལེན་ལ་ཡོད་པ་བཞིན་ད་རེས་སེམས་བསྐྱེད་ཀྱི་རྫས་འཇུག་པའི་རང་འགྲེལ་གསར་དུ་དཔར་བརྒྱབ་ནས་བཀྲམ་ཡོད་པ་འདི་བྱས་ཏེ་སླད་རང་འགྲེལ་ནམ་མཐོང་ལ་དེ་དུས་ངས་སེམས་བསྐྱེད་ཡོད་སྙམ་དུ་དྲན་གསོ་ཐུབ་པ་བྱ་དགོས། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྨོན་པ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་ཆོ་ག་ལེགས་པར་ཟིན་པ་ཡིན།

ཡང་སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་ནས་ཚེ་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་དང་། ཕྱི་མར་སེམས་བསྐྱེད་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་སོགས་ལམ་རིམ་ཆེན་མོར་61གསུངས་པ་ལྟར་བྱ་དགོས། མང་ཆེ་བ་སྨོན་སེམས་བཟུང་མྱོང་མཁན་ཡིན་པས་ཤེས་གསལ་ཡིན་པ་དང་། མདོར་ན། ཀུན་གྱིས་ཚུལ་བཞིན་ཉམས་སུ་ལེན་དགོས་པ་གལ་ཆེ། དོན་གྱི་སྙིང་པོ་ནི། དུས་ད་ནས་བཟུང་རྨི་ལམ་ཚུན་ཆད་དུ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ལ་གོམས་འདྲིས་བསྟེན་དགོས་པ་དང་། གཞན་ལ་གནག་སེམས་གནོད་སེམས་དང་། མཐོང་ཆུང་ཁྱད་གསོད་སོགས་ཀྱི་བློ་སྐད་ཅིག་ཀྱང་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་དུ་འབད་བརྩོན་བྱེད་དགོས། སེམས་ཡང་ནས་ཡང་དུ་བསྐྱེད་ན་བསོད་ནམས་ཆེན་པོ་གསོག་པ་དང་། ཁེ་ཆེ་ལ་ཉེན་མེད། སྔགས་ཀྱི་དབང་སོགས་ནི་ཁེ་ཆེ་ཡང་ཉེན་ཡོད། བླ་མའི་ངོས་ནས་དམིགས་རྣམ་གསལ་པོ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་དགོས་པ་རེད། སྔགས་གྲངས་གསོག་རྒྱུ་ཙམ་ནི་དེ་ཙམ་མི་དཀའ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཧ་ཅང་ཁག་པོ་རེད། ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་སྟོང་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མེད་ན་མུ་སྟེགས་པས་ལྷ་བསྒོམས་པ་ལྟ་བུར་གྱུར་པ་རེད། དབང་སྐུར་སོགས་ཡག་པོ་བྱུང་ན་ཁེ་ཆེན་པོ་ཡོད་ཀྱང་བླ་སློབ་གཉིས་ཀའི་ངོས་ནས་ཁག་པོ་རེད། སྨོན་སེམས་བསྐྱེད་པ་འདི་ལྟ་བུར་ཉེན་གང་ཡང་མེད། བསམ་བློ་ཡག་པོ་གཏོང་ཐུབ་ན་ཁེ་ཆེན་པོ་ཡོད་དེ། འདི་ལ་བརྟེན་ནས་ཚོགས་བདེ་བླག་ཏུ་རྫོགས་ཐུབ་པའི་ཕན་ནུས་ཡོད་པས་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན། ངས་གོ་སྐབས་ནམ་བྱུང་ལ་སེམས་བསྐྱེད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། རང་ངོས་ནས་སྟོན་པ་བཀའ་དྲིན་ཅན་གྱི་ཞབས་འདེགས་བསྒྲུབས་ཡོད་སྙམ་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྔོན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་དམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་དགོངས་བསྒྲུབས་ཡོད་སྙམ་པའི་བློ་བདེ་པོ་འདུག་ལ་རང་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་འདུག །གཞན་ལའང་ཕན་ཐོགས་ཕྲན་བུ་བྱུང་ཡོད་སྙམ་པ་དང་རང་ཡང་མི་ཚེ་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་སོང་སྙམ་སྟེ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་དང་། རང་གིས་ཀྱང་བསོད་ནམས་བསགས་ཡོད་སྙམ་བཞིན་ཡོད། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་བཟུང་བ་གྲུབ་པ་ཡིན།

60 སྨོན་སེམས་ཆོ་གས་གཟུང་བ་འདི་ས་བཅུའི་ཡོན་ཏན་བསྟན་པའི་དབུར་གསུངས་འདུག་ཀྱང་གཞུང་གཟིགས་བདེའི་ཆེད་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་མཇུག་ཏུ་བཀོད་པ་ཡིན།

61 ལམ་རིམ་ཆེན་མོར། ༡ ཚེ་འདིར་སེམས་བསྐྱེད་མི་ཉམས་པའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་ལ་བཞི། སེམས་བསྐྱེད་ལ་སྤྲོ་ཤུགས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ཕན་ཡོན་དྲན་པ་ལ་བསླབ་པ། སེམས་བསྐྱེད་དངོས་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་དུ་ལན་དྲུག་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་བསླབ་པ། གང་གི་དོན་དུ་སེམས་བསྐྱེད་པའི་སེམས་ཅན་བློས་མི་སྤོང་བ་ལ་བསླབ་པ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསག་པ་ལ་བསླབ་པའོ། །

༢ སྐྱེ་བ་གཞན་དུའང་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྒྱུ་ལ་བསླབ་པ་ལ་གཉིས། ཉམས་པར་བྱེད་པ་ནག་པོའི་ཆོས་བཞི་སྤང་བ། མི་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དཀར་པོའི་ཆོས་བཞི་བླང་བ་ལ་བསླབ་པའོ། །

བཀའ་ཆོས་ལེགས་གྲུབ་ཀྱི་བཀའ་སློབ།

དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་དབུ་མ་འཇུག་པ་དང་དེའི་རང་འགྲེལ་གཉིས་ཀྱི་དོན་གསལ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཛད་པའི་དབུ་མ་དགོངས་པ་རབ་གསལ་དང་བཅས་པའི་བཤད་ལུང་ལེགས་པར་ཕུལ་ཟིན་པ་ཡིན། ང་རང་ཡང་ཤིན་ཏུ་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་ལ་སེམས་ཀྱང་སྐྱོ་ལྷང་ལྷང་ཞིག་བྱུང་། ཁྱེད་ཅག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཧུར་ཐག་གིས་གསན་སོང་བས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ། དེ་རིང་བར་ཉིན་བསྟུད་ནས་བཤད་པའི་དོན་རྣམས་ལ་ཚང་མས་ཧུར་ཐག་བྱེད་རྒྱུ་དང་། འདྲ་ཆགས་པོ་དང་སྤོམ་སྤོམ་གྱི་ངང་དུ་མ་བཞག་པར་ཁ་ཡོད་ལག་ཡོད་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ད་རེས་འདིར་འཛོམས་ནས་ལེགས་བཤད་འདི་དག་ཉན་མཁན་གྱི་གྲས་སུ་འདུས་པ་བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཀྱི་ཆོས་བརྒྱུད་བཞིའི་ནང་ནས་ད་རེས་འདིར་མང་ཆེ་བ་དགེ་ལུགས་ཀྱི་ཁོངས་གཏོགས་དང་། རྙིང་མ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་དང་ས་སྐྱའང་ཁ་ཤས་མེད་དམ། གང་ལྟར་ང་ཚོ་ཚང་མ་ཚོགས་ཁང་གཅིག་གི་ནང་དུ་རུག་རུག་བྱེད་རྒྱུ་བྱུང་བར་ང་རང་ཡང་དགའ་བ་དཔག་མེད་བྱུང་། ང་ཚོ་ཚང་མས་ཐུགས་མཐུན་ཁྲིམས་གཙང་བྱེད་རྒྱུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་རེད། དེ་ཡང་། རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་ཀྱི་གསུང་ལས། སྟོན་པ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་བྱོན་པ་དང་། །བསྟན་པ་ཉི་འོད་བཞིན་དུ་གསལ་བ་དང་། །བསྟན་འཛིན་ཕུ་ནུ་བཞིན་དུ་མཐུན་པ་ཡིས། །བསྟན་པ་ཡུན་རིང་གནས་པའི་བཀྲ་ཤིས་ཤོག །ཅེས་གསུངས་འདུག་པ་ལས་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ནང་ཕན་ཚུན་རྩོད་པ་དང་སྐུར་བ་འདེབས་རེས་བྱས་པས་བསྟན་པ་རྒྱས་པར་གསུང་མཁན་སུ་གཅིག་ཀྱང་མེད། དེས་ན། ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ། བོད་སྤྱིའི་དོན་དུའང་ཆོལ་ཁ་གསུམ་དང་། ཆོས་བརྒྱུད་ཆེན་པོ་བཞི་གཡུང་དྲུང་བོན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་མཐུན་པོ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ་བ་དང་། སྒེར་སོ་སོའི་འདི་ཕྱིའི་ལེགས་ཚོགས་ཀྱི་རྩ་བར་བསམ་བློ་བཏང་ནའང་མཐུན་ལམ་གལ་ཆེ། སླད་གཞིས་བྱེས་མཉམ་འཛོམས་བྱུང་བའི་མཚམས་སུའང་མིག་ལྟོས་བཟང་པོ་མུ་མཐུད་ནས་འཇོག་རྒྱུ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། ད་རེས་འདིར་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་གང་མགྱོགས་བོད་ལ་ལོག་མཁན་ཡིན་ཤས་ཆེ་བས་ངས་དེ་རིང་བཤད་པ་བཞིན། ཁྱེད་ཚོས་ཐུགས་མཐུན་པོའི་ངང་ནས་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་སྙམ་པའི་དད་པ་དང་དམ་ཚིག །ལ་རྒྱ་མ་བོར་བར་བྱེད་དགོས་པ་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱས་ནས་བོད་ལ་སླེབས་ནས་ཆོས་བརྒྱུད་ཚང་མ་མཐུན་པོ་དང་། ཕན་ཚུན་དག་སྣང་སྦྱངས་ནས་དམ་ཚིག་མཐུན་པོ་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། སྔོན་མ་ལས་དེང་ཆོས་སྒོ་ལྟ་བུ་ཕྱེས་པའི་གོ་སྐབས་ཅུང་ཟད་རག་པ་དང་བསྟུན། རང་རང་གིས་ཞེན་བྱེད་ས་དང་། རང་རང་གི་རྐང་པ་འཛུགས་ས་ལྟ་བུ་བྱུང་བའི་སྐབས་ལ་ཆོས་བརྒྱུད་འཐེན་འཁྱེར་བྱེད་པ་ཡོང་མི་སྲིད་པ་མིན་པས་དེ་དག་ལ་གཟབ་གཟབ་བྱེད་དགོས། ཐུགས་མཐུན་ཞེས་པ་ཆབ་སྲིད་ལྟ་བུ་འདྲ་ཆགས་པོ་བྱེད་རྒྱུ་ཞིག་མིན། སྔར་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་ནས་བརྩིས་ན་བོན་ནི་ནང་ཆོས་མ་དར་གོང་ནས་ཡོད་པའི་ཆོས་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པས་ན་ནང་ཆོས་མིན་པ་གསལ་པོ་རེད། ནང་ཆོས་དར་ནས་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་དང་། དེ་ནས་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུའང་དཀའ་རྙོག་བྱུང་ཡོད་ཀྱང་། དུས་ཕྱིས་སུ་བོན་གྱི་མཁས་པ་མང་པོས་ནང་པའི་གཞུང་ལ་སྦྱངས་ནས་ནང་པའི་གཞི་ལམ་འབྲས་གསུམ་དང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་མང་པོ་ཞིག་བོན་གཞུང་གི་ནང་དུ་ཡོད་པ་ང་ཚོས་མཐོང་བཞིན་པ་འདི་རེད། དེང་བོན་ཆོས་ཉམས་ལེན་བྱེད་མཁན་ལ་མཚོན་ན། ལོ་ཤས་གོང་ང་རྒྱ་གར་སོ་ལན་(Solan)དུ་ཡོད་པའི་བོན་པོའི་གཞིས་ཆགས་སུ་སླེབས་སྐབས་རྟགས་གསལ་ཧ་ཅང་ཡག་པོ་བཏང་སོང་ལ་རིགས་ལམ་གྱི་འགྲོས་ཡག་པོ་འདུག །དབུ་མ་འཇུག་པ་སོགས་རྒྱ་གར་མཁས་པའི་གཞུང་མང་པོའི་ལུང་དྲངས་སོང་བས་དེང་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་དུ་གྱུར་ཡོད་པས་ང་ཚོ་མཐུན་ལམ་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བཞི་ནི་རྩོད་པ་མེད་པར་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པ་དང་། སྤྱིར་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་གསུམ་གྱི་རྣམ་གཞག་གི་ནང་ནས་ལྟ་བའི་རྣམ་གཞག་སྐོར་ལ་མིང་འདོགས་སྟངས་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པའི་དབང་གིས་ཕྲན་བུ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་པ་དང་། དེ་དང་འབྲེལ་ནས་སྒོམ་པའི་སྐོར་དང་སྤྱོད་པའི་སྐོར་ཅུང་མ་འདྲ་བ་རེ་ཡོད་ཤས་ཆེ། མདོར་ན། ལྟ་བའི་སྐོར་ལ་སྔ་འགྱུར་གྱི་རྫོགས་ཆེན་ཁྲེགས་ཆོད་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན། ས་སྐྱའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དམ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟ་བ་སོགས་ནི་སྔགས་བླ་མེད་དང་འབྲེལ་ནས་ལྟ་བ་སྒོམ་སྟངས་ཤ་སྟག་ཡིན།

མདོར་ན། ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ལྟ་བ་བསྒོམ་ལུགས་ཁོ་ན་ཡིན། དེས་ན། མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་གསུངས་པ་དེ་ཡུལ་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་དང་། མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་ཡོད་གསུངས་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་པ་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད། ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་བཤད་ན། ཆོས་རྗེ་ས་པཎ་གྱི་སྡོམ་གསུམ་རབ་དབྱེའི་ནང་དུ་མདོ་སྔགས་ལ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་གསུངས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལ་ལོ་ཆེན་དྷརྨ་ཤྲཱིས་མདོ་སྔགས་གཉིས་ལ་ལྟ་བའི་ཁྱད་པར་མེད་ན་ས་སྐྱ་པས་དབང་བཞི་ལ་གྲུབ་མཐའ་བཞི་དང་ལྟ་བ་བཞི་ཞེས་གསུངས་འདུག་པས་དེ་གང་འདྲ་ཡིན་ཞེས་དོགས་གཅོད་གནང་འདུག །སྤྱིར་ཉན་ཐོས་རང་རྒྱལ་བྱང་སེམས་གསུམ་ཀར་བདག་མེད་རྟོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་མེད་པར་གཞུང་འདིར་གསུངས་ཡོད་པ་བཞིན། ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཕྱེ་བ་དེའང་ཐབས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡིན་པས་མདོ་སྔགས་གཉིས་དང་། སྔགས་ལ་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་དང་། ཡང་ན་ཕྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་དང་། ནང་རྒྱུད་སྡེ་གསུམ་ཞེས་ཕྱེ་བ་གང་ལྟར་ཡང་དེ་དག་ཐབས་ཀྱི་ཆ་ནས་གོང་མ་གོང་མར་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་པས། ཡུལ་གྱི་ལྟ་བའི་ངོས་ནས་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་སྔགས་དང་བཅས་པ་ཁྱད་པར་མེད།

དེས་ན། དཔལ་ལྡན་ཟླ་བས་འཕགས་པ་ཡབ་སྲས་ཀྱི་དགོངས་པ་བཀྲལ་བ་དེ་ཐེག་པ་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ལ་གོ་བ་གསལ་པོ་རེད། འོན་ཀྱང་། ལྟ་བ་སྒོམ་བྱེད་ཀྱི་བློའི་ཆ་ནས་ཐེག་པ་འོག་མ་འོག་མ་ལས་གོང་མ་གོང་མ་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱོགས་ནས་ཇེ་ཟབ་ཇེ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་། ལྷག་པར་མདོ་དང་སྔགས། སྔགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་སྐབས་སུ་ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་ཁྱད་ཞུགས་པ་ཡིན་ལ། དཔལ་ས་སྐྱ་པས་གསལ་བ་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད། སྟོང་པ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན། གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག །ཟུང་འཇུག་བརྗོད་བྲལ་ཞེས་གསུངས་པ་རིག་པ་འོད་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད་པ་རེད། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན་ཡང་རྩ་བ་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་ལམ་གཉུག་མའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟེང་ནས་གསུངས་ཡོད། རྫོགས་པ་ཆེན་པོས་ཁྲེགས་ཆོད་གསུངས་སྐབས་ཀྱང་སེམས་དང་རིག་པ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བའི་རིག་པའང་རྩ་བ་གཉུག་མའི་འོད་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ན། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དགོངས་པའི་གནད་འབབ་ས་དེ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན་པ་གསལ་པོ་རེད།

མདོར་ན། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན་དང་། རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཁྲེགས་ཆོད། ས་སྐྱའི་འཁོར་འདས་དབྱེར་མེད་དམ་གསལ་སྟོང་ཟུང་འཇུག་གི་ལྟ་བ། དགེ་ལུགས་ཀྱི་ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་སྟོང་དབྱེར་མེད་ཅེས་པ་ཐམས་ཅད་གནད་གཅིག་པར་བབ་ཡོད། འོན་ཀྱང་། སྒོམ་པའི་སྐབས་སུ་ཕྲན་བུ་ཁྱད་པར་འོང་སྲིད། སྤྱིར་མདོ་ལུགས་ལ་ལྷག་མཐོང་ལ་དཔྱད་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་དང་། སྔགས་བླ་མེད་ཀྱི་ལུགས་ལ་འཇོག་སྒོམ་དུ་འདོད་པ་གཅིག་དང་། ཕྱག་ཆེན་པ་དང་རྫོགས་ཆེན་པ་སོགས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འཇོག་སྒོམ་བྱེད་པ་གསལ་པོ་རེད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས། ལྷན་སྐྱེས་ཀྱི་བདེ་བས་སྟོང་ཉིད་བསྒོམས་པ་འཇོག་སྒོམ་ཁོ་ན་ལས་དཔྱད་སྒོམ་དུ་མི་འདོད། རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དང་མི་འདྲ་ས་ཞིག་ཡོད་པ་ནི། གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་གསང་སྔགས་གསར་མའི་སྐབས་སུ་སྣང་མཆེད་ཐོབ་གསུམ་གྱི་ཤེས་པ་ཕྲ་མོ་རྣམས་འགགས་པའི་རྗེས་སུ་འོད་གསལ་ཉག་གཅིག་ལྷག་པའི་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་རྩལ་འདོན་བྱས་ནས་གསུངས་ཡོད། རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྟོག་རགས་པ་སོགས་ཤེས་པ་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་ནའང་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིག་ཆས་ཁྱབ་ཡོད་གསུངས་པ་དང་། དེ་ལྟར་ཡིན་དགོས་པའང་རེད། གང་ལྟར་གཉུག་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་འོད་གསལ་ཞེས་པ་དང་། གཉུག་མའི་སེམས་ཞེས་མངོན་གྱུར་དུ་ཡོད་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་དུས་གཏན་དུ་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་པས་ཤེས་པ་མཐའ་དག་ལ་འོད་གསལ་གྱི་རིག་ཆས་ཁྱབ་པ་སྟེ། མདོར་ན། ཏིལ་འབྲུ་སྣུམ་ཁྱབ་ཀྱི་ཚུལ་དུ་འོད་གསལ་གྱི་རིག་ཆས་མ་ཁྱབ་པའི་ཤེས་པ་མེད། ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱིས་ཀུན་རྟོག་གཡོ་བཞིན་པའི་སྐབས་སུ་ཀུན་རྟོག་གི་འཛིན་ཆའི་དབང་དུ་མི་གཏོང་བར་ཀུན་རྟོག་གི་རིག་ཆའི་སྟེང་ནས་བསམ་བློ་བཏང་ན། ཀུན་རྟོག་ལ་རིག་ཆས་ཁྱབ་པའི་ཆ་ནས་འོད་གསལ་སྐྱོང་བ་ཡོད་པར་གསུངས་ཡོད། དེ་རྫོགས་ཆེན་གྱི་ཟབ་ཁྱད་ཡིན། ཉམས་མྱོང་ཡོད་པའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་ལས་སྨོན་དང་འབྲེལ་བའི་སློབ་མ་ཞིག་ལ་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ངོ་སྤྲོད་ཡག་པོ་བྱེད་ཐུབ་ན་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་ཟབ་ཁྱད་ཡོད་པ་ཞིག་རེད། ཤེས་ལ་མ་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་ན་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གང་ཡིན་ནའང་ཤེས་ལ་མ་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་པ་དེར་ཆ་འཇོག་བྱེད་མི་ཐུབ། ཤེས་ལ་མ་ཤེས་པ་ཞིག་གིས་བཤད་པ་རྒྱུ་མཚན་དུ་བྱས་ཏེ། རྩ་བའི་གཞུང་ངམ་མན་ངག་གི་འགྲོ་སྟངས་སྐོར་ལ་མཐུན་མི་མཐུན་ཡོད་སྙམ་དུ་དྲན་ན་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན།

མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་གསུང་ཐོར་བུའི་ནང་དུ་གསུངས་པ་འདི་དག་ལ་མང་པོ་ཞིག་གིས་དོ་སྣང་ཙམ་ཡང་བྱུང་ཡོད་རྒྱུ་མ་རེད་སྙམ་པས་ངས་ཀློག་གི་ཡིན། གསུང་ཐོར་བུའི་ནང་དུ་དྲི་བ་ཁ་ཤས་ཡོད་པའི་གཉིས་པར། ཕར་ཕྱིན་དང་གསང་སྔགས་ལ་ལྟ་བའི་ཁྱད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་པ་ལ། རྗེ་ཡང་དགོན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕྱག་རྒྱ་པ་ཁ་ཅིག་ནི་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་བཞེད་པར་འདྲ་སྟེ། རི་ཆོས་ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་དུ། ཐེག་ཆེན་གྱི་ལྟ་བ་ལའང་གསུམ་སྟེ། སེམས་ཙམ་པ་དང་། དབུ་མ་དང་། སྔགས་སོ་ཞེས་དབྱེ་བ་མཛད་པར་སྣང་ནའང་དོན་ལ་གསང་སྔགས་དང་ཕར་ཕྱིན་གྱི་ལྟ་བ་ཁྱད་པར་ཏེ། དོན་གཅིག་ནའང་མ་རྨོངས་དང་། །ཐབས་མང་དཀའ་བ་མེད་པ་དང་། །དབང་པོ་རྣོན་པོའི་དབང་བྱས་པས། །སྔགས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །མང་བ་དང་། ཉུང་བ་དང་། དཀའ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ཁྱད་པར་འཕགས་ཏེ། སྤྱོད་པའི་སྒོ་ནས་འཇོག་ལ། ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཕྱེས་ན་རྩ་ལྟུང་དུའང་འགྱུར་ཏེ། ཞེས་དང་། དེས་ན། ཡུལ་ཅན་གྱི་ངོས་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་ཡུལ་གྱི་འོད་གསལ་གྱི་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་ཡོད་པར་གོ་ན་མི་རུང་བས། བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ཡུལ་གྱི་ངོས་ནས་ལྟ་བ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པར་གསུངས་པ་ལྟར་རོ། །

དྲི་བ་གསུམ་པ། གསང་སྔགས་རྙིང་མ་པ་འདི་ལ་སྔ་རབས་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་དགག་འདུག་ཅིང་། ཞེས་དཔེར་ན། དཔལ་འཛིན་སོགས་ལྟ་བུ། ད་ལྟ་ཡང་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མང་དུ་འདུག་པ་འདི་ཅི་འདྲ་ཅིག་ཡིན་ཟེར་བ་ལ། གསང་སྔགས་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་འགྱུར་བ་ལ་རྙིང་མ་དང་། ཕྱི་དར་ལ་འགྱུར་བ་ལ་གསར་མ་ཞེས་འབྱུང་བ་ཡིན། རྙིང་མ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མང་བའི་རྒྱུ་མཚན་སྔོན་གླང་དར་མས་བསྟན་པ་བསྣུབས་ནས་བར་སྟོང་བྱུང་དུས། གསང་སྔགས་པ་རྣམས་སྦྱོར་སྒྲོལ་ལ་སོགས་པ་སྤྱོད་པ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བྱེད་པ་བྱུང་བ་དང་། ཞེས་མགོ་ཚོས་ལ་མ་ཚོས་པ་དེ་འདྲས་གསང་སྔགས་འཆལ་སྤྱོད་བྱས་པར་གསུངས་པ་འདྲ། སྔར་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་བོད་དུ་ཕེབས་ཏེ། མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གདན་འཛོམས་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་གསར་དུ་སྲོལ་གཏོད་པའམ་རྨང་བཙུགས་པའི་སྐབས་ནས་གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་དང་། རབ་བྱུང་ངུར་སྨྲིག་གི་སྡེ་ཞེས་སྡེ་གཉིས་དེ་དུས་ནས་ཡོད་པས་སྤྱི་ཙམ་གྱི་ཐོག་ནས་མ་འགྲིག་པར་གསུངས་པ་མ་རེད། དེ་ལྟ་ནའང་གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེའི་ནང་དུ་མཚམས་ཤིག་ནས་སྐྱ་མིན་སེར་མིན་རིགས་ཤིག་སླེབས་པར་བརྟེན། དེ་ཉིད་ལས། དེང་སང་ཡང་ཁྱིམ་པ་ལྕང་ལོ་ཅན་གྱི་སྤྱོད་པ་མང་བས་གང་ཟག་གི་སྤྱོད་པ་ལ་དཔགས་ནས་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་འདི་བྱུང་བ་འདྲ། དེ་མིན་སྔགས་རྙིང་མ་འདི་དང་པོ་ཆོས་རྒྱལ་དམ་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཻ་རོ་ཙ་ན་དང་། རྨ་སྙེགས་གཉིས། དགེ་སློང་མི་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མའི་སྐྱེས་བུར་གྱུར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ལ་གསེར་བྲེས་བཤར་ནས་ཡོན་དུ་བསྐུར་ནས་རྒྱ་གར་དུ་བརྫངས་ཏེ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ལ་སོགས་པའི་གསང་སྔགས་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་པཎྜི་ཏ་དང་། གྲུབ་པ་བརྙེས་པ་རྩོད་མེད་དུ་གྲགས་པ་རྣམས་ལ་ཞུས་ཤིང་བསྒྱུར། གཞན་ཡང་། པདྨ་འབྱུང་གནས་དང་། བི་མ་ལ་མི་ཏྲ། སངས་རྒྱས་གསང་བ་ལ་སོགས་པའང་བོད་དུ་སྤྱན་དྲངས་ནས་དེ་དག་གིས་ཀྱང་གསུངས་པའི་ཆོས་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཟབ་སྐྱོན་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ཏེ། ཞེས་སྤྱིར་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པ་ཞེས་ཐེག་ཆེན་དང་། དེའི་ནང་ཚན་ནས་སྔགས་བླ་མེད་གསུངས་པ་ཡིན་འདྲ། འདིའི་ཚུལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་གྲོལ་བ་དང་གྲུབ་པ་བརྙེས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བྱུང་བ་ཚད་མས་གྲུབ། བསམ་ཡས་ན་ད་དུང་སྔ་འགྱུར་གྱི་རྒྱ་དཔེ་མང་པོ་ཡོད་འདུག་ཅིང་། པོད་པ་ལོ་ཙྪ་བས་ཀྱང་རྒྱ་གར་དུ་བྱོན་པས། ཡུལ་དབུས་འགྱུར་ཚལ་ན་གསང་སྙིང་། ལུང་གི་མདོ་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་དཔེ་འདུག་ཟེར། དེས་ན། འདི་ལྟ་བུའི་ཐེག་ཆེན་བླ་ན་མེད་པའི་ཆོས་ཟབ་མོ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པ་རྣམས་དམྱལ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ནར་བས་སོ། །ཞེས་ཧ་ཅང་ནན་པོ་གསུངས་འདུག །

བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་སྐོར་ལ། དེང་སང་ཕྱག་རྒྱ་པ་འདི་དར་ཅིང་བླ་མ་དང་ཆོས་ཀྱི་ཆེ་བ་བརྗོད་པ་ལ་མཁས་པ་མ་གཏོགས་ཆོས་དྲུག་དང་། རླུང་ཁྲིད། རོ་སྙོམས་ལ་སོགས་པ་ཐབས་གེགས་སེལ་ཟབ་མོ་མི་ཡིན་དགུ་ཡིན་གཙོ། རྫོགས་ཆེན་ཡེ་ཤེས་གསང་རྫོགས་ཀྱི་མན་ངག་སྣ་རེ་ཙམ་ལ་མི་སྙན་དགུ་སྙན་བཏགས་པར་སྣང་ངོ་། །ཞེས་དང་། དྲི་བ་ལྔ་པར། ཕྱག་ཆེན་དང་དབུ་མ་པ་གཉིས་ལ་དགོངས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་པ་ལ། ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོའི་དགོངས་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། དབུ་མ་གཉིས་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། ཕྱག་ཆེན་མི་མཁས་པ་འགའ་ཞིག་ནི་དབུ་མ་དང་འགལ་བ་ཅི་རིགས་སྣང་བས་ཁྱད་པར་ཁྱེད་རང་གིས་ལེགས་པར་དཔྱོད། ཅེས་གསུངས་འདུག །མདོར་ན། དབུ་མ་དང་། རྫོགས་ཆེན་དེ་དག་ཁུངས་བཙུན་སྐྱོན་མེད་ཡིན་པ་གསལ་ཐག་ཆོད་གསུངས་འདུག་པ་འདི་དག་ང་ཚོས་ཤེས་དགོས་པ་རེད། མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྟ་ངན་ཡིད་ཀྱི་མུན་སེལ་དུ། རྫོགས་ཆེན་ཨ་རོའི་མན་ངག་ཅེས་མིང་སྨོས་ནས་བཀག་པ་སོགས་ནི་དེ་དང་དེ་འདྲ་བ་བླ་མ་རང་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཅི་ཡིན་རུང་དེའི་གསུང་ལས་ཞེས་ཚིག་བེད་སྤྱོད་བྱེད་སྟངས་དང་སྟོན་སྟངས་ནི། ལྟ་བའི་གཞུང་གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་དང་མི་མཐུན་པ་རྣམས་བཀག་ཡོད་ཀྱང་དེ་གནས་ཚུལ་ཐ་དད་ཡིན། རྩ་བའི་བཤད་མ་ཐག་པ་ལྟར་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་གཅིག་གི་རྗེས་འབྲང་ཡིན་པར་མ་ཟད་བསྟན་པའང་གཅིག་གྱུར་དང་འཁྲུལ་བ་མེད་པ་ཡིན། བསྟན་པ་དེའི་སྒོ་ནས་གྲུབ་པའི་གོ་འཕང་མཐོན་པོར་གཤེགས་པ་མང་པོ་བྱོན་ཟིན་པ་དང་། ད་ལྟའི་མི་ཐོག་འདིར་ཆ་བཞག་ནའང་དེ་ལྟར་ཡོད། མདོར་ན། དག་སྣང་ནོར་བུའི་འོད་ཀྱིས་ཁྱབ་པ་ཞེས་པ་ཧ་ཅང་གལ་ཆེན་པོ་རེད།

ངས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་པ་ལྟར། དགེ་ལུགས་པའི་ནང་ནས་རྫོགས་ཆེན་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཕྱག་ཆེན་གྱི་སྐོར་དང་། ས་སྐྱའི་ལམ་འབྲས་ཀྱི་སྐོར་རྣམས་ཉམས་ལེན་བྱེད་ཐུབ་ན་རབ་དང་། དེ་ལྟར་མ་བྱུང་ནའང་དེ་དག་ལ་དོ་སྣང་བྱས་ཏེ་ཤེས་པར་བྱེད་རྒྱུ་གལ་ཆེ། དེ་ལྟར་གཞུང་རྣམས་ལ་སྦྱངས་པའི་སྐབས་སུ་གཞུང་སྤྱིའི་ཁོག་བསྒྲིགས་ནས་བལྟ་ཤེས་དགོས་པ་ལས། གཞུང་ཁོལ་བུ་གཅིག་ལ་བལྟས་ན་སྐབས་རེར་འདི་གང་འདྲ་ཡིན་སྙམ་པ་དྲན་སྲིད། ཡང་རྙིང་མ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ནང་ནས་དགེ་ལུགས་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་མོ་སྦྱངས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ལ་རྫོགས་ཆེན་དང་ཕྱག་ཆེན་གྱི་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པར་རྩ་བའི་གཞུང་ཆེན་མོ་ཤེས་མཁན་ཞིག་དགོས་པ་གལ་ཆེན་པོ་རེད། གཞུང་ཆེན་མོ་མ་སྦྱངས་པ་ཞིག་གིས་གཞུང་ཆེན་མོ་སྦྱངས་མྱོང་མཁན་ཞིག་ལ་རྫོགས་ཆེན་དང་ཕྱག་ཆེན་བཤད་དགོས་པ་བྱུང་ན་དཀའ་ངལ་འཕྲད་སྲིད། ཆ་ཚང་ཤེས་མཁན་ཞིག་གིས་ངོ་སྤྲད་ན་གོ་བ་ལྷག་པར་སྟེར་ཐུབ། དཔེར་ན། རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྔོན་གྱི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་རྡོ་གྲུབ་འཇིགས་མེད་བསྟན་པའི་ཉི་མས་དགེ་བཤེས་འགའ་ཞིག་གི་དྲུང་ནས་དཔེ་ཁྲིད་ཞུས་ཏེ་མདོ་སྔགས་གསར་རྙིང་ཚང་མར་མཁས་པས། ཁོང་གིས་རྫོགས་ཆེན་གྱི་སྐོར་ལ་འགྲེལ་བཤད་གནང་བ་རྣམས་གཞན་དང་མི་འདྲ་བའི་གོ་བ་ཆེན་པོ་སྟེར་བ་ཞིག་རེད། དེ་བཞིན་དུ་རྙིང་མ་པ་དང་། བཀའ་བརྒྱུད་པ། ས་སྐྱ་པ་སོགས་ཀྱིས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཞུང་གཙོ་ཆེ་བ་རྣམས་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་བྱེད་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། དགེ་ལུགས་ལ་ཡིག་ཆ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པས་ཐམས་ཅད་རྒྱུས་ཡོད་བྱེད་མི་དགོས།

མདོར་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་ཀྱི་བློ་གཟུ་བོར་གནས་པའི་མཁས་པ་ཕལ་ཆེ་བས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྟོང་དང་རྟེན་འབྱུང་གི་དབུ་མའི་ལྟ་བའི་གཞུང་རྣམས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལེགས་བཤད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་ཡོད། དེའི་ཕྱིར་དེ་ལ་རྒྱུས་ཡོད་དང་དོ་སྣང་བྱེད་ཐུབ་ན་ཕན་ཐོགས་ཏན་ཏན་ཡོད། བཤད་ཟིན་པ་ལྟར་ཀ་དག་ལྷུན་གྲུབ་ཅེས་གསུངས་པའི་སྐབས་སུ་རིག་པ་འོད་གསལ་དེ་ཉིད་ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡིན་པ་མ་ཤེས་ན་ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པ་ཙམ་གྱིས་རང་ཉིད་གྲོལ་བ་ཐོབ་པར་ཅང་མི་ཕན། མ་གཞི་ཀ་དག་ཅེས་པ་ཡུལ་ཅན་འོད་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་ཀ་དག་གི་གོ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང་། མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་གི་དབང་དུ་བྱས་པའི་ལྟ་བའི་སྟེང་ནས་ཀ་དག་གི་གོ་བ་ཞིག་ཡོད་དགོས།

ངས་བཤད་དགོས་པ་ཞིག་ལ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ལྷག་མཐོང་ཆེ་ཆུང་སོགས་གསུང་མང་པོའི་ནང་དུ་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བ་ཞེས་བཀག་ཡོད། ཀློང་ཆེན་མཛོད་བདུན་གྱི་ནང་དུའང་ཧྭ་ཤང་གི་ལྟ་བའི་སྐོར་གསུངས་ཡོད། ངས་བསམ་བློར་ཤར་བ་རྣམས་རྒྱུན་དུ་འཆད་བཞིན་ཡོད་པས་བགྲེས་པ་ཚོས་མཁྱེན་གྱི་རེད། ངས་བཤད་པ་གོ་མ་མྱོང་བའི་གསར་པ་མང་པོ་ཡོད་ངེས་པས་དབྱེ་བ་ཕྱེས་ནས་བཤད་རྒྱུར། ཧྭ་ཤང་ལ་རིགས་གཉིས་ཡོད་ས་རེད། སྔོན་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གདན་འཛོམས་པའི་སྐབས་སུ་བསམ་ཡས་སུ་སྒྲ་བསྒྱུར་ལོ་པཎ་གླིང་དང་། བདུད་འདུལ་སྔགས་པ་གླིང་སོགས་གླིང་མི་འདྲ་བ་བཞི་ཡོད་པའི་ནང་ནས་གླིང་གཅིག་ལ་ལོ་པཎ་རྣམས་བཞུགས་ནས་བསྟན་བཅོས་སྒྱུར་སའི་གླིང་ལ་སྒྲ་སྒྱུར་ལོ་པཎ་གླིང་དང་། གོས་དཀར་ལྕང་ལོའི་སྡེ་སྟེ་སྔགས་པ་རྣམས་འཛོམས་ནས་ཆོས་མིན་ནག་པོའི་ཕྱོགས་འཇོམས་པར་བྱེད་པའི་མངོན་སྤྱོད་ཀྱི་ལས་གཙོ་བོ་གནང་སའི་གླིང་ལ་བདུད་འདུལ་སྔགས་པ་གླིང་། མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་ཧྭ་ཤང་ཚོ་ཡོད་པ་དང་དེ་དག་གིས་གཙོ་བོ་བསམ་གཏན་བསྒོམས་ནས་བསམ་གཏན་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་ལྟ་བུ་བྱེད་ས་དེར་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་བཏགས་ཡོད། ཧྭ་ཤང་ཐམས་ཅད་ནོར་འཁྲུལ་ཡིན་ན་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་ཞལ་བཞུགས་པའི་དུས་སུ་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་འཛུགས་དགོས་པ་མེད། ཧྭ་ཤང་སླེབས་མ་ཐག་ཕྱིར་ཕུད་ན་ཡག་པ་ལས་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་དུ་ཧྭ་ཤང་རྣམས་ལ་འགན་སྤྲད་ནས་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་རིགས་གཅིག་རྐང་འཛིན་གྱི་སྲོལ་འཛིན་དུ་འཇུག་དགོས་དོན་མེད། ལྟ་བ་ལ་སྐྱོན་མེད་པ་རྩེ་གཅིག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་དམིགས་བསལ་རྩལ་འདོན་བྱེད་མཁན་གྱི་ཧྭ་ཤང་རིགས་ཤིག་ཡོད་པ་དེ་དག་ལ་སྒོམ་ཁང་ལྟ་བུར་མི་གཡོ་བསམ་གཏན་གླིང་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་རེད། དེ་འདྲའི་རྒྱ་ནག་ཧྭ་ཤང་ཚོའི་གྲྭ་ཚང་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་། རྒྱ་ནག་ནས་གྲྭ་རྒྱུན་ཡོང་མཁན་རྗེས་མའི་གྲས་ལ་ལྟ་བ་སྐྱོན་ཅན་ཡོད་པ་དང་། དེའི་དབང་གིས་སྤྱོད་ཕྱོགས་ལའང་སྨོད་མཁན་རིགས་ཤིག་ཡོད་ས་རེད།

ཡང་སྔགས་བླ་མེད་ནས་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་ལྟ་བ་བསྒོམས་པའི་སྟེང་ནས་སྤྱོད་ཕྱོགས་ཀྱི་གནད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཚང་བ་ཞིག་མེད་པ་སོགས་ཀྱི་དབང་གིས་སྤྱོད་པ་ཁྱད་དུ་གསོད་པའམ་སྤྱོད་ཕྱོགས་ལ་ལྷོད་ཡེངས་ཤོར་བའི་ཅི་ཡང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་ཅན་གྱི་ཧྭ་ཤང་གི་རིགས་དེ་དག་གི་འདོད་པ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ལྷག་མཐོང་ཆེན་མོར་བཀག་ཡོད། མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོས་མཁྱེན་ཏེ། མ་འོངས་པར་དེ་འདྲའི་ཧྭ་ཤང་འབྱུང་བས་དེ་དུས་ངའི་དགེ་ཕྲུག་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལ་གདན་དྲོངས་ཞེས་ཞལ་ཆེམས་གནང་བ་ལྟར་ཕྱིས་སུ་ནོར་འཁྲུལ་ཅན་གྱི་ཧྭ་ཤང་སླེབས་པའི་དུས་སུ་ཀ་མ་ལ་ཤཱི་ལས་ཧྭ་ཤང་རྩོད་པས་ཕམ་པར་བྱས་ཏེ་སྒོམ་རིམ་ཐོག་མཐའ་བར་གསུམ་མཛད་པ་སོགས་བྱུང་བ་རེད། དེ་ལྟར་ཧྭ་ཤང་ལ་གཉིས་དབྱེ་དགོས་པ་ཤེས་དགོས། རིས་སུ་མ་ཆད་པའི་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་གི་མཁས་གྲུབ་རྣམས་ལ་བཀའ་སློབ་ཞུ་བ་དང་། རང་གིས་ཀྱང་བསམ་བློ་ཞིབ་མོར་བཏང་ན་པཎ་ཆེན་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པས་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ་གསུངས་པ་ཁོང་གིས་འཇིག་རྟེན་ཆོས་བརྒྱད་བྱས་ནས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད་པས་གནད་འགག་ཡོད་ཐག་ཆོད་རེད། དེ་ཡང་ཆ་རྐྱེན་དུ་མ་འཛོམ་དགོས་ཏེ། ཕྱག་ཆེན་རྩ་བ་རྒྱལ་བའི་གཞུང་ལམ་ལས། ངེས་དོན་ལུང་རིགས་ལ་མཁས་ཤིང་། །ཉམས་མྱོང་ཅན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པས། །དཔྱད་ན་དགོངས་པ་གཅིག་ཏུ་འབབ། །ཅེས་གསུངས་པ་འདི་ཚད་མའི་བཀའ་ཡིན། ངེས་དོན་གྱི་ལུང་དང་རིགས་པའི་སྒྲོམ་མམ་སྤྱི་ལ་གོ་བ་ཆགས་པ་ཞིག་གིས་རྫོགས་ཆེན་འཆད་ན་མི་འདྲ་བ་ཞིག་འོང་། དེ་ལྟར་མེད་མཁན་ཞིག་གིས་རྫོགས་ཆེན་བཤད་ན། སྐབས་རེར་ཐད་ཀའི་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་བཤད་སྐབས་གཞུང་སྤྱིའི་ཁོག་དང་ཏག་ཏག་མ་འཕྲོད་པ་འོང་སྲིད། དཔེར་ན། རྗེ་བཙུན་མི་ལའི་མགུར་འབུམ་དུ། ཚིག་འགའ་རེས་ཐལ་འགྱུར་བའི་ལྟ་བ་ཏག་ཏག་གསུངས་འདུག །ཡང་སྐབས་རེར་ཐད་ཀར་སྒོམ་སྟངས་སོགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གསུངས་པ་རེ་ཟུང་ཏག་ཏག་མེད་པ་ལྟ་བུའང་འདུག །དཀའ་གནས་སམ་གནད་འགག་གི་སྐབས་ལ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་གསུངས་པ་དང་ཏག་ཏག་མཐུན་པར་གསུངས་འདུག །དེ་ལྟར་གྲུབ་ཆེན་རྣམ་པས་ཉམས་མྱོང་གི་ཐོག་ནས་གསུངས་པ་ཐམས་ཅད་གཞུང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་ཁོག་བསྒྲིགས་ནས་གསུངས་མེད། ཉམས་བཞེས་གནང་ནས་གནད་འགག་གང་ཞིག་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་གསུངས་ཀྱང་དེ་དག་འགག་ལ་ཐུག་དུས་གནད་གཅིག་ཏུ་འབབ་པ་གསལ་པོ་རེད་འདུག་པ་བལྟས་ན་ཤེས། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། རྗེ་མི་ལར་ཚད་མ་དང་སྣང་ལ་མ་ངེས་པ་སོགས་ཀྱི་སྐོར་བཀའ་འདྲི་ཞུས་པར། ལན་ཐད་ཀར་གསུངས་མེད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་ནའང་དོན་དུ་ཧ་ཅང་ནན་པོ་གསུངས་ཡོད།62 རྗེ་བཙུན་མི་ལས་མགུར་འབུམ་དུ། མཚན་ཉིད་ཀྱི་སྐོར་ལ་ཟུར་ཟ་ཅུང་གནང་ཡོད་པ་དེ་ཁོང་ལ་ཐུགས་ཁག་མེད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན། རྗེ་བཙུན་མི་ལ་དང་འབྲེལ་བ་བྱུང་བའི་ནང་དུ་དགེ་བཤེས་རྩག་ཕུ་པ་ལྟ་བུ་ཆགས་སྡང་གི་གཞན་དབང་དུ་སོང་བའི་མཚན་ཉིད་པ་ཐབས་ཆག་དེ་འདྲ་ཡོད་སྲིད།

མདོར་ན། ངས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་རྣམས་ཐུགས་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས་ཞེས་བཤད་པ་དེར་རྒྱུ་མཚན་དང་དགོས་པ་ཡོད། དེས་ན། ཐམས་ཅད་ཀྱིས་འདི་སེམས་ལ་བཅངས་ནས་མཐུན་པོ་བྱེད་དགོས་པ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ། ངས་ད་རེས་འདིར་བཤད་པ་རྣམས་བློར་མ་བབས་ན་གནས་ཚུལ་གཞན་ཞིག་ཡིན་ལ་རང་རང་གི་འདོད་པའང་རེད། གལ་སྲིད་བློར་འབབ་པ་དང་། དེ་དངོས་གནས་རེད་འདུག་སྙམ་པའི་རྒྱུ་མཚན་མཐོང་ན་སེམས་ལ་ངེས་པར་བྱས་ཏེ། རྒྱ་གར་དུ་ཡོད་པའི་སྐབས་དང་བོད་ལ་ལོག་པའི་སྐབས་ནམ་ཡིན་ཀྱང་དགོས་མེད་དུ་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་སྡིག་གསོག་པ་ནམ་ཡང་བྱེད་མི་ཉན། རྒྱ་མི་གུང་ཁྲན་གྱིས་ས་དགེ་བཀའ་རྙིང་བོན་དང་བཅས་པ་སྟེ། མདོར་ན། བོད་མི་མ་ཟད་ལྷ་ཀླུ་གཞི་བདག་དང་བྱ་རི་དྭགས་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་གནམ་གྱིས་ས་རྡུང་བ་ལྟ་བུའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཙམ་སྤྲད་པས་རང་དབང་རྩ་བ་ནས་ཤོར་ཏེ་རང་ཡུལ་གཞན་ལག་ཏུ་ཤོར་བའི་སྐབས་འདིར་ང་ཚོ་ནང་ཚགས་ལ་ཤིག་གི་ཀླད་པ་ལས་ཆུང་བ་ལྟ་བུའི་ཀླད་པ་གུ་དོག་བྱས་ཏེ་བསྡད་ན་བྱབ་བསྐྱལ་རྒྱུ་ལས་མེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སེམས་ལ་ངེས་པ་བྱོས།

ད་རེས་དབུ་མ་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་བཤད་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་སྟེང་ནས་རྩ་འགྲེལ་གསུམ་གྱི་བཤད་ལུང་ཕུལ་བ་རེད། ངས་གང་ཡང་མི་ཤེས་ཀྱང་བླ་མ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་བཀའ་དྲིན་ལ་བརྟེན་ནས་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་བཟང་པོ་ཐོབ་ཡོད་པ་དེ་ཁྱེད་རྣམས་ལ་འབུལ་ཐུབ་པར་རང་ཉིད་ཀྱང་སྐལ་བ་བཟང་པོ་བྱུང་། གཙོ་བོ་དཔེ་ཁྲིད་གནང་མཁན་རྣམ་པ་ཚོས་དཔེ་ཆ་ཁྲིད་པ་དང་ལྷན་གོ་སྐབས་ལ་བསྟུན་ནས་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་འདི་ཉིད་སྤེལ་ཐུབ་ན་གནད་འགག་ཡོད། དེ་ཡང་གཞུང་འདི་ཚིག་འགྲེལ་བརྒྱབ་ནས་བཤད་ལུང་གི་སྟེང་ནས་ཕྱིན་ན། གཞུང་གི་གོ་བ་ཡོངས་རྫོགས་རྡོག་ཧྲིལ་གྱིས་འགྲིལ་བའི་དགོས་པ་ཡོད། ཆོས་རའི་ནང་དུ་མཐའ་དཔྱོད་གཙོ་བོ་བྱས་ཏེ་ལོ་མང་པོར་རྩོད་བཞིན་ཡོད་ཀྱང་ཁོལ་བྱུང་ཁོལ་བྱུང་རྩོད་བསྡད་པ་ལྟ་བུས་སྐབས་རེར་དོན་དག་རྡོག་ལ་མ་འགྲིལ་བ་ལྟ་བུ་འོང་སྲིད། དེའི་ཕྱིར་ད་རེས་བཤད་ལུང་གི་རྒྱུན་བཙུགས་པ་དེ་དགེ་རྒན་རྣམ་པས་མུ་མཐུད་ནས་གདན་སའི་ནང་དུ་སྤེལ་ཐུབ་པ་བྱུང་ན་ཡག་པོ་ཡོད། དབང་སྐུར་ཆོས་བཤད་བྱེད་མཁན་གྱི་བླ་མ་སྒེར་པ་དག་གིས་འཛིན་ཐུབ་མིན་ཐེ་ཚོམ་ཡིན་ཀྱང་གདན་སའི་ནང་དུ་སྔོན་གསེར་ཕྲེང་གི་བཤད་ལུང་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་དང་བརྒྱད་སྟོང་པ། མདོ་སྡུད་པ་བཅས་སྦྲགས་ནས་བཏོན་ཡོད་པ་དེ་དག་མུ་མཐུད་ནས་གདན་སའི་ནང་དུ་རྒྱུན་འཛིན་ཐུབ་པར་བྱེད་དགོས། ད་ལྟའི་བར་མི་ཐོག་ནས་མི་ཐོག་བར་གདན་ས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་གཞུང་ཆེན་དེ་དག་གི་རྩོད་པ་ཨང་ཀི་དང་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྩོད་པ་ཡོད་པ་དང་ཆབས་ཅིག་བཤད་པའི་རྒྱུན་རྣམས་ཆ་ཚང་འཛིན་ཐུབ་པར་བྱེད་རྒྱུ་གནད་འགག་ཡིན། དེ་ཡན་ཆད་ཀྱིས་བཤད་ཁྲིད་ཀྱི་སྐོར་ཆ་ཚང་གྲུབ་པ་ཡིན།

སང་ཉིན་པད་ནོར་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པར་འགྲོ་རྒྱུ་དང་། གནངས་ཉིན་འཇིགས་བྱེད་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་སྟ་སྦྲགས་ཏེ་དབང་ཆེན་བསྐུར་རྒྱུ་ཡིན། ད་རེས་དབུ་མའི་ཁྲིད་ལ་སུ་ཡོང་ནའང་དམ་དྲག་གང་ཡང་མེད་པར་ཁྱད་མེད་དུ་ཐམས་ཅད་ཡོང་ཡོད། དེ་ལྟ་ནའང་དབང་ཆེན་བསྐུར་རྒྱུ་ལས་སླ་པོ་མེད། དངོས་གནས་བྱས་ན་ཐུན་མོང་བའི་ལམ་གྱི་རིམ་པས་རྒྱུད་སྦྱངས་པ་ཞིག་དགོས་ཀྱང་། ང་རང་ལའང་དེ་ལྟར་མེད་པར་གཞན་ལ་དེ་ལྟར་དགོས་ཞེས་འཆད་རྒྱུ་སྤྲོས་བྲལ་རེད། འོན་ཀྱང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་ལ་སྙིང་ཁོང་རུས་པའི་གཏིང་ནས་མོས་པ་ཡོད། འདི་གལ་ཆེན་པོ་ཡིན། དེ་ནས་ཐུན་དྲུག་འདོན་དགོས། འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་བདག་བསྐྱེད་ངེས་པར་འདོན་མ་ཐུབ་ན་ཁྱད་མེད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་བཅུ་གསུམ་མའི་དབང་ཐོབ་ན་དགའ་ལྡན་ལྷ་བརྒྱ་མ་དང་འབྲེལ་བའི་དམིགས་བརྩེ་མ་ཕྲེང་སྐོར་རེ་ཆག་མེད་དུ་འདོན་ཐུབ་ན་ཡག་པོ་ཡོད། ཁྱེད་ཅག་རྒྱུན་དུ་འཇིགས་བྱེད་འདོན་མཁན་དང་མོས་པ་ཡོད་མཁན་ཡིན་ན་འཇིགས་བྱེད་ཀྱི་དབང་ཆེན་ལ་ཡོང་ན་འགྲིག །དེ་མིན་ཉིན་ཤས་ཀྱི་རིང་ལ་བསྟུད་མར་བཀའ་ཆོས་འཚོགས་ཡོད་པས་གཡམ་རྒྱུག་གིས་གནངས་ཉིན་འཁར་རྔ་ལྡིར་སྒྲ་གྲག་པ་དང་ཡིན་ཤག་ལྟ་བུས་རྒྱུག་འོང་བ་ལྟ་བུ་མ་བྱེད།

གཞེས་ཉིན་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་དབང་ཡིན། ངའི་རྟ་མགྲིན་ཡང་གསང་ལྷ་དགུའི་དབང་རྒྱུན་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོའི་གསང་བ་རྒྱ་ཅན་གྱི་ནང་དུ་བཀའ་བརྒྱད་སྤྱི་དྲིལ་དང་བཀའ་བརྒྱད་སོ་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་ལས་ཕྱི་མའི་ནང་དུ་བཞུགས་པ་དེ་ཡིན། དེ་སེ་ར་བྱེས་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡིན་པར་མ་ཟད་བོད་བསྟན་སྲིད་སྤྱི་ལ་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ལྟ་བུ་ཞིག་ཡིན། གང་གིས་ཤེ་ན། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་ཡིན་པས། པདྨ་གསུང་གི་ལྷ་ཚོགས་ཞེས་པདྨ་ཡང་གསང་འདི་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་ཡིན་པས་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཞི་ཁྲོ་གཉིས་བོད་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་ཆ་ནས་བོད་བསྟན་སྲིད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པར་སྔོན་ཞིག་ཏུ་ང་ལ་མཚན་མ་བྱུང་། དེས་ན། ད་རེས་བྱེས་པ་གྲྭ་ཚང་གི་རེ་བ་བཞིན་སྟབས་གཅིག་དོན་གཉིས་བྱས་ཏེ་རྟ་མགྲིན་གྱི་དབང་བསྐུར་རྒྱུ་ཡིན། གོང་དུ་བཤད་པ་བཞིན་རྒྱུན་དུ་རྟ་མགྲིན་འདོན་བཞིན་ཡོད་པ་དང་དམིགས་བསལ་དོན་གཉེར་ཡོད་པ་རྣམས་མ་གཏོགས་གཡམ་རྒྱུག་བྱས་ནས་ཡོང་ན་དགོས་པ་གང་ཡང་མེད་པས་མ་ཡོང་ན་ལེགས། ཤེས་སོང་ངམ།

མདོར་ན། ད་རེས་ཉིན་བཅུའི་རིང་གི་འཆད་ཉན་རྣམས་དོན་དང་ལྡན་པ་བྱུང་བས་ང་ཚོ་ཚང་མས་བསོད་ནམས་བསགས་ཡོད་སྙམ། འོན་ཀྱང་། ང་ཅུང་ཟད་ཐང་ཆད་སོང་། སྔོན་དུ་བཤད་པ་ལྟར་ང་མི་ཁོམ་ཤིག་ཤིག་ཡིན་པ་ལ་ད་རེས་བར་གསེང་ཞིག་བཙལ་ནས་གཞན་དོན་དུ་གྱུར་ཡོད་མེད་གང་ལྟར་ཡང་འདིར་བཅར་ཐུབ་པར་དགའ་ཚོར་བྱུང་ལ་ཐམས་ཅད་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞུ། གོང་དུ་གང་ཞུས་པ་དེ་དག་ཕྱག་ལེན་ལ་ཐེབས་པ་ཅི་ནས་ཀྱང་བཀའ་དྲིན་སྐྱོང་བར་ཞུ།

བྱང་ཆུབ་སེམས་མཆོག་རིན་པོ་ཆེ། །མ་སྐྱེས་པ་རྣམས་སྐྱེས་གྱུར་ཅིག །

སྐྱེས་པ་ཉམས་པ་མེད་པར་ཡང་། །གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བར་ཤོག །

ཅེས་བཀའ་ཆོས་ལེགས་པར་གྲུབ་བོ།། །།

62 དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཚད་མས་གཏན་ལ་འབེབས་དགོས་པས་ཚད་མ་གལ་ཆེ། ཚད་མ་ཤེས་ན་པོ་ཏི་གཞན་རྣམས་ཞར་ལ་འགྲོ་བས། ཐོག་མར་ཚད་མ་ལ་འདྲི་བ་ཡིན། དེའི་ལན་ཐེབས་བྱུང་ན་དག་པ་ཡང་སྟེར་བས། སྤྱིར་གྱི་ཚད་མ་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། ཁྱད་པར་མངོན་སུམ་དང་རྗེས་དཔག་གི་མཚན་ཉིད། འགལ་རྟགས་དང་འབྲེལ་རྟགས། སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་རྣམས་ཞོག་དང་ཟེར་བྱུང་བས། རྗེ་བཙུན་གྱི་ཞལ་ནས། སྟོན་པ་ཁྱོད་བློ་ཕུག་འགོང་ལའང་གཏོད། ཡིད་ཁྱོད་རང་དང་ཡི་དམ་ལའང་མི་ཆེས་པར་འདུག་པས། དག་པ་སངས་རྒྱས་ལའང་བྱིན་དོགས་མི་འདུག་ན་ང་ལ་ག་ལ་སྟེར། ངས་ཁྱོད་མགུ་བའི་ཆོས། སྙིང་རྗེ་དང་ངེས་འབྱུང་དག་སྣང་གི་ཐལ་དང་ཚ་སྡོར་མེད་པའི་ཚད་མའི་ཚོད་མས་རང་རྒྱུད་ཀྱི་ལྕེ་རྐན་སྲེག་བཞིན་འཐུངས་པས། གསུས་པ་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་ཏེ། ཡར་ལ་བདག་བསྟོད་རློམ་སེམས་ཀྱི་སྒྲེགས་པ་འདོན་ཅིང་ཕྲག་དོག་གི་སྐྱུག་པ་དང་། མར་ལ་གཞན་སྨོད་ཀྱི་འཕྱེན་པ་གཏོང་ཞིང་། ཁྱད་གསོད་ཀྱི་བཤང་གཅི་འདོར་བས། བདག་གཞན་ཀུན་ལ་གནོད་པ་སྨན་ལོག་ནད་དུ་སོང་བ་དང་། ཆོས་ལོག་སྡིག་ཏུ་སོང་བ་དེ་འདྲ་མི་ཤེས་ཏེ། སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ཐག་ཆོད། སེམས་འོད་གསལ་སྟོང་པ་ལ་ངོ་ལྐོག་མེད་པར་ཡིད་ཆེས་པས་རྗེས་སུ་དཔག་དགོས་ཀྱི་ཆོས་གཅིག་ཀྱང་མེད། འགལ་འབྲེལ་དང་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་རྟགས་དགོས་ན། སྟོན་པའི་ཤེས་རྒྱུད་དམ་པའི་ཆོས་དང་འགལ་བ་དེ་འགལ་རྟགས་ཡིན། འགལ་རྟགས་དེ་ཀ་ཉོན་མོངས་པ་དང་འབྲེལ་རྟགས་ཡིན་ཞིང་། ཆོས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་སྣང་ལ་འགལ་འབྲེལ་གཉིས་ཀའི་རྟགས་ཚང་བ་དེ་སྣང་ལ་མ་ངེས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ་གསུངས་པས། ཞེས་མགུར་འབུམ་ལས་དྲངས།

དཔར་བྱང་སྨོན་ཚིག །

༈ རྣམ་གྲོལ་ཞི་བའི་རྒྱ་མཚོར་རོ་གཅིག་ཏུ། །གཞོལ་བའི་མཐའ་ཡས་ཆོས་ཚུལ་དལ་འབབ་ཀླུང་། །ཚིག་གི་གཟེགས་མ་རེས་ཀྱང་དུག་གསུམ་གྱི། །དྲི་མ་ཡོངས་འཁྲུད་ལེགས་བཤད་བདུད་རྩི་འདི། །དཔར་དུ་བསྐྲུན་པའི་རྣམ་དཀར་ཕུང་པོའི་མཐུས། །ཡང་དག་ཆོས་ཀྱི་སྒོ་མོ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱ། །གདངས་ཏེ་རྒྱུད་ལྔའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །ངེས་ལེགས་ནོར་བུའི་མཛོད་ལ་དབང་འབྱོར་ཤོག །

ཅེས་པ་འདི་ཡང་དེང་དུས་ཡིད་སྲུབས་ཀྱིས་རྒྱུད་བརླམས་པའི་ཀླ་ཀློའི་སྡིག་སྤྱོད་མི་བཟད་པས་གངས་ལྗོངས་ཆོས་ལྡན་གྱི་ཞིང་དུ་ཐུབ་པའི་བསྟན་པ་རིན་པོ་ཆེ་ཉིན་མོའི་སྣང་བ་ལྟར་འབར་བ་དེ་ནི་མིང་གི་ལྷག་མ་ཙམ་དུ་ཉམས་ཉེས་པར་བྱས། ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་ན་རྡུལ་ཕྲན་མཚོན་ཆ་སོགས་གདུག་པའི་གནོད་འཚེ་གྱ་གྱུའི་སྦྱོར་བ་ནི་ཉིན་རེ་བཞིན་དུ་དར་བ་སོགས་སྒོ་ཀུན་ནས་ལྔ་བདོའི་རྒུད་ཚོགས་མཚོ་ལྟར་བརྡོལ་བ་འདི་དག་ལྷག་མེད་དུ་ཞི་ཞིང་། བྱང་ཕྱོགས་བོད་ཁ་བ་ཅན་དུ་བསྟན་པའི་མེ་རོ་སླར་ཡང་སྔར་བཞིན་གསོས་ཏེ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ལྗོངས་འདིར་ཡང་ཐུབ་པའི་བཞེད་དགོངས་དྲི་མ་མེད་པ་དར་རྒྱས་སུ་འཕེལ་བ་དང་། འཛམ་གླིང་ཡངས་པའི་ཁྱོན་ལ་འཚེ་མེད་ཞི་བའི་ལམ་སྟོན། རྣམ་འདྲེན་ཤཱཀྱ་སེངྒེའི་རིང་ལུགས་སྒོ་ཀུན་ནས་རྒྱས་པ་སོགས་འཕྲལ་ཡུན་ལེགས་ཚོགས་དུ་མའི་ཆེད་དུ་དམིགས། ནང་བསྟན་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གསུང་རབ་དཔར་དུ་བསྐྲུན་དང་བསྐྲུན་འགྱུར་གང་ལའང་སྦྱར་ཆོག་པའི་དགེ་བསྔོའི་སྨོན་ཚིག་ཏུ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་ཆོས་སྨྲ་བ་ངག་དབང་བློ་བཟང་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོས་སྦྱར་བའོ། །
དགེའོ།། །།